ใครเป็นนักพากย์หลักใน Shrek 2 พากย์ไทย เวอร์ชันไทย?

พอพูดถึง 'Scarface' เวอร์ชันพากย์ไทย ผมต้องยอมรับว่ามันไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะชี้ชัดคนพากย์หลักคนเดียว เพราะมีหลายเวอร์ชันที่ถูกนำออกฉายทั้งบนโทรทัศน์ แผ่นวีซีดี/ดีวีดี และบลูเรย์ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันมักจะใช้ทีมพากย์คนละชุดกัน ฉันเลยมักเห็นแฟนๆ ถกเถียงกันว่าเวอร์ชันที่พวกเขาจำได้ เป็นเวอร์ชันไหน — เวอร์ชันออกอากาศทางทีวีในยุค 90s มักไม่มีเครดิตผู้พากย์ที่ชัดเจน ขณะที่แผ่นบ้านบางชุดจะมีข้อมูลบนปกหรือในครีเอดิตท้ายแผ่น ทำให้การหาชื่อคนพากย์หลักจึงต้องอาศัยการเปรียบเทียบจากหลายแหล่ง ในมุมมองของคนที่ติดตามการพากย์ไทยมานาน ฉันเห็นว่าสไตล์การพากย์ของหัวบทอย่าง Tony Montana มักจะถูกจับโดยนักพากย์ที่มีโทนเสียงหนาและมีพลัง เพื่อให้ความรู้สึกดุดันและก้าวร้าวเทียบเท่าเสียงต้นฉบับ แต่เพราะไม่มีการเก็บบันทึกเครดิตสาธารณะอย่างเป็นระบบสำหรับการออกอากาศในอดีต บางครั้งชื่อที่ปรากฏในวงการพากย์ก็เป็นคำบอกเล่าจากแฟนคลับหรือจากบันทึกของสื่อเท่านั้น ดังนั้นถ้าใครอ้างชื่อคนพากย์ที่แน่นอน ควรมองว่ามันอาจเป็นการสรุปจากความทรงจำของผู้ชมมากกว่าหลักฐานยืนยัน ท้ายสุด ฉันคิดว่าถ้าความชัดเจนเป็นสิ่งสำคัญจริงๆ วิธีที่ได้ผลที่สุดคือหาแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ที่ระบุเครดิตพากย์ไทยชัดเจน หรือลองสอบถามกับกลุ่มคนพากย์และแฟนหนังเก่าในโซเชียลมีเดีย เพราะคนในวงการหรือแฟนรุ่นเก่าอาจจำได้ว่ารุ่นไหนใช้ทีมพากย์ใด การตามหาแบบนี้มันทั้งท้าทายและสนุกในแบบของคนชอบหนังคลาสสิก และผมมักจบการหาด้วยความรู้สึกว่าเรื่องพากย์ไทยของหนังต่างประเทศเป็นอีกโลกหนึ่งที่ยังมีเรื่องราวน่าสืบค้นอยู่เสมอ

วันนั้นที่เข้าโรงหนังแล้วได้ยินเสียงพากย์ไทยของ 'Shrek' ครั้งแรกยังชัดในความทรงจำเลย แม้เสียงพากย์ไทยของฉบับต่าง ๆ จะไม่ค่อยเป็นที่พูดถึงในสื่อหลัก แต่วิธีที่เสียงไทยใส่เข้ากับมุกและโวหารของตัวละครทำให้ฉันจำได้ว่าแปลกใหม่และสนุกมาก ผมสังเกตว่าในบ้านเรามักมีหลายเวอร์ชันของพากย์ไทยสำหรับหนังฮอลลีวูดเรื่องเดียวกัน — บางครั้งมีพากย์โรง บางครั้งมีพากย์ลงดีวีดีหรือฉายในทีวี ซึ่งหมายความว่าเสียงของช角色อย่างเช่นชเร็คและดอนกี้อาจต่างกันไปตามเวอร์ชันที่แฟน ๆ ดู จริง ๆ แล้วเครดิตพากย์ไทยมักปรากฏในตอนท้ายของหนังหรือในแผ่นดีวีดี ถ้าใครอยากยืนยันชื่อผู้พากย์ การดูเครดิตตอนจบน่าจะให้คำตอบชัดเจนสุด สรุปแล้ว ผมคิดว่าความหลากหลายของเวอร์ชันพากย์ไทยเองก็เป็นส่วนหนึ่งของความสนุกในการตามหา ใครได้ยินพากย์ไทยฉบับไหนก็เหมือนได้ประสบการณ์ใหม่ ๆ ของตัวละครเดิม ๆ

เคยสงสัยเหมือนกันว่าฉบับพากย์ไทยของ 'Shrek the Third' ใครพากย์บ้าง เพราะมันมีหลายเวอร์ชันที่คนไทยได้ยินแตกต่างกันไป ผมชอบเริ่มจากสิ่งชัดเจนก่อน: นักพากย์ต้นฉบับของตัวละครหลักคือ Mike Myers (Shrek), Eddie Murphy (Donkey), Cameron Diaz (Fiona) และ Justin Timberlake (Prince Arthur) — ถ้าคุณต้องการเปรียบเทียบเสียงไทยก็มักจะต้องเทียบกับเวอร์ชันภาษาอังกฤษเหล่านี้ก่อน เพราะบทพูดและจังหวะตลกถูกออกแบบมาจากต้นฉบับ จากประสบการณ์ส่วนตัว เวอร์ชันพากย์ไทยที่ฉันเคยได้ยินมักต่างกันไปตามการจัดจำหน่าย — เวอร์ชันที่ฉายในโรงหรือแผ่นดีวีดีกับเวอร์ชันที่ออกอากาศทางทีวีก็มักใช้ทีมพากย์คนละชุด ดังนั้นถ้าต้องการชื่อนักพากย์ไทยจริง ๆ วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูเครดิตตอนท้ายของภาพยนตร์ในแผ่นดีวีดีหรือบันทึกการฉาย เพราะตรงนั้นจะระบุรายชื่อทีมพากย์อย่างเป็นทางการให้ชัดเจน สรุปคือ นักพากย์ต้นฉบับชัดเจน แต่รายชื่อนักพากย์ไทยอาจมีหลายชุดตามเวอร์ชันที่คนไทยเคยได้ยิน

บอกตรง ๆ ว่าชื่อที่ถูกถามมักทำให้คนในวงการหนังหัวเราะเบา ๆ เพราะงานศิลป์อย่าง 'Melancholia' ของ Lars von Trier มักจะออกฉายในรูปแบบเสียงต้นฉบับพร้อมคำบรรยาย มากกว่าจะมีเวอร์ชันพากย์ไทยแบบเป็นทางการ ฉันค่อนข้างแน่ใจว่าในโปรแกรมเทศกาลหนังและการจำหน่ายเชิงศิลป์ในไทย ผู้ชมจะได้ดูเสียงต้นฉบับ (เดนมาร์ก/อังกฤษ) พร้อมซับไทย เหตุผลหนึ่งคือโทนและความตั้งใจของผู้กำกับที่เน้นการเก็บรายละเอียดเสียงต้นฉบับ ทำให้ผู้จัดจ้างไม่นิยมสั่งพากย์ใหม่ทั้งหมดสำหรับการฉายศิลป์ จากมุมมองคนดูที่ติดตามงานเทศกาลและแผ่นเสร็จ ฉันไม่เคยเจอเครดิตนักพากย์ไทยหลักสำหรับ 'Melancholia' ในชุดแผ่นดีวีดีหรือเวอร์ชันสตรีมมิ่งที่วางขายในไทย ถ้ามีเวอร์ชันพากย์จริง ๆ มักจะพบชื่อผู้พากย์ในเครดิตท้ายภาพยนตร์หรือข้อมูลของผู้จัดจำหน่าย แต่กรณีของหนังแบบนี้โดยมากจะไม่มีเสียงพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ จึงตอบตรง ๆ ว่าไม่มีชื่อผู้พากย์หลักที่ได้รับการยอมรับเป็นทางการสำหรับเวอร์ชันไทย

ในเมื่อหัวข้อคือเสียงพากย์ไทยของ 'nowhere' ก็ต้องเล่าให้ชัดก่อนว่าชื่อเรื่องเดียวกันนี้มีหลายเวอร์ชันและหลายสื่อ ซึ่งทำให้คำตอบไม่ได้มีแค่ชุดชื่อเดียวเท่านั้น เพราะบางครั้งหนังฝรั่งอินดี้ ซีรีส์ดิจิทัล หรืองานอนิเมะ/เกมที่ใช้ชื่อนี้ก็แตกต่างกันไปตามผู้จัดจำหน่ายและสตูดิโอพากย์ที่รับงาน ดังนั้นถ้าพูดถึงการพากย์ไทย สิ่งแรกที่ควรเช็กคือเวอร์ชันที่คุณหมายถึงเป็นผลงานไหน (เช่น หนังโรงปี 1997 ของผู้กำกับ Gregg Araki, ซีรีส์สตรีมมิงล่าสุด หรือผลงานอื่นๆ ที่ใช้ชื่อนี้) ซึ่งแต่ละเวอร์ชันจะมีทีมพากย์หลักต่างกันอย่างชัดเจนและมักถูกเครดิตไว้ในตอนจบหรือในหน้าข้อมูลของแพลตฟอร์มสตรีมมิงที่นำเข้ามาฉาย จากประสบการณ์ในการตามข่าวพากย์ไทย งานที่นำเข้ามาฉายในประเทศไทยมักจะมีสองทางเลือกหลักคือซับไทยหรือพากย์ไทย ถ้างานใดได้รับการพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ รายชื่อ 'นักพากย์หลัก' จะปรากฏในเครดิตตอนจบหรือในเอกสารประชาสัมพันธ์ของผู้จัดจำหน่ายอย่างเป็นทางการ บางครั้งสตูดิโอพากย์ใหญ่ของไทยเช่น Kantana, Dream Express (หรือสตูดิโอที่รับงานพากย์จากผู้จัดจำหน่ายนั้นๆ) จะเผยรายชื่อทีมพากย์ไว้ในหน้าเว็บหรือโพสต์โซเชียลมีเดีย แต่ก็มีผลงานอินดี้หรือเทศกาลหนังบางเรื่องที่มักลงแค่ซับไทยโดยไม่มีพากย์ไทยเลย ซึ่งกรณีนั้นก็ไม่มีนักพากย์หลักให้ระบุ ถ้าเป้าหมายคืออยากรู้ชื่อเสียงพากย์หลักจริงๆ วิธีที่เร็วและตรงที่สุดคือมองไปยังหน้าข้อมูลของเวอร์ชันที่เข้าฉายในไทย เช่น หน้าเพจของผู้จัดจำหน่ายไทย หน้ารายละเอียดบนแพลตฟอร์มสตรีมมิงที่ฉายในเมืองไทย (ตัวอย่างเช่น Netflix, Disney+, WeTV หรือผู้จัดจำหน่ายท้องถิ่น) รวมถึงเครดิตตอนจบของตัวงานเอง เพราะที่นั่นเป็นที่ระบุชัดเจนว่าผู้ให้เสียงหลักได้แก่ใครบ้าง นอกจากนี้วงการพากย์ไทยมีชุมชนแฟนคลับและเพจข่าวพากย์ที่มักอัปเดตรายชื่อนักพากย์เมื่อมีการประกาศพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ ซึ่งสะดวกสำหรับคนที่อยากติดตามด่วน โดยรวมแล้วถ้าเรื่องที่เล็งไว้เป็นเวอร์ชันที่มีพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ รายชื่อผู้พากย์หลักจะหาได้จากเครดิตของงานหรือประกาศของผู้จัดจำหน่าย ถ้าผลงานนั้นเป็นเวอร์ชันที่ไม่ถูกพากย์ในไทยก็จะไม่มีทีมพากย์หลักให้พูดถึง ซึ่งน่าเสียดายอยู่บ้างเพราะการพากย์ไทยที่ดีช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้คนดูท้องถิ่น แต่ในขณะเดียวกันก็เข้าใจได้ว่าผลงานบางชิ้นเหมาะกับซับมากกว่า อย่างไรก็ดีส่วนตัวยังชอบฟังเสียงพากย์ไทยเมื่อมีการทำออกมาอย่างตั้งใจ เพราะมันทำให้บรรยากาศของเรื่องเข้าถึงคนดูมากขึ้นและมีความอบอุ่นแบบใกล้ตัว

เครดิตท้ายภาพยนตร์มักให้คำตอบที่ชัดเจนที่สุดเกี่ยวกับผู้พากย์เสียงในเวอร์ชันภาษาไทยของ 'Shrek 4'. ผมมักจะหยิบแผ่นบลูเรย์หรือรอชมเครดิตตอนท้ายเพื่อดูชื่อทีมพากย์ เพราะในไทยงานพากย์มักถูกแยกเป็นเวอร์ชันตามการจำหน่าย — โรงภาพยนตร์ กับโทรทัศน์/ดีวีดี อาจไม่เหมือนกันเสมอไป และนั่นทำให้ชื่อผู้พากย์เป็นเรื่องที่ต้องตรวจสอบจากแหล่งเดียวกันกับที่เราดูหนัง จากมุมมองของคนดูที่ชอบฟังพากย์ไทย ผมคิดว่าสิ่งที่สำคัญกว่าชื่อคือการจับคู่เสียงให้เข้ากับคาแรกเตอร์ Shrek — เสียงต้องหนา มีน้ำหนัก และยังคงมีสีหน้าเชิงตลกที่ฟังแล้วรู้สึกเป็นมิตร หากต้องการยืนยันชื่อผู้พากย์จริง ๆ วิธีที่น่าเชื่อถือคือดูเครดิตท้ายเรื่องของเวอร์ชันที่คุณชม หรืออ่านข้อมูลบนปกดีวีดี/บลูเรย์ของเวอร์ชันไทย เพราะนั่นคือเอกสารอ้างอิงที่มักระบุชื่อนักพากย์อย่างเป็นทางการ

การพากย์ไทยของ 'Shrek 2' ทำให้ผมสังเกตเห็นการปรับแก้ทั้งเนื้อหาและโทนเสียงที่ชัดเจนตั้งแต่ฉากเปิดเรื่อง รายละเอียดที่เด่นสำหรับผมคือการแปลมุกตลกแบบที่ไม่ได้ตรงตัวจากภาษาอังกฤษ แต่นำไปแปลงเป็นมุกที่คนไทยเข้าใจได้ทันที บางมุกเกี่ยวกับวัฒนธรรมป๊อปหรือคำสำนวนตะวันตกถูกเปลี่ยนเป็นอ้างอิงที่คุ้นเคยในไทย เพื่อให้คนดูหัวเราะได้โดยไม่ต้องตีความมากเกินไป นอกจากนี้ยังมีการตัดหรือเบรคท่อนไม่เหมาะสม เช่น พูดถึงเรื่องที่เป็นผู้ใหญ่เกินไป ก็จะถูกลดทอนความหมายหรือใช้คำสุภาพกว่าเดิม ทางด้านเสียงตัวละคร ตัวอย่างเช่นฉากพบปะกับพ่อแม่ของฟิโอน่า โทนคำพูดถูกปรับให้สุภาพขึ้นแต่ยังคงเก็บความตลกและแรงอารมณ์ไว้ได้ พวกคำพูดสั้น ๆ ที่เดิมมีจังหวะเร็วก็ต้องยืดหรือย่อเพื่อให้เข้ากับการขยับปากของตัวละคร ในภาพรวมผมเห็นว่าทีมพากย์พยายามรักษาอรรถรสของเรื่องอย่างละเอียดพร้อมกับทำให้เนื้อหารับได้สำหรับครอบครัวไทย — ผลลัพธ์ออกมาฟังสนุกและเข้าถึงง่าย แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงบ้างก็ตาม

ครั้งแรกที่ได้ดู 'Ted' ในเวอร์ชันพากย์ไทย ผมสังเกตเลยว่างานพากย์มีหลายเวอร์ชันและไม่ได้มีนักพากย์ชุดเดียวสำหรับทุกการฉาย ผมเคยเห็นเวอร์ชันพากย์โรงกับเวอร์ชันทีวี/ดีวีดีที่เสียงบางส่วนต่างกัน รายชื่อคนพากย์หลักมักประกอบด้วยผู้พากย์เสียงของตัวละครสำคัญอย่างหมี Ted, John Bennett และ Lori แต่ชื่อที่แน่นอนจะแตกต่างตามการจัดจำหน่าย — บางครั้งผู้จัดนำทีมพากย์จากสตูดิโอพากย์ไทยชุดหนึ่งสำหรับฉายในโรง ภายหลังอาจมีการทำเสียงพากย์ใหม่สำหรับทีวีหรือดีวีดีโดยใช้ทีมอีกชุดหนึ่ง ถ้าต้องการทราบชื่อคนพากย์อย่างเป็นทางการ ให้สังเกตเครดิตตอนท้ายของภาพยนตร์หรือดูที่ปกดีวีดี/บลูเรย์เพราะตรงนั้นจะระบุชื่อทีมพากย์ไว้อย่างชัดเจน ส่วนตัวผมชอบฟังเวอร์ชันพากย์ไทยที่ให้มุมมองตลกแบบท้องถิ่น เพราะมีการเล่นมุกและน้ำเสียงที่เข้ากับบริบทภาษาไทย แม้ว่าจะต้องเลือกเวอร์ชันที่ชอบเองบ้างก็ตาม

พูดกันตรงๆเลย — ถ้าพูดถึงเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'มัธยมซอมบี้' สิ่งที่ผมสังเกตมานานคือไม่มีเวอร์ชันพากย์ไทยอย่างเป็นทางการที่เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในวงกว้าง ผมติดตามแวดวงการพากย์และชุมชนแฟนอนิเมะในบ้านเราพอสมควร และบ่อยครั้งที่ผลงานประเภทนี้ถูกปล่อยในรูปแบบซับไทยมากกว่าแล้วจะมีคลิปหรือโปรเจ็กต์พากย์แฟนทำขึ้นเป็นครั้งคราว ซึ่งแต่ละโปรเจ็กต์มักใช้ทีมคนพากย์ที่ต่างกันไป ดังนั้นจึงไม่มีนักพากย์หลักคนเดียวที่ยืนยงเหมือนกับอนิเมะที่ถูกพากย์อย่างเป็นทางการ เช่น 'One Piece' บนทีวีท้องถิ่น สรุปง่ายๆในมุมผมคือ ถาหากคุณกำลังมองหาชื่อของนักพากย์หลักเวอร์ชันไทยแบบเป็นทางการ จะไม่มีชื่อเดียวที่ตอบได้แน่นอน เพราะไม่ได้มีการเปิดตัวพากย์ไทยชุดเดียวที่ได้รับการยอมรับเป็นสากลในไทย และโปรเจ็กต์แฟนเดบิวต์นั้นเปลี่ยนแปลงไปตามคนทำเสมอ — นี่คือสิ่งที่ผมคิดไว้เมื่อต้องอธิบายให้เพื่อนที่เพิ่งถามมา

ครั้งแรกที่ได้ยินเสียงของ 'Shrek' บนจอใหญ่ ฉันรู้สึกว่ามันไม่ใช่เสียงการ์ตูนทั่วไป—มีความหยาบหนาแต่ก็อบอุ่นในเวลาเดียวกัน เสียงนั้นมาจาก Mike Myers ซึ่งให้มิติของตัวละครยักษ์เขียวออกมาเป็นทั้งตลก ตรงไปตรงมา และมีความเปราะบางซ่อนอยู่ สังเกตได้ชัดเวลาที่เขาพูดประโยคคลาสสิกอย่าง 'What are you doing in my swamp?' ซึ่งสำเนียงและทอนเสียงทำให้สมบูรณ์แบบและติดหูคนดูทั่วโลก การแสดงเสียงของ Myers ไม่ได้เป็นแค่การทำเสียงให้ตลก แต่เติมความเป็นมนุษย์ให้ตัวละครที่ดูน่ากลัวในภาพลักษณ์ พอนึกถึงฉากที่ Shrek เถียงกับ Donkey ความเข้าขาในมุขขึ้นอยู่กับจังหวะการหายใจและการเน้นวลีของ Myers มากกว่าที่เห็นด้วยตาเปล่า ฉันชอบตรงที่เสียงของเขาทรงพลังพอจะเป็นไอคอน แต่ก็ยังยอมอ่อนลงได้ในฉากโรแมนติก ทำให้ตัวละครไม่น่าเบื่อและดูมีชั้นเชิง เป็นเหตุผลสำคัญว่าทำไมภาพยนตร์เรื่องนั้นถึงยังคงถูกพูดถึงจนถึงวันนี้