Alin Sa Mga Mito Ang Madalas Gawing Tema Ng Soundtrack?

Kapag iniisip ko ang tungkol sa 'tumango' at kung aling kumpanya ng produksyon ang madalas gumagamit nito, agad na pumapasok sa isip ko ang Studio Ghibli. Talagang kakaiba ang kanilang paraan ng paglikha ng mga animated na pelikula. Ang mga character nila, lalo na ‘yung mga mula sa 'Spirited Away' o 'My Neighbor Totoro', ay madalas na makikita na tumatango sa mga diyalogo. Mayroong mas malalim na kahulugan ang mga galaw na ito. Para sa akin, ipinapahayag nito ang koneksyon sa pagitan ng mga karakter at mundo nila. Nakakatuwang isipin na sa bawat impormasyon at emosyon na nais nilang ipahayag, nagagawa nilang ipagpalit ng mga simpleng galaw tulad ng pagtango. Nakakaengganyo talaga kung paano ang mga simpleng detalye ay nagdadala ng mas malalim na kwento at emosyon upang mas maramdaman ito ng mga manonood.

Mukhang walang katapusan ang mga kwentong umiinog sa mitolohiya, at isa sa mga pinaka-maimpluwensyang aspeto nito ay ang mga soundtrack na sumasalamin at nagbibigay buhay sa mga kwentong ito. Isang magandang halimbawa ay ang ‘God of War’ na laro, kung saan ang musika nito ay hango sa mga kwentong Griyego at Nordiko. Ang mga kompositor na tulad ni Bear McCreary ay tunay na nakapaglikha ng mga himig na nagdadala sa atin sa mga dahil sa malalim at madamdaming kwento nina Kratos at Atreus. Ang mga tunog na halos napaparamdam mo ang bigat ng mga pagkakalaban at ang mga emosyonal na labanan ay tiyak na nakakapukaw sa ipinapahayag na tema ng pamilya, takot, at kapangyarihan. Pumapasok ka sa mundo ng mga diyos at halimaw, at ang soundtrack ay parang nagiging gabay mo sa paglalakbay na iyon. Baligtarin natin ang imahinasyon sa ‘Hades’, isang indie game na nagpapamalas ng mga karakter mula sa mitolohiyang Griyego. Ang soundtrack ni Darren Korb ay puno ng funk at rock na nagbibigay ng kaibang damdamin sa bawat pagharap mo sa mga diyos. Ang bawat laban ay mayroon nang mga himig na maaaring tumukoy sa mga personalidad ng mga karakter, na nagpaparamdam sa iyo na ang mga ancient gods ay hindi pa rin nalilimutan sa modernong mundo. Itong pagsasanib ng lumang mundo at modernong tunog ay talagang nakakabilib, di ba? Sa ibang banda, tingnan natin ang ‘The Legend of Zelda: Ocarina of Time’. Isa itong klasikong laro na hango sa mga mitolohiya ng mga bayani at mga pakikipagsapalaran. Ang mga musika dito, mula sa ‘Zelda’s Lullaby’ hanggang sa ‘Gerudo Valley’, ay talagang naglalarawan ng mga damdaming mapanlikha at mahalaga sa kwento. Parang umiinog ang oras sa mga himig na ito, dumadanas ka ng isang makapangyarihang karanasan habang pinapalakbay mo ang Hyrule. Ipinapakita nito kung ano ang tunay na halaga ng musika; hindi lang siya pandinig, kundi isang karanasan na nagbibigay-diin sa mga kwentong de-kalidad at makasaysayang aral na hindi natin malilimutan.

Tuwing pumapatak ang unang tema sa pelikula, may nararamdaman akong parang nagbubukas ng isang lumang atlas ng mga alamat — hindi lang ang kuwento ng pelikula ang sinasalaysay, kundi pati ang kasaysayan at paniniwala na nasa likod ng mundo nito. Sa maraming pelikula, ang soundtrack ay gumaganap bilang isang uri ng mitolohiya mismo: gumagamit ang kompositor ng leitmotifs para gawing musika ang mga tauhan at pwersang mitikal. Halimbawa, kapag pinalakas ang brass at choir, agad mong mararamdaman ang diyos o kapangyarihan; kapag may simpleng tema sa solo instrument, kadalasan iyon ang personal o malungkot na backstory. Nakakatuwang obserbahan kung paano nagiging simbolo ang isang simpleng melodiya—katulad ng 'hero's theme'—na paulit-ulit na nagbabago habang lumalalim ang kwento, na parang buhay na alamat na sumusulong at nagbabago sa bawat yugto. Bukod sa tema, ginagamit din ang timbre at instrumentasyon para magpahiwatig ng kultura o sinaunang paniniwala: ang paggamit ng taiko at shamisen para sa kapaligirang Hapon, o coro at tagong chant para sa relihiyosong ritwal. Minsan may mga compound na tunog—drones, ostinato, at modal scales—na nagdudulot ng pakiramdam ng ritual at hindi-makalikasang pwersa. Para sa akin, ang soundtrack na may malalim na 'mitolohiya' ay yung kaya nitong gawing buhay ang unseen world ng pelikula; nagiging tulay siya sa pagitan ng nakikitang eksena at ng malalalim na arketipo ng tao at pwersa sa likod ng kuwento.

Nakakatuwang isipin kung paano ang mga pangalan ng diyos at diyosa ay parang mga alamat na hindi nawawala sa usapan ng mga iskolar at mga mahilig tulad ko. Sa personal kong pananaw, ang mga pinakakaraniwang sinusuri ay ang mga kilalang katauhan mula sa Griyego—tulad nina 'Zeus', 'Athena', at 'Apollo'—dahil kayamanan ng teksto sa Homer at Hesiod at dahil malinaw ang ugnayan nila sa politika, hustisya, at sining. Sumunod dito ang mga diyos ng Ehipto tulad nina 'Isis' at 'Osiris' na pinag-aaralan dahil sa napakaraming inskripsiyon at libingan na nagbibigay ng direktang ebidensya ng ritwal at paniniwala. Hindi rin mawawala ang mga diyos ng Hilagang Europa, lalo na si 'Odin' at 'Thor', dahil sa kanilang impluwensiya sa mitolohiyang pang-oral at sa mga sagas na nagsisilbing tulay ng pananaliksik at pag-unawa sa lipunang Viking. Bilang nagbabasa at tagasubaybay, natutuwa ako sa paraan ng mga iskolar na pagsasama ng philology, arkeolohiya, at antropolohiya para maunawaan ang papel ng mga diyos na ito—kung paano nagiging lehitimas ng awtoridad ang mga alamat, paano nagbabago ang mga kulto sa paglipas ng panahon, at paano sila naiangkop sa bagong mga rehimen at ideolohiya. Kahit sa modernong kultura, kitang-kita ko ang imprinta ng mga sinaunang diyos sa mga nobela, laro, at anime—at iyon ang nagpapasigla sa akin: ang ugnayan ng lumang kwento at ng kasalukuyan na patuloy na pinag-aaralan at pinapangarap ng marami.

Sariwa pa sa akin ang tunog ng tambol at hangin kapag ini-imagine ko ang paglalakbay ng mga diyos sa sinaunang mundo. Para sa mga epikong Griyego, gustung-gusto kong ihalo ang malawak na atmosfera ng sintetisador at koro — parang mga track ni Vangelis na may bigat at dramang klasikal. Kapag nagbabasa ako tungkol sa mga trahedya nina Zeus at Hera, naiisip ko ang malungkot ngunit malawak na piraso na parang soundtrack ng isang matandang pelikula; nagbibigay ito ng pakiramdam ng kapalaran at takdang panahon. Sa Norse na mga alamat naman, sinubukan kong marinig ang mga ulap at niyebe: natural ang pagtutugma sa mga ritwalistic at pambansang tunog ng Wardruna o sa malakas, cinematic na vibe ng soundtrack ng 'God of War' (2018) ni Bear McCreary. Para sa shinto at Japanese folk tales, napakaangkop ang malumanay, eterikal na musikalidad nina Joe Hisaishi o ang tradisyonal na gagaku at shamisen — parang mga tunog na nagpapaalab sa mga espiritu't kalikasan. Hindi ko pinalalampas ang mga lokal na mitolohiya; kapag iniisip ko ang mga kwento ng kapre, tikbalang, at diwata, ang kulintang, kudyapi, at katutubong bamboo percussion ang agad na pumapasok sa ulo ko — simple ngunit puno ng karakter. Sa huli, ang soundtrack na pipiliin ko ay palaging nagmumula sa kung anong emosyon ang nasa puso ng kwento: paglikha, trahedya, o kapistahan — at iyon ang nag-e-excite sa akin sa bawat ulang tugtugin na bumabagay sa mito.

Sa mundo ng mga soundtrack ng pelikula, naglalaro ang iba't ibang tema na kadalasang nagbibigay-diin sa emosyon at kwento ng pelikula. Isang malaking bahagi nito ay ang pag-ibig at romansa, na hindi nawawala sa mga pangunahing pelikula. Ibang-iba ang twist kapag ang mga nota ay nag-uugnay sa ating damdamin—nasa gitna ng eksena ng malungkot na paghihiwalay o masayang pagsasamahan, tiyak na naririnig natin ang mga himig na nakakaantig. Napansin ko rin na ang mga tema ng pakikibaka at pagkapanalo ay madalas lumalabas sa mga soundtrack ng mga action film at dramas. Halimbawa, sa mga pelikulang tulad ng ‘Rocky’, ang mga himig ay talagang nagpapalakas ng loob, nag-uugnay sa pakikilaban at ambisyon. Hindi maikakaila na ang tema ng paglalakbay, maging pisikal man o emosyonal, ay may malaking papel sa mga musical score din. Isipin mo na lang ang ‘The Lord of the Rings’—sa bawat nota, ang mabigat na pakiramdam ng paglalakbay at pagtuklas ay nararamdaman talaga. Kasama ng mga nakamamanghang visual, ang mga ganitong tema ay nagbibigay buhay at lalim sa mga kwento na nais ipahayag ng mga filmmaker. Minsan, naiisip ko kung paano nag-uugnay ang mga himig na ito sa aking sariling mga karanasan sa buhay, at kung paano nila pinaparamdam sa akin na ako rin ay parte ng isang mas malaking kwento. Huwag din nating kalimutan ang mga tema ng pag-asa at pagsisikhay. Minsan, sa mga panahong puno tayo ng panghihina, naririnig natin ang mga himig na nagbigay lakas sa mga tauhan sa kanilang mga laban. Ang mga ito ay madalas na ang mga malalambing na piraso ng musika na sumasalamin sa ating sariling mga hamon. Nakakatuwang isipin na sa kabila ng pagkakaiba-iba ng mga kwento, ang mga temang ito ay isa sa mga epektibong paraan upang makipag-ugnayan sa mas malalim na damdamin ng tao, at iyon ang tunay na kapangyarihan ng musika sa pelikula.

Nakakatawa, pero may mga linyang sa nobela talaga na instant na nagiging meme kapag na-extract sa konteksto. Personal, napansin ko ito lalo na sa mga iconic one-liners na madaling i-modify: take for example ang ‘It is a truth universally acknowledged’ mula sa ‘Pride and Prejudice’ — madalas itong gawing template para sa lahat ng klaseng joke tungkol sa stereotypes o mga expectations. May instant recognizability ang ganitong linya; kahit palitan mo ng modern twist, makikilala pa rin ng karamihan ang original tone nito. Isa pa na lagi kong nakikita sa social feeds ay ang ‘Yer a wizard, Harry’ at ang malungkot na ‘Always’ mula sa mga eksena sa ‘Harry Potter’—parang instant shorthand na ng surprise at of-lesson na drama. Sa YA side, ‘Okay? Okay.’ mula sa ‘The Fault in Our Stars’ at ang malabong linya ng romance sa ‘Twilight’ na ‘And so the lion fell in love with the lamb’ ay madalas ding gamitin sa mga meme para i-parody ang over-the-top na romansa. Sa experience ko, ang mga linya na mabilis maintindihan kahit ilipat sa ibang sitwasyon ang nagiging meme-worthy: malinaw, emosyonal, at madaling i-slice para sa punchline. Ang na-eenjoy ko dito ay paano nagiging inside joke ang mga linyang ito sa fandoms at beyond—minsan makikita mo pa nga silang gawing stickers, edits, o audio clips sa mga short videos. Hindi lang sila nagpapatawa; nagbibigay din sila ng shared language na nakakabit sa nostalgia o sa satirical take sa source material. Para sa akin, mas masarap kapag may konting pagmamahal at insultong sabay sa meme—iba ang timpla ng community kapag ganun.

Kapag sinabing mitolohiya sa telebisyon, agad na pumapasok sa isip ko ang 'American Gods.' Ang palabas na ito ay talagang makabago at mabigat ang mga simbolismo. Sa bawat episode, makikita ang interplay ng mga bagong diyos ng modernong mundo at ang mga sinaunang diyos na nagtatangkang panatilihin ang kanilang kapangyarihan. Ipinapakita nito ang kahalagahan ng paniniwala at kung paano nagbabago ang mga tao sa iba’t ibang panahon. Ang mga kwentong ito ay nagsasalamin sa ating mga sariling paniniwala at kultura, kaya napaka-relevant nito. Bukod dito, ang cinematography ay sobrang ganda, at ang bawat karakter ay may nakakaakit na backstory – parang ang mga tao talaga sa ating lipunan na nag-iiba ang paniniwala depende sa kalakaran. Nakaka-excite na isipin kung paano nagtutugma ang mga modernong isyu sa mga matatandang kwento. Samantalang, ang daming mga magandang atake sa narrative; talagang nakabuo sila ng isang mundong puno ng simbolismo at pagninilay-nilay. Sa ibang banda, 'Percy Jackson and the Olympians' ay nasa radar ko rin. Minsan, natatawa ako sa mga characters noong ako'y bata at ipinanganak kinabukasan, ngunit ang 'Percy Jackson' ay talagang isang pandaigdigang paborito na may into Greek mythology. Ang kwento ng isang halfling at ang kanyang mga pakikaharap sa mga yumayakap ng mga diyos at halimaw ay talagang nakatulong sa mga kabataan na maunawaan ang mga mitolohiya sa mas nakakatuwang paraan. Bukod pa rito, nakikita natin ang mga tema ng pagkakaibigan at pagtanggap sa sarili na lumalabas sa kwento. Ang bawat adventure ni Percy kasama ang kanyang mga kaibigan ay hindi lang nakakaaliw – puno rin ito ng aral na parang, “Iyan ang gusto ko, at okay iyon.” Ang balanse ng pagkaseryoso at katatawanan dito ay ang dahilan kung bakit na-engganyo ako sa mga mitolohiya, kaya di ako magtataka na popular ito sa mga kabataan at sa mga matatanda rin.

Napaisip talaga ako kapag pinag-uusapan ang mga soundtrack na hango sa sinaunang panahon—parang bumabalik agad ang dugo at lupa sa utak ko. Mahilig ako sa mga piyesa na gumagamit ng mga primitive na ritmo, mga chant, at tradisyonal na instrumento para magdala ng pakiramdam ng nakaraan. Halimbawa, hindi mawawala ang alindog ng score ni Basil Poledouris sa ‘Conan the Barbarian’—malakas, tribal, at puno ng brass na parang bangungot at tagumpay magkasama. Kapareho rin ng matinding atmospera ang nasa ‘Gladiator’ ni Hans Zimmer at Lisa Gerrard: ang mga wordless vocals ni Gerrard ay nagmumukhang sinaunang panalangin; hindi mo kailangang maintindihan para makaramdam. Bilang karugtong, gustung-gusto ko rin ang mga larong nag-eexperimentong pagsamahin ang mga etnikong tunog at modernong orchestration. ‘Assassin's Creed Origins’ ni Sarah Schachner ay may mga Egyptian-sounding motifs at local na instrumento, habang ang ‘Shadow of the Colossus’ ni Kow Otani ay nagbibigay ng malalim, liblib na damdamin na parang lumang alamat. Kapag sinama mo pa ang mga ambient na gawa tulad ng ‘Journey’ ni Austin Wintory, nagkakaroon ka ng halo ng spiritual at ancient na aura—perfect sa paglalaro o paglalakbay ng imahinasyon ko.