Paano Nakakaapekto Ang Inang Wika Sa Mga Telenovela?

Bihira akong makakita ng telenovela na hindi naaapektuhan ng inang wika na ginagamit dito. Paano nga ba naman hindi? Ang mga diyalogo at saloobin ng mga tauhan ay karaniwang nakaugat sa kulturang matatagpuan sa kanilang wika. Kapag ang isang karakter ay nagkukuwento, ang kanyang tono, diin, at kahit ang mga slang na salitang ginagamit ay nagbibigay ng mas malalim na konteksto sa kwento. Isipin mo, sa mga telenovela tulad ng 'Marimar', maraming emosyon ang nailalabas sa simpleng linya na binibigkas sa tamang pagkakaintindi sa wika. Nagiging tulay ito upang mas maintidihan natin ang kanilang mga pinagdadaanan at mas madama ang kanilang mga emosyon, kaya’t ang wika ay hindi lang simpleng medium ng komunikasyon kundi isa ring mahalagang elemento ng kwento.

Isa sa mga bagay na nagpapasaya sa akin bilang isang tagapanood ay ang paraan ng pagsasalita ng mga tauhan. Nakikita natin ang pagbibigay-diin sa kanilang mga pinagmulan at paano ito nakakaapekto sa relasyon sa ibang tauhan. Halimbawa, ang isang karakter na nagmula sa mataas na estado ng buhay at gumagamit ng pormal na wika ay kadalasang may iba't ibang interaksyon kumpara sa karakter na madalas gumamit ng lokal na dijalekt. At dito rin pumapasok ang mga sitwasyong puno ng drama, kung saan ang mga miscommunication dahil sa wika o diyalekto ay nagbibigay ng higit pang tensyon at kawili-wiling mga eksena. Kaya nga, napakahalaga ng inang wika sa mga telenovela sapagkat ito ay nagdadala ng mas malalim na kahulugan at koneksyon sa bawat eksena.

Dahil dito, ang mga tagapanood na hindi pamilyar sa wika o diyalekto ay minsang nahihirapan sa pag-intindi sa mga nuansa ng kwento. Ang pagsasalin o subtitle ay hindi laging sapat upang makuha ang kabuuan ng mga emosyon na kinakatawan ng mga tauhan. Kaya naman ang mga wika ay tila isang salamin nang sa gayon ay mas maunawaan natin ang mga kwentong ito. Minsan nga nahihirapan akong makarelate sa mga karakter kung wala akong sapat na kaalaman sa kanilang mga interpersonal na ugnayan batay sa kanilang wika.

Ang mga telenovela ay guhit ng ating kultura at identidad. Sa bawat linya na binibigkas sa inang wika, parang nadarama ang mga kasaysayan ng ating bayan, tradisyon, at mga aral. Ang wika ay hindi lamang nagdadala ng mensahe kundi pati na rin ang buong karanasan ng mga protaganista, kaya't hindi ka lang basta manonood, kundi hinuhugot mo rin ang sarili mong karanasan mula rito.

Tulad ng isang sining, ang mga telenovela ay may kakayahang sumalamin sa ating inang wika. Ang wika, na nagiging balangkas ng emosyon at kilos ng bawat tauhan, ay madalas na bumubuo sa puso ng bawat kwento. Tulad na lang ng mga paborito kong telenovela na gumagamit ng lokal na ingles at Tsino, parang sistematikong may mga mensahe na maabot ang mas maraming Pilipino. Ang kahalagahan ng wika ay nagbigay ng isang pintuan patungo sa mas akmang pamumuhay ng mga tauhan.

Minsan, ang mga pangkat na gumagamit ng iba't ibang wika sa isang palabas ay nagiging madiskarteng nagtutulungan sa pagsasaayos ng kwento. Isang halimbawa ang nakakaengganyong 'E-Land', kung saan ang mga tauhan ay naguusap sa iba't ibang wika upang itaguyod ang isang produktong multicultural. At sa bawat salita, nagsasalaysay ito ng mga kwento mula sa iba't ibang kultura na may pagkakapareho sa kanilang mga karanasan. Ang mga dialogong ito ay hindi lang nagiging kasangkapan kundi pati na rin ay nagiging bahagi ng puso ng bawat manonood.

Kwento ng mga mang-aawit at artista sa ating mga telenovela ay madalas katumbas ng paboritong awitin sa ating inang wika. Nakakatuwang mapansin na ang mga labeling, tawagan at emotive na wika na ginamit ay taliwas at puno ng saya. Alam mo yung kilig, na parang nauuntog ka sa bawat salitang binibigay. Ang mga tawag sa isa’t isa sa mga paborito mong karakter ay umaabot sa puso mo, kung sinong tawag sa iba, nagiging ugat ng emosyon. Sa bawat nasasabi nila, parang bumatak sila ng magandang alaala mula sa ating paligid, na nagbibigay-liwanag sa mga kwento.

Minsan, ang mga telenovela ay tila isang pitaka ng ating kulturang wika, nakakabit sa bawat eksena ang mga salitang ginagamit. Napansin ko, halimbawa, ang mga lokal na salitang kasingkang-kasing ng ating mga tao ay nagtutulungan upang ilarawan ang mga kaganapan. Ang mga pakikipag-usap sa pamilya, kasama ang kanilang mga insecurities at galit, ay nailalarawan sa mas makulay na paraan kapag ito ay gumagamit ng wika na pamilyar sa kanila. Nakikita natin ang mga tauhan na natutulog sa kanilang mga pagkakaroon ng mainit na usapan, at ang usapan ay lagi namang puno ng kahulugan sa kanilang sariling wika, na nagbibigay ng mas malalim na koneksyon sa kwento.

Sa ibang pagkakataon, napapansin ko na ang mga salitang ginamit o pahayag sa isang telenovela ay nagiging kasangkapan upang ipakita ang mga isyu sa lipunan. Halimbawa, ang mga dialogo na puno ng mga salitang makabayan ay kadalasang nagbibigay-diin sa mga political na tema. Kaya, ang inang wika ay hindi lamang simpleng pandiwa; ito rin ay isang simbolo ng pakikibaka at pag-asa, nagiging boses ng mga nahihirapan at nagsasalaysay ng kanilang mga kwento.