Saan Namatay Si Rizal Sa Kanyang Huling Sandali?

Sa tindi ng damdamin at pagninilay, hindi maikakaila na ang huling sandali ni Dr. Jose Rizal sa Bagumbayan, na ngayon ay tinatawag na Luneta, ay naging isang makasaysayang kaganapan na umantig sa puso ng bawat Pilipino. Isipin mo, isang bayani na tumindig para sa kanyang bayan, handang magbuwis ng buhay para sa mga prinsipyong pinaniniwalaan niya. Dumating ang kanyang katapusan noong Disyembre 30, 1896, at sa likod ng mga salitang siya’y bumabaon sa lupa, naglilikha siya ng mga alaala at inspirasyon na nananatili hanggang sa kasalukuyan.

Habang siya ay nakatungtong sa harap ng firing squad, ang damdaming sumasagi sa kanyang isipan ay tiyak na naghalo ng takot, pagiisip, at pag-asa. Nakakamanghang isipin na sa kabila ng kanyang kapalaran, ang kanyang huling mensahe ay naglalaman ng pagmamahal sa bayan at pag-asa para sa hinaharap. Ang kanyang mga huling sandali ay hindi lamang isang simpleng kaganapan; ito ay naging simbolo ng pakikibaka at sakripisyo para sa kalayaan. Minsan, naiisip ko kung paano siya nagtagumpay sa pagsasakatawan sa dagliang pagsusumikap ng isang buong lahi sa kabila ng humihiyaw na kawalang-katarungan.

Nakahimok ito sa akin na isalaysay ang mga tunay na pangyayari at ang kanyang mga isinulat, tulad ng ‘Noli Me Tangere’ at ‘El Filibusterismo’. Lubos kong napananabikan ang bawat pangungusap, ang tanging kwentong nagpakita ng pinagdaanan ng kanyang bayan. Tulad ng ipinahayag ni Rizal, 'Ang sinumang hindi handang sumuko sa kanyang bayan ay walang karapatan sa buhay.' Isang simpleng katotohanan na tunay na umaantig sa puso sapagkat ito ang nagpapaalala sa atin na ang pagmamahal sa bayan ay hindi lamang sa salita kundi sa gawa at sakripisyo.

Sa mga oras na ako’y nagmumuni-muni sa mga diwa ng ating pambansang bayani, naiisip ko kung paano ang kanyang buhay at kamatayan ay nagsilbing gabay sa aking sariling paglalakbay. Napakahalaga ng mga aral na naiwan niya sa atin — ang pananampalataya sa sarili, ang pananampalataya sa bayan, at higit sa lahat, ang pagiging matatag sa kabila ng mga pagsubok. Sa huli, ang kanyang huling sandali ay hindi nagwakas sa kanyang kamatayan kundi nagpatuloy sa panibagong buhay sa puso at isipan ng bawat Pilipino, at nararamdaman ko ang kanyang presensya sa bawat hakbang na aking tinatahak.