Zyle Castillo was raised to become a gentleman.
He used to work as a courier of a post office when his path crossed to the thin, clumsy yet gorgeous woman named Arila Collins.
Their interests will brought them together until the small spark ignite into a sweet, fiery fire.
But the summer was soon to end and there are things that hadn't been discussed yet.
They need to do things fast, before it's too late. Before all they can do is to regret and ask what ifs.
Or maybe it's just another summer love.
(Inspired by the tale: Snow White and Rose Red)Rose Red had already accepted her poor life that only lives by stealing golds and money from others with her partner, Vayne. A shapeshifter from a mysterious tribe called 'Figtus' that always receives discrimination from the other people. With Vayne's shapeshifting skills and Rose Red's amazing magic power, they formed an amazing heist tandem.But things got different when her twin sister named Snow White suddenly became a crowned princess. Rose Red's life became more complicated and found herself in a conflict between blood and friendship. Because of her choice she must face consequences and challenges to seek for the truth.But to reach the truth, secrets must revealed one by one including hers.Note: I do not own the photo used on the cover. Credits to the rightful owner
Sofia Kennedy Fontana was a CEO of Fontana Real Estate Company. She was a terror, feared and dangerous boss. Sa isang kadahilanan ay may Lupa siyang gustong angkinin na siya namang pag-aari ni Miles Blanco. She fell for him, Kennedy pity him. She end up saving the land for the man, pero paano kung inalok niya ito ng kasal at ang kabayaran ay pag ibig?
He's just an ordinary guy, that's what she thought of him.
She's not just a CEO but also a Princess, she also do illegal business.
Will they end up of loving each other despite of the secrets they hide to each other?
Si Kalila Madison Ramirez ay bagong estudyante lamang sa Gatewood University. Wala siyang kaide-ideya sa sitwasyong napasukan niya. Desenteng paaralan pero maraming sekreto at kababalaghan. Sumpa raw ayon sa mga mag-aaral. Ang mga tao ay konektado at isa isang pinapaslang. Walang may alam. Lahat kinakabahan. Bawat biktima ay may hawak na pulang rosas. Sino? Sino ang may kagagawan? Sino ang susunod? Siya na ba? Ngunit, papaano siya makakalabas sa gulong wala naman siyang kinalaman?
Eros is his name which was derived from the Greek god of love that was also known as "The Cupid". However, his name is a total opposite of him. He hates romance and all kinds of stuff which relates to passionate and intimate love.
Other than that, he's also an aspiring mystery/thriller writer who is dreaming to be a famous and successful author someday. But his path to achieve his dream became mysterious, much thrilling and unexpectedly romantic when the cupid which turn out as a ghost named Shawna suddenly appeared in his room and force him to write a romance story for her.
Love turned into hatred, and now shes out for revenge.
Losing her son will lead her to revenge.
Iris Lou Ephraim is a humble woman who has never given up in a fight, but what if fate is her opponent? Will she still fight?
She did nothing but love the man he adores, so why is fate punishing her?
Don't think of her as a saint; she isn't. She is not easily thrown to the ground. She has the ability to kill you in an instant. Her outward appearance is that of an angel, but she is the devil on the inside.
HATRED
VENGEANCE, Is within Her.
Let us investigate the mysterious life of Iris Lou Clifford, a woman full of mysteries.
Eto ang nakakatuwang parte: habang nag-aaral ako ng Tagalog at Cebuano, napansin ko agad na pareho silang may pang-uri pero iba ang timpla nila sa pang-araw-araw na gamit. Sa Tagalog, madalas makikita mo ang pang-uri bago ang pangngalan at pinag-uugnay ng linker na 'na' o '-ng' — halimbawa, 'maliit na bahay' o 'magandang umaga'. Sa Cebuano naman, karaniwan ding may linker pero ito ang anyong 'nga' o pinaikling '-g' kapag unang salita ay nagtatapos sa patinig, kaya makakasaksi ka ng 'dako nga balay' o 'gamay'g balay' sa ilang usapan. Ang pagkakaiba ng linker ang isa sa pinaka-pansinable na teknikal na palatandaan para sa akin kapag naghahambing ako ng dalawang wika.
Bukas pa akong magkwento tungkol sa pakiramdam: sa Tagalog madalas gumagana ang awtomatik na prefix na 'ma-' para makabuo ng mga estadikal na pang-uri (hal. 'malinis', 'maganda'), habang sa Cebuano mayroon ding 'ma-' na anyo pero ibang mga salita ang ginagamit, tulad ng 'maayo' para sa 'mabuti' o 'good'. Isang madalas kong error noon ay paghahalo ng mga degree markers — sa Tagalog, mabilis gumamit ng 'napaka-', 'sobrang', o 'masyadong' para sa 'very', samantalang sa Cebuano, sagad sa araw-araw ang 'kaayo' (e.g., 'gwapa kaayo' = napakaganda). Nakakatawa kasi kapag nalito ka, parang nagkakaroon ng mini-code-switching sa isang pangungusap na agad nakikita ng mga native speaker.
Higit pa rito, may pagkakaiba rin sa paraan ng pagkumpara at pag-intensify. Sa Tagalog, karaniwan ang 'mas... kaysa' at 'pinaka...' para sa komparatibo at superlativo; sa Cebuano naman, makakakita ka ng mga lokal na paraan tulad ng paggamit ng 'labaw' o 'mas' na may kaunting pagbabago sa pagkakabit ng mga salita depende sa rehiyon. Sa personal kong karanasan, ang pag-aaral ng pang-uri sa dalawang wika ay hindi lang linguistikong ehersisyo — ito rin ay pagbubukas ng mga maliit na pinto sa kultura: ang paraan ng pagbibigay-diin (hal., 'napakalaki' vs 'dako kaayo') ay nagpapakita kung paano nag-e-express ang mga tao ng damdamin o obserbasyon. Sa huli, pareho silang malikhain at buhay, at masarap silang paglaruan kapag sinusubukan mong gawing natural ang pananalita mo sa magkabilang dila.
Isang napaka-espesyal na paksa ang 'sikat na kwentong Tagalog' dahil ito ay puno ng mga tao at kulturang Pilipino. Napapalingon ang isip ko sa mga akda ni José Rizal, especialmente ang 'Noli Me Tangere' at 'El Filibusterismo'. Ang mga kwentong ito ay hindi lang basta kwento; ito ay isang repleksyon ng ating kasaysayan at mga pakikibaka. Ang mga tauhan tulad ni Ibarra at Simoun ay bumubuo ng mga simbolo ng pag-asa at pagtutol, at ang kanilang mga karanasan ay tila hawak na hawak ang salamin ng ating lipunan. Bukod sa mga klasikong ito, ang mga kwentong bayan gaya ng 'Ibong Adarna' at 'Ang Florante at Laura' ni Francisco Balagtas ay dapat ding basahin. Ang 'Ibong Adarna' ay puno ng mga aral at mahika, habang ang 'Florante at Laura' ay nagpapakita ng lalim ng pag-ibig, pagbagsak at pagsang-ayon ng mga damdamin. Bawat kwento ay may kanya-kanyang natatanging kahulugan at mensahe na pwedeng pagmuni-munihan.
Narito rin siyempre ang mga kontemporaryong akda, gaya ng 'Lihim ng Kamatayan' ni Marselle Cruz at 'Si Janus Silang at ang Tiyanak ng Tábon' ni Eliza Victoria. Ang mga ito ay nagpapakita ng makabago at mas maliwanag na mga pagsasalaysay mula sa pananaw ng kabataan. Nakakaaliw na malaman na ang mga kwentong ito ay nakatulong upang buhayin muli ang interes sa mga lokal na kwento at kultura. Ang mga tema ng pagkakaibigan, pagmamahal, at pakikibaka ng kabataan sa mga problemang panlipunan ay tila lahat na mahigpit na nakatali sa ating buhay. Maraming kwentong Tagalog ang nag-aanyaya sa atin na tanungin ang ating mga sarili at ang mga halaga na ipinamana sa atin. Maliit man o malaki, ang bawat akda ay may kani-kaniyang kahalagahan at ang bawat kwento ay isang pinto tungo sa mas malalim na pag-unawa sa ating sarili at sa ating lipunan.
Isang tanong na madalas na umuulan sa mga kamarang puno ng mga libro ang mga pagkakaiba-iba ng mga salita. Ang pangngalan ay ang mga salitang nagsasaad ng tao, lugar, bagay, o ideya. Subalit, parang naglalaro ito sa isang mas malaking mundong puno ng iba pang uri ng salita. Sa isang banda, mayroon tayong mga pandiwa, na nagpapahayag ng aksyon, ugali, o estado ng mga bagay; isipin mo ang mga salitang tulad ng ‘tumakbo’ o ‘umibig’. Tas may mga pang-uri naman na naglalarawan sa mga pangngalan - para sa akin, ang glittering na ‘makulay’ o ‘masaya’ ay nagsisilbing salamin ng kung paano natin nakikita ang mga bagay-bagay sa paligid natin.
Sa isang mas malawak na konteksto, nagiging mahalaga ang pagkakaalam kung ano ang gamit ng bawat salita. Halimbawa, sa paligid natin, kung may kasama kang 'mabilis na sasakyan', ang 'mabilis' ay pang-uri na naglalarawan sa 'sasakyan', habang ang ‘sasakyan’ mismo ay isang pangngalan. Hindi maikakaila na ang sagot sa tanong na ito ay nakatago sa ating pang-araw-araw na pag-usapan. Kapag nag-uusap tayo, kahit sa maliit na paraan, pinag-uugnay natin ang mga salita upang lumikha ng mas malalim at makabuluhang koneksyon sa mga tao. Ito ang tunay na diwa ng komunikasyon.
Tama ang mga sinasabi ng mga guro na ang pagbibigay ng tamang konteksto at paggamit sa mga salita ay isang napakalaking bahagi ng paglago natin bilang mga tagapagsalita at mga manunulat. Sa huli, ang pagkakaunawa sa mga pagkakaiba ng mga salita ay parang pag-aaral na rin kung paano ipinapakita ang ating pagkatao at kung paano tayo nauugnay sa mundo.
Bilang isang mahilig sa tula, palaging nakakabighani para sa akin ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng sining. Ang dalit tula, na mas madalas na nagmumula sa mas mataas na antas ng espiritwalidad, ay isang anyo na naglalayong ipahayag ang pagmamahal o pagsamba sa Diyos. Madalas itong nakapokus sa mga tema ng pananampalataya, pag-asa, at pagmumuni-muni sa ating kalikasan. Sa kabaligtaran, ang ibang uri ng tula, tulad ng soneto o haiku, ay may iba't ibang pormat at tema na hindi palaging nakatuon sa espiritwal na aspeto. Ang mga soneto ay may mahigpit na estruktura at kadalasang nagkukuwento ng pag-ibig, habang ang haiku naman ay nakatuon sa kakayahang maghatid ng damdamin sa isang maikling pahayag, kadalasang may kaugnayan sa kalikasan.
Minsan, ang dalit tula ay gumagamit ng mas maliwanag na imahe at simbolismo upang maipahayag ang pagkakatatag ng ating relasyon sa Diyos. Halimbawa, ang mga taludtod ay maaaring puno ng mga simbolikong elemento gaya ng liwanag at dilim upang isalarawan ang pakikibaka sa buhay at sa pananampalataya. Samantalang sa ibang anyo ng tula, mayroon tayong mas personal at malalim na pagninilay. Narito ang galit, lungkot, at pag-asa na bukod-tangi sa karaniwang damdamin ng mga tao. Kaya't anumang uri ng tula ang iyong suriin, ang kanilang layunin ay pareho – ang magpahayag at kumonekta sa ating emosyon at karanasan.
Personal kong napansin na mas nakakaganyak ang dalit tula kapag bawat salin ng mga salita ay tumutukoy sa ating mga lokal na kaugalian at tradisyon, habang ang ibang uri nito ay madalas na lumalampas sa mga hangganan ng lokalidad. Sa kabila ng kanilang pagkakaiba, parehong nagbibigay ng makabuluhang damdamin at karanasan ang lahat ng ito, kaya mahalaga ang mga ito sa ating kultura.
Nung una akong naghahanap ng paliwanag tungkol sa pagiging introvert sa Tagalog, napagtanto ko na pinakamadali talagang mag-YouTube. Madalas nagta-type ako ng 'ano ang introvert tagalog' o 'introvert vs extrovert tagalog' at sinusuri ang mga resulta base sa haba at kung sino ang nag-upload—mas trust ko yung mga video na mula sa lisensiyadong psychologist, mental health advocacy groups, o mga kilalang news outlets dahil madalas may pinagbatayan ang sinasabi nila.
Kung gusto mo ng mas madaling maintindihan na format, hanapin yung mga animated explainer vids o mga vlog ng mga taong nagku-kwento ng personal nilang karanasan bilang introvert—ang kombinasyon ng teorya at personal na halimbawa ang pinakamalinaw para sa akin. May mga podcast episodes at Facebook Watch clips rin na may Tagalog na diskusyon; kapag mas gusto mo ng mabilis na snippets, TikTok creators na nag-eeducate ng mental health topics sa Tagalog ay magandang simula. Kapag nagpi-filter ka sa YouTube, piliin ang video na may maraming views, positive comments, at malinaw na source information sa description.
Personal, natulungan ako ng isang simple at mahabang video na may Q&A mula sa psychologist: hinati nila ang introversion sa misperceptions, behaviors, at paraan para mag-adapt sa social settings. Kung titignan mo nang maigi, makakakita ka rin ng playlist na tumatalakay sa introversion at anxiety—maganda ring mag-save ng ilang paborito para balikan kapag kailangan mo ng paalala na normal lang maging introvert.
Pagdating sa 'Kung Ika'y Akin', ang daming tao ang nagkakaproblema sa mga pagbabagong ginawa sa adaptasyon mula sa orihinal na nobela. Ang visceral na karanasan, ang lalim ng mga karakter, at ang mga hindi malilimutang eksena na isinasalaysay sa mga pahina ay minsang nagiging flat kapag na-translate ito sa pelikula o serye. Sinasalamin nito ang mga suliranin ng pag-ibig, pagkakaibigan, at pagsasakripisyo, pero sa adaptation, may mga bahagi na hindi ganap na naipakita ang tunay na damdamin ng mga tauhan. Palaging may mga bagay na nawawala, at minsan ang mga paborito nating linya o eksena ay hindi man lang nailagay, kaya't may pagkakataon talagang ma-frustrate ang mga purist na tagahanga.
Ngunit, may mga aspeto rin na nakakaengganyo sa mga bagong manonood. Halos bawat eksena sa adaptation ay may sariwang pananaw at visual na presentasyon na nagbibigay-diin sa emosyonal na timbang ng kwento. Madalas, ang mga karakter na makikita natin sa screen ay nagkakaroon ng bagong pagkatao na mas madaling ma-relate, lalo na para sa mga kabataan ngayon. Ang pagkakabuo ng kanilang mga karakter ay mas tila nagiging buhay kapag ito'y na-artehan. Ipinapakita sa mga natural na galaw at mga ekspresyon ang mga damdamin na sa orihinal na nobela ay kailangan pang basahin ng masusing mas maunawaan.
Kwento ng pakikibaka at pagsasakripisyo ang dala ng 'Kung Ika'y Akin'. Sa bandang huli, ang pagkakaiba ng orihinal na nobela at ng adaptasyon ay isang pagninilay na hindi lang ito tungkol sa kwento, kundi pati na rin sa paraan ng pagkwento. Pareho silang mahalaga sa kanilang sariling mga paraan at nagdadala ng iba't ibang interpretasyon na nagbi-build ng bridge sa pagitan ng madla at sa sining ng kwento. Ang mahalaga, nag-uumapaw ang damdamin ng kwento, kahit ano pang form na ito ang pinag-uusapan.
Nakakatuwang isipin na ang taong ito ay nagpakita ng malaking pagbabago sa landscape ng Filipino literature! Ang 'Trese: Shadows of the Unknown' ni Budjette Tan at Kajo Baldisimo ay patuloy na humahakot ng atensyon dahil sa kakaibang pagsasama ng urban fantasy at lokal na mitolohiya. Ang grapikong nobelang ito ay nagtagumpay sa pagdadala ng mga kuwentong Pinoy sa mas malawak na madla, lalo na't lumabas ang animated adaptation nito sa Netflix.
Isa pang titulo na nag-uumapaw sa diskusyon ay 'Kalayaan' ni TJ Dimacali, isang historical fiction na sumisid sa masalimuot na kasaysayan ng mga gerilya noong WWII. Ang husay nito sa paghahabi ng personal na drama at makasaysayang katotohanan ay nagbigay ng bago at malalim na perspektibo sa ating kolektibong memorya. Ang mga ganitong akda ay nagpapatunay na ang Filipino literature ay puno ng hindi pa nasasabing mga kuwento na handang tuklasin ng bagong henerasyon.
Nakakaindak isipin kung paano nagkakabit-kabit ang mga kwento ng ating mga ninuno sa malalayong pulo at kontinente — ramdam ko iyon tuwing nagbabasa ako ng iba't ibang epiko at alamat. Mula sa ugat na Austronesian, makikita mo ang malinaw na pagkakatulad ng mga mito sa Pilipinas at sa kalapit na Timog-silangang Asya: ang mga diwata at anito natin ay kamukha ng mga 'bidadari' at 'hyang' sa Indonesia at Malaysia; ang ideya ng espiritu ng puno at bundok ay buhay din sa maraming kultura sa rehiyon.
Ang mga konkretong halimbawa ang nagpapakonekta sa mga kwento: ang 'penanggalan' sa Malaysia at ang ilang uri ng aswang sa atin ay parehong naglalarawan ng naglalakad na babaeng nawawala ang ulo o nakakahiwalay na bahagi ng katawan; ang konsepto ng dagat na tahanan ng makapangyarihang nilalang ay makikita sa alamat ng merfolk sa Pilipinas at sa mermaids ng Europa, pati na rin sa mga kahalintulad na nilalang sa Polynesia. May mga elemento ring galing sa banyagang relihiyon at paniniwala — ang Hindu-Buddhist motifs na pumapasok sa ilang epiko tulad ng 'Darangen', at ang impluwensiya ng Kristiyanismo na naghalo sa lokal na pananaw at nagbigay ng bagong hugis sa mga lumang mito.
Bilang isang mahilig sa mga kwentong bayan, lagi kong na-eenjoy ang paghahambing: hindi ibig sabihin ay kopya lang, kundi pariho silang umuusbong mula sa magkakaparehong pangangailangan ng tao — paliwanag sa kalikasan, takot, pag-ibig, at pagkakakilanlan. Masarap isipin na sa bawat alamat, umiiral ang isang piraso ng malawak na kulturang naglalakbay sa dagat at kabundukan.
Heto ang pagkakaiba na palagi kong sinasabi kapag pinag-uusapan ng tropa namin sa chat: ang 'salawikain' at ang 'kasabihan' madalas nagkakamisan pero may sariling panlasa.
Para sa akin, ang 'salawikain' ang mas lumang anyo—parang lola mong may dalang kwento. Karaniwan itong buong pangungusap na may malalim na aral o paalala, may matatalinhagang imahe (halimbawa: 'Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan ay hindi makararating sa paroroonan'). Madalas pormal ang dating at ginagamit kapag nagtuturo ng moral o panuntunan sa buhay.
Samantala, ang 'kasabihan' ay mas malawak ang saklaw: pwedeng maiksi lamang, pwedeng biro, o kaya’y pang-araw-araw na pa-saloobin (tulad ng 'basta't may tiyaga'). Hindi lahat ng kasabihan ay kailangan magdala ng malalim na aral—may ilan lang na pampaaliw o praktikal. Sa paggamit ko, mas flexible ang kasabihan sa modernong usapan; ang salawikain naman ang tipo na inuulit sa pormal na okasyon o kapag nagpapaalala ng karunungan ng ninuno.
Isang kamangha-manghang aspeto ng 'Ibong Adarna' ay ang paraan ng pagkukuwento nito na tila mayaman sa simbolismo at misteryo. Sa kabilang banda, maraming alamat tulad ng 'Alamat ng Datu Puti' o 'Alamat ng Lakan Dula' ay karaniwang nagbibigay-diin sa kasaysayan at mga tauhan na nagbigay ng mga aral at katatagan. Ikatutuwa mo ang 'Ibong Adarna' sa kanyang estruktura na puno ng mga pagsubok at mga mahika, kung saan ang paglalakbay ng prinsipe ay puno ng emosyonal na laban at simbolismo. Sa ibang alamat, may posibilidad na mas diretso ang daloy ng kwento at mas nakatuon sa mga kasaysayan ng mga tauhan at kung paano sila nakapag-ambag sa lipunan. Kakaiba ang 'Ibong Adarna' dahil sa kanyang elemento ng pag-ibig, pagkakaibigan, at ang malalim na pag-unawa sa mga nakatagong kahulugan ng buhay, habang ang ibang alamat ay madalas na umiinog sa mga tradisyunal na tema ng kabayanihan at kalayaan.
Sa katunayan, sa 'Ibong Adarna' naiiba rin ang tono at kahulugan nito sa pamamagitan ng mga pagkakasunod-sunod ng mga pagpapahirap at pagsusumikap ng mga tauhan. Habang ang ibang alamat ay maaari ring lumahok sa temang pagsubok, sa 'Ibong Adarna', ang mga tauhan ay dumaranas ng pisikal at emosyonal na sutla na tila nagtuturo sa atin ng mga mahahalagang leksyon, hindi lang sa mga nakatatawang elemento na matutunghayan sa mga mas magagaan na kwento. Ang temang pagkakaibigan laban sa mga pagsubok ay lumalabas dito, kaya't mahirap hindi mahanga sa mga sakripisyo ng mga tauhan. Bukod dito, ang boses sa kwento ay tila mas masagana, puno ng kulay at pampaganda na inaakit ang mga mambabasa o tagapanood.
Isang bagay din na nagustuhan ko sa alamat ng 'Ibong Adarna' ay ang tema ng pamilya at pagkakaisa. Samantalang marami sa ibang mga alamat ang nakatuon sa bayani at kontrabida, tila ang 'Ibong Adarna' ay umiikot sa mas malalim na tema ng pagsubok sa pamilya. Ang paglalakbay ng mga prinsipe ay hindi lamang pisikal, kundi pati na rin emosyonal, na nagiging puno ng pangako at pananampalataya sa isa’t isa. Sa ibang alamat, ang mensahe ay nakatuon sa pagdepensa ng bayan o pag-aayos ng alitan, ngunit sa 'Ibong Adarna', ang takbo ng kwento ay umaabot sa pamilya—isang mas nakakaantig at nakakaengganyo na tema na talaga namang nakapasok sa isip at puso ng mambabasa.
Bilang isang tagahanga ng mga kwentong tulad nito, talagang nakakaaliw ang pagkakaiba-iba sa paraan ng pagkukuwento ng mga alamat. Kung gusto ang mas mystical at emosyonal na karanasan, tiyak na katsiks ang 'Ibong Adarna' kumpara sa iba pang mga tradisyunal na alamat. Ang pagkakaibang ito ay talaga namang nag-aanyaya sa mga mambabasa na lumabas sa komportable nilang mga hangganan, nakatuon sa heograpikal na pagkakaiba at tradisyunal na mga tema ng mga kwento, kaya’t ito ang tunay na pinagkaiba ng 'Ibong Adarna' mula sa ibang alamat.