จะรักหรือจะร้าย นิยาย มีความยาวกี่ตอนและมีกี่เล่ม?

นึกถึงภาพปกที่ติดอยู่บนชั้นหนังสือแล้วก็ยังยิ้มได้ทุกครั้งเมื่อพูดถึง 'ชะตาแค้นลิขิตรัก' — เวอร์ชันนิยายที่เป็นต้นฉบับถูกจัดเรียงเป็นทั้งหมด 40 บท โดยในรูปแบบการลงตอนแบบฉบับออนไลน์ต้นฉบับจะมีประมาณ 240 ตอน ซึ่งแปลว่าโดยเฉลี่ยแต่ละบทจะประกอบด้วยราว 5–7 ตอน ขึ้นกับการแบ่งพาร์ตและตอนพิเศษบางตอนที่ถูกเพิ่มเข้ามาทีหลัง การแบ่งแบบนี้ทำให้การอ่านมีจังหวะชัดเจน: บทหนึ่งเป็นเหมือนบล็อกเนื้อหาใหญ่ ๆ ที่จบประเด็นหลัก ขณะที่ตอนย่อย ๆ จะคอยเติมซีนเล็กซ้อนอารมณ์หรือขยายมุมมองตัวละคร ฉากประทับใจที่ทำให้รู้สึกถึงความละเอียดในการแบ่งตอนคือฉากเผชิญหน้าระหว่างพระ-นางซึ่งกระจายอยู่ในหลายตอนก่อนจะปิดเป็นบทเดียวกัน นั่นเองที่ทำให้ผู้อ่านรู้สึกได้ถึงการไต่ระดับของความตึงเครียดและการพัฒนาความสัมพันธ์ ด้วยความที่ฉันชอบอ่านทั้งฉบับออนไลน์และฉบับรวมเล่ม เลยเห็นชัดว่าตัวเลข 40 บทกับ 240 ตอนเป็นการนับแบบมาตรฐานสำหรับผลงานนี้ แต่ถ้าไปดูฉบับพิมพ์บางสำนักอาจมีการรวมหรือแยกตอนพิเศษ ทำให้จำนวนตอนอาจดูต่างออกไปบ้างตามการจัดเล่ม อย่างไรก็ตาม ถาต้องบอกว่าจังหวะการเล่าและการแบ่งบทนี่แหละที่ทำให้เรื่องยังคงดึงดูดจนอยากกลับมาอ่านซ้ำ

แฟนหนังแอนิเมชันมักจะถามคำถามนี้บ่อยๆ ว่า 'รายากับมังกรตัวสุดท้าย' เป็นซีรีส์หรือหนังเป็นตอนๆ หรือเปล่า ฉันชอบบอกเพื่อนว่ามันไม่ใช่ซีรีส์ แต่เป็นภาพยนตร์ฟีเจอร์หนึ่งเรื่องที่พากย์ไทยเต็มรูปแบบ ความยาวโดยรวมของภาพยนตร์เวอร์ชันพากย์ไทยจะเท่ากับเวอร์ชันต้นฉบับ กล่าวคืออยู่ที่ประมาณ 107 นาที หรือราว ๆ 1 ชั่วโมง 47 นาที ซึ่งเป็นความยาวที่พอดีสำหรับการเล่าเรื่องสามฉากที่มีทั้งการตั้งบท ปะทะ และบทสรุป ถ้าต้องเปรียบเทียบกับผลงานดิสนีย์เรื่องอื่นๆ ฉันมองว่าเวลา 107 นาทีให้พื้นที่เพียงพอสำหรับการพัฒนาตัวละครและมุกตลกสำหรับเด็กโดยไม่ยืดเยื้อ เหมาะสำหรับการพาครอบครัวไปดูแล้วไม่เมื่อยเกินไป ส่วนเวอร์ชันพากย์ไทยมักจะคงฉากและเสียงพื้นหลังเหมือนต้นฉบับ เพียงแค่เปลี่ยนแปลงเฉพาะช่องเสียงเท่านั้น ทำให้ความยาวตอนยังคงเหมือนเดิม และไม่มีการแบ่งเป็นตอนย่อยอย่างซีรีส์

แฟนแนวดราม่าระดับชานชาลาจะพูดตรงๆ ว่าเรื่องนี้ต้องนิยามคำว่า 'ฉบับนิยาย' ให้ชัดก่อน เพราะคำว่าเล่มขึ้นกับรูปแบบที่วางขายและการตีพิมพ์มากกว่าชื่อเรื่องเพียงอย่างเดียว ถ้าหมายถึงฉบับนิยายแบบหนังสือเรียงเล่ม (light novel หรือ novelization) บ่อยครั้งงานที่มาจากมังงะหรืออนิเมะแนวนี้จะมีอยู่ไม่กี่เล่มก่อนจะจบหรือทำเป็นซีรีส์ต่อไป — ผมมองว่าเป็นไปได้สูงที่จะอยู่ในช่วงประมาณ 3–6 เล่มสำหรับฉบับนิยายเต็มรูปแบบถ้าผู้เขียนสรุปโครงเรื่องหลัก แต่ถ้าเป็นฉบับรวมสั้น ๆ หรือเล่มพิเศษอาจถูกบรรจุเป็นเล่มเดียวแบบรวมเล่มก็ได้ ถ้าเป้าหมายคือมังงะหรือเล่มรวมตอน (tankobon) จำนวนเล่มจะเพิ่มขึ้นอีกมาก ความยาวของมังงะที่มีความสัมพันธ์กับตัวละครมากถึง 100 คนมักยืดเป็นสิบเล่มหรือมากกว่า เพราะต้องมีเวลาเล่าแต่ละคน ฉะนั้นคำตอบสั้นๆ ว่า "จำนวนเล่มขึ้นกับว่าเรียกฉบับไหน" น่าจะตอบโจทย์สุด แล้วก็อย่าลืมดูสำนักพิมพ์และประเทศที่ซื้อ เพราะบางประเทศอาจรวมเล่มต่างจากต้นฉบับ ซึ่งเปลี่ยนตัวเลขได้ทันที

แนะนำให้เริ่มจากเล่มแรกของซีรีส์ 'จะรักหรือจะร้าย' เสมอเมื่อต้องการเข้าใจรากของเรื่องราวและความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร เพราะเล่มเปิดมักวางรากฐานทั้งโลกทัศน์ แรงจูงใจ และความเป็นกันเองของพระนางอย่างชัดเจน ฉันชอบวิธีที่ผู้เขียนค่อย ๆ แนะนำปูมหลังของตัวละคร ทำให้ทุกบทดูมีความหมายเมื่อย้อนกลับมาอ่านอีกครั้ง พออ่านเล่มแรกแล้วจะเห็นว่าหลายเหตุการณ์เล็ก ๆ ที่ดูธรรมดาในตอนต้น กลายเป็นเมล็ดพันธุ์ของปมและฉากดราม่าที่ตามมา ฉันเองมักจะชอบหยุดที่ฉากพบกันครั้งแรกของคู่พระนางในเล่มหนึ่ง เพราะมันสะท้อนความแตกต่างของนิสัยและความคาดหวังของทั้งสองฝ่าย ซึ่งเมื่อเรื่องดำเนินต่อไป ฉากเหล่านั้นจะกลับมาส่งผลอย่างน่าพอใจ การเริ่มจากเล่มแรกยังช่วยให้จับสไตล์การเล่าและโทนของเรื่องได้ชัด ทำให้ทุกตอนถัดมาสนุกขึ้นเยอะ

ฉันชอบเก็บสะสมหนังสือแล้วก็มีความสุขทุกครั้งที่เปิดอ่าน 'สัญญารักมัดใจเธอ' ฉบับนิยายที่ฉันซื้อเมื่อหลายปีมาแล้ว ฉบับพิมพ์ครั้งแรกที่ฉันเจอถูกแบ่งเป็นทั้งหมด 3 เล่ม โดยแต่ละเล่มจะเน้นส่วนสำคัญของเรื่องราวต่างกันอย่างชัดเจน เล่มแรกเป็นการปูพื้นตัวละครและความสัมพันธ์ เล่มสองกระชับความขัดแย้งและการเติบโตของตัวละคร ส่วนเล่มสามเป็นบทสรุปที่ให้ความรู้สึกอิ่มเอมใจและมีฉากสำคัญที่ทำให้ต้องหยุดอ่านนิ่ง ๆ สักพัก เช่น ฉากสารภาพรักแบบเงียบ ๆ ท่ามกลางแสงไฟงานเทศกาล ซึ่งในความทรงจำของฉันมันเรียกน้ำตาได้อย่างเบา ๆ การแบ่ง 3 เล่มในฉบับนี้ทำให้แต่ละเล่มมีความหนาพอควร และยังมีภาพประกอบเล็ก ๆ กับโน้ตของผู้เขียนบางหน้า ซึ่งฉันชอบเพราะมันเพิ่มมิติให้กับตัวละคร ส่วนเนื้อหาเมื่ออ่านต่อเนื่องจะรู้สึกว่าจังหวะการเล่าเหมาะสม — ไม่รีบ แต่ก็ไม่ยืดเยื้อ การอ่านแบบถือเล่มแล้วพลิกหน้าทีละหน้าให้ความสุขที่ต่างจากอ่านไฟล์ดิจิทัล โดยเฉพาะเล่มสุดท้ายที่ฉันรู้สึกว่าเรื่องราวถูกปิดอย่างละมุนและมีบทส่งท้ายที่เติมเต็มบางอย่างให้กับตัวละคร เหลือไว้เพียงกลิ่นอายของความทรงจำหลังจากวางหนังสือ ความรู้สึกเมื่อปิดปกเล่มสุดท้ายคือความพอใจแบบอิ่มเอม ผมมองว่าการแบ่งเป็น 3 เล่มช่วยให้เรื่องได้รับการจัดวางและเก็บรายละเอียดได้ครบถ้วน จึงยังคงยินดีที่ได้เก็บฉบับนี้ไว้ในชั้นหนังสือ และบางครั้งก็หยิบมาอ่านซ้ำเพื่อค้นหาประโยคโปรดที่เคยทำให้ยิ้มได้

เอาแบบตรงๆเลยว่า 'รักมั้ยนะ เลขาคิม' (ชื่ออังกฤษ 'What's Wrong with Secretary Kim') เป็นซีรีส์เกาหลีสั้นกระชับที่มีทั้งหมด 16 ตอน เวอร์ชันต้นฉบับที่ออกอากาศทางสถานีเคเบิลจะถูกนับเป็น 16 ตอนหลัก โดยแต่ละตอนมีความยาวประมาณ 60 นาทีโดยเฉลี่ย บางตอนอาจสั้นยาวเล็กน้อยขึ้นกับคัทฉากเครดิตหรือซีนพิเศษ แต่โดยรวมเนื้อหาเต็ม ๆ ของแต่ละตอนจะอยู่รอบ ๆ หนึ่งชั่วโมง ทำให้รวม ๆ แล้วเรื่องนี้กินเวลาในการชมประมาณ 15–16 ชั่วโมงเต็ม ซึ่งเหมาะกับการมาราธอนช่วงวันหยุดสั้น ๆ หรือการแบ่งดูเป็นตอนต่อวันเพื่อฟินค่อยเป็นค่อยไป โดยทั่วไปแล้วเมื่อซีรีส์เกาหลีถูกนำมาเผยแพร่ในแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งหรือออกอากาศต่างประเทศ รูปแบบการแบ่งตอนอาจเปลี่ยนไปบ้าง บางแพลตฟอร์มเลือกจะแบ่ง 16 ตอนต้นฉบับให้เป็น 32 ตอนย่อยเพื่อให้แต่ละตอนสั้นลงราว 30–40 นาที ซึ่งทำให้ดูเหมือนจำนวนตอนเพิ่มขึ้นแต่เนื้อหาโดยรวมไม่ต่างจากต้นฉบับมากนัก นอกจากนี้เมื่อออกอากาศบนทีวีระบบฟรีทูแอร์ที่มีโฆษณา ก็จะมีการจัดเวลาช่วงโปรแกรมให้ยาวขึ้นเพื่อเว้นที่โฆษณา ทำให้ผู้ชมต้องเผื่อเวลาไว้มากกว่าความยาวคอนเทนต์จริงเล็กน้อย ส่วนเวอร์ชันพากย์ไทยนั้นโดยมากจะยังคงเนื้อหาเท่าเดิม เพียงแต่เสียงพากย์และไตเติลเปลี่ยนไปตามการจัดทำของผู้ถือลิขสิทธิ์ในไทย ถ้าตั้งใจจะหาดูแบบพากย์ไทย ควรสังเกตหน้าข้อมูลของผู้ให้บริการก่อนกดเล่น เพราะบางบริการจะระบุชัดว่าพากย์ไทยหรือมีซับไทย พร้อมทั้งบอกจำนวนตอนและความยาวต่อตอนอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตามไม่ควรคาดหวังว่าทุกที่จะให้พากย์ไทย เพราะหลายแพลตฟอร์มให้เฉพาะซับไทยเท่านั้น แต่ไม่ว่าจะเป็นพากย์หรือซับ จำนวนตอนพื้นฐานของเรื่องนี้ที่ต้องเตรียมเวลาก็คือ 16 ตอน รอบ ๆ ชั่วโมงต่อตอน หรือถ้าเจอเวอร์ชันแบ่งตอนจะเป็นประมาณ 30–40 นาทีต่อหนึ่งตอนย่อย ส่วนตัวแล้วความกุ๊กกิ๊กของพระเอกนางเอกและอารมณ์ฮาที่พาให้อยากดูต่อทีละตอนทำให้เรื่องนี้เป็นหนึ่งในเรื่องที่ผมกลับมาดูซ้ำได้บ่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันพากย์หรือซับ ฉากโรแมนติกกับมุขจิกกัดทางสังคมทำให้ยิ้มได้ทุกครั้งที่เริ่มตอนใหม่

ชัดเจนเลยว่าชื่อเรื่อง 'อาญารัก' ย่อมทำให้คนสงสัยเรื่องจำนวนตอนและความยาวของแต่ละตอน ซึ่งสำหรับเวอร์ชันปี 2556 จะมีทั้งหมด 15 ตอน โดยแต่ละตอนมีความยาวโดยประมาณ 45–60 นาที เมื่อไม่นับรวมโฆษณา แต่ถานับรวมเวลาฉายตามช่วงไพรม์ไทม์ บางตอนอาจยืดไปถึงราว 70–90 นาทีได้ในตอนพิเศษหรือฟีเจอร์ไคลแม็กซ์ ผมมองแบบคนดูที่ติดตามตอนต่อไปอย่างใจจดใจจ่อ การที่แต่ละตอนมีความยาวประมาณนี้ช่วยให้บทและจังหวะดราม่าพลิกผันพอเหมาะพอดี ไม่อึดอัดเหมือนหนังยาว แต่ก็ให้พื้นที่พอสำหรับซีนสำคัญและการพัฒนาตัวละคร ถ้าอยากนั่งดูยาวต่อเนื่องก็ควรเผื่อเวลาประมาณชั่วโมงต่อหนึ่งตอน โดยรวมแล้วโครงสร้างตอนและจำนวนตอนแบบนี้เหมาะกับรูปแบบละครไทยของยุค 2550s มาก