ฉากถ่ายทำ ทวิภพ อยู่ที่ไหนบ้าง?

แสงแดดยามเช้าสาดลงบนผนังอิฐเก่าในฉากเปิดของ 'ทวิ ภพ' ทำให้เด่นชัดเลยว่าทีมงานต้องการฉากที่มีบรรยากาศประวัติศาสตร์จริงจัง เมื่อได้ดูเบื้องหลังและภาพถ่ายชุดต่าง ๆ ผมเชื่อว่าฉากถ่ายทำสำคัญถูกวางในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพราะโทนและมุมกล้องมักใช้ซากปรักหักพัง วัดเก่า และอาคารสมัยอยุธยาเป็นฉากหลังมากกว่าที่อื่น ส่วนฉากภายในพระราชวังหรือคฤหาสน์ก็ดูเหมือนจะใช้อาคารและลานกว้างในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์เป็นจุดถ่ายทำหลัก เมื่อครั้งที่ผมได้เห็นฉากตลาดโบราณในตอนหนึ่ง รู้สึกชัดเลยว่าทีมงานจับคู่โลเคชันกับงานออกแบบฉากได้เนียน เพราะแสง เงา และพื้นผิวของอิฐหินเข้ากันกับการแต่งกายและพร็อพ ทำให้ภาพรวมของ 'ทวิ ภพ' มีความสมจริงมากกว่าการสร้างในสตูดิโอล้วน ๆ ประทับใจตรงที่บรรยากาศช่วยพยุงอารมณ์ตัวละครได้ดี

การถ่ายทำ 'ตํานานรักเหนือภพ' กระจายอยู่ตามโลเคชันหลากหลายทั้งในสตูดิโอและภายนอกที่มีภูมิทัศน์สวยงามเพื่อให้ภาพที่ออกมามีทั้งความอลังการและความเป็นธรรมชาติ ผสมผสานฉากพระราชวังที่ตกแต่งละเอียดกับทุ่งหญ้า ป่าลึก และหน้าผาสูงชัน ซึ่งเป็นสไตล์การถ่ายทำของซีรีส์แนวเทพเซียนที่ต้องการทั้งความโรแมนติกและความยิ่งใหญ่ ฉากภายในมักสร้างขึ้นในสตูดิโอขนาดใหญ่เพื่อควบคุมแสงและรายละเอียดของเครื่องแต่งกาย ส่วนฉากกลางแจ้งมักย้ายไปยังภูมิประเทศที่มีหินโผล่หลากรูปทรง น้ำตก และป่าไม้เพื่อเติมบรรยากาศเหนือจริงให้กับเรื่องราว หนึ่งในโลเคชันหลักที่แฟนๆ มักได้ยินถึงบ่อยๆ คือสตูดิโอขนาดใหญ่ที่สร้างฉากราชสำนักและตำหนักเทพ ซึ่งมักมีทั้งฉากไม้ ปั้นงานประณีต และพื้นที่สำหรับใช้แสงไฟจัดองค์ประกอบให้ดูมีมิติ สถานที่กลางแจ้งที่ใช้ถ่ายมักเป็นภูเขาและอุทยานที่มีวิวหน้าผาและต้นไม้สวยงามบางจุดใช้ทะเลสาบและลำธารเพื่อถ่ายทอดฉากรักริมสายน้ำ ส่วนบางฉากที่ต้องการพื้นหลังเป็นเมืองเก่าหรือตลาดโบราณก็จะย้ายไปถ่ายยังหมู่บ้านเก่าหรือสวนวัฒนธรรมที่รักษาสถาปัตยกรรมแบบโบราณไว้ได้ดี ฉากที่มีหมอกลอยหรือแสงอ่อนๆ มักถ่ายในช่วงเช้าตรู่หรือยามเย็นเพื่อให้ได้ฟีลเหนือจริงอย่างที่เห็นบนหน้าจอ ครั้งหนึ่งได้ตามดูเบื้องหลังที่นักแสดงและทีมงานเล่าถึงความยากง่ายของการย้ายโลเคชัน ยอมรับว่าการถ่ายกลางแจ้งยากตรงการควบคุมสภาพอากาศ แต่ให้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่าเพราะรายละเอียดธรรมชาติช่วยยกระดับฉากให้มีพลังมากขึ้น สำหรับแฟนๆ ที่อยากตามรอย บางสตูดิโอเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเปิดให้เข้าชมได้ บางพื้นที่กลางแจ้งก็เป็นอุทยานแห่งชาติหรือแหล่งท่องเที่ยวที่อนุญาตให้ถ่ายทำได้ในช่วงเวลาหนึ่งของปี จึงเป็นความรู้สึกพิเศษเมื่อได้มายืนในจุดเดียวกับฉากที่เคยดูบนจอ เพราะบรรยากาศจริงสามารถให้รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่ภาพยนตร์อาจทำให้พลาดไป โดยรวมแล้วการถ่ายทำ 'ตํานานรักเหนือภพ' ใช้การผสมผสานระหว่างสตูดิโอขนาดใหญ่สำหรับฉากภายในและโลเคชันกลางแจ้งที่มีภูมิทัศน์โดดเด่นสำหรับฉากสำคัญ ภาพที่ออกมาจึงดูสมจริงและมีมิติ หากมีโอกาสได้ไปเยือนโลเคชันหรือสตูดิโอเหล่านี้ด้วยตัวเอง มันช่วยให้เข้าใจการทำงานเบื้องหลังและเพิ่มความชื่นชมในงานฝีมือของทีมถ่ายทำได้ลึกขึ้น เสียงลม เสียงนก และเงาร่มไม้ที่เห็นจากสถานที่จริงยังคงติดตาและทำให้รู้สึกใกล้ชิดกับโลกเหนือภพในแบบที่ภาพนิ่งบนหน้าจอถ่ายทอดไม่หมด

แหล่งถ่ายทำหลักของ 'ลิขิตรักข้ามภพ' ที่คนนึกถึงกันบ่อยคือ Hengdian World Studios ในมณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นสตูดิโอขนาดใหญ่ที่มีทั้งฉากปราสาท วัด และสวนดอกพีชที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อซีรีส์แนวเทพนิยายโดยเฉพาะ ฉันเคยไปเดินเล่นที่นั่นแล้ว บรรยากาศของชุดฉากยังคงทำให้ภาพในซีรีส์ชัดขึ้นได้มาก แม้จะรู้ว่าหลายฉากถูกแต่งเติมด้วยคอมพิวเตอร์ก็ตาม ที่นี่เปิดให้คนทั่วไปเข้าชม มีทัวร์แบบเดินชมและโชว์การแสดงเล็กๆ ให้ชมตามตาราง ราคาตั๋วและไฮไลท์บางส่วนจะเปลี่ยนไปตามฤดูกาล แต่โดยรวมแล้วแฟนซีรีส์สามารถถ่ายรูปกับฉากที่คุ้นเคยได้เต็มที่ สิ่งที่ชอบเป็นพิเศษคือความรู้สึกเหมือนเดินเข้าไปในฉากจริงของ 'ปรมาจารย์ลัทธิมาร' และงานตกแต่งที่ละเอียดละออ แต่ก็ต้องยอมรับว่าบางมุมถูกรื้อไปหลังถ่ายทำ ดังนั้นถ้ามีมุมโปรดในซีรีส์ แนะนำให้เช็กข้อมูลล่าสุดก่อนเดินทาง จะได้ไม่พลาดมุมที่อยากเห็นที่สุด

วันนี้อยากเล่าเรื่องที่ชัดเจนที่สุดจากการดูฉากของ 'คนละภพ' — คือความรู้สึกว่าเมืองเก่าโผล่มาเป็นฉากหลังบ่อยมาก ฉากถนนเก่าและวัดที่เห็นสถาปัตยกรรมแบบรัตนโกสินทร์ มักให้ความรู้สึกว่าเขาใช้กรุงเทพฯ ย่านรัตนโกสินทร์เป็นฉากจริงหลายตอน เช่น เขตพระนคร ริมแม่น้ำเจ้าพระยา และตรอกซอกซอยที่ยังเหลือบ้านไม้โบราณ ฉากตลาดกลางคืนกับของขายพื้นบ้านก็ถ่ายกันตามถนนจริงในย่านนั้น ทำให้ฉากที่ควรจะเป็นอดีตหรือมิติอื่นดูสมจริงขึ้นมาก อีกพื้นที่ที่ผมสนใจคือพื้นที่โบราณสถาน — มีฉากต่อสู้และฉากสะท้อนความทรงจำที่วางไว้ตรงซากปรักหักพังหรือซุ้มประตูเก่า ๆ ซึ่งบอกเป็นนัยว่าใช้พื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ในจังหวัดทางกลางอย่างอยุธยาเป็นฉากจริงบางจุด ผลคือแสงและเงาที่ได้จากซากวัดจริงช่วยเติมบรรยากาศให้เข้มข้นและมีน้ำหนักกว่าใช้ฉากหลังกระดาษแข็งทั่วไป

การตามรอยโลเกชันถ่ายทำของ 'เบิร์ดพาราไดซ์' ให้ความรู้สึกเหมือนออกทริปสำรวจมากกว่าการดูซีรีส์ทั่วไป เพราะถ่ายทำกระจายทั้งในเมืองและชนบทโดยใช้ฉากจริงหลายแห่ง ในเมืองใหญ่ ภาพถนนคึกคัก คาเฟ่ และอพาร์ตเมนต์ที่เห็นในเรื่องมักมาจากย่านชานเมืองของกรุงเทพฯ ซึ่งทีมงานเลือกมุมถ่ายทำที่ดูใกล้ชิดชุมชนเพื่อให้บรรยากาศสมจริง ฉากภายในบางส่วนถูกสร้างขึ้นในสตูดิโอชานเมืองที่มีเซ็ตจำลองครบถ้วน ทำให้ฉากดราม่าในบ้านหรือร้านอาหารออกมาเป็นระเบียบและควบคุมแสงได้ดี นอกเมืองจะเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดขึ้น ฉากทุ่งและภูมิประเทศกว้าง ๆ ถ่ายทำในพื้นที่ชนบทของภาคกลางและอีสานที่มีทุ่งนาและสวนผลไม้ ส่วนฉากริมน้ำ ตลาดน้ำ หรือคลองเล็ก ๆ นำทีมไปถ่ายตามชุมชนริมน้ำที่ยังคงวิถีชีวิตดั้งเดิม ซึ่งช่วยเติมรายละเอียดให้เรื่องราวของตัวละคร ฉันเองชอบฉากที่มีนกบินเป็นแบ็คกราวด์ เพราะคิดว่าโลเกชันส่วนนั้นน่าจะเป็นบริเวณแหล่งอนุรักษ์นกหรือสวนธรรมชาติที่ทีมงานเลือกมาเพื่อถ่ายซีเควนซ์สำคัญ ถ้าจะตามรอยจริง ๆ แนะนำแบ่งทริปเป็นส่วนเมืองและส่วนชนบท ดูฉากในตอนที่ชอบแล้วจับสังเกตพื้นหลัง เช่น สไตล์บ้าน ป้ายร้าน หรือภูมิประเทศ แล้วค่อยไล่เช็กบริเวณนั้น ๆ จะได้เห็นทั้งมุมที่ถ่ายจริงและมุมที่เป็นสตูดิโอ ซึ่งช่วยให้สัมผัสงานสร้างเบื้องหลังได้ชัดขึ้นและอิ่มเอมกับการเดินทางในแบบแฟน ๆ

ฉากเปิดที่มีหน้าผาหินปูนชัดเจนกับทะเลใสคือภาพจำหลักของผลงานชิ้นนี้ และนั่นก็ชี้ชัดว่าการถ่ายทำหลักเกิดขึ้นในจังหวัดกระบี่จริง ๆ อย่างที่ภาพยนตร์ต้องการความอลังการของภูมิประเทศทะเลกระบี่ ผมชอบที่ทีมงานเลือกใช้พื้นที่ธรรมชาติอย่างหาดไร่เลย์และหาดอ่าวนางเป็นฉากหลัง หลายฉากต่อสู้และฉากโรแมนติกถูกถ่ายกลางแจ้งตรงซอกซุ้มหินปูนกับถ้ำเล็ก ๆ ซึ่งให้ความรู้สึกสมจริงและยิ่งใหญ่กว่าการใช้ฉากเทียมมาก นอกจากชายหาดแล้ว ยังมีการถ่ายทำในจุดที่คนท่องเที่ยวน้อยกว่า เช่นบริเวณเกาะเล็ก ๆ รอบอ่าวพังงาและบางช่วงก็ย้ายเข้ามาถ่ายในสตูดิโอที่กรุงเทพฯ เพื่อเก็บรายละเอียดฉากในร่มและฉากที่ต้องการการควบคุมไฟอย่างเข้มข้น การผสมผสานระหว่างโลเคชันจริงกับสตูดิโอทำให้ฉากใน 'มหัศจรรย์กระบี่จ้าวพิภพ' ดูสมบูรณ์ทั้งมิติภาพและสีสัน สำหรับคนที่ชอบตามรอยสถานที่ ผมคิดว่าการเริ่มจากท่าเรืออ่าวนางแล้วต่อเรือไปยังไร่เลย์และเกาะรอบ ๆ จะได้เห็นมุมที่คุ้นตาจากหนังอย่างชัดเจน

จังหวะการถ่ายทำของ 'วิมานทราย' ทำให้ฉากภายในบ้านใหญ่ดูเนี๊ยบ เพราะหลายฉากในเรื่องถูกสร้างขึ้นในสตูดิโอกรุงเทพฯ ที่ทีมงานเซ็ตชุดหรูและห้องต่าง ๆ ใหม่ทั้งหมด ก่อนจะย้ายทีมออกไปถ่ายภายนอก ฉากริมทะเลที่เห็นบ่อย ๆ มักถ่ายที่ชายหาดหัวหินและอุทยานแห่งชาติสำคัญใกล้เคียงอย่างเขาแหลมที่มีทิวทัศน์หน้าผา—ที่นั่นให้บรรยากาศพระอาทิตย์ขึ้นที่เหมาะกับฉากโรแมนติก ส่วนฉากแนวธรรมชาติสวย ๆ กับทรายกว้างมีการใช้พื้นที่อย่างอุทยานแหลมชะอำ-หัวหินและพื้นที่ชายฝั่งที่มีลักษณะทรายละเอียด ทีมงานเลือกมุมกล้องและช่วงเวลาถ่ายทำให้แสงสวยจนดูเหมือนภาพวาด ฉันชอบวิธีที่ทีมงานผสมระหว่างฉากที่สร้างในสตูดิโอกับโลเคชันทะเลจริง ๆ เพราะมันทำให้ทั้งความสมจริงและความอลังการของฉากบ้านริมหาดใน 'วิมานทราย' สมดุลกันดี — เป็นการลงมือที่พิถีพิถันและยังติดตาฉันทุกครั้งที่ดูซีนริมทะเลนั้น

บอกตามตรงว่าชื่อ 'หมอข้ามภพ' มักถูกใช้ในไทยเพื่อเรียกงานที่หลายคนรู้จักกันในชื่อ 'Dr. Jin' เวอร์ชั่นเกาหลี ซึ่งฉากส่วนใหญ่ถ่ายทำในเกาหลีใต้จริง ๆ และมีทั้งถ่ายในสตูดิโอและโลเคชันกลางแจ้งที่เป็นแลนด์มาร์ก ฉากราชสำนักหรือฉากบรรยากาศยุคโบราณมักใช้สตูดิโอและสวนถ่ายทำแบบดั้งเดิม เช่นพื้นที่สตูดิโอแบบธีมประวัติศาสตร์ที่เปิดให้บุคคลทั่วไปเข้าเยี่ยมชมได้บางแห่ง (มักเรียกกันในหมู่นักท่องเที่ยวว่าเป็นสวนถ่ายทำหรือพาร์คภาพยนตร์) ส่วนฉากโรงพยาบาลหรือเมืองสมัยใหม่จะถ่ายในสตูดิโอของสถานีโทรทัศน์และทำเลในกรุงโซลหรือจังหวัดใกล้เคียง ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้เปิดให้เข้าชมเป็นการทั่วไป แต่มีทัวร์สตูดิโอเป็นช่วง ๆ หรือกิจกรรมแฟนคลับที่เปิดให้เข้าได้ ฉันเองเคยเดินตามรอยซีรีส์ประเภทนี้แล้วพบว่าการไปสถานที่สาธารณะที่ปรากฏในเรื่อง เช่นพระราชวังหรือหมู่บ้านภาพยนตร์ จะให้ความรู้สึกใกล้ชิดกับซีรีส์มากกว่าการพยายามเข้าสตูดิโอที่เป็นพื้นที่ปิด ดังนั้น ถ้าตั้งใจจะไปตามรอย 'หมอข้ามภพ' แบบเกาหลี แนะนำวางแผนล่วงหน้า ตรวจสอบว่ามีทัวร์หรือวันเปิดให้เข้าเยี่ยมชมไหม แล้วเลือกวันไปที่สถานที่สาธารณะเหล่านั้นจะคุ้มค่ากว่า

แฟนซีรีส์แบบผมมักจะติดตามโลเคชันที่ทำให้ฉากใน 'ลิขิตแห่งจันทร์' มีชีวิตขึ้นมา และในกรณีนี้มีหลายแห่งที่เด่นชัดจนยากจะลืม อุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ผมคิดว่าโดดเด่นที่สุด เพราะฉากที่เป็นซากโบราณสถานและซุ้มประตูให้ความรู้สึกของอดีตและความขรึม เหมาะกับฉากดราม่าระดับอารมณ์สูง — ฉากการเผชิญหน้าระหว่างตัวละครในพื้นที่กึ่งวังซากปรักหักพังทำให้โทนเรื่องหนักแน่นขึ้นมาก อีกส่วนที่ฉันจำได้ชัดคือถนนแคบๆ และตรอกเล็กๆ รอบเมืองเก่าซึ่งถูกใช้เป็นฉากตลาดและการพบปะกันแบบสุภาพชนโบราณ ทำให้บรรยากาศด้านวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์เข้มข้นขึ้น ตลาดน้ำอัมพวาให้คาแรกเตอร์ที่ต่างออกไป น้ำ พ่อค้าแม่ค้า และแสงไฟยามเย็นสร้างเฟรมภาพที่โรแมนติกและอบอุ่น เข้ากับฉากเทศกาลหรืองานเลี้ยงกลางตลาดที่มีองค์ประกอบของการพบปะและความอบอุ่นของชุมชน ส่วนฉากทุ่งกว้างที่เห็นพระอาทิตย์ตกและแผ่นฟ้าใหญ่ๆ น่าจะถ่ายทำแถวอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ซึ่งให้มู้ดภาพยนตร์ที่กว้างและมีภาพกราวนด์สวย เหมาะกับฉากสะท้อนความคิดหรือการตัดสินใจสำคัญ นอกจากโลเคชันกลางแจ้งแล้ว ยังมีฉากภายในที่ชัดว่าใช้สตูดิโอในกรุงเทพฯ สำหรับรายละเอียดเช่นฉากห้องพระราชฐานหรือฉากที่ต้องควบคุมแสงและเสียงอย่างเข้มงวด มุมกล้องและการจัดไฟในสตูดิโอช่วยเน้นอารมณ์ของตัวละครได้อย่างแม่นยำ สรุปคือความหลากหลายของสถานที่ถ่ายทำ — จากซากโบราณ ตลาดน้ำ ทุ่งกว้าง ไปจนถึงสตูดิโอ — ทำให้ 'ลิขิตแห่งจันทร์' มีทั้งความเป็นท้องถิ่นและความยิ่งใหญ่ของภาพยนตร์ ยังคงคิดถึงบรรยากาศเหล่านั้นอยู่เสมอ

ในความทรงจำของฉัน ฉากถ่ายทำของ '4 หัวใจแห่งขุนเขา' มักจะถูกนึกถึงเป็นภาพของภูเขา ทุ่งนา และหมู่บ้านเล็กๆ ที่มีเสน่ห์แบบชนบทเหนือ นั่นเพราะทีมงานเลือกใช้โลเคชั่นจริงในภาคเหนือของไทยเป็นหลัก เพื่อให้ความรู้สึกของเรื่องสมจริงและอบอุ่น เห็นได้จากฉากกลางแจ้งที่เปิดกว้าง เส้นทางขึ้นดอย และวิวพระอาทิตย์ตกที่ยาวต่อเนื่อง ซึ่งถ่ายทอดอารมณ์ของซีรีส์ได้ชัดเจนกว่าการถ่ายในสตูดิโอเพียงอย่างเดียว สำหรับจังหวัดเชียงใหม่ ฉากหมู่บ้านและตลาดท้องถิ่นหลายฉากที่คนดูคุ้นเคยมักมาจากพื้นที่รอบนอกเมือง เช่น อำเภอแม่ริมและแม่แตง หมู่บ้านที่มีบ้านไม้และสวนดอกไม้ถูกนำมาใช้เป็นบ้านของตัวละครหลัก ทำให้เกิดบรรยากาศอบอุ่น ส่วนฉากวิวบนดอยที่แสดงความอลังการของขุนเขาและทะเลหมอกก็มักถ่ายบนยอดเขาหรือจุดชมวิวที่มีชื่อเสียง ซึ่งให้ความรู้สึกกว้างและเป็นธรรมชาติมากกว่าการใช้ฉากเทียม ฉากลำธารเล็กๆ กับสะพานไม้ที่ดูโรแมนติกก็เป็นอีกส่วนที่ผูกกับเชียงใหม่ได้อย่างลงตัว อีกจังหวัดที่เด่นชัดคือเชียงรายและแม่ฮ่องสอน ซึ่งทีมงานมักขยับขยายไปถ่ายฉากที่ต้องการบรรยากาศภูเขาสูงและวิถีชีวิตชุมชนชนเผ่า เช่น ฉากไร่ชาที่มีทิวเขาเป็นฉากหลัง หรือฉากหมอกหนาในตอนเช้าที่ให้ความรู้สึกเหงาๆ ผสมอบอุ่นได้ดี นอกจากนี้จังหวัดลำปางก็มีบทบาทในบางฉากที่ต้องการสถาปัตยกรรมไม้เก่า สถานีรถไฟเก่า หรือถนนเล็กๆ ที่ยังคงกลิ่นอายอดีต ซึ่งช่วยเพิ่มมิติให้เรื่องราวและตัวละครที่เติบโตในพื้นที่ชนบท การใช้โลเคชั่นหลากหลายแบบนี้ทำให้แต่ละฉากมีความแตกต่างทั้งเชิงภาพและอารมณ์ สุดท้ายต้องบอกว่ามีการใช้สตูดิโอในกรุงเทพฯ ร่วมถ่ายทำสำหรับฉากภายในบ้านหรือฉากที่ต้องการการควบคุมแสงเสียงอย่างละเอียด เช่น ห้องนอน ห้องทำงาน หรือฉากกลางคืนที่ซับซ้อน ซึ่งการผสมผสานระหว่างโลเคชั่นจริงกับสตูดิโอช่วยให้ซีรีส์คงความสมจริงและยังคงความสวยงามในเชิงงานภาพ การได้เห็นสถานที่เหล่านี้ผ่านหน้าจอทำให้ฉันอยากแวะไปเดินเล่นตามซอยเล็กๆ และนั่งจิบกาแฟที่มองเห็นภูเขาในยามเช้า—มันให้ความรู้สึกอบอุ่นเหมือนกลับบ้าน