ฉากถ่ายทำชานตงไท่ชาน อยู่ที่จังหวัดไหนในจีนบ้าง?

เอาจริงนะ ฉันติดตาม 'ไทบ้าน เดอะซีรี่ส์' มาตั้งแต่ซีซันแรกและสิ่งที่ทำให้รู้สึกใกล้ชิดคือโลเกชันถ่ายทำที่เป็นชุมชนอีสานจริงๆ ไม่ได้ใช้สตูดิโอเยอะนัก ทำให้บรรยากาศมันสดและมีชีวิตมากๆ โดยพื้นฐานแล้วงานถ่ายทำของซีรีส์ชุดนี้กระจายตัวอยู่ในภาคอีสานของประเทศไทยเป็นหลัก โดยจังหวัดที่มักถูกอ้างถึงและเป็นศูนย์กลางการถ่ายทำคือจังหวัดยโสธร ซึ่งบรรยากาศชนบท อีเวนต์พื้นบ้าน และสนามนากลายเป็นแบ็กกราวด์สำคัญที่ทำให้ซีรีส์นี้มีเอกลักษณ์ ส่วนฉากบางตอนก็ย้ายไปถ่ายในจังหวัดใกล้เคียงเพื่อเพิ่มความหลากหลายของสถานที่ เช่นร้อยเอ็ดและอุบลราชธานี ซึ่งมีชุมชนและวิถีชีวิตที่เข้ากับธีมเรื่องได้อย่างดี สาเหตุที่ทีมงานเลือกถ่ายทำในพื้นที่เหล่านี้ไม่ได้มีแค่ความสวยงามของท้องทุ่งหรือบ้านไม้เท่านั้น แต่ยังเพราะภาษาพูดและวัฒนธรรมท้องถิ่นที่นักแสดงสามารถสื่อสารออกมาได้อย่างลื่นไหล ทำให้มู้ดของเรื่องจริงใจและเข้าถึงคนดูได้ง่าย ฉากตลาดนัดท้องถิ่น วัดประจำหมู่บ้าน งานบุญประจำปี หรือซุ้มแซ่บในพลาซ่าหน้าวัด เป็นฉากที่เห็นบ่อยและมักถูกถ่ายทำในชุมชนจริงของจังหวัดในภาคอีสาน ไม่ว่าจะเป็นบ้านเรือนของชาวบ้าน โรงเรียนชุมชน หรือถนนเล็กๆ รอบหมู่บ้าน ซึ่งสิ่งเหล่านี้ช่วยเสริมความสมจริงให้กับเรื่องราวได้มากกว่าการตั้งฉากในสตูดิโอ อีกมุมที่ฉันชอบคือผลกระทบในเชิงชุมชน หลายพื้นที่ที่เป็นโลเกชันถ่ายทำกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมชั่วคราวหลังซีรีส์ออกฉาย คนดูอยากมาเดินถ่ายรูปในสถานที่จริง ซื้อของกินตามฉาก หรือเข้าร่วมงานประเพณีที่ปรากฏในเรื่อง ทีมงานมักเปิดโอกาสให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมเป็นตัวประกอบหรือช่วยเหลือด้านโลจิสติกส์ ทำให้เศรษฐกิจท้องถิ่นได้ประโยชน์ไปด้วย ในฐานะแฟน ฉันชอบความรู้สึกว่าเรื่องราวถูกถ่ายทอดจากพื้นที่จริงของคนจริง ไม่ใช่แค่ฉากสวยๆ แต่เป็นภาพสะท้อนวิถีชีวิตที่ยังดำเนินอยู่ สรุปแล้ว ถามว่า 'ไทบ้าน เดอะซีรี่ส์' ถ่ายทำที่จังหวัดไหนบ้าง คำตอบสั้นๆ ว่าเป็นพื้นที่หลักของภาคอีสาน โดยเฉพาะจังหวัดยโสธรเป็นศูนย์กลางสำคัญ และมีการขยับไปถ่ายทำในจังหวัดใกล้เคียงอย่างร้อยเอ็ดและอุบลราชธานีในบางตอน ความเป็นชนบทและวัฒนธรรมท้องถิ่นคือหัวใจของภาพยนตร์เรื่องนี้ และนั่นแหละที่ทำให้ฉันรู้สึกผูกพันกับทุกซีนของซีรีส์อย่างไม่รู้ตัว

เคยสงสัยไหมว่าสถานที่ถ่ายทำฉางอันที่เราเห็นในซีรีส์ประวัติศาสตร์ต่าง ๆ จริง ๆ อยู่ที่ไหนและเข้าไปดูได้ไหม คำตอบสั้น ๆ คือฉางอันในความหมายทางภาพยนตร์มักเป็นการผสมผสานระหว่างสถานที่จริงในเมืองเก่าอย่างซีอันกับสตูดิโอถ่ายทำและสวนธีมที่สร้างจำลองยุคถัง ฉันเป็นคนที่หลงใหลในฉากหลังโบราณและเคยตามรอยซีรีส์หลายเรื่องมาแล้ว ทำให้เห็นภาพชัดว่าผู้กำกับใช้พื้นที่หลายแบบร่วมกันเพื่อสร้างความรู้สึกของเมืองหลวงโบราณ หลายฉากภายนอกที่ให้ความรู้สึกกว้างใหญ่ มักถ่ายทำที่พื้นที่ทางประวัติศาสตร์ของเมืองซีอัน เช่น ผนังเมืองโบราณ (Xi'an City Wall) และพื้นที่อนุสรณ์อย่าง '大明宫国家遗址公园' (Daming Palace National Heritage Park) ซึ่งมีสถาปัตยกรรมหรือซากปรักหักพังที่เอื้อต่อการถ่ายทำ ฉันมีโอกาสเดินเล่นบนผนังเมืองและเห็นหลายทีมถ่ายภาพยนตร์ใช้มุมเดิมเพื่อให้ได้บรรยากาศ แต่ถ้าจะเจอฉากตลาดคึกคักหรือถนนยุคถังที่เป็นฉากหลังจริง ๆ หลายครั้งจะถูกสร้างขึ้นในสตูดิโอถ่ายทำหรือสวนธีมที่ออกแบบมา เช่นสวนสาธารณะสไตล์ราชวงศ์ถัง ที่เปิดให้สาธารณชนเข้าชมและมีการแสดงแบบสตรีทโชว์ด้วย สำหรับการเข้าเยี่ยมชม เท่าที่ฉันเจอคือหลายพื้นที่เปิดให้ประชาชนเข้าชมได้ตามปกติ เช่นอนุสาวรีย์สำคัญ พิพิธภัณฑ์ และสวนธีมประวัติศาสตร์ แต่สตูดิโอบางแห่งอาจมีจุดที่เป็นพื้นที่ถ่ายทำจริง ๆ ที่ไม่อนุญาตให้บุคคลทั่วไปเข้าถึงในระหว่างการถ่ายทำ อย่างไรก็ตาม ที่สถานที่อย่างสวนธีมยุคถังหรือเขตอนุสรณ์ที่จัดแสดงแบบจำลองมักอนุญาตให้เดินชม ถ่ายรูป และเข้าชมการแสดง ในฐานะแฟน ฉันมักแนะนำว่าให้เช็กตารางงานหรือซื้อบัตรล่วงหน้าในช่วงเทศกาลเพื่อหลีกเลี่ยงคนเยอะ และอย่าลืมมองหาป้ายบอกว่าพื้นที่นั้นเคยเป็นฉากของซีรีส์ไหนบ้าง — มันให้ความรู้สึกเหมือนยืนอยู่ในฉากโปรดของตัวเองเลย

ลองนึกภาพการขับรถผ่านทุ่งนากว้างๆ แล้วเห็นทีมงานกำลังเซ็ตกล้องอยู่ข้างทาง — บรรยากาศแบบนี้คือสิ่งที่ผมรักที่สุดในงานถ่ายทำ 'ไทบ้านเดอะซีรีส์ 2.1' และมันชัดเจนว่าโลเคชันหลักๆ อยู่ในภาคอีสานของประเทศไทย ผมสังเกตว่าโทนภาพและทิวทัศน์ที่เห็นบ่อยๆ คือภาพทุ่งนาและหมู่บ้านเล็กๆ ที่ค่อนข้างใกล้เคียงกับบรรยากาศจังหวัดยโสธรและอุบลราชธานี ทั้งสองจังหวัดให้ความรู้สึกชนบทที่อบอุ่น เหมาะกับฉากครอบครัวและบทสนทนาเรียบง่าย นอกจากนี้ยังมีชอตที่ให้ความรู้สึกเมืองขยายตัวเล็กๆ ซึ่งมีลักษณะเหมือนจังหวัดขอนแก่น ที่นี่มักใช้เป็นฉากถ่ายทำตลาดหรือถนนเส้นหลักของเมือง การเล่นโทนและการเลือกสถานที่ทำให้ผมรู้สึกว่าโปรดักชันตั้งใจจะจับภาพวิถีชีวิตอีสานแบบแท้จริง ไม่ได้ใช้สตูดิโอใหญ่ ฉากงานวัดฉาบด้วยโทนสีอิ่มและเสียงเพลงพื้นบ้าน ทำให้ทุกจังหวัดที่ถ่ายทำมีเอกลักษณ์ของตัวเอง สรุปคือถ้าใครอยากตามรอยให้มองไปที่จังหวัดยโสธร อุบลราชธานี และขอนแก่น — แต่ก็เตรียมใจไว้เลยว่าจะเจอภาพอีสานที่คุ้นเคยและอบอุ่นมากกว่าที่คิด

ฉันมักจะนึกถึงทะเลสาบซีหูในหางโจวเป็นภาพแทนตำนานเจียงหนานที่ชัดเจนที่สุด เพราะที่นี่มีทั้งภูมิทัศน์ น้ำที่สงบนิ่ง และโบราณสถานที่คลุกเคล้ากับนิทานพื้นบ้านหลายเรื่อง เมื่อเดินเล่นริมแนวต้นหลิวและเห็นเงาสะท้อนของศาลาเก่า ๆ ในน้ำ มันให้ความรู้สึกเหมือนได้ยินเสียงเรื่องเล่าจากยุคก่อน ทั้งตำนาน 'งูขาว' ที่ผูกโยงกับเจดีย์เหอลงเฟิงและภาพกวีจีนโบราณที่บันทึกไว้ในบทกวี สิ่งที่ทำให้ซีหูโดดเด่นคือความเป็นไปได้ในการพบทั้งธรรมชาติและสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมในพื้นที่เดียวกัน — ไม่ว่าจะเป็นสะพาน โบสถ์เล็ก ๆ หรือสวนแบบขุนนาง ผมชอบที่ที่นี่ไม่จำเป็นต้องปรุงแต่งมากมายสำหรับการถ่ายทอดตำนาน เพราะองค์ประกอบทั้งหลายมันพร้อมอยู่แล้ว ทั้งแสง เงา และเสียงน้ำ ทำให้การถ่ายทำหรือการเล่าเรื่องที่ตั้งฉากในเจียงหนานดูเป็นธรรมชาติและมีน้ำหนักทางอารมณ์ สุดท้ายแล้ว ถ้าต้องเลือกสถานที่เดียวที่รวมทั้งเรื่องเล่าและทิวทัศน์แบบเจียงหนาน ซีหูคือคำตอบที่ทำให้หัวใจของฉันอ่อนลงอย่างง่ายดาย

แววตาของชานตงไท่ชานในฉากตัดสินใจนั้นทำให้ทุกอย่างเงียบลงทันที ผมรู้สึกว่าการแสดงของเขาเน้นที่รายละเอียดเล็ก ๆ มากกว่าการระบายอารมณ์แบบโอ้อวด ในช่วงที่ตัวละครต้องเลือกระหว่างหน้าที่กับความผูกพัน เขาใช้การขยับคิ้วเล็กน้อย รอยคลายบนมุมปาก และการหายใจที่ช้าลงเป็นตัวนำ การตัดต่อเลือกซูมใบหน้าใกล้ ๆ ทำให้คนดูจับความเปลี่ยนแปลงภายในได้ชัดขึ้น ในฉากนี้ไม่มีการตะเบ็งหรือการแสดงออกที่เกินความจริง แต่กลับสัมผัสได้ถึงพลังหนักแน่นจากความนิ่ง น้ำหนักของฉากไม่ได้มาจากคำพูดเพียงอย่างเดียว แต่จากการที่เขาเลือกจะเงียบ ในช่วงท้ายฉากเมื่อเสียงเบา ๆ ของสิ่งรอบข้างเข้ามาแทนที่คำพูด ผมรู้สึกเหมือนถูกดึงเข้าไปในความขัดแย้งภายในของตัวละครอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นวิธีที่ทำให้ฉากนี้คงอยู่ในความทรงจำมากกว่าการระบายอารมณ์แบบฉาบฉวย

Tianmen Mountain หรือ '天门山' อยู่ในเมืองจางเจียเจี้ย มณฑลหูหนาน ทางตอนกลางของจีน ซึ่งก็คือจุดที่คนทั่วไปหมายถึงเมื่อพูดถึง 'ประตูสวรรค์' ในแง่ของแลนด์มาร์กธรรมชาติ ผมเคยเห็นภาพถ่ายของถ้ำธรรมชาติขนาดใหญ่บนหน้าผาซึ่งมีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า 'Heaven's Gate' และพอได้รู้จักรายละเอียดก็ยิ่งตื่นเต้น เพราะที่นั่นมีทั้งถนน 99 โค้ง ทางกระเช้าอันยาว และทางเดินกระจกที่เป็นที่นิยมสำหรับนักท่องเที่ยว ที่ตั้งจริง ๆ คืออุทยานภูเขาเทียนเหมิน ใกล้กับศูนย์เมืองจางเจียเจี้ย จึงเดินทางจากตัวเมืองไปเที่ยวได้สะดวกและเป็นหนึ่งในไฮไลต์ยอดนิยมของมณฑลหูหนาน

แปลกใจเหมือนกันที่ความเป็นชนบทถูกจับภาพได้ละมุนมากใน 'ไทบ้าน เดอะซีรีส์ 2' ซึ่งฉากส่วนใหญ่ย้ายไปถ่ายทำตามหมู่บ้านและชุมชนต่าง ๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ผมจำได้ชัดว่าทีมถ่ายเลือกสถานที่ที่ยังคงบรรยากาศแบบดั้งเดิมเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นทุ่งนา กุฎิหลังเล็ก ๆ ของวัด หรือหน้าร้านชำริมทาง ในความทรงจำของผมมีการถ่ายทำในจังหวัดอุบลราชธานีที่ภาพของแม่น้ำกับสะพานเล็ก ๆ ปรากฏอยู่บ่อยครั้ง และยังเห็นฉากตลาดเช้าที่ตั้งอยู่ในตัวอำเภอของยโสธรซึ่งให้ความรู้สึกคึกคักแบบท้องถิ่น บทสนทนาและการเดินทางระหว่างบ้านกับโรงเรียนก็ดูเหมือนจะใช้ถนนชนบทในร้อยเอ็ดเป็นโลเคชันด้วย ส่วนฉากงานวัดหรือหมอลำที่ต้องการผู้ชมจำนวนมาก ทีมงานก็เคยใช้พื้นที่เปิดโล่งและสนามกีฬาจังหวัดขอนแก่นในการถ่ายทำเพื่อรองรับคนจำนวนมาก มุมมองของผมคือการเลือกจังหวัดเหล่านี้ช่วยให้ภาพรวมของเรื่องมีความสมจริง ไม่ใช่แค่ฉากสวย ๆ แต่เป็นการจับวิถีชีวิตจริง ๆ ของคนอีสานมาถ่ายทอดออกมา ซึ่งทำให้ทุกฉากรู้สึกหนักแน่นและมีชีวิตชีวาไปพร้อมกัน

ฉากวังใหญ่ใน 'ตงกงตํานานรักตําหนักบูรพา' ทำให้รู้สึกเหมือนหลุดเข้าไปในโลกเก่าแก่ที่ถูกสร้างขึ้นอย่างพิถีพิถัน การถ่ายทำหลักๆ ของละครเรื่องนี้ใช้สตูดิโอขนาดใหญ่เป็นฐานสำคัญ โดยเฉพาะพื้นที่ของ Hengdian World Studios ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่แฟนงานย้อนยุคเพราะมีฉากพระราชวัง ถนนเมืองโบราณ และลานพระราชพิธีที่ยิ่งใหญ่ ฉากอินทีเรียของตำหนัก หอพระ และลานใหญ่ที่เราเห็นกันบ่อยๆ ถูกจัดวางบนบล็อกเซ็ตภายในสตูดิโอนี้ ทำให้ทีมงานควบคุมแสง สี และการเคลื่อนไหวของตัวละครได้อย่างละเอียด อีกส่วนที่เติมความเป็นธรรมชาติให้กับเรื่องคือฉากกลางแจ้งบางตอนที่ย้ายไปถ่ายทำยังสถานที่ทิวทัศน์สวยงาม เช่น เมืองเก่าในมณฑลยูนนานที่ให้บรรยากาศถนนหินและน้ำใส รวมถึงสวนสาธารณะสไตล์จีนในจังหวัดอื่นๆ ที่ใช้เป็นฉากรองเพื่อสร้างความหลากหลายของภูมิทัศน์ การผสมผสานระหว่างสตูดิโอกับโลเคชันจริงช่วยให้ทั้งฉากพิธีการที่เป็นระเบียบและฉากอารมณ์ส่วนตัวของตัวละครแฝงด้วยความสมจริงมากขึ้น ในมุมมองของแฟนที่ชอบสังเกต ฉากแต่งและมุมกล้องหลายฉากชวนให้นึกถึงงานย้อนยุคเรื่องอื่นๆ ที่เคยดู แต่ 'ตงกงตํานานรักตําหนักบูรพา' มีสไตล์การจัดวางฉากที่เป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง ทั้งในความสูงของฉากวัง การใช้สี และการเล่นเงา ทำให้ทุกบริบทของการถ่ายทำ—จากสตูดิโอใหญ่จนถึงถนนหินเล็กๆ—เชื่อมต่อกันได้อย่างกลมกลืนและตราตรึงใจ

เราเคยเดินทางไปตามรอยฉากของ 'แหยม ยโสธร' แล้วตกลงใจว่าแหล่งถ่ายทำหลักต้องยกให้จังหวัดยโสธรเป็นที่หนึ่งเลย — ฉากหมู่บ้าน ทุ่งนา และถนนเล็กๆ ที่เห็นในหนังคือต้นแบบจากตัวเมืองและชุมชนรอบๆ ของจังหวัดนี้ ภาพลักษณ์แบบชนบทอีสานแท้ๆ ที่หนังสวมใส่ทำให้รู้สึกว่าแทบทุกฉากกลางแจ้งมาจากยโสธรจริงๆ นอกจากยโสธรแล้ว ก็มีการใช้สถานที่อื่นเพื่อเสริมฉากบางประเภท ที่เห็นได้ชัดคือฉากในร่มหรือที่ต้องควบคุมแสงมักถูกย้ายไปถ่ายในสตูดิโอที่กรุงเทพฯ ส่วนฉากทางผ่านหรือวิวทิวทัศน์กว้างๆ บางตอนก็ถ่ายในจังหวัดใกล้เคียงของภาคอีสาน เช่น อุบลราชธานีและร้อยเอ็ด เพื่อจับความหลากหลายของทิวทัศน์ที่หนังต้องการ ฉันชอบที่ทีมงานผสมผสานสถานที่จริงกับสตูดิโอแบบนี้ เพราะมันทำให้หนังรู้สึกทั้งสมจริงและจัดองค์ประกอบภาพได้ง่ายขึ้น โดยรวมแล้ว ถ้าใครอยากตามรอย 'แหยม ยโสธร' ให้เริ่มจากตัวเมืองยโสธรเป็นหลัก แล้วค่อยขยายไปยังจุดถ่ายทำที่พบได้ในจังหวัดใกล้เคียง และถ้าสนใจฉากในสตูดิโอ ก็มักจะพบหลักฐานการถ่ายทำในกรุงเทพฯ ด้วย การไปเดินดูเองจะได้สัมผัสบรรยากาศและเห็นมุมที่หนังใช้จริงๆ ซึ่งให้ความรู้สึกอบอุ่นและทะเล้นในแบบอีสานได้ดี

เคยสงสัยไหมว่าเหตุผลที่ฉากงานขันข้าวใน 'ตานขันข้าว' ให้ความรู้สึกชนบทแท้ ๆ มาจากโลเคชันที่เลือกถ่ายทำมากเลย ซึ่งส่วนใหญ่ลงไปถ่ายกันในภาคกลางที่มีทุ่งนากว้างและชุมชนเก่าแก่ ฉากทุ่งทองที่เห็นในหลายตอนถ่ายที่จังหวัดอ่างทองกับสุพรรณบุรี — ที่นั่นมีทุ่งนาสลับคลองและบ้านไม้เก่า ๆ ที่ทีมงานใช้เป็นฉากหลังได้อย่างลงตัว ฉากงานพิธีที่มีการตั้งขันข้าวและขบวนแห่เล็ก ๆ หลายช็อตก็ถ่ายที่อยุธยา เพราะสภาพภูมิประเทศและวัดเก่า ๆ ช่วยให้บรรยากาศพิธีดูขลังขึ้น อีกจุดหนึ่งที่ทีมงานไปถ่ายคือจังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งให้มุมทุ่งนาใกล้แม่น้ำและถนนเล็ก ๆ ที่เห็นแล้วรู้สึกถึงการเดินทางของตัวละครได้ดี ฉันยังชอบมุมมองการถ่ายที่ใช้แสงเย็นของพระอาทิตย์ตกบนทุ่งนาซึ่งได้บรรยากาศอบอุ่นและเรียลมาก การเลือกจังหวัดเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องภาพสวยเท่านั้น แต่ยังทำให้รายละเอียดเล็ก ๆ อย่างบ้านผุ ๆ สะพานไม้ และตลาดเช้าที่ปรากฏในเรื่องดูสมจริง ฉากบางฉากจึงรู้สึกว่าไม่ใช่แค่สตูดิโอ แต่เป็นชุมชนที่ยังมีชีวิต ซึ่งช่วยให้เรื่องราวของ 'ตานขันข้าว' สัมผัสใจคนดูได้มากขึ้น