ชิฟู กังฟูแพนด้า ถูกพากย์เสียงโดยใครในเวอร์ชั่นไทย

เสียงมาสเตอร์ชิฟูใน 'กังฟูแพนด้า' ฉบับภาษาไทยเป็นเรื่องที่ผมมักจะนึกถึงเวลาได้ยินเวอร์ชันพากย์ไทยอีกครั้ง — แต่ชื่อผู้พากย์ในหัวตอนนี้ไม่ได้ชัดเจนเต็มร้อย ความจริงแล้วเสียงต้นฉบับของตัวละครมาจาก Dustin Hoffman ในเวอร์ชันภาษาอังกฤษ ส่วนเวอร์ชันไทยมักให้คนพากย์ที่มีท่วงทำนองเข้มและลึกกว่าปกติเพื่อจับอารมณ์ครูผู้เคร่งครัด ผมจำได้ว่าเวอร์ชันที่ฉันเคยดูมีการปรับน้ำเสียงและสำเนียงให้เข้ากับกลิ่นอายไทย ทำให้ตัวละครยังคงความสนุกและสมจริง ถ้าต้องการยืนยันชื่อพากย์อย่างเป็นทางการ แหล่งที่มาที่ไว้ใจได้มักคือเครดิตท้ายภาพยนตร์ แผ่นดีวีดี/บลูเรย์ หรือหน้ารายละเอียดของผู้จัดจำหน่ายฉบับไทย ซึ่งมักระบุรายชื่อทีมพากย์เอาไว้ให้ชัดเจน ผมมักเปิดเครดิตท้ายเรื่องดูเสมอเวลาอยากรู้ว่าผู้พากย์คนไหนอยู่เบื้องหลังเสียงที่ชอบนี้

ชื่อผู้พากย์เสียงไทยของ 'Kung Fu Panda' เป็นเรื่องที่แฟนหนังหลายคนสงสัยกันบ่อย และต้องยอมรับว่าเบื้องหลังการพากย์ในไทยมีความหลากหลายมากกว่าที่คิด ในฐานะแฟนการ์ตูนที่ติดตามทั้งเวอร์ชันซับและพากย์ ผมชอบเปรียบเทียบว่ามุมมองอารมณ์ของตัวละครเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรเมื่อฟังเสียงพากย์ท้องถิ่น แม้จะอยากบอกชื่อคนทำเสียงอาโปให้ชัด ๆ แต่ข้อมูลเกี่ยวกับผู้พากย์ในบางเวอร์ชันของไทยไม่ได้เผยแพร่อย่างกว้างขวางเหมือนกับงานพากย์หลักของฮอลลีวูด หลายครั้งต้องอาศัยเครดิตตอนท้ายของแผ่นดีวีดีหรือบันทึกของผู้จัดจำหน่ายในไทยเพื่อยืนยันตัวบุคคล ถ้าจะสรุปแบบง่าย ๆ คือมีความเป็นไปได้ว่าจะมีมากกว่าหนึ่งเวอร์ชันที่มีผู้พากย์ต่างกัน ขึ้นกับว่าดูผ่านโรงภาพยนตร์ แผ่นดีวีดี หรือตอนออกอากาศทางทีวี และนั่นก็เป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งที่ทำให้การฟังพากย์ไทยครั้งแล้วครั้งเล่ามีความสดใหม่และให้มุมมองใหม่ ๆ ต่อบทของอาโป

เรื่องนี้เป็นคำถามที่ผมเห็นคนถามกันบ่อยเวลานึกถึงเวอร์ชันไทยของ 'กังฟูแพนด้า' ผมเคยดูทั้งฉบับออกโรงและฉบับที่ออกช่องโทรทัศน์หลายครั้ง เลยสังเกตได้ว่าเสียงพากย์ภาษาไทยของตัวละครหลักบางครั้งไม่เหมือนกันในแต่ละเวอร์ชัน เพราะมีทั้งฉบับพากย์สำหรับโรงภาพยนตร์และฉบับพากย์สำหรับเทเลวิชันหรือดีวีดี ซึ่งมักใช้ทีมนักพากย์ที่ต่างกัน ในกรณีของตัวพา 'โป' (อาโป) คนที่ให้เสียงในฉบับหนึ่งอาจเป็นนักพากย์มืออาชีพที่ทำงานเบื้องหลัง ส่วนอีกฉบับอาจใช้คนดังหรือคอมเมเดียนที่เรียกกระแสได้ง่ายกว่า บรรยากาศที่ผมชอบคือตอนดูเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นบลูเรย์หรือดีวีดี เพราะจะเห็นชื่อผู้พากย์ที่ชัดเจน ถ้ามีความอยากรู้แบบจริงจัง ชื่อในเครดิตของฉบับที่คุณดูจะเป็นคำตอบที่แน่นอนสำหรับเวอร์ชันนั้น ๆ ตัวอย่างที่เคยเจอคือหนังแอนิเมชันเรื่องอื่น ๆ อย่าง 'เชร็ค' ก็เคยมีการใช้คนพากย์ต่างกันระหว่างฉบับโรงและฉบับทีวี ซึ่งทำให้ประสบการณ์การดูเปลี่ยนไปได้เหมือนกัน ผมมักคิดว่าสำหรับแฟน ๆ เรื่องเสียงพากย์เป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของการดูหนังแปลภาษา แต่ถ้าอยากได้ชื่อเฉพาะของผู้พากย์ในฉบับไทยที่คุณกำลังสนใจ ให้เอาชื่อจากเครดิตท้ายเรื่องของฉบับนั้นแล้วจะชัวร์ที่สุด — นี่คือวิธีที่ผมใช้เวลาจะระบุชื่อคนพากย์แบบเป๊ะ ๆ

เราเคยแอบฟังเสียงพากย์ไทยของ 'กังฟูแพนด้า' หลายรอบจนจำสำเนียงได้ แต่ว่าชื่อผู้พากย์ที่แน่นอนกลับไม่ค่อยติดหัวเท่าเสียงที่เต็มไปด้วยอารมณ์ขันและความไร้เดียงสาของโป เสียงโปในพากย์ไทยมักจะถูกเลือกให้มีโทนอบอุ่นแต่ขี้เล่น เพื่อสะท้อนความเป็นเด็กในตัวของตัวละคร ซึ่งทำให้คนดูไทยจดจำได้ง่าย ทั่วไปแล้วฉบับฉายโรงกับฉบับทีวีหรือดีวีดีอาจใช้ทีมพากย์ไม่เหมือนกัน ดังนั้นถาต้องการชื่อจริง ๆ ให้เปิดเครดิตตอนท้ายของภาพยนตร์หรือดูข้อมูลในแผ่นดีวีดีที่มาพร้อมกับรายชื่อผู้พากย์ เพราะส่วนใหญ่ผู้พากย์จะถูกระบุไว้ในนั้นอย่างเป็นทางการ ยังไงก็ตาม เสียงพากย์ไทยของโปก็ทำให้ตัวละครนี้เข้าถึงได้สำหรับคนดูบ้านเรา และนั่นแหละคือความสำเร็จที่สำคัญที่สุด

เราเคยสนใจรายละเอียดของพากย์ไทยอยู่บ่อย ๆ ดังนั้นชื่อผู้พากย์ของ 'หลานตาชู' จึงเป็นประเด็นที่ชวนติดตามมากกว่าที่คิด จากมุมมองแฟนที่ชอบเก็บเครดิต พูดได้เลยว่าบางครั้งตัวละครจากงานนำเข้ามีเวอร์ชันพากย์ไทยหลายชุด—ทีวี แผ่นดีวีดี สตรีมมิ่ง หรือฉายพิเศษในโรงภาพยนตร์ ซึ่งหมายความว่าเสียงพากย์ในแต่ละเวอร์ชันอาจไม่เหมือนกันเลย เราเคยเห็นกรณีคล้าย ๆ นี้กับงานอย่าง 'Spirited Away' ที่มีการพากย์ซ้ำหลายครั้ง ทำให้ต้องระบุเวอร์ชันให้ชัดเจนเวลาถามว่าใครพากย์ใคร การยืนยันชื่อผู้พากย์ที่ชัดเจนสำหรับ 'หลานตาชู' จึงมักขึ้นกับแหล่งข้อมูล: เครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ ข้อมูลจากผู้จัดจำหน่ายไทย หรือโพสต์จากสตูดิโอพากย์และนักพากย์เองในช่องทางทางการ ถ้ารายชื่อผู้พากย์ไม่ได้ระบุในแหล่งเป็นทางการ แฟนคลับหลายกลุ่มจะช่วยกันรวบรวม แต่บางครั้งก็ยังมีความคลาดเคลื่อน ฉะนั้นเมื่อเจอคำตอบที่บอกชื่อผู้พากย์ ก็ควรดูประกอบกับว่าเป็นเวอร์ชันใดและมาจากแหล่งไหน ส่วนมุมมองส่วนตัว ผมชอบที่การตามหาเครดิตเช่นนี้ทำให้ได้รู้จักนักพากย์มากขึ้นและเข้าใจเบื้องหลังงานพากย์ไทยมากขึ้นไปอีก เสียงพากย์ที่ใช่ทำให้ตัวละครมีชีวิต และการรู้ว่าใครเป็นคนพากย์ย่อมเพิ่มมิติให้การชมงานมากขึ้นด้วย

เสียงของอาจารย์ชิฟูในเวอร์ชันต้นฉบับนั้นชัดเจนและมีเอกลักษณ์มาก — นักพากย์ต้นฉบับคือ Dustin Hoffman ซึ่งความนุ่มลึกและน้ำเสียงที่มีเนื้อหาทางอารมณ์ทำให้ตัวละครดูมีมิติทั้งด้านความจริงจังและความห่วงใย ผมชอบวิธีที่ Hoffman เติมจังหวะอารมณ์ให้บท สร้างความเป็นครูผู้เข้มงวดแต่แฝงด้วยความอดทน ทำให้ฉากสอนศิลปะการต่อสู้หรือพูดคุยปรัชญาดูมีน้ำหนัก การพากย์ภาษาต้นฉบับแบบนี้กลายเป็นมาตรฐานที่นักพากย์ทั่วโลกต้องการถ่ายทอดเมื่อแปลเป็นภาษาอื่น ๆ สำหรับเวอร์ชันไทยสถานการณ์ค่อนข้างแตกต่าง เพราะมีหลายเวอร์ชันของการพากย์และแหล่งข้อมูลบางแห่งไม่ได้ระบุชื่อผู้พากย์อย่างละเอียด ผมเลยมักมองว่าเวอร์ชันไทยมีความหลากหลายขึ้นอยู่กับว่าดูจากโรงภาพยนตร์ ช่องโทรทัศน์ หรือแผ่นบลูเรย์ แต่ถ้าสนใจความรู้สึกแบบต้นฉบับ ให้เวลาดูเสียงต้นฉบับประกอบคำบรรยายจะช่วยเก็บบรรยากาศได้ดี

น่าสนใจเลยที่ได้พูดถึงเรื่องนี้ — ในฉบับพากย์ภาษาไทยของ 'กังฟู แพนด้า' เสียงของโปได้รับการพากย์โดย ธงชัย ทองกันทม ซึ่งเป็นน้ำเสียงที่ทำให้ตัวละครมีความน่ารักและตลกแบบไทย ๆ ไปพร้อมกัน ผมรู้สึกว่าการเลือกนักพากย์คนนี้ช่วยนำพาบทพูดของโปให้เข้าถึงผู้ชมไทยได้ดี เพราะเขาปรับการเน้นคำและจังหวะตลกให้พอดีกับมุกภาษาไทย ทำให้ฉากที่โปตื่นเต้นหรือออกอาการประหม่าได้ผลทางอารมณ์คล้ายกับเวอร์ชันต้นฉบับ แต่อบอุ่นและคุ้นเคยกว่า เมื่อมองในมุมของแฟนวัยเด็กที่โตมากับพากย์ไทย เรื่องการจับคาแรกเตอร์ผ่านน้ำเสียงเป็นสิ่งสำคัญมาก และงานพากย์ครั้งนี้ก็ทำให้โปกลายเป็นตัวละครที่จำง่ายและเป็นมิตรกับคนไทย — นี่แหละคือเหตุผลว่าทำไมฉันยิ้มทุกครั้งที่ได้ยินประโยคคลาสสิกของโปเป็นภาษาไทย

หลายคนมักสงสัยว่าเสียงไทยของโพใน 'Kung Fu Panda 2' เป็นใคร แล้วผมก็เคยคิดถึงเรื่องนี้บ่อยๆ เวลาที่ได้ดูซ้ำในทีวีหรือแผ่นดีวีดี ความจริงคือผมจำชื่อคนพากย์ไทยของโพไว้ไม่ชัดเจน แต่สิ่งที่แน่นอนคือเวอร์ชั่นพากย์ไทยมักให้ความรู้สึกแตกต่างจากต้นฉบับมาก — โพในฉบับไทยถูกปรับโทนให้เข้าถึงผู้ชมบ้านเรา สนุกและน้ำเสียงมักออกแนวเป็นมิตร เด็ก ๆ ฟังแล้วหัวเราะง่ายกว่าเวอร์ชันที่ใช้เสียงดั้งเดิม ถ้าคุณอยากรู้ชื่อตัวพากย์แบบเป๊ะ ๆ ผมมักจะดูเครดิตท้ายเรื่องหรือเช็กในเมนูภาษา/เสียงของแผ่นบลูเรย์ เพราะบางครั้งฉายโรงกับฉบับทีวี/ดีวีดีอาจใช้คนพากย์คนละชุดด้วย ความทรงจำส่วนตัวคือเสียงพากย์ไทยทำให้โพรู้สึกเป็นเพื่อนกินข้าวมากขึ้น — แบบที่เด็ก ๆ จะชอบ และนั่นก็เป็นเหตุผลว่าทำไมผมถึงยังกลับไปดูฉากเล่นโคตรฮาอยู่เรื่อย ๆ

มีเรื่องเล็ก ๆ เกี่ยวกับการพากย์เสียงที่ชวนให้ฉันติดตามอยู่เสมอคือเสียงต้นฉบับกับเวอร์ชันแปลมักไม่ตรงกันเสมอไป สำหรับ 'กังฟูแพนด้า 3' เสียงต้นฉบับของโพคือ Jack Black ซึ่งทุกคนคงคุ้นเคยกับน้ำเสียงอารมณ์ดีและจังหวะตลกที่เป็นเอกลักษณ์ เมื่อพูดถึงเวอร์ชันไทย สถานการณ์มักซับซ้อนกว่าเพราะมีเวอร์ชันต่าง ๆ — โรงภาพยนตร์ในบางประเทศมักฉายเสียงต้นฉบับพร้อมคำบรรยาย ในขณะที่เวอร์ชันที่ออกเป็นดีวีดีหรือฉายทางโทรทัศน์อาจมีการจ้างนักพากย์ท้องถิ่นมาพากย์ใหม่ ฉันสังเกตว่าบ่อยครั้งชื่อผู้พากย์ไทยจะปรากฏในเครดิตท้ายภาพยนตร์หรือในหน้าปกบลูเรย์/ดีวีดี ด้วยความที่เป็นแฟนหนังแอนิเมชัน ฉันมักสนใจคนที่แปลงบทบาทแบบตลก ๆ ให้เข้าถึงผู้ชมท้องถิ่น เพราะไอเดียการเลือกนักพากย์มักสะท้อนรสนิยมของตลาดนั้น ๆ — อย่างเช่นตอนที่ดู 'Shrek' เวอร์ชันไทยก็มีการเลือกน้ำเสียงที่ต่างจากต้นฉบับเพื่อให้เข้ากับอารมณ์คนดูบ้านเรา ถ้าอยากรู้แน่ชัดชื่อผู้พากย์ในเวอร์ชันไทย แนะนำให้ตรวจเครดิตท้ายภาพยนตร์หรือดูรายละเอียดบนหน้าผู้จัดจำหน่ายของฉบับดีวีดี/บลูเรย์ เพราะตรงนั้นมักจะระบุชื่อนักพากย์ไว้อย่างเป็นทางการ

ในฐานะแฟนหนังการ์ตูนที่ดูเวอร์ชันพากย์ไทยมาหลายเรื่อง ผมเคยสังเกตว่าชื่อผู้พากย์บางครั้งไม่ได้ถูกพูดถึงอย่างแพร่หลายในสื่อทั่วไป ดังนั้นถ้าถามว่าใครพากย์เสียงโปใน 'กังฟู แพนด้า 3' เวอร์ชันไทย คำตอบก็คือข้อมูลชื่อนักพากย์นั้นไม่ค่อยเป็นที่เผยแพร่อย่างชัดเจนในแหล่งข่าวแบบที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ง่าย ๆ โดยปกติแล้วภาพยนตร์แอนิเมชันใหญ่ ๆ จะมีการใช้ทีมนักพากย์มืออาชีพของไทยหรือเชิญคนดังมาพากย์เป็นบางบทบาท และบ่อยครั้งผู้พากย์หลักจะกลับมาทำเสียงให้ตัวละครเดิมในภาคต่อ แต่ข้อมูลชื่อผู้พากย์สำหรับฉบับไทยของภาคสามไม่ได้สะดุดตาในหน้าข่าวหรือโพสต์สาธารณะจนเป็นที่พูดถึงกันกว้าง ๆ ถ้าอยากยืนยันแบบแน่นอน วิธีที่เชื่อถือได้มักจะเป็นการดูเครดิตตอนท้ายของหนังหรือดูจากแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ รวมถึงข้อมูลแทร็กเสียงบนสตรีมมิ่งที่มีหลายภาษา ส่วนตัวแล้วรู้สึกเสียดายที่ชื่อผู้พากย์ไทยบางคนยังไม่ได้รับการบันทึกหรือพูดถึงมากนัก เพราะการพากย์เป็นงานศิลป์ที่ควรถูกจดจำเช่นกัน