ซีรีส์ แผนลับแห่กคุกนรก 5 จะออกฉายในไทยเมื่อไหร่?

ฤดูกาลที่สามของ 'แผนลับแหกคุกนรก' เปิดตัวในสหรัฐอเมริกาบนช่อง Fox ในช่วงปลายปี 2007 โดยซีซั่นนี้มีจำนวนตอนสั้นกว่าเดิมและออกอากาศติดต่อกันในช่วงฤดูใบไม้ร่วงจนถึงต้นปีถัดมา ผมเป็นคนที่ติดตามซีรีส์นี้ตั้งแต่ซีซั่นแรก เลยจำได้ว่าซีซั่นสามเริ่มออกอากาศตอนแรกเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2007 และจบซีซั่นราวเดือนกุมภาพันธ์ 2008 โดยรวมแล้วซีซั่นนี้มีทั้งหมด 13 ตอน ซึ่งโฟกัสที่การถูกคุมขังของไมเคิลในคุกที่มีชื่อว่าโซนา (Sona) ในปานามา การเล่าเรื่องเปลี่ยนบรรยากาศจากการหลบหนีฝั่งสหรัฐฯ มาเป็นบรรยากาศคุกจริงจัง มีความอึดอัดและความเสี่ยงสูงกว่าเดิม ในไทยเองผมเคยเห็นว่าซีซั่นนี้ถูกนำไปออกอากาศผ่านช่องต่างประเทศที่มีสัญญาณในไทยและต่อมามีการนำมาเผยแพร่ซ้ำบนแพลตฟอร์มสตรีมมิงหรือเคเบิลทีวี ทำให้คนดูไทยสามารถติดตามได้แม้จะไม่ตรงเวลากับสหรัฐ งานนี้ถ้าคิดถึงมู้ดของซีซั่นสามแล้ว ผมว่ามันให้ความรู้สึกตึงเครียดและโฟกัสที่ตัวละครมากขึ้น เหมาะกับคนที่ชอบแนวคุกและการเกมจิตวิทยาระหว่างนักโทษกับผู้คุม

แฟรนไชส์นี้จริงๆแล้วมีผลงานล่าสุดออกมาถึงแค่ภาคสามเท่านั้น และถ้ามองตามลำดับเนื้อเรื่อง 'แผนลับ แหกคุกนรก 5' จะต้องต่อจากภาคที่มีอยู่ล่าสุดไม่ใช่ภาคที่สี่ที่ยังไม่มีตัวตน ผมค่อนข้างชัดเจนเรื่องนี้: ชื่อที่คุ้นเคยสำหรับคนไทยคือ 'แผนลับ แหกคุกนรก' ซึ่งเป็นการแปลของหนังฝรั่งชุด 'Escape Plan' ระบบภาพยนตร์ชุดนี้มีสามตอนหลัก ได้แก่ 'Escape Plan' (2013), 'Escape Plan 2: Hades' (2018) และ 'Escape Plan: The Extractors' (2019) ซึ่งเป็นภาคที่สาม ถ้ามีคนพูดถึงภาคที่ห้าจริงๆ เส้นเรื่องควรจะต่อจากเหตุการณ์ในภาคสาม เว้นแต่ว่าจะเป็นรีบูตหรือไทม์ไลน์ใหม่ทั้งหมด ในมุมมองของคนดูที่ชอบตัวละครแบบ Ray Breslin การคิดว่าภาคห้าจะข้ามจากภาคสามไปเลยก็มีเหตุผล เพราะหลายเงื่อนงำในภาคสามยังพอขยายต่อได้ แต่ถ้าจะให้สมเหตุสมผลที่สุด ผู้สร้างคงต้องเติมอีกหนึ่งหรือสองตอนเพื่อเชื่อมเนื้อหา—คือภาคสี่ก่อนแล้วค่อยต่อตามด้วยภาคห้า—มิฉะนั้นจะเป็นการกระโดดข้ามที่ดูขาดเกินไป

ข่าวสารวงการหนังบอกว่า 'แผนลับแหกคุกนรก 2' ออกฉายตั้งแต่ปี 2018 แล้ว โดยใช้ชื่อนาท้องถิ่นบางที่ต่างกัน แต่โดยรวมจะถูกจัดเป็นภาคต่อที่ปล่อยโรงฉายไม่กว้างเท่าภาคแรก ฉันเองได้ติดตามเส้นทางของหนังเรื่องนี้ตั้งแต่ประกาศสร้าง และสังเกตว่ามันไม่ได้เปิดตัวในโรงภาพยนตร์ทั่วโลกพร้อมกันเหมือนหนังบล็อกบัสเตอร์ใหญ่ ๆ อย่าง 'Escape Plan' ภาคแรก ส่วนใหญ่จะเป็นการปล่อยแบบจำกัดโรงและลงตลาดดิจิทัลเร็ว — ใครที่ชอบดูฉากแอ็กชันในคุกนรกอาจได้เห็นบนแพลตฟอร์มให้เช่าหรือบลูเรย์ภายในปีเดียวกันนั้น สำหรับคนที่ยังรอฉายในโรงบ้านเรา คำตอบมักขึ้นกับผู้จัดจำหน่ายว่าจะเอาเข้าฉายจริงหรือขยับไปเป็นดีวีดี/สตรีมมิ่งแทน ฉันมองว่าถ้าชอบแนวนี้ น่าจะไปหาเวอร์ชันบ้านหรือออนไลน์ดูจะสะดวกกว่า

แฟนหนังบู๊น่าจะอยากรู้เรื่องนี้มาก ว่ามี 'แผนลับแหกคุกนรก 4' ให้ดูในไทยไหม — คำตอบตรงไปตรงมาคือ ณ ปัจจุบันยังไม่มีภาคสี่อย่างเป็นทางการสำหรับแฟรนไชส์ที่เริ่มจาก 'Escape Plan' (ที่ไทยมักเรียก 'แผนลับแหกคุกนรก') โดยที่ภาพยนตร์ชุดนี้มีภาคแรกตามด้วย 'Escape Plan 2: Hades' และ 'Escape Plan: The Extractors' เท่านั้น การที่แฟรนไชส์ประเภทนี้จะได้ภาคต่อใหม่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยทั้งความนิยมของตลาด การกลับมาของนักแสดงหลัก และการตัดสินใจของสตูดิโอ จึงเป็นไปได้ว่าถ้าข่าวดีเกิดขึ้น มักจะมีประกาศจากสตูดิโอหรือผู้กำกับก่อนออกฉายจริง ถ้าจุดประสงค์คืออยากดูเนื้อหาที่เกี่ยวข้องหรือภาคก่อนหน้า ในไทยมักมีทางเลือกหลากหลายให้ลองดู ทั้งการสตรีมมิ่งสากลและการซื้อเช่าดิจิทัล บริการใหญ่อย่าง Netflix หรือ Amazon Prime Video บางช่วงอาจนำหนังภาคต่างๆ เข้ามาลง แต่นิสัยของคอนเทนต์คือหมุนเวียนบ่อย ๆ ทำให้บางครั้งมีแล้วบางครั้งหายไป นอกจากนี้ร้านค้าดิจิทัลอย่าง Apple TV, Google Play/YouTube Movies ก็เป็นช่องทางมาตรฐานสำหรับการซื้อหรือเช่าแบบดูได้ตามต้องการ ส่วนคนที่ยังชอบแผ่นก็ยังมีร้านนำเข้า DVD/Blu-ray หรือร้านขายภาพยนตร์มือสองที่อาจมีของเก่าให้สะสมได้ อีกทางเลือกหนึ่งคือบริการสตรีมมิ่งและแพลตฟอร์มท้องถิ่นในไทยที่บางครั้งได้ลิขสิทธิ์ภาพยนตร์ต่างประเทศเข้ามา เช่น แพลตฟอร์มสตรีมของเครือข่ายมือถือหรือผู้ให้บริการวิดีโอตามต้องการ รายการทีวีเคเบิลหรือฟรีทีวีก็มีโอกาสนำหนังชุดนี้มาออกอากาศเป็นครั้งคราว ถ้าชอบเก็บข้อมูลเงียบ ๆ ทางไลบรารีหรือคลังสื่อของมหาวิทยาลัยบางแห่งและชุมชนภาพยนตร์ก็เป็นอีกช่องทางที่บางคนใช้ในการยืมแผ่นเก่า ๆ มาเปิดดูได้เช่นกัน ส่วนใครที่กำลังรอภาคใหม่จริง ๆ ขอแนะนำให้ติดตามข่าวจากช่องทางทางการของสตูดิโอและบัญชีโซเชียลของนักแสดงหลัก เพราะถ้ามีโครงการภาคสี่เกิดขึ้น ข่าวมักออกจากแหล่งเหล่านั้นก่อนเป็นลำดับแรก ส่วนถ้าอยากย้อมใจระหว่างรอ ลองกลับไปดูฉากบู๊เก่า ๆ และเคมีของนักแสดงใน 'Escape Plan' ภาคแรกกับภาคต่อ จะเห็นสไตล์การเล่าเรื่องและเทคนิคการแสดงที่ต่างกันไป แอบหวังว่าจะมีภาคสี่ให้กลับมาดูอีกครั้งเร็ว ๆ นี้

เราแนะนำให้เริ่มจากตอนแรกของซีซั่น 5 เลย เพราะมันตั้งฉากเรื่องใหม่แบบตรงไปตรงมาและให้ความรู้สึกว่าเป็นจุดเริ่มต้นของภาคต่อที่ชัดเจน 'Prison Break' ซีซั่น 5 ตอนแรกเปิดประเด็นสำคัญหลายอย่าง — การมีอยู่ของไมเคิลในสถานการณ์ปัจจุบัน สถานะของลินคอล์น และความลึกลับรอบตัวละครใหม่ ๆ — ทำให้ผู้ชมที่ห่างหายไปได้รีเซ็ตความคาดหวังได้ทันที โดยไม่ต้องย้อนกลับดูทุกตอนของซีซั่นก่อนหน้า ถาใครเป็นแฟนเดิมที่อยากต่อความเชื่อมโยง แนะนำให้ปัดฝุ่นตอนท้าย ๆ ของซีซั่น 4 อย่างฉากอีโมชันหลังการปะทะกับองค์กร ที่ช่วยเตือนบริบทของความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครหลัก แต่ก็ไม่จำเป็นต้องดูทั้งหมดก่อนหากอยากดิ่งเข้าไปสนุกกับภาคนี้โดยตรง — ตอนแรกของซีซั่น 5 ให้ข้อมูลพอจะทำให้เข้าใจจุดเริ่มต้นของภาคใหม่และยังเก็บเซอร์ไพรซ์ไว้ค่อนข้างดี

หลายคนคงสงสัยว่าชื่อไทย 'แผนลับแหกคุกนรก' ที่ได้ยินกันบ่อย ๆ นั้นถูกดัดแปลงเป็นหนังหรือซีรีส์หรือยัง แล้วคำตอบสั้น ๆ คือเรื่องนี้เป็นซีรีส์มาตั้งแต่ต้น ไม่ใช่นิยายที่ถูกดัดแปลงกลับมาเป็นภาพยนตร์ ภาพยนตร์โทรทัศน์ต้นฉบับที่คนไทยรู้จักกันดีคือ 'Prison Break' ซึ่งเริ่มฉายในสหรัฐฯ และสร้างความฮือฮาด้วยพล็อตแผนรอยสักของตัวเอกและแผนหนีจากคุก ฉันติดตามมาตั้งแต่ซีซั่นแรกและจำได้ว่าซีรี่ส์นี้ถูกออกแบบมาให้เล่าเรื่องเป็นตอน ๆ จึงได้ขยายความสัมพันธ์ตัวละครและคอนสไปร์ซีได้เยอะกว่าที่หนังเดียวจะทำได้ดี ในแง่การดัดแปลงจึงไม่มีเวอร์ชันภาพยนตร์ใหญ่ ๆ ทางโรงฉายที่เป็นทางการ แต่มีการกลับมาทำซีซั่นพิเศษในเวลาหลัง ๆ ที่หลายคนนิยมพูดถึงมากกว่า บทสรุปของฉันคือถาหากใครหวังจะเห็นเวอร์ชันฟอร์มยักษ์ในโรงภาพยนตร์ คงต้องรอฟังข่าวต่อไป เพราะรูปแบบเดิมของเรื่องมันคมและเหมาะกับการเล่าแบบต่อเนื่องมากกว่าการย่อมาใส่ในเวลาหนังสองชั่วโมง แต่ความเป็นซีรีส์ของเรื่องนี่แหละที่ทำให้มันคงอยู่ในความทรงจำแฟน ๆ ได้นาน

ตรงไปตรงมา ผมมองว่าใน 'แผนลับแหกคุกนรก' (Escape Plan) ตัวร้ายหลักคือระบบและคนที่ยืนอยู่เบื้องหลังคุกลับนั้น มากกว่าจะเป็นนักโทษคนใดคนหนึ่ง ในภาพยนตร์ ตัวร้ายไม่ได้มาในชุดเครื่องแบบเดียวเสมอไป — มักเป็นผู้บริหารหรือเจ้าขององค์กรที่สร้างคุกขึ้นมาเพื่อผลประโยชน์ของตัวเอง คนเหล่านี้วางแผน กลั่นแกล้ง และหาประโยชน์จากการกักขังคนอื่น ผมรู้สึกว่าเนื้อเรื่องพยายามชี้ว่าตัวร้ายตัวจริงคือ 'ผู้ที่ออกแบบกับดัก' มากกว่าจะเป็นคนที่นั่งเฝ้าหน้ากรง มุมมองแบบนี้ทำให้ฉากแหกคุกดูไม่ใช่แค่การหนี แต่เป็นการเปิดโปงความชั่วร้ายของอำนาจที่ซ่อนตัว ผมชอบความรู้สึกที่หนังให้ว่าในท้ายที่สุด ความชั่วร้ายของระบบต้องถูกผลักออกมาให้เห็นต่อหน้า ไม่ใช่แค่การเอาชนะตัวคนร้ายเท่านั้น

รายชื่อนักแสดงหลักของ 'แผนลับแหกคุกนรก 3' ที่แฟนหนังแอ็กชันมักพูดถึงมีไม่กี่คนที่โดดเด่นจริง ๆ: Sylvester Stallone รับบท Ray Breslin, Dave Bautista เป็นหนึ่งในพาร์ทเนอร์สำคัญของทีม, Jaime King ที่เข้ามาเติมบทบาทหญิงแอ็กชัน, Curtis '50 Cent' Jackson ในบทบาทสมทบที่มีเสน่ห์ และนักแสดงจีนอย่าง Huang Xiaoming ซึ่งช่วยยกระดับฉากที่เกิดในเอเชีย การจัดวางนักแสดงกลุ่มนี้ทำให้หนังยังคงกลิ่นอายของภาคก่อน ๆ แต่เพิ่มความเป็นสากลมากขึ้น มุมมองส่วนตัวคือบทบาทของ Stallone ยังคงเป็นแกนหลักของเรื่อง ถึงแม้บทจะไม่ได้เน้นให้เขาแก้ปริศนาเดี่ยว ๆ ตลอดเวลา และ Bautista ก็มาพร้อมพลังทางกายภาพที่ทำให้ฉากแอ็กชันดูหนักแน่นขึ้น Jaime King ให้ความรู้สึกเป็นคนในทีมที่มีทั้งทักษะและเรื่องราวเฉพาะตัว ส่วน '50 Cent' กับ Huang Xiaoming เสริมให้โทนหนังมีทั้งความเป็นสากลและกลิ่นอายท้องถิ่น การรวมกันแบบนี้ถือว่าทำให้ภาคที่สามยังคงน่าติดตามสำหรับคนที่ชอบหนังแนวหลบหนี-ช่วยคน

จังหวะไคลแม็กซ์ของ 'แผนลับแหกคุกนรก' ที่หลายคนนึกถึงจริงๆ อยู่ในตอนสุดท้ายของซีซั่นแรก ซึ่งชื่อภาษาอังกฤษคือ 'Flight' (ตอนที่ 22 ของซีซั่น 1) และฉากสำคัญจะเกิดขึ้นในช่วงท้ายตอนนั้น ฉากแหกคุกทั้งหมดเป็นผลสรุปของแผนที่วางมาตั้งแต่ต้นเรื่อง: ทุกช็อตที่ดูเหมือนไม่เกี่ยวกัน กลายเป็นชิ้นส่วนที่เติมเต็มกันจนถึงตอนที่ตัวละครกระทำการสุดท้าย ฉากแหกคุกจริงๆ เริ่มตั้งแต่เมื่อพวกเขาใช้ช่องทางที่ขุดไว้ ลำดับการไล่ล่า การเผชิญหน้าที่ไม่คาดคิด และความเสี่ยงที่พุ่งขึ้นสูงสุดในนาทีสุดท้าย ทำให้ความตึงเครียดระเบิดออกมา มุมมองส่วนตัวคือฉากนี้ทำงานได้เพราะมันไม่ใช่แค่อีเวนต์ฟิสิกส์ แต่เป็นผลรวมของตัวละคร ความสัมพันธ์ และผลจากการวางแผน ย้อนกลับไปฉันรู้สึกคล้ายกับตอนจบของ 'The Shawshank Redemption' ที่ความพยายามสะสมจนกลายเป็นการปลดปล่อย แม้จะต่างแนวทาง แต่ทั้งสองเรื่องให้รสชาติของความสำเร็จหลังผ่านความยากลำบากอย่างทรงพลัง