ถ้าเน้นเฉพาะภาพยนตร์ไลฟ์แอคชั่นของ Michael Bay นับง่ายๆ เริ่มจาก 'Transformers' (2007) ตามด้วย 'Revenge of the Fallen' (2009), 'Dark of the Moon' (2011) ส่วน 'Age of Extinction' (2014) และ 'The Last Knight' (2017) เป็นช่วงที่เปลี่ยนโทนเรื่องไปเลย
แต่สิ่งที่หลายคนลืมคือยังมีภาคแยกอย่าง 'Bumblebee' (2018) ที่เป็นพรีควอลกับ 'Rise of the Beasts' (2023) ที่พยายามรีบูตใหม่ ตัวฉันเองชอบช่วงยุค 2007-2011 ที่ยังให้ความรู้สึกคลาสสิกอยู่ ส่วนภาคหลังๆ บางทีก็ดูเยอะไปหน่อย
เริ่มจากสามภาคแรกที่เป็นไตรภาคเต็มตัว หลังจากนั้นเริ่มแตกแขนง ทั้งภาคที่ 4 ที่มีไดโนบอตส์เข้ามา ภาค 5 ที่พยายามโยงถึง King Arthur แล้วก็มีภาคสปินออฟสองเรื่อง
ส่วนตัวคิดว่าจุดเปลี่ยนสำคัญคือหลัง 'Dark of the Moon' นี่แหละ ที่เรื่องเริ่มซับซ้อนเกินจำเป็น แถมบางตอนก็ดูเหมือนโฆษณารถยนต์มากกว่าเรื่องเกี่ยวกับหุ่นยนต์
เคยเจอชื่อ 'จันทราอัสดง' ในเว็บนิยายออนไลน์หลายที่ แต่ส่วนใหญ่เป็นเรื่องราวอิงประวัติศาสตร์จีนที่แต่งใหม่ ไม่ใช่ดัดแปลงจากงานต้นฉบับที่มีอยู่
มีคนพูดถึงตัวละครชื่อ Tantai Jin ในนิยาย xianxia อย่าง 'The Black Moonlight Holds the BE Script' ซึ่งเป็นเรื่องราวของ antagonistic love interest ที่พลิกบทบาทตัวร้ายให้ซับซ้อน แต่ก็ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับชื่อไทยว่าจันทราอัสดงโดยตรง รู้สึกว่าชื่อไทยน่าจะเกิดจากการแปลเล่นคำเพื่อความสวยงามมากกว่า