นักออกแบบสัตว์สยองกยองซอง ตั้งใจสื่อสารอะไร?

จินตนาการถึงโซนช้างที่ผสมความเป็นวัดโบราณกับธรรมชาติป่าเขียวในรูปแบบ 'Minecraft'—นั่นคือไอเดียแรกที่มักจะวนเวียนอยู่ในหัวฉันเสมอ โครงสร้างหลักจะเป็นซากปรักหักพังของวัดหินสูงที่ถูกต้นไม้และเถาวัลย์พันรอบ ผสานกับคอกกว้างที่ทำจากไม้ไผ่และหิน ทำน้ำตกเล็กๆ ให้ไหลลงมาสู่สระโคลนที่ช้างสามารถอาบได้ ในเชิงการเล่น ฉันจะใส่ NPC นักบวชที่แจกเควสเกี่ยวกับการอนุรักษ์ และหินสลักรูปช้างที่มีปริศนาให้แก้เพื่อปลดล็อกอาหารพิเศษ การใช้บล็อกแบบธรรมชาติ เช่นดินเลียนแบบโคลน ต้นไม้แบบต่าง ๆ และแสงไฟน้อยๆ ทำให้บรรยากาศเหมือนวัดร้างที่ยังมีชีวิต การออกแบบนี้เน้นเรื่องราวและการสำรวจมากกว่าการโชว์สัตว์เพียงอย่างเดียว เพราะฉันอยากให้ผู้เล่นรู้สึกว่าตัวเองกำลังเรียนรู้และช่วยเหลือชุมชนในโลกนั้น ข้อดีอีกอย่างคือมันเวิร์กทั้งโหมดสร้างและโหมดผจญภัย ทำให้สวนสัตว์มีอารมณ์แบบนิทานโบราณซึ่งผมมักจะชอบกลับมาเล่นซ้ำอยู่เรื่อยๆ

คิดว่าไม่มีอะไรจะสะกดแฟนๆ ให้จดจำได้เท่ากับความหลอนแบบยุค 80s ที่ 'Stranger Things' ปั้นออกมาอีกแล้ว ฉันสะสมของที่เกี่ยวกับ Demogorgon มานาน ตั้งแต่ Funko Pop รุ่นพิเศษที่ทำหน้าตาแปลกสะดุดตา จนถึงฟิกเกอร์ NECA ที่ขยับขาได้และลงสีละเอียด เป็นของที่วางโชว์แล้วบรรยากาศมืดๆในห้องดูมีเรื่องเล่า ของอีกชิ้นที่ฉันชอบคือหน้ากากผ้าไหมจำลองจากฉากในซีซั่นแรก กับตัวไข่สลักแบบจำลองที่มักออกเป็นลิมิเต็ด ถ้ามีงบเพิ่มอีกหน่อยแผ่นไวนิลซาวด์แทร็กของ 'Stranger Things' ให้ความรู้สึกย้อนยุคและช่วยเติมบรรยากาศได้ดี ของสะสมพวกนี้ไม่ใช่แค่สะดวกเก็บ แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการสนทนาเวลามีเพื่อนมาเยือน ห้องของฉันเลยกลายเป็นมุมเล่าเรื่องสำหรับคอแฟนตาซีและสยองขวัญด้วยกัน

เราโตมากับภาพของสัตว์ที่โผล่มาในเรื่องเล่าไทยจนพอจะบอกได้ว่าพวกมันมีบทบาทแบบไหนบ้างในวรรณคดีและนิทานพื้นบ้าน เช่น เสือที่มักถูกวางให้เป็นตัวแทนของอำนาจและภัยคุกคาม ขณะที่สุนัขหรือหมาในนิทานหลายเรื่องกลับเป็นเพื่อนร่วมทางที่ภักดีและฉลาดแก้ปัญหา ความซับซ้อนนี้เห็นได้ชัดในงานอย่าง 'พระอภัยมณี' กับภาพสัตว์ทะเลหรือวิญญาณที่สื่อความหมายเชิงสัญลักษณ์ และใน 'นิทานชาดก' ที่ใช้สัตว์เป็นครูสอนศีลธรรม การมองสัตว์ในสองมิติของศัตรูกับผู้ช่วยอย่างเดียวคงไม่พอ เพราะนิทานไทยมักให้สัตว์มีบุคลิกหลากหลาย: ลิงมักหยิบยกความขี้เล่นหรือความฉลาดไว้เป็นบทเรียน เสือกลายเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญและความน่าเกรงขาม ส่วนค้างคาวหรือสัตว์เล็กๆ บางครั้งถูกใช้เพื่อสะท้อนความอ่อนแอหรือภูมิปัญญาแบบไม่คาดคิด เมื่อมานั่งเรียบเรียงแล้ว ผมมองว่าสัตว์เหล่านี้ทำหน้าที่เหมือนกระจกให้คนมองตัวเอง และนั่นคือเหตุผลที่นิทานถึงยืนยง

เสน่ห์ของร้านมังงะมือสองในกรุงเทพคือการได้สัมผัสช่วงเวลาและกลิ่นกระดาษที่ต่างกันไปในแต่ละร้าน ร้านแรกที่ฉันชอบแนะนำคือแถว MBK Center: ชั้นในศูนย์มีแผงย่อยๆ และร้านเล็กๆ ที่สะสมทั้งเล่มเก่าและอาร์ตบุ๊กหายาก ได้เคยเจอแผงที่เก็บเล่มญี่ปุ่นต้นฉบับซึ่งเป็นโอกาสดีสำหรับคนอยากได้ผลงานสภาพดีในราคาย่อมเยา ผู้ขายส่วนใหญ่คุยง่ายและยินดีถ่ายรูปให้ดูชิ้นที่ต้องการก่อนจ่ายเงิน อีกจุดที่ไม่ควรพลาดคือย่านสยามและตรอกเล็กใกล้ๆ ที่มีร้านเล็กซ่อนตัวอยู่ ฉันมักเดินสำรวจซอยต่างๆ เพราะบางทีร้านเล็กๆ จะเก็บแผ่นพิเศษหรือแผงพิมพ์พิเศษจากซีรีส์อย่าง 'Berserk' ไว้ในมุมลึก การเดินช้าๆ แล้วค่อยๆ เปิดดูทีละเล่มให้ความรู้สึกเหมือนล่าสมบัติ—และถ้าคุณเป็นนักสะสมจริงจัง ให้ตั้งงบไว้ว่าจะจ่ายเท่าไร แล้วค่อยต่อรองราคาหรือแลกเปลี่ยนถ้ามีหลายเล่มที่คุณอยากได้

ภาพของหัวรูปทรงปิรามิดที่เปื้อนสนิมก้าวออกมาจากหมอกของ 'Silent Hill 2' คือภาพที่ยังคงก้องอยู่ในหัวผมเสมอ ตรงนี้ผมอยากเล่าแบบช้าๆ ว่าทำไมดีไซน์มันถึงทรงพลังขนาดนั้น ผมมองว่าแก่นหลักมาจากไอเดียของการเป็น 'ผู้พิพากษา' หรือ 'ผู้ลงโทษ' มากกว่าจะแค่เป็นสัตว์ประหลาดป่าเถื่อน หัวปิดทึบทำให้มันไร้หน้าตา เป็นเหมือนเครื่องหมายของการตัดสิทธิ์ความเป็นคนออกไป ส่วนรูปลักษณ์เหล็กและผิวสนิมของเสื้อผ้า ให้ความรู้สึกของโรงฆ่าสัตว์และโรงงาน ซึ่งสะท้อนความหยาบกระด้างของความผิดบาปและบาดแผลภายในใจ การที่มันถือมีดใหญ่และเคลื่อนช้าๆ ผมจึงตีความว่าเป็นการลงโทษที่ตั้งใจและหนักแน่น แทนที่จะเป็นการล่าที่ไร้เหตุผล ยังมีมิติทางเพศและความรู้สึกผิดซ่อนอยู่ในภาพลักษณ์นี้ด้วย ฉากที่มันปรากฏต่อหน้าตัวละครและฉากที่มันมีปฏิสัมพันธ์กับตัวละครดั่งการตัดสินหรือการลงทัณฑ์ ช่วยย้ำว่าไม่ใช่แค่รูปลักษณ์ภายนอก แต่เป็นสิ่งที่สะท้อนความรู้สึกผิดและความต้องการลงโทษตัวเองของตัวละครหลัก ในภาพรวม ดีไซน์ของ Masahiro Ito จับเอาองค์ประกอบทางประวัติศาสตร์ของผู้พิพากษา เครื่องมือของคนฆ่า และเท็กซ์เจอร์ของอุตสาหกรรมมาผสมจนเกิดสัญลักษณ์ที่ทำให้ผู้เล่นรู้สึกอัดอั้นและเกรงกลัวในเวลาเดียวกัน — นี่แหละสิ่งที่ยังทำให้ผมหลงใหลในภาพลักษณ์นี้จนถึงทุกวันนี้

จำได้ชัดว่าวินาทีนั้นหัวใจพุ่งเมื่อรู้ข่าวการปล่อยมิวสิกของเขาอีกครั้ง—ฉันยังเป็นแฟนตัวยงที่ชอบขุดทุกอัลบั้มเก่าๆ อยู่เสมอ และสำหรับคำถามว่า คิม ซองกยู ปล่อยอัลบั้มเดี่ยวล่าสุดเมื่อไหร่ ฉันจะตอบตามข้อมูลที่คุ้นเคยว่าอัลบั้มล่าสุดของเขาคือ '10 Stories' ซึ่งวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2018 ในฐานะคนที่ติดตามเสียงร้องและการจัดวางเพลงของเขามานาน ฉันรู้สึกว่าอัลบั้มนี้เป็นจังหวะที่เขาใช้ทดลองกับโทนเสียงและสไตล์การเล่าเรื่องใหม่ๆ เพลงในชุดนั้นให้ความรู้สึกเป็นผู้ใหญ่ขึ้น แต่ยังคงมีเสน่ห์แบบที่แฟนๆ คาดหวังจากเสียงของเขา ความทรงจำส่วนตัวที่ผูกกับเพลงในอัลบั้มนี้คือมันมักจะเป็นเพลงเปิดบรรยากาศให้กับยามค่ำคืนผ่อนคลาย เหมาะกับการขับรถหรือจิบกาแฟคนเดียว ฉันชอบที่จะย้อนฟังแทร็กโปรดและสังเกตการพัฒนาในเทคนิคการร้องของเขา เพราะการรู้ว่าศิลปินคนโปรดมีผลงานเมื่อไหร่ทำให้เราเห็นเส้นทางการเติบโตของเสียงและรสนิยมทางดนตรีของเขา ถ้าใครกำลังอยากเริ่มฟังผลงานเดี่ยวของเขา ชุดนี้เป็นจุดเริ่มที่ดีและช่วยเปิดมุมมองใหม่ๆ ให้กับเสียงที่คุ้นเคย

ฉันเติบโตมากับนิทานที่สัตว์เป็นตัวเอกและสอนปัญญา หนึ่งในเรื่องที่ชัดที่สุดในความทรงจำคือ 'กระต่ายกับเต่า' — เวอร์ชันไทยของนิทานโลกที่เล่าให้เด็กฟังแบบไม่ซับซ้อนแต่กระชับ เรื่องนี้เตือนใจฉันว่านิสัยขี้เบื่อหรือมั่นใจเกินไปอาจทำให้พลาดสิ่งสำคัญได้ พอคิดย้อนกลับก็เห็นเลยว่าชาวบ้านเอาเรื่องนี้ไปใช้เป็นบทเรียนง่าย ๆ สอนเด็กให้ขยันและรู้จักความพากเพียร นอกจากนี้ยังมีนิทานท้องถิ่นอีกมากที่หยิบเอาสัตว์มาเป็นสัญลักษณ์ของพฤติกรรมมนุษย์ เช่นการทำให้หมาป่าหรือจิ้งจอกเป็นตัวแทนของความเจ้าคิดเจ้าแค้น หรือใช้นกเป็นตัวแทนของข่าวสารและการตัดสินใจ ส่วนชุดเรื่องจาก 'ชาดก' ก็เติมความลึกให้กับนิทานสัตว์ เพราะหลายตอนเปลี่ยนสัตว์ให้กลายเป็นครูสอนธรรมะและจริยธรรม การผสมผสานระหว่างความเรียบง่ายของนิทานพื้นบ้านกับแก่นคำสอนแบบชาดก ทำให้ข้อคิดยืนยาวและปรับใช้ได้กับชีวิตจริง สรุปแบบไม่เป็นทางการก็คือ ถ้าอยากหาเรื่องเล่าสอนปัญญาที่ใช้สัตว์เป็นสื่อ เริ่มจาก 'กระต่ายกับเต่า' แล้วค่อยขยายไปยังนิทานพื้นบ้านและชาดกอื่น ๆ — แต่ละเรื่องมีมุมมองต่างกันและชวนให้คิดต่อ เสน่ห์ของนิทานพวกนี้อยู่ที่ความตรงไปตรงมาและการให้บทเรียนที่ฝังอยู่ในพฤติกรรมตัวละคร ซึ่งยังคงใช้ได้ดีแม้เวลาจะเปลี่ยนไป

เราเคยว่ายวนอยู่ในโลกการค้นหาเนื้อหาออนไลน์จนแทบจะกลายเป็นนักสืบสมัครเล่นเมื่ออยากอ่านนิยายเรื่องที่หาไม่เจอ และกรณีของ 'นิยาย ธัญวลัย y 25 ไม่ ติดเหรียญ สัตว์' ก็สร้างความงงพอสมควร แต่มีแนวทางหลายทางที่เราใช้แล้วมักได้ผลบ่อย ๆ เริ่มจากการมองที่ต้นทาง ก่อนอื่นให้ลองเข้าไปที่หน้าเว็บหรือแอปของ 'ธัญวลัย' โดยตรงแล้วใช้คำค้นแบบผสม เช่น ชื่อเรื่องแบบที่มีช่องว่างหรือไม่มีช่องว่าง, ชื่อปากกา (pen name) ของผู้แต่ง, หรือแท็กที่เกี่ยวข้องกับแนว y/วาย และตั้งฟิลเตอร์หาเฉพาะผลงานที่ 'ไม่ติดเหรียญ' ซึ่งบางครั้งผู้แต่งจะตั้งสถานะหรือใส่คำอธิบายไว้ใต้หน้าซีรีส์ ถ้าหน้าเว็บมีระบบคอมเมนท์ ให้สแกนคอมเมนท์ล่าสุด — ผู้ติดตามมักจะทิ้งข้อมูลว่าตอนนี้เรื่องไหนฟรีหรือย้ายไปแพลตฟอร์มอื่นแล้ว ถัดมาเช็กชุมชนของแฟน ๆ การเข้ากลุ่ม Facebook, กลุ่ม Line หรือทวิตเตอร์ที่ติดตามนิยายแนวเดียวกันช่วยได้มาก เรามักเจอคนที่เก็บลิงก์ตอนที่ผู้แต่งปล่อยให้ฟรีไว้ หรือมีสรุปว่าเรื่องไหนยังอ่านได้โดยไม่ต้องเสียเหรียญ และถ้าผู้แต่งมีเพจส่วนตัวหรืออัปเดตผ่านโพสต์ บ่อยครั้งพวกเขาจะแจ้งว่าเล่มไหนย้ายขายใน 'Meb' หรือยังเปิดให้อ่านฟรีบนแพลตฟอร์มต้นทาง การติดตามหน้าเพจผู้แต่งจะเป็นวิธีสุภาพและปลอดภัยที่สุดเพื่อรู้สถานะลิขสิทธิ์ สุดท้าย เราเน้นมาตรฐานเล็ก ๆ ว่าอย่ารีบโหลดจากแหล่งที่ไม่ชัดเจน การสนับสนุนผู้แต่งไม่ว่าจะเป็นการอ่านแบบฟรีที่เขาเผยแพร่เอง หรือการซื้อเล่ม/ตอนเมื่อเขาตั้งเป็นเหรียญ เป็นวิธีรักษาชุมชนให้อยู่ได้ หากยังหาไม่เจอจริง ๆ ลองส่งข้อความถึงผู้แต่งในช่องทางที่เปิดให้ติดต่อ บางครั้งเขายินดีชี้ทางให้ตรง ๆ โดยไม่ต้องผ่านการเดาในฟอรัม — มุมนี้ทำให้รู้สึกใกล้ชิดกับงานเขียนมากขึ้นและยังได้ผลดีด้วย