นักเขียนนิยายใช้เสบียงเป็นสัญลักษณ์สื่อความหมายอย่างไร?

การใช้สัญลักษณ์ทดแทนความหมายดีๆ ในนิยายควรเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนและตั้งใจ ไม่ใช่แค่แปะของสวยๆ ลงไปแล้วหวังว่าผู้อ่านจะรับรู้ความหมายตามใจเรา ในฐานะแฟนงานเล่าเรื่องที่ชอบสังเกต ฉันมองว่าสัญลักษณ์ต้องเกิดจากความเชื่อมโยงกับตัวละครหรือโลกในเรื่องก่อน จึงจะมีพลัง เช่น ดอกไม้เล็กๆ ที่ตัวละครดูแลอย่างสม่ำเสมอ จะมีน้ำหนักต่างจากการยกดอกไม้มาเป็นสัญลักษณ์โดยไม่มีบริบท การให้เหตุผลภายในเรื่องว่าทำไมสิ่งนั้นถึงหมายถึงสิ่งดี จะช่วยให้ผู้อ่านรับเอาไปได้โดยไม่รู้สึกว่าถูกบังคับให้ตีความ หลักการปฏิบัติที่ชอบใช้คือการกระจายสัญลักษณ์ในหลายชั้น ทั้งระดับฉาก ระดับวัตถุ และระดับคำพูด เพื่อให้สัญลักษณ์สะท้อนเมื่อเรื่องเดินหน้า ในย่อหน้าเดียวอาจใช้การบรรยายสัมผัส เช่น กลิ่น ไอ หรือพื้นผิว ของวัตถุที่เป็นสัญลักษณ์ แล้วในฉากสำคัญค่อยให้มันทำหน้าที่เปลี่ยนแปลงบางอย่าง เช่น การมอบของนั้นให้ หรือการทำลายมัน ฉันเรียนรู้จากการอ่าน 'The Little Prince' ว่าการทำให้สัญลักษณ์ผูกกับความสัมพันธ์ทำให้มันอิ่มตัวทางอารมณ์ อีกตัวอย่างที่ชอบคือการใช้พิธีกรรมเล็กๆ ในฉากครอบครัว เพื่อจะสื่อถึงความอบอุ่นและการสืบทอดคุณค่าโดยไม่ต้องใช้บทสนทนาเยอะ ป้องกันการใช้สัญลักษณ์แบบหนักมือได้ด้วยการทดสอบ 3 ข้อก่อนยืนยันใส่ไว้: สัญลักษณ์นี้มีที่มาชัดเจนไหม, มันส่งผลต่อการตัดสินใจของตัวละครไหม, และผู้อ่านยังเข้าใจได้ถ้าไม่สังเกตเห็นทุกครั้งหรือเปล่า หากคำตอบบางข้อเป็นลบ อาจต้องปรับให้ละเอียดขึ้นหรือถอยออก เพื่อไม่ให้เรื่องกลายเป็นคำสอนจังๆ อีกเทคนิคที่มักใช้คือการผสมสัญลักษณ์ที่คุ้นเคยเข้ากับสิ่งใหม่ๆ เช่น เอาเครื่องประดับโบราณที่คนรู้จักมาใส่ความหมายใหม่ผ่านประวัติของตัวละคร ผลลัพธ์มักเป็นสิ่งที่ทั้งคุ้นเคยและมีน้ำหนักพิเศษ สุดท้ายแล้วการเลือกสัญลักษณ์ที่ดีเป็นเรื่องของการเทียบเสียงกับเรื่องราว—ให้มันโฮมกับนิยาย ไม่ใช่แค่สวยหรือสำคัญในตัวเอง แค่เห็นของนั้นในบทต่อไปผู้อ่านควรรู้สึกได้ว่ามีอะไรเปลี่ยนไปบ้าง และนั่นแหละคือความสำเร็จที่ทำให้สัญลักษณ์มีชีวิต

ในโลกของนิยายแฟนตาซี ปิรามิดมักทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ที่หนักแน่นและเรียบง่ายในเวลาเดียวกัน — เป็นทั้งเครื่องมือบอกชั้นวรรณะและแหล่งพลังลึกลับที่ตัวละครจะต้องปีนป่ายหรือท้าทาย เราเคยเห็นการใช้รูปทรงสามเหลี่ยมแบบนี้สื่อสารเรื่องอำนาจมาแล้วในหลายงาน ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกของความเป็นระเบียบ ความมั่นคง หรือการกดขี่ เมื่อยืนมองปิรามิดในฉาก แม้เพียงเสี้ยววินาทีก็รู้ได้ทันทีว่าสถานที่นี้เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เก่าแก่และไม่เปลี่ยนแปลงง่าย ๆ ถ้ามองให้ลึกลงไป ปิรามิดสามารถเป็นเครื่องหมายของการขึ้นสู่จุดสูงสุดและการแบ่งชั้นอย่างโหดร้ายพร้อมกัน รูปทรงที่กว้างฐานและแคบยอดบอกเล่าเรื่องการกระจายอำนาจ: คนที่อยู่บนยอดมักมีสิทธิ์และความรู้ที่ถูกปิดเป็นความลับ ส่วนคนที่อยู่ฐานต้องรองรับน้ำหนัก ทั้งนี้ยังเหมาะกับการเล่าเรื่องความโลภของมนุษย์หรือการล่มสลายของอารยธรรมได้ดี ตัวอย่างภาพยนตร์อย่าง 'Stargate' เล่นกับมิติของปิรามิดในแง่ของประตูทางผ่านและอำนาจที่มาจากนอกโลก ส่วนเกมอย่าง 'Assassin's Creed: Origins' ใช้โบราณสถานคล้ายปิรามิดเป็นเครื่องมือเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน ทำให้ปิรามิดในงานเล่าเรื่องกลายเป็นทั้งสถานที่และตัวละครชนิดหนึ่ง ในเชิงเทคนิคสำหรับนักเขียน ผมหมายถึงเราในฐานะแฟนการเขียน อยากแนะนำให้ใช้ปิรามิดอย่างตั้งใจ: ให้มันมีรายละเอียดทางประวัติศาสตร์หรือพิธีกรรมที่สอดคล้องกับโลกที่สร้างขึ้น เช่น ลวดลายบนผนังที่บอกชั้นของสังคม ถนนที่นำไปสู่ฐานซึ่งเต็มไปด้วยตลาดหรือคนธรรมดา และสุสานหรือห้องลับบนยอดที่เก็บความลับของชนชั้นนำ การใช้มุมมองตัวละครที่ต่างกัน (ผู้ปกครอง ผู้บุกเบิก คนรับใช้) จะช่วยขยายความหมายของปิรามิดให้หลากหลายไปอีก ระวังอย่าให้มันเป็นแค่ฉากหลังเฉย ๆ แต่ให้มันมีพฤติกรรมในเรื่อง เช่น ปิดกั้นผู้มาเยือน บอกเวลา หรือมีพิธีกรรมที่ต้องเกิดก่อนจะได้เข้าถึงยอด สุดท้ายแล้ว ปิรามิดที่ดีจะไม่ใช่แค่สัญลักษณ์เดียว แต่มันจะกระพือผลสะท้อนต่อความเชื่อ ความอยาก และการต่อสู้ของตัวละคร ทำให้ผู้อ่านอยากรู้ต่อไปว่าการปีนครั้งนี้จะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง

ภาพขนเสบียงนับล้านในภาพเล่าเรื่องมักตีความได้หลายชั้น; ผมมองมันเป็นภาพแทนของความท่วมท้นทั้งทางวัตถุและความทรงจำ ในบทบาทของคนที่ติดตามเรื่องราวลึกๆ มานาน ผมมักจะเห็นขนเสบียงที่ล้นทะลักเป็นสัญลักษณ์ของความอิ่มเอมที่กลายเป็นภาระ ตัวอย่างเช่นในฉากที่ภาพแสดงคลังสินค้าที่ไม่มีวันหมด ดูเหมือนจะสื่อว่าความอุดมสมบูรณ์ทางวัตถุกลับทำให้ความหมายของชีวิตถูกกลืนหายไป ทุกขนเสบียงจึงไม่ใช่แค่ของใช้ แต่เป็นบันทึกของคนที่ต้องเสียสละหรือคนที่ถูกลืมไว้ข้างหลัง ความหนาแน่นของขนยังบอกถึงความจำที่ถูกกดทับจนไม่สามารถสลัดออกได้ อีกมิติที่ผมให้ความสำคัญคือความขัดแย้งระหว่างการสะสมกับการสูญเสีย ในบางงานศิลป์ ขนเสบียงจำนวนมากเป็นสัญลักษณ์ของการเก็บรักษาความทรงจำของกลุ่มคน แต่ในเวลาเดียวกันก็เป็นอนุสาวรีย์ของความสูญเสียที่ถูกปิดบัง คล้ายกับฉากในหนังสงครามอย่าง 'Grave of the Fireflies' ที่ทรัพยากรและชีวิตผูกโยงกันจนยากจะแยก ความรู้สึกทั้งอบอุ่นและแหลกสลายอยู่ในภาพเดียวกัน ซึ่งทำให้ฉากประเภทนี้สะเทือนใจและตราตรึงใจผู้ชมอยู่เสมอ

กระจกในนิยายไทยมักถูกใช้อย่างละเอียดอ่อนเพื่อสะท้อนความซับซ้อนของตัวละครและความทรงจำที่ฝังลึกในบริบทสังคมไทย ผมมักจะติดตามฉากที่ผู้เขียนใช้กระจกเป็นพื้นที่ส่องให้เห็นตัวตนที่ถูกกดทับ — ไม่ว่าจะเป็นหญิงสาวที่มองแล้วพบว่าหน้ากากความเรียบร้อยที่เธอใส่ไว้เริ่มหลุด หรือชายชราเห็นภาพอดีตผ่านเงาสะท้อนแล้วยอมรับความผิดพลาดของตัวเอง ฉากแบบนี้ในนิยายไทยมักผสมความละเอียดของวาทกรรมครอบครัวกับค่านิยมสังคม ทำให้กระจกไม่ใช่ของใช้ธรรมดาแต่กลายเป็นเครื่องมือวินิจฉัยความเป็นจริง ความชอบของฉันคือการดูว่าผู้เขียนใช้กระจกเชื่อมอดีตกับปัจจุบันอย่างไร บางเรื่องใช้การสะท้อนเป็นสัญลักษณ์ของความทรงจำ บางเรื่องให้กระจกเป็นประตูสู่ความจริงซ้อนความจริง และบางเรื่องก็ปล่อยให้ผู้อ่านตีความเอง ฉากเหล่านี้มักทำให้ฉันคิดถึงวิธีที่เรามองตัวเองในสังคม และกลับมาคิดว่าบางครั้งสิ่งที่เราชอบซ่อนมันไว้กลับชัดเจนที่สุดเมื่อถูกส่องด้วยแสงจากกระจก

เสียงจักจั่นเป็นเหมือนซาวด์แทร็กที่ฉายภาพฤดูร้อนในหัวของผมเสมอ มาแบบดังและแน่น แต่ชีวิตจริงของมันสั้นกว่าที่เสียงจะคงอยู่ในความทรงจำ การใช้จักจั่นเป็นสัญลักษณ์ในงานศิลป์ทำให้ผมคิดถึงการประชันกันระหว่างความมีชีวิตที่แสดงออกกับความไม่จีรัง: จักจั่นใช้เวลาส่วนใหญ่ของชีวิตอยู่ใต้ดินเป็นนางไม้ จนกระทั่งวันหนึ่งพวกมันโผล่ขึ้นมา ร้องเสียงดัง เป็นการฉลองเฉพาะช่วงสั้นๆ ก่อนตาย งานวรรณกรรมญี่ปุ่นเก่าๆ มักหยิบเอาความขัดแย้งนี้มาเล่นกับธีมความตาย ความเหงา และความทรงจำ เมื่อผมมองภาพยนตร์หรืออ่านบทกวีที่ใส่จักจั่นเข้าไป มันไม่ใช่แค่เสียงประกอบ แต่เป็นสัญญะของเวลาที่กำลังผ่านไป มันเตือนว่าความทรงจำบางอย่างดูจะสดชื่นและเจ็บปวดพร้อมกัน ทุกครั้งที่ได้ยินจักจั่น ฉันจะนึกภาพของคนที่เติบโตผ่านฤดูร้อนนั้น ๆ — มีทั้งความสุข ความสูญเสีย และความงามชั่วคราวที่เราไม่สามารถยึดมั่นได้ เป็นภาพที่ค้างคาและสวยงามในเวลาเดียวกัน

การใช้สัญลักษณ์เพื่อสื่อถึง 'นางใน' มักไม่ใช่แค่ของชิ้นเดียว แต่เป็นการเรียงร้อยของภาพเล็ก ๆ ที่ทำให้ผู้อ่านรู้สึกได้ว่าเธอถูกกำหนดบทบาทอย่างไร ฉันมองว่าผู้เขียนมักหยิบวัตถุประจำตัวมาเป็นตัวแทน—กระจก โต๊ะเครื่องแป้ง หรือจดหมายที่ไม่มีวันตอบกลับ—แล้วให้มันทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนด้านใน เช่น ใน 'Anna Karenina' รถไฟไม่ได้เป็นแค่ยานพาหนะ แต่กลายเป็นสัญลักษณ์ของชะตากรรมและแรงฉุดดึงสังคม ส่วนใน 'Madame Bovary' กระจกและของประดับบ้านกลายเป็นตัวแทนความอยากได้อยากมีและกับดักของความคาดหวังทางสังคม โทนสีและฤดูกาลก็ช่วยมาก—หิมะหรือฝนอาจทำให้เธอดูเปราะบางตายตัว ขณะที่แสงสว่างจากหน้าต่างอาจบอกถึงทางหนีหรือความเป็นไปได้ ผู้เขียนที่ฉลาดจะไม่ประกาศความหมายตรง ๆ แต่ค่อย ๆ ซ่อนรายละเอียดไว้ในฉากประจำวัน ทำให้ผู้อ่านค่อย ๆ ประติดประต่อว่า 'นางใน' ของเรื่องถูกมองอย่างไรในสังคมและในใจของตัวเอง นี่เป็นวิธีที่ฉันชอบที่สุดเพราะมันให้พื้นที่จินตนาการกับผู้อ่านและทำให้ตัวละครยังคงมีชีวิตในหัวเราต่อไป

ภาพของตุ๊กตาจระเข้ในหน้ากระดาษมักทำหน้าที่เป็นประตูเปิดสู่อดีตที่ไม่สะดวกสบายและกุญแจไขความทรงจำที่ถูกเก็บซ่อนไว้ ฉันเคยมองเห็นนักเขียนใช้ตุ๊กตาจระเข้เป็นตัวแทนของความไร้เดียงสาที่ถูกบิดเบือนในงานอย่าง 'บ้านกลางน้ำ' — ตุ๊กตาตัวเก่าเย็บปะ ชื้นหน่อย ๆ กลายเป็นสัญลักษณ์ของความทรงจำที่เปียกและถูกกดทับ เรื่องราวไม่ต้องบอกตรง ๆ ว่ามีอะไรเกิดขึ้นในวัยเด็กของตัวละคร แค่การบรรยายรอยเย็บ รอยเปื้อน และวิธีที่มือของคนโตหวงมันไว้ ก็ทำให้ฉันรับรู้ถึงความเจ็บปวดและการปกป้อง การจัดวางตุ๊กตาจระเข้ในฉากเป็นอีกท่าเล่าเรื่องที่ละเอียด นักเขียนบางคนใช้มันเป็นสัญญาณเตือนใจ เช่น วางไว้บนเตียงข้างโซฟาที่ไม่เคยได้รับการซัก แปลว่าความทรงจำยังไม่ถูกทำความสะอาด หรือวางไว้ในห้องที่ไม่เหมาะสมเพื่อสร้างความไม่ลงรอยระหว่างอดีตกับปัจจุบัน สำหรับฉัน รายละเอียดเช่นกลิ่น ผ้าที่หดตัว หรือดวงตาที่หลุดออกบอกเล่าได้มากกว่าคำพูด และฉันมักหยุดอ่านเพราะอยากรู้ว่าตุ๊กตานั้นจะเป็นพยานหรือผู้รื้อฟื้นเรื่องราวต่อไป

ภาพลมหมุนที่โถมใส่ตัวละครมักถูกใช้เป็นภาพสัญลักษณ์ที่ทรงพลังและหลากหลายหน้าที่ในงานวรรณกรรม เพราะมันรวมทั้งความรุนแรง ความไม่แน่นอน และการเปลี่ยนแปลงในกรอบเดียวกัน ผมมองว่าทอร์นาโดเป็นเครื่องมือที่นักเขียนหยิบมาใช้เพื่อเร่งเหตุการณ์ ทำลายสมดุลเดิม แล้วบีบตัวละครให้ต้องตัดสินใจหรือค้นพบตัวเองใหม่ บางครั้งมันทำหน้าที่เหมือนกระสุนจุดชนวนที่เปลี่ยนเส้นเรื่องจากความสงบสู่ภาวะวิกฤต บางครั้งก็เป็นประตูสู่โลกอื่นหรืออดีตที่ซ่อนอยู่ภายในจิตใจของตัวละคร ตัวอย่างการใช้เชิงชัดเจนคือการใช้ทอร์นาโดเป็นพาหะพาตัวละครไปยังสถานที่หรือมิติใหม่ อย่างในนิยายคลาสสิกที่มีพายุพัดพาตัวเอกออกจากบ้านแล้วเริ่มการผจญภัยใหม่ นอกจากนี้นักเขียนมักใช้ทอร์นาโดเป็นภาพแทนของความปั่นป่วนภายในจิตใจ เช่น ความโศกสลด ความโกรธ หรือความหลงใหลที่พัดพาทุกอย่างไปจนไม่เหลือซาก การเสนอภาพพายุที่ยกเอาของเก่าและทิ้งสิ่งใหม่ไว้ สามารถสื่อถึงการล้างบางหรือการเกิดใหม่ได้อย่างกระชับและรุนแรง ในบางผลงานภาพทอร์นาโดยังถูกวางเป็นสัญลักษณ์ของชะตากรรมที่ไม่อาจหนีพ้น หรือความโกลาหลทางสังคมและการเมืองที่ทำให้ชีวิตคนธรรมดาพังทลาย ในแง่เทคนิค นักเขียนใช้ภาษาที่มีไดนามิกสูงเพื่อถ่ายทอดพลังของทอร์นาโด ทั้งจังหวะประโยคที่สั้นกระชับ เสียงพรรณนาเชิงประสาทสัมผัสที่ทำให้ผู้อ่านรู้สึกถึงแรงลม กลิ่นฝน และเสียงกรีดร้อง เทคนิคการเล่าเรื่องแบบสลับมุมมองหรือการใช้ภาพซ้ำเป็น leitmotif ของลมหมุน ช่วยให้สัญลักษณ์นั้นมีน้ำหนักมากขึ้นเมื่อปรากฏซ้ำเรื่อย ๆ การวางทอร์นาโดเป็นจุดเริ่มต้นของเหตุการณ์สำคัญ (inciting incident) ก็เป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้เรื่องเดินเร็วและบีบอารมณ์ เห็นได้ชัดเวลาเรื่องเล่าต้องการให้ตัวเอกตัดสินใจอย่างเด็ดขาด หรือเมื่อผู้สร้างต้องการสื่อถึงการสิ้นสุดของความคุ้นเคยและการเกิดขึ้นของความไม่แน่นอน ในฐานะแฟนงานเล่าเรื่อง ผมชอบเวลาที่นักเขียนไม่ใช้ทอร์นาโดเป็นเพียงเอฟเฟกต์หรือฉากตื่นเต้นเท่านั้น แต่ผสมสัญลักษณ์เข้ากับตัวละครและธีมหลักอย่างประณีต ยกตัวอย่างงานที่ใช้พายุเป็นทั้งอุปกรณ์พาทางกายภาพและกระจกสะท้อนจิตใจ จะทำให้ฉากนั้นทั้งน่าจดจำและมีความหมายเชิงอารมณ์มากกว่าแค่เหตุการณ์สะเทือนใจเฉย ๆ สุดท้ายแล้วการเล่าเรื่องที่ดีคือการเลือกใช้สัญลักษณ์ให้สอดคล้องกับน้ำเสียงและหัวข้อของเรื่อง และสำหรับผม ภาพทอร์นาโดที่ผสานทั้งพลัง ความหวาดกลัว และโอกาสในการเกิดใหม่นั้นยังคงเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ที่ทำงานได้ทรงพลังมากที่สุด

สัญลักษณ์สามเหลี่ยมที่มีดวงตาโผล่ขึ้นมาบนหน้ากระดาษมักจะเรียกสายตาฉันให้หยุดอ่าน แล้วคิดต่อว่าผู้เขียนต้องการสื่ออะไรจริงๆ เวลาอ่านงานไทยที่เล่นกับภาพนี้ ฉันมักจะเห็นมันทำหน้าที่เป็นเครื่องมือทางวาทกรรมมากกว่าจะเป็นแค่การยกเลิกความบังเอิญ — บทบาทของมันถูกปรับให้เหมาะกับบริบทท้องถิ่น เช่น การเชื่อมโยงกับอำนาจทางการเมือง ครอบครัวที่มีอำนาจ หรือความลับในชุมชนเล็กๆ บ่อยครั้งผู้เขียนใช้สัญลักษณ์นี้เพื่อสร้างบรรยากาศของการไร้ความเป็นส่วนตัว และเตือนผู้อ่านว่ามีสายตาหนึ่งกำลังจับจ้องอยู่เสมอ วิธีเล่าและการตีความจะแตกต่างตามแนวของงาน ถ้าเป็นนิยายสืบสวน สัญลักษณ์อาจทำหน้าที่เป็น 'ร่องรอย' ที่ชี้นำไปยังองค์กรลับหรืออดีตอันมืดมน แต่เมื่ออยู่ในงานแฟนตาซีหรือนวนิยายสาธารณะ มันมักถูกฉีกออกมาเป็นคำวิจารณ์เชิงสัญลักษณ์ต่อความเป็นสากลและวาทกรรมการคุมข้อมูล ฉันชอบตรงที่นักเขียนไทยบางคนเอาสัญลักษณ์สากลนี้มาผสมกับความเชื่อพื้นถิ่น เช่น พิธีกรรม ชื่อผี หรือเครื่องหมายทางศาสนา ทำให้ได้ความหมายใหม่ที่เป็นไทยและมีมิติมากขึ้น สุดท้ายฉันมองว่าสัญลักษณ์แบบนี้เป็นทั้งของเล่นเชิงวรรณศิลป์และดาบสองคม — ใช้สร้างบรรยากาศง่าย แต่ก็เสี่ยงต่อการถูกอ่านผิดหรือกลายเป็นแฟชั่นว่างเปล่าเมื่อผู้เขียนไม่ใส่ใจบริบท ฉันมักชื่นชมงานที่ทำให้สัญลักษณ์ลดความเป็น 'ของลวง' และเพิ่มน้ำหนักทางความหมายจนรู้สึกว่าทุกบรรทัดมีอะไรแอบบอกอย่างจงใจ

น้ำในวรรณกรรมมักทำหน้าที่เป็นระยะห่างที่ฉันเดินผ่านบ่อย—ทั้งเป็นอุปสรรคและทางออกในเวลาเดียวกัน เมื่ออ่าน 'Moby-Dick' ฉันเห็นน้ำเป็นเวทีของความหลงใหลและความกลืนกิน สายน้ำไม่ได้เป็นแค่ฉากหลัง แต่กลายเป็นตัวละครหนึ่งที่ท้าทายศรัทธาและความบ้าคลั่งของตัวเอก เรือล่องไปบนทะเลกว้างที่เปรียบเสมือนความตั้งคำถามต่อธรรมชาติและชะตากรรมของมนุษย์ นอกเหนือจากนั้น น้ำยังทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนจิตใต้สำนึก ฉันชอบมองว่าพื้นผิวทะเลที่คดเคี้ยว แสงเงาที่เปลี่ยนตลอดเวลา และความลึกที่มองไม่เห็น ช่วยให้ผู้เขียนโยกผู้อ่านระหว่างความจริงกับความไม่แน่นอน เทคนิคนี้ทำให้ฉากน้ำในนิยายไม่ได้มีแค่สุนทรียะ แต่ยังสร้างความตึงเครียดทางอารมณ์และคำถามเชิงปรัชญาที่ฉันยังคุยกับเพื่อนผู้อ่านได้อีกหลายครั้ง