บทภาพยนตร์ 2012 วันสิ้นโลก อ้างอิงทฤษฎีใดบ้าง?

ในมุมมองแฟนหนังภัยพิบัติ ผมมองว่า '2012' เป็นงานที่เอาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์จริงมาผสมกับแนวคิดทางนิยายวิทยาศาสตร์และข้อสมมติที่เกินจริงจนกลายเป็นหนังบันเทิงเชิงสเปกแทคเคิลเต็มรูปแบบ หนังหยิบเอาหลายองค์ประกอบจากวิทยาศาสตร์โลกมาเป็นพื้นฐาน เช่น แผ่นเปลือกโลกและการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก (plate tectonics), แผ่นดินไหวขนาดยักษ์, สึนามิขนาดมหึมา และการระเบิดของภูเขาไฟใต้ท้องมหาสมุทร ซึ่งทั้งหมดนี้มีรากฐานในหลักการทางธรณีวิทยาจริงๆ แต่การนำเสนอถูกเร่งเวลาและขยายผลให้สุดโต่ง ตัวอย่างเช่น ฉากที่แผ่นเปลือกโลกแยกตัวและตึกระฟ้าหลุดจากฐานรากนั้นยิ่งใหญ่และสะเทือนอารมณ์ แต่ในความเป็นจริง พลังงานที่ต้องใช้และกระบวนการทางฟิสิกส์เพื่อให้เกิดการเลื่อนตำแหน่งครั้งใหญ่ในเวลาอันสั้นขนาดนั้นจะไม่เป็นไปได้ตามที่หนังนำเสนอ อีกประเด็นคือหนังยืมไอเดียจากทฤษฎีที่มักถูกมองว่าเป็นนิยายวิทยาศาสตร์หรือทฤษฎีปลอม เช่นแนวคิดการเลื่อนเปลือกโลกอย่างฉับพลัน (crustal displacement) ซึ่งเคยถูกเสนอในรูปแบบต่างๆ โดยนักคิดบางคน แต่ไม่ได้รับการยอมรับในชุมชนวิทยาศาสตร์ระดับกว้าง เพราะการเปลี่ยนตำแหน่งของเปลือกโลกอย่างฉับพลันในระดับโลกต้องใช้พลังงานมหาศาลและขัดกับหลักการทางธรณีฟิสิกส์ที่เรารู้ในปัจจุบัน หนังยังโยงกับไอเดียของพลังงานจากดวงอาทิตย์หรือการเปลี่ยนแปลงสนามแม่เหล็กโลกบางส่วน แต่การเชื่อมโยงพวกนี้ในเรื่องเป็นการย่อและเรียบเรียงเหตุให้เข้ากับพล็อตเพื่อให้เกิดความตื่นตา มากกว่าจะเป็นการอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้อง มุมมองเชิงเปรียบเทียบ ผมมักนึกถึงหนังภัยพิบัติเรื่องอื่นๆ ที่ใช้กรอบคล้ายกัน เช่นการเน้นเหตุการณ์ทางธรณีวิทยาที่ขยายผลจนเกินจริง หนังแบบนี้ให้ความบันเทิงด้วยภาพที่อลังการและความดราม่าของตัวละคร แต่ถามถึงความสมจริงทางวิทยาศาสตร์แล้วต้องบอกว่า '2012' เลือกความบันเทิงมากกว่าความถูกต้อง ตัวอย่างเช่น การเกิดคลื่นยักษ์สูงเป็นหลายพันเมตรหรือการยกตัวของพื้นแผ่นดินทั้งทวีปในเวลาไม่กี่นาที ล้วนเป็นสิ่งที่แทบเป็นไปไม่ได้ในกรอบเวลาของฟิสิกส์แท้จริง อย่างไรก็ดี ฉากภูเขาไฟระเบิดหรือแผ่นดินถล่มขนาดใหญ่ก็มีพื้นฐานมาจากปรากฏการณ์จริง เพียงแต่มิติเวลาดีเลย์และสเกลพลังงานถูกบิดเบือนไปเพื่อให้คนดูรู้สึกถึงความเป็นภัยพิบัติระดับโลก สรุปท้ายสุด ความสนุกของผมกับ '2012' ไม่ได้อยู่ที่ความถูกต้องของข้อมูลวิทยาศาสตร์ แต่มาจากการชมการเล่าเรื่องแบบไม่มีคำยับยั้งและภาพเอฟเฟกต์ที่ทำให้หัวใจเต้นรัว มันคือหนังสายดราม่า-สเปกแทคเคิลที่ให้ความตื่นเต้นแบบเต็มเหนี่ยว แม้จะรู้ว่าเป็นงานผสมผสานวิทยาศาสตร์จริงกับจินตนาการสุดโต่ง แต่ก็ยังชอบความบ้าพลังของมันและยังมองว่านี่เป็นหนึ่งในหนังภัยพิบัติที่ชวนให้ย้อนกลับมาดูซ้ำได้เสมอ

น่าสนใจมากที่หนังเรื่อง '2012' เลือกดึงเอาความกลัวจากปฏิทินมายันและเรื่องเล่าวันสิ้นโลกมาปรุงเป็นหนังบล็อกบัสเตอร์ ฉันรู้สึกว่าผลงานของโรแลนด์ เอ็มเมอริชตั้งใจจะเป็นนิยายสมมติเต็มรูปแบบมากกว่าจะเป็นภาพยนตร์ที่อ้างอิงทฤษฎีวิทยาศาสตร์จริงจัง องค์ประกอบในเรื่อง—การเลื่อนเปลือกโลกครั้งใหญ่ แผ่นดินไหวขนาดมหาศาล พลังงานจากดวงอาทิตย์ที่ทำลายล้างโลก—มักเป็นสิ่งที่เรียกว่า ‘‘ทฤษฎีลัทธิวินาศ’’ ที่ถูกนำมาผสมกับจินตนาการของหนัง ภาพยนตร์ใส่ใจรายละเอียดฉากวิบัติและอารมณ์ความสัมพันธ์ของตัวละครมากกว่าการอธิบายเชิงฟิสิกส์ ฉันเลยมองว่าแค่เปิดใจให้เป็นภาพยนตร์มหันตภัยแบบคลาสสิก ก็จะได้ความบันเทิงอย่างที่หนังตั้งใจให้ สุดท้าย ฉันชอบที่หนังไม่แกล้งเป็นวิทยาศาสตร์ แต่เลือกยอมรับตัวเองว่าเป็นนิยายสมมติที่ใช้ธีมวันสิ้นโลกเพื่อสร้างความตื่นเต้นและฉากสเปเชียลเอฟเฟกต์ใหญ่โต ถ้ามองแบบนั้น ดูแล้วก็สนุกและไม่ต้องเครียดกับความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์มากนัก

ในฐานะแฟนหนังแนวภัยพิบัติ ฉันมอง '2012' เป็นหนังบันเทิงที่หยิบเอาแนวคิดวันสิ้นโลกจากความเชื่อวัฒนธรรมมาเล่นมากกว่าจะอ้างอิงเหตุการณ์จริงอย่างตรงตัว หนังเรื่องนี้กำกับโดย Roland Emmerich และออกฉายในปี 2009 โดยใช้โครงเรื่องสมมติว่ามีเหตุการณ์ทางธรณีฟิสิกส์และพลังงานจากดวงอาทิตย์ที่ทำให้เปลือกโลกเปลี่ยนตำแหน่งอย่างฉับพลันจนเกิดการทำลายล้างระดับโลก ความคิดหลักของหนังมีรากมาจากกระแสความสนใจในปี 2012 ซึ่งมักถูกเชื่อมกับการตีความปฏิทินมายาและเรื่องลือว่าปฏิทินวงกลมจะสิ้นสุดรอบในปีนั้น แต่สิ่งที่ปรากฏในหนังเป็นการขยายความ จินตนาการ และใส่ฉากโชว์ภาพพังพินาศแบบยิ่งใหญ่เพื่อความบันเทิง ไม่ใช่การเล่าเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นจริง ในเชิงวิทยาศาสตร์ หลายองค์ประกอบในหนังขัดกับองค์ความรู้ที่ได้รับการยอมรับจากนักวิทยาศาสตร์ เช่น แนวคิดว่าพลังงานจากดวงอาทิตย์จะทำให้แกนโลกร้อนขึ้นจนเปลือกโลกสลับตำแหน่งในช่วงเวลาสั้น ๆ เป็นเรื่องที่ไม่มีหลักฐานสนับสนุน สภาพการณ์แผ่นดินเคลื่อนตัวอย่างรวดเร็วและคลื่นยักษ์ที่วิ่งไล่ทำลายเมืองต่าง ๆ ก็ถูกจัดฉากให้เกินจริงเพื่อความตื่นเต้น ภัยพิบัติเช่นแผ่นดินไหวและสึนามิเป็นเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและสร้างความเสียหายอย่างมหาศาลได้จริง แต่สเกลของเหตุการณ์และความเร็วที่หนังนำเสนอมักเกินความเป็นไปได้ทางฟิสิกส์และภูมิศาสตร์ นอกจากนี้ไอเดียเรื่องการสร้างเรือหลบภัยใหญ่ ๆ โดยรัฐบาลหรือชนชั้นนำก็เป็นการตีความเชิงนิยายที่เล่นกับความกลัวและตำนานโบราณ เช่นภาพเปรียบเทียบกับนิทานน้ำท่วมครั้งใหญ่ของมนุษยชาติ แต่ไม่มีหลักฐานว่ามีโครงการแบบนั้นเกิดขึ้นจริงตามที่หนังเสนอ เราเองมองว่าความสนุกของ '2012' อยู่ที่การเล่าเรื่องแบบละครแอ็กชันการเอาตัวรอดและการแสดงภาพพังพินาศที่สมจริงในเชิงภาพยนตร์มากกว่าการเป็นบทสารคดี บทหนังให้ความรู้สึกแบบหนังภัยพิบัติฮอลลีวูด: ตัวละครต้องตัดสินใจแลกกับความสูญเสีย มีซีนที่กระตุ้นอารมณ์และฉากเอฟเฟกต์ที่ทำให้ใจเต้นแรงได้ดี แต่เมื่อพิจารณาตามข้อเท็จจริงแล้ว ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์ที่ยืนยันว่าเหตุการณ์วันสิ้นโลกตามแบบในหนังเคยเกิดขึ้นหรือมีแนวโน้มจะเกิดในปี 2012 การรับชมหนังเรื่องนี้จึงเหมาะสำหรับคนที่อยากเสพความตื่นเต้นและฉากใหญ่ ๆ มากกว่าหาความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ สุดท้ายแล้วความรู้สึกส่วนตัวคือชื่นชมความกล้าของหนังในการนำเสนอภาพมหันตภัยแบบไม่ยั้งและการสร้างบทบาทมนุษย์ที่พยายามยืนหยัดในสถานการณ์วิกฤต แม้จะรู้ว่ามันเป็นนิยายแต่มันก็ทำให้ใจเต้นและคิดถึงความเปราะบางของโลกเราได้ดี

เมื่อพูดถึง 'หนังวิกฤติวันสิ้นโลก' ในไทย ผมมักเริ่มจากการตรวจดูบริการสตรีมใหญ่ๆ ก่อน เพราะหลายครั้งผู้จัดจำหน่ายระดับสากลจะปล่อยหนังประเภทนี้ให้กับแพลตฟอร์มหลักก่อน จากที่ตามอยู่ พบว่าแพลตฟอร์มอย่าง 'Netflix' และ 'Prime Video' เป็นตัวเลือกแรกที่น่าลอง เพราะพวกเขามีสัญญาซื้อลิขสิทธิ์หนังต่างประเทศค่อนข้างบ่อย ถ้าหนังไม่ได้อยู่ในคอมมบ์ของสตรีมมิ่งเหล่านั้น บริการเช่าดิจิทัลอย่าง 'Apple TV' หรือ 'Google Play Movies' มักมีให้เช่าหรือซื้อแบบดิจิทัลได้ รวมทั้งบางครั้งหนังประเภทนี้ก็ไปลงบนบริการเคเบิลหรือช่องพรีเมียมที่มีสตรีมมิ่งคู่กันอีกที ส่วนตัวมองว่าอย่าเพิ่งกังวลถ้าหาไม่เจอในแพลตฟอร์มที่สมัครอยู่ ประเด็นคือดูว่าอยากได้แบบสมาชิกหรือเช่าเป็นครั้งเดียว ถ้าอยากเปรียบเทียบความรู้สึกแบบเดียวกับหนังภัยพิบัติเรื่องอื่นๆ ลองนึกถึง 'Greenland' จะเห็นว่าการปล่อยบนสตรีมบางแห่งกับการให้เช่าแบบดิจิทัลมีความต่างกันอยู่พอสมควร นี่เป็นแนวทางที่ผมใช้เลือกว่าจะรอหรือจ่ายเช่าดูทันที

โลกหลังวันสิ้นโลกในแฟนฟิคชั่นมักถูกเล่าออกมาในรูปแบบที่อบอุ่นและโหดร้ายผสมกัน ฉันชอบการที่เรื่องราวบางเรื่องไม่เลือกแค่ความรุนแรงหรือแค่ความเศร้า แต่ผสมความเป็น 'บ้านใหม่' ให้ตัวละครที่แตกสลายได้ฟื้นขึ้นมาใหม่ การนำเสนอแบบ 'found family' หรือกลุ่มคนที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกันแต่ต้องเรียนรู้จะอยู่ด้วยกัน เป็นพล็อตยอดฮิตมาก เพราะมันเปิดช่องให้ทั้งการพัฒนาไดนามิกความสัมพันธ์ การแก้แค้นแบบช้าๆ และฉากชีวิตประจำวันหลังหายนะที่เต็มไปด้วยรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ อีกแนวหนึ่งที่ฉันมักเห็นคือ 'fix-it' หรือการเขียนกลับแก้ไขเหตุการณ์ในเวอร์ชันหลัก ทำให้ตัวละครที่ตายในต้นฉบับมีโอกาสเริ่มต้นใหม่ พร้อมกับการเขียน 'slow-burn' โรแมนซ์ท่ามกลางการเอาตัวรอดซึ่งทำให้ความรู้สึกของฉากรักหนักแน่นขึ้น เรื่องที่ยกตัวอย่างบ่อยคือแฟนฟิคที่ดึงแรงบันดาลใจจากบรรยากาศซอมบี้หรือวิกฤติระยะยาว เช่นฉากการตั้งป้อมของกลุ่มวัยรุ่นในสไตล์ที่ชวนให้นึกถึง 'Highschool of the Dead' สุดท้ายฉันมักถูกดึงดูดโดยแฟนฟิคที่ใช้แนวทางแบบปรัชญา—ตั้งคำถามว่าชีวิตหลังหายนะมีความหมายอย่างไร และตัวละครจะรับผิดชอบต่อผลกระทบจากการตัดสินใจของตนอย่างไร ตรงนี้ทำให้แฟนฟิคได้รับมิติที่ลึกขึ้นมากกว่าการวิ่งหนาไปวันๆ และบางครั้งการหยิบไอเดียจากงานที่สะท้อนความสิ้นหวังเช่น 'Neon Genesis Evangelion' หรือการต่อสู้กับชะตากรรมแบบโศกนาฏกรรมก็ทำให้ผลงานแฟนฟิคมีทั้งความโหดและความงดงามไปพร้อมกัน

หนังเรื่องนี้เริ่มจากไอเดียที่ออกแนววิทยาศาสตร์เชิงหายนะ: แผ่นดินไหว ทะเลสาบยักษ์ระเบิด และการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว จนโลกเข้าสู่ภาวะสูญเสียความสมดุลอย่างรุนแรง ในมุมมองของคนดูที่ชอบหนังสเปเชียลเอฟเฟกต์แบบจัดเต็ม ฉันรู้สึกว่าผู้กำกับไม่ได้หมายมั่นจะทำหนังทริลเลอร์ชีวิตเดียว แต่ตั้งใจจะบอกเรื่องกว้าง ๆ เกี่ยวกับการตัดสินใจระดับหัวเมือง: นักวิทยาศาสตร์เตือนความเสี่ยง (เช่นตัวละครที่ชื่อ Adrian Helmsley) แต่รัฐบาลกับกลุ่มชนชั้นนำกลับเตรียมทางหนีทีไล่ของตัวเองไว้ลับ ๆ นั่นคือจุดชนวนของความขัดแย้งหลัก ระหว่างการเอาตัวรอดแบบครอบครัวที่เราเชียร์ กับการเอาตัวรอดแบบคัดเลือกที่ดูไร้มนุษยธรรม ฉันยังจำได้ถึงฉากซอมซ่อของครอบครัวคนขับแท็กซี่ (ตัวละคร Jackson Curtis) ที่พยายามลากพวกเขาไปให้ทันเรือหลบภัย แทนที่จะเป็นการนำเสนอแค่ผลกระทบทางธรรมชาติ หนังเลือกให้เราเดินทางร่วมกับคนธรรมดา ซึ่งทำให้ฉากน้ำท่วมมหาศาลหรือภูเขาถล่ม มีน้ำหนักทางอารมณ์มากขึ้น ไม่ใช่แค่โชว์เทคนิคอย่างเดียว เทียบกับหนังภัยพิบัติอย่าง 'The Day After Tomorrow' งานนี้เน้นทั้งความอลังการและความขมของการเลือกคนรอดชีวิตในโลกที่พังทลาย

การระเบิดฉากวิศวกรรมใน '2012' ทำให้ผมรู้สึกเหมือนได้ดูละครฉากใหญ่ที่เน้นเอฟเฟกต์มากกว่าความสมจริงทางวิทยาศาสตร์ ฉันชอบที่หนังกล้าเล่นใหญ่จนสุดขอบฟ้า ทั้งแผ่นดินเคลื่อนเป็นแผ่นๆ เมืองใหญ่พังพินาศในพริบตา และคลื่นยักษ์พัดซัดตึกระฟ้า แต่มุมมองเชิงวิทย์หลายอย่างแปลกชัดเจน อย่างหลักการที่ว่าแสงอาทิตย์หรือปรากฏการณ์บางอย่างจะไปทำให้ชั้นแกนโลกร้อนจนเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของแผ่นเปลือกโลกในเวลาอันสั้น—ตามความรู้ทางธรณีวิทยา การย้ายที่ของแผ่นเปลือกต้องใช้แรงมหาศาลและเกิดในช่วงเวลาที่ยาวนานเป็นล้านปี ไม่ใช่การขยับที่ทำให้ซีกโลกเลื่อนแบบในหนัง อีกจุดที่ผมคิดว่ายากจะรับได้คือฉากที่รัฐบาลและกลุ่มคนสามารถสร้างเรือขนาดยักษ์พาใครต่อใครรอดจากภัยพิบัติได้อย่างรวดเร็วในจำนวนมหาศาล เรื่องโลจิสติกส์ การจัดการเชื้อเพลิง และการอาศัยอยู่บนเรือเหล่านั้นเรื่องจริงจะซับซ้อนและแทบเป็นไปไม่ได้ แต่ก็ต้องยอมรับว่าการเลือกเล่าแบบนี้ทำให้หนังได้อารมณ์การเอาตัวรอดและฉากแอ็กชันที่ตระการตา ซึ่งถ้าตัดมุมวิทย์ออกแล้วมองเป็นหนังบันเทิงบริสุทธิ์ มันก็ให้ความสนุกแบบแรงๆ เหมือนฉากคลื่นยักษ์ใน 'The Impossible' ที่เน้นอารมณ์มากกว่าความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์

นี่คือมุมมองแปลก ๆ ที่ฉันมักคุยกับเพื่อนเกี่ยวกับทฤษฎีแฟนโอตาคุเรื่องวันสิ้นโลก — มันไม่ใช่แค่เหตุการณ์ปะทุของภูเขาไฟหรือเอเลี่ยนมาเยือน แต่เป็นการอ่าน 'ตอนจบ' เป็นการล่มสลายของกรอบความหมายทั้งหมดที่ตัวละครและผู้ชมยึดมั่นไว้ เมื่อมองไปที่ 'Neon Genesis Evangelion' ฉันมักจะคิดว่าทฤษฎีแฟนที่มองว่า Human Instrumentality คือการเปลี่ยนสถานะของสำนึกหมู่ เป็นตัวอย่างชัดเจน: ภายนอกอาจดูเหมือนโลกพังพินาศ แต่ภายในเป็นการลบเส้นแบ่งตัวตนและการรวมความทรงจำจนไม่เหลืออัตลักษณ์เดิมๆ ทฤษฎีนี้ขยายไปสู่การอธิบายตอนจบของเรื่องอื่นๆ โดยบอกว่าเหตุการณ์สำคัญในตอนจบคือการทำลายกติกาเชิงนิยามของโลกเรื่องนั้น ฉันชอบทฤษฎีนี้เพราะมันทำให้ฉากสุดท้ายที่ดูสับสนมีความหมายใหม่ — ไม่ใช่แค่จบหรือไม่จบ แต่เป็นการเริ่มต้นของสภาพที่ไม่สามารถเรียกชื่อได้อีกต่อไป แล้วก็เปิดโอกาสให้แฟนๆ สร้างแปลความต่อไปเอง

หนังเรื่อง '2012' ถ่ายทอดเหตุการณ์หายนะระดับโลกแบบหวือหวาจนยากจะละสายตา — โลกถูกกระทบจากปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาที่รุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ จนเกิดการแตกหักของเปลือกโลก แผ่นดินไหวยิ่งใหญ่ ภูเขาไฟปะทุอย่างต่อเนื่อง และสึนามิขนาดมหาศาลที่กลืนกินชายฝั่งหลายแห่ง ฉันจำสิ่งที่ชวนตกตะลึงได้จากฉากการปะทุของแหล่งพลังงานใต้พื้นโลก: ลาวาและเถ้าถ่านพวยพุ่ง ตู้ไฟฟ้าระเบิด ถนนยกตัวเป็นร่องลึก ทำให้เมืองใหญ่หลายแห่งกลายเป็นซาก ปรากฏการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นพร้อมกันทั่วโลกจนระบบสาธารณูปโภคล่ม โรงไฟฟ้าดับ และการสื่อสารขาดหาย คนในหนังต้องเผชิญทั้งคลื่นยักษ์และพื้นแผ่นดินที่แยกออกจากกัน การตอบสนองของมนุษย์เป็นอีกหนึ่งแกนของเรื่อง — รัฐบาลและองค์กรระดมทรัพยากรเพื่อหาทางรอด มีการวางแผนอพยพแบบฉุกเฉินและการคัดเลือกผู้รอดชีวิตบางส่วนเพื่อรักษาสายพันธุ์และองค์ความรู้ของมนุษยชาติ ภาพของผู้คนวิ่งหนี สะพานพัง และเมืองที่จมหายไปยังคงติดตาเสมอ เป็นเรื่องที่กระทบใจเพราะไม่ได้เน้นแค่ฉากวิบัติแต่ยังชวนให้คิดถึงการเลือก การเสียสละ และความไม่แน่นอนของชีวิต — ฉันเลยยังคงนึกถึงความตึงเครียดระหว่างความหวังกับความสูญเสียทุกครั้งที่คิดถึงหนังเรื่องนี้

หนังบล็อกบัสเตอร์อย่าง '2012' ให้ความรู้สึกเหมือนชมโชว์เอฟเฟกต์มหาศาลมากกว่าจะเป็นบทเรียนวิทยาศาสตร์ ภาพใหญ่ที่หนังนำเสนอ — แผ่นดินแยก ทะเลถล่มเป็นคลื่นยักษ์ข้ามทวีป และการเลื่อนตำแหน่งของเปลือกโลกทั้งแผ่น — ล้วนถูกขยายจนเกินจริงตามจุดประสงค์สร้างความตื่นเต้น เรื่องจริงคือแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่ด้วยกระบวนการของแผ่นเปลือกโลกและการไหลของแมนเทิล ซึ่งเกิดขึ้นในระดับล้านปีถึงหลายล้านปี ไม่ใช่วินาทีหรือชั่วโมงเดียวที่เห็นในหนัง องค์ประกอบวิทยาศาสตร์บางข้อมีรากฐานจริง เช่น แผ่นดินไหวและสึนามิที่เกิดจากแผ่นดินเคลื่อนตัวหรือแรงปะทะ แต่สเกลที่ '2012' นำเสนอต้องการพลังงานมหาศาลกว่าที่วิทยาศาสตร์ยืนยันได้ ตัวอย่างเช่น เหตุการณ์อุกกาบาตครั้งใหญ่ในอดีตอย่างการชนของอุกกาบาตที่ก่อให้เกิดหลุมชนิดใหญ่ (เหตุการณ์ที่ทำให้ไดโนเสาร์สูญพันธุ์) เป็นตัวอย่างว่ามีภัยคุกคามที่สามารถเปลี่ยนสภาพแวดล้อมโลก แต่กลไก ผลกระทบ และช่วงเวลาของการทำลายล้างประเภทนั้นต่างจากฉากในหนังอย่างสิ้นเชิง สรุปแบบไม่ต้องการหักความสนุก: หนังทำหน้าที่ตื่นเต้นได้เยี่ยม แต่หากมองหาความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ ต้องแยกระหว่างภาพยนตร์เพื่อความบันเทิงกับเหตุการณ์ทางธรณีวิทยาที่เกิดจริง ซึ่งซับซ้อนและค่อยเป็นค่อยไปกว่าในภาพยนตร์มาก