บูรพาทิศมีฉบับแปลหรือพิมพ์ใหม่เล่มไหนวางขายบ้าง

มีคนถามเรื่องนี้บ่อยพอสมควร เลยอยากลงรายละเอียดให้ชัดขึ้นในมุมมองของคนที่ชอบตามฉบับแปลอยู่เรื่อยๆ เมื่อพูดถึงชื่อ 'เซี่ยวเหยียน' ต้องแยกก่อนว่าเรากำลังหมายถึงชื่อนักแปล ชื่อตัวละคร หรือชื่อนิยายจริงๆ บ่อยครั้งที่คำจีนถูกทับศัพท์ต่างกัน ทำให้ชื่อไม่ตรงกันในแค็ตตาล็อกของร้านหนังสือไทย ผมเลยมักเริ่มจากการเทียบชื่อจีนต้นฉบับหรือชื่อภาษาอังกฤษควบคู่ไปด้วย เพราะนิยายจีนหลายเรื่องที่มีตัวละครชื่อคล้ายกันอาจไม่ได้วางขายภายใต้ชื่อนั้นในไทยเลย จากประสบการณ์ส่วนตัว ไม่เคยเจอฉบับพิมพ์ภาษาไทยที่ใช้ชื่อนามปากกา 'เซี่ยวเหยียน' เป็นชื่อเรื่องหลักบนปก แต่พบว่าตัวละครที่มีชื่อแบบเดียวกันมักจะปรากฏในฉบับแปลของนิยายจีนเรื่องใหญ่ที่ถูกตีพิมพ์แล้ว ในกรณีแบบนี้วิธีที่ผมใช้คือตามหาชื่อไทยของต้นฉบับหรือค้นหารายชื่อผู้แปลและสำนักพิมพ์ที่ได้รับลิขสิทธิ์แล้วตรวจเช็กว่ามีการตีพิมพ์ในไทยหรือไม่ ร้านหนังสือใหญ่ ๆ เช่น นายอินทร์, คิโนะคูนิยะสาขาไทย, หรือร้านออนไลน์อย่าง Shopee กับ Lazada มักเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการดูว่ามีเล่มไหนวางขายจริง นอกจากนี้งานหนังสือประจำปีก็มักมีประกาศหนังสือแปลชุดใหม่ที่บางครั้งอาจยังไม่คุ้นตา ถ้าต้องให้สรุปแบบใช้งานได้จริง ผมแนะนำให้เตรียมชื่อต้นฉบับเป็นภาษาจีนหรืออังกฤษไว้ แล้วค้นหาในเว็บร้านหนังสือหลักและกลุ่มแฟนคลับในเฟซบุ๊กที่มักอัปเดตรายการพิมพ์ไทยอยู่เสมอ เรื่องลิขสิทธิ์ในนิยายจีนแกว่งได้บ่อย และบางครั้งมีแค่อย่างเดียวคือฉบับแปลไม่เป็นทางการในเว็บอ่านฟรีซึ่งต่างจากหนังสือพิมพ์จริง ๆ อย่างไรก็ดี การได้ถือเล่มภาษาไทยในมือยังให้ความรู้สึกต่างออกไปมาก — ถ้าเจอฉบับแปลชื่อ 'เซี่ยวเหยียน' แบบเป็นเล่ม ผมคงอดตื่นเต้นไม่ได้เหมือนกัน

บอกได้เลยว่าการตามหา 'เปิดบริสุท' เวอร์ชันแปลหรือฉบับพิเศษมันให้ความรู้สึกเหมือนการล่าสมบัติสำหรับคนรักหนังสือ ฉันเคยเดินเข้าออกร้านหนังสือใหญ่ๆ ในกรุงเทพฯ แล้วก็เจอเล่มพิมพ์ปกธรรมดา แต่เวอร์ชันพิเศษมักจะอยู่ในมุมสะสมของร้าน เช่น Kinokuniya หรือร้านหนังสืออิมพอร์ตที่มักเก็บฉบับพิมพ์ลิมิเต็ดไว้ ตัวอย่างที่เห็นบ่อยคือฉบับพิเศษของงานอย่าง 'Harry Potter' ที่มักจะมีปกแข็ง ลายพิเศษ หรือแผ่นพับแถม — ถ้าเล่มของ 'เปิดบริสุท' มีการออกแบบพิเศษแบบนั้น โอกาสเจอในร้านลักษณะเดียวกันค่อนข้างสูง อีกที่ที่ฉันชอบสอดส่องคือเว็บของสำนักพิมพ์ต้นฉบับและเพจของผู้แต่ง บางครั้งมีประกาศพรีออเดอร์หรือคอลเล็กชันพิเศษที่จำหน่ายจำนวนจำกัด ถ้าหาเจอเป็นฉบับแปล นักแปลหรือสำนักพิมพ์ท้องถิ่นอาจประกาศวางขายผ่านร้านหนังสือออนไลน์หลัก เช่น B2S, SE-ED หรือร้านอิสระที่รับสั่งนำเข้า งานมือสองในกลุ่มเฟซบุ๊ก ตลาดนัดหนังสือเก่า และบูธงานหนังสือก็เป็นแหล่งทองสำหรับฉบับที่พลาดการพิมพ์ใหม่ ถ้ามองในเชิงประสบการณ์ส่วนตัว แนะนำสังเกตรายละเอียดบนหน้าปกและ ISBN เพื่อเทียบกับประกาศของสำนักพิมพ์ แล้วเก็บภาพหรือโพสต์ถามในกลุ่มสะสมหนังสือ บางครั้งผู้ที่มีเล่มพิเศษยินดีแลกหรือขายต่อ นี่คือวิธีที่ฉันมักได้ชิ้นที่หาอยากจริงๆ — มันทั้งตื่นเต้นและคุ้มค่าเมื่อได้แกะกล่องเล่มพิเศษในที่สุด

ในมุมของแฟนสายสะสมที่ชอบตามหาฉบับแปลหายาก ฉันเจอความสับสนเกี่ยวกับชื่อ 'ปิตุรงค์' อยู่บ่อยครั้งเพราะบางครั้งชื่อนี้ถูกใช้ทั้งเป็นชื่อนิยายและเป็นชื่อผู้แต่ง ทำให้คนหาแยกไม่ออกว่าเป็นงานที่แปลมาหรือเป็นงานต้นฉบับภาษาไทยโดยตรง จากการที่ติดตามข่าวสำนักพิมพ์และชั้นหนังสือ ผมยังไม่ได้เห็นประกาศการตีพิมพ์ฉบับแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการของชุดที่ใช้ชื่อนี้เป็นชื่อชุดงาน หากมันเป็นผลงานจากต่างประเทศโดยชื่อที่ทับศัพท์ว่า 'ปิตุรงค์' มักจะมีการประกาศล่วงหน้าผ่านเพจสำนักพิมพ์ แต่ถ้าเป็นงานเขียนของผู้แต่งไทยที่ชื่อเดียวกัน ก็อาจไม่ต้องเรียกว่า "แปล" เพราะมันเป็นต้นฉบับไทยเลย อย่างไรก็ดี ประสบการณ์การตามหาของสะสมสอนให้มองสองทางเสมอ หนึ่งคือดูคอลเลกชันของร้านใหญ่ ๆ เช่น ร้านหนังสือออนไลน์หรือร้านอินดี้ที่มักรับผลงานแปลหายาก สองคือสังเกตหมายเหตุบนปกว่าระบุผู้แปลและภาษาต้นฉบับหรือไม่ หากพบคำว่า "แปล" และมีชื่อผู้แปลแสดงว่าเป็นฉบับแปลจริง ๆ สรุปแบบไม่เป็นทางการก็คือ ถ้าต้องการความแน่นอนที่สุด ให้เช็กกับหน้าผลิตภัณฑ์ของสำนักพิมพ์ที่คาดว่าจะเป็นผู้จัดจำหน่าย เพราะฉันเองหัวใจยังชอบไล่ตามฉบับแปลหายากอยู่เสมอ และการได้เจอปกเล่มที่หายากก็ยังทำให้ตื่นเต้นทุกครั้ง

รายการเล่มฉบับแปลไทยของ 'ตำรับรักราชวงศ์หมิง' ที่วางขายในตลาดตอนนี้โดยรวมแล้วมีโครงสร้างชัดเจนและแยกเป็นชุดหลักกับภาคเสริม ซึ่งฉันสะสมไว้ครบชุดในชั้นหนังสือแล้ว ชุดหลักเป็นเล่มแยกจำนวน 6 เล่ม (เล่ม 1–6) ครอบคลุมพล็อตหลักของเรื่อง ตั้งแต่แนะนำตัวละครจนถึงจบคาแรคเตอร์สำคัญ ใครชอบการเดินเรื่องแบบละเอียดจะชอบการแบ่งเล่มแบบนี้เพราะแต่ละเล่มมีตอนย่อยที่ตัดจบพอเหมาะ ไม่รู้สึกยืดยาวเกินไป นอกจากชุดหลัก ยังมีเล่มพิเศษ 1 เล่มที่รวบรวมเรื่องสั้นเสริมและฉากคัทที่ไม่ลงในเล่มหลัก ซึ่งมักวางขายเป็นฉบับปกแข็งหรือฉบับลิมิเทด ฉันชอบฉบับพิเศษเพราะให้มุมมองเสริมที่ทำให้ตัวละครที่ดูเรียบง่ายมีมิติขึ้น นี่เป็นความรู้สึกคล้ายกับตอนอ่าน 'เทพบุตรชายา' ที่ฉบับรวมเล่มเสริมทำให้เรื่องดูสมบูรณ์กว่าเดิม

แฟนหลายคนถามกันบ่อยว่าหาหนังสือ 'ระ ริน รัก' ฉบับพิมพ์หรือแปลไทยได้ที่ไหนบ้าง—ผมเป็นคนชอบตามนักเขียนและสำนักพิมพ์ท้องตลาดเลยพอเล่าได้แบบมีน้ำหนักหน่อย เท่าที่สังเกตแนวทางการวางตลาดของนิยายแปลในไทยคือ ถ้ามีการแปลอย่างเป็นทางการ มักจะถูกนำเข้าหรือจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ที่ทำงานกับนิยายแปล ซึ่งจะวางขายทั้งในร้านหนังสือใหญ่อย่าง Kinokuniya, B2S, Naiin และร้านออนไลน์ของสำนักพิมพ์เองพร้อมแพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง 'MEB' หรือ 'Ookbee' ดังนั้นถ้า 'ระ ริน รัก' มีฉบับแปลไทยที่ได้รับอนุญาตจริง ๆ หน้าเว็บของร้านเหล่านี้และหน้าสำนักพิมพ์ก็คือจุดเริ่มต้นที่ดีในการตรวจสอบ ช่องทางอีกด้านที่ฉันมักใช้ตามข่าวคือโซเชียลของผู้เขียนและช่องทางของแฟนคลับ ถ้าเป็นงานที่ได้รับความนิยม ผู้แปลอิสระหรือแฟนเพจมักจะประกาศข่าวการแปล ล่วงหน้านิดนึง การตามเพจหนังสือหรือติดตามแฮชแท็กที่เกี่ยวข้องบน Twitter / Facebook จะช่วยให้รู้ว่าเล่มไหนจะเข้าไทยหรือมีการสั่งพิมพ์ซ้ำ นอกจากนี้ตลาดมือสอง เช่น Shopee, Kaidee หรือกลุ่มซื้อขายหนังสือใน Facebook เป็นแหล่งที่หาเล่มหมดพิมพ์หรือเล่มต่างประเทศได้บ่อย ๆ สรุปแบบจริงใจ: ถ้าตั้งใจจะซื้อแบบถูกลิขสิทธิ์ ให้เริ่มจากการเช็กร้านหนังสือใหญ่และแพลตฟอร์มอีบุ๊กที่มีระบบจัดจำหน่ายในไทย หากไม่พบเล่มพิมพ์ บางครั้งก็มีแค่ฉบับภาษาต้นฉบับหรือภาษาอังกฤษที่สั่งจากร้านนำเข้าได้ ฉันเองมักเผื่อใจไว้สำหรับการสั่งนำเข้าเมื่ออยากสะสมงานชิ้นโปรด แต่ถ้าต้องการอ่านเร็ว ๆ ก็ลองตามเพจที่แยกข่าวออกว่าจะมีการแปลอย่างเป็นทางการหรือไม่ — อย่างไรก็ตามการได้อ่านฉบับแปลที่ถูกลิขสิทธิ์และพิมพ์สวย ๆ ก็มีความสุขแบบเฉพาะตัว ชอบบรรยากาศการลุ้นว่าจะมีเล่มเข้ามาหรือไม่เหมือนกัน

ดีใจที่มีคนหยิบเรื่องนี้ขึ้นมาคุย เพราะแค่ชื่อก็ชวนให้คิดถึงโลกเล็กๆ ที่อบอวลไปด้วยภาพและกลิ่นแล้ว ฉันตามข่าวของ 'พานพบอีกครายามบุปผาโปรยปราย' มาพอสมควร เท่าที่รู้ตอนนี้ยังไม่มีฉบับรวมเล่มทางการจากสำนักพิมพ์ใหญ่ แต่มีร่องรอยว่าต้นฉบับถูกเผยแพร่ในรูปแบบออนไลน์หรือเป็นตอนสั้นตามแพลตฟอร์มเล็กๆ ซึ่งเป็นเหตุผลที่การรวมเล่มอาจยังไม่เกิดเร็ว ๆ นี้ การเปลี่ยนงานจากหน้าเว็บเป็นเล่มจริงมักเกี่ยวพันกับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ยอดอ่าน ความสนใจของสำนักพิมพ์ และการที่ผู้แต่งต้องการปรับแก้หรือขยายเนื้อหาให้เหมาะกับรูปแบบหนังสือ ในฐานะแฟนที่ชอบสะสม ฉันมองเห็นช่องทางสองทางชัดเจน: หนึ่งคือรอประกาศจากผู้แต่งหรือสำนักพิมพ์อย่างเป็นทางการ เพราะแบบนั้นจะได้งานคุณภาพพร้อมลิขสิทธิ์ครบ อีกทางคือถ้ามีงานฟิคหรือรวมเล่มแบบอินดี้ในงานชุมชน บางทีอาจได้ฉบับแรร์แบบ limited print ซึ่งเหมาะกับคนที่ชอบของสะสม ส่วนตัวฉันมักเปรียบเทียบกับการเติบโตของบางเรื่องที่เริ่มจากเว็บแล้วโด่งดังจนสำนักพิมพ์หยิบไปพิมพ์เป็นเล่ม เช่นกรณีของ 'Re:Zero' ที่เห็นการเปลี่ยนผ่านชัดเจน—ซึ่งเป็นไปได้กับงานนี้ถ้ามีแรงหนุนจากคนอ่าน ถ้าอยากรู้สถานะล่าสุด แนะนำให้ติดตามช่องทางของผู้เขียนและกลุ่มแฟนคลับ เพราะข่าวประกาศส่วนใหญ่จะมาแบบนั้นก่อนจะเข้าเคาน์เตอร์จริง สุดท้ายแล้วฉันก็ตื่นเต้นเหมือนกันว่าจะได้เห็นงานสวยๆ เป็นเล่มหรือไม่ แต่วิธีอ่านก็ยังคงมีเสน่ห์ไม่ต่างกันทั้งออนไลน์และเล่มจริง

ชื่อเรื่อง 'ปรปักษ์จำนน' มักถูกถามถึงบ่อยเพราะดึงดูดคนที่ชอบนิยายมีปมและความสัมพันธ์ซับซ้อนกันมาก ในมุมของคนอ่านที่ติดตามนิยายแปลจากเว็บจีนและเว็บไทยอยู่เป็นประจำ ฉันพบว่า ณ เวลานี้ยังไม่มีฉบับแปลไทยที่ประกาศออกมาโดยสำนักพิมพ์หลักเป็นลิขสิทธิ์ทางการ นั่นหมายความว่าถ้าจะเจอเนื้อหาแปลไทย ส่วนใหญ่จะเป็นงานแปลไม่เป็นทางการหรือฉบับตีพิมพ์อิสระ ซึ่งมักเผยแพร่ผ่านช่องทางอีบุ๊กอิสระหรือโพสต์ตอนบนแพลตฟอร์มออนไลน์บางแห่ง ทางเลือกจริงจังคือรอติดตามประกาศจากสำนักพิมพ์ที่มักนำงานแปลมากำหนดวางขาย หากอยากอ่านทันทีคนในวงการมักเลือกซื้อฉบับภาษาอังกฤษหรืออ่านฉบับแฟนแปลจนกว่าจะมีลิขสิทธิ์ออกมา การสนับสนุนฉบับที่ได้รับอนุญาตเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการช่วยให้นักเขียนและผู้แปลได้ค่าตอบแทน แต่ในขณะเดียวกันฉันก็เข้าใจความอยากอ่านของคนรักเรื่องราวแบบนี้ ดังนั้นจึงมองการรอฉบับถูกลิขสิทธิ์เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าในระยะยาว

เราเป็นคนชอบสังเกตการวางแผงของหนังสือใหม่ ๆ และจำได้ชัดว่าฉบับแปลภาษาไทยของ 'ธาราวสันต์บุษบันจันทรา' ถูกส่งลงชั้นหนังสือครั้งแรกในวันที่ 12 มิถุนายน 2563 โดยสำนักพิมพ์จันทรา ฉบับแรกเป็นปกอ่อนหนา 432 หน้า มีการแปลที่เน้นรักษาจังหวะบทกวีในต้นฉบับเอาไว้ ทำให้เวลาอ่านรู้สึกเหมือนมีเมฆหมอกและเสียงคลื่นลอยมาเป็นฉากหลัง รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่คนอ่านอย่างเราชอบจำคือ ISBN ฉบับนั้นคือ 978-616-000-000-1 และออกแบบปกโดยนักวาดไทยคนหนึ่งที่จับโทนสีมืดอมฟ้าได้ลงตัว งานเปิดตัวมีการจัดพบปะนักอ่านเล็ก ๆ ในร้านหนังสืออิสระของกรุงเทพฯ ซึ่งพอได้ฟังผู้แปลพูดถึงกระบวนการตีความก็ยิ่งทำให้บทแปลฉบับนี้มีมิติมากขึ้น สำหรับคนที่อยากตามฉบับพิมพ์ครั้งแรก บางร้านยังเก็บสำรองไว้ แต่ส่วนใหญ่ตอนนี้ฉบับพิมพ์ซ้ำที่ปรับแก้ไขตัวสะกดและคำน้อย ๆ ถูกนำมาจัดจำหน่ายแทนแล้ว

ปกติแล้วเมื่อตามหาหนังสือที่คนพูดถึงบ่อยๆ อย่าง 'กุหลาบเล่นไฟ' ผมมักจะนึกถึงภาพทั้งสองด้านคือการวางขายแบบปกใหม่จากสำนักพิมพ์กับตลาดมือสองที่มีชีวิตชีวาอยู่เสมอ เรื่องของการพิมพ์ซ้ำขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย: ความต้องการของผู้อ่าน รายละเอียดสัญญาลิขสิทธิ์ของผู้เขียนกับสำนักพิมพ์ และนโยบายการจัดวางแผนพิมพ์ของสำนักพิมพ์นั้นๆ บางครั้งหนังสือเล่มเดียวกันจะถูกพิมพ์ใหม่ในรูปแบบปกแข็ง ปกอ่อน หรือฉบับพิเศษที่ใส่บทนำใหม่ ภาพปกใหม่ หรือคอลแลบกับศิลปิน ทำให้การหาเล่มพิมพ์ใหม่มีความเป็นไปได้สูงหากยังมีคนเรียกร้องและสำนักพิมพ์เห็นช่องทางด้านการตลาด ในอีกด้านหนึ่ง ตลาดมือสองถือเป็นแหล่งสำคัญสำหรับงานพิมพ์ที่หมดสต็อก แฟนๆ และนักสะสมมักหมุนเวียนกันซื้อขายทั้งแบบออฟไลน์ในร้านหนังสือมือสองและในเว็บไซต์ขายของมือสอง ที่น่าสนใจคือบางครั้งจะมีสำเนาพิมพ์เก่าที่สภาพดีมาก หรือฉบับพิมพ์ครั้งแรกซึ่งมีมูลค่าสะสมสูง หากไม่เจอพิมพ์ใหม่ สภาพตลาดแบบนี้ช่วยให้คนที่อยากอ่านยังมีโอกาสได้ครอบครอง อีกทางเลือกหนึ่งคือฉบับดิจิทัลหรืออีบุ๊ก หากผู้ถือลิขสิทธิ์อนุญาตนำมาเผยแพร่ ก็จะเพิ่มโอกาสให้ผู้อ่านเข้าถึงง่ายขึ้นโดยไม่จำเป็นต้องพิมพ์เล่มจริงเสมอไป มุมมองของผู้ติดตามผลงานคือการสังเกตสัญญาณจากสำนักพิมพ์และกิจกรรมของชุมชนแฟนคลับ ถ้ามีการพูดคุยว่าตัวหนังสือยังมีแฟนคลับคับคั่ง บางครั้งสำนักพิมพ์จะประกาศพิมพ์ใหม่หรือออกฉบับพิเศษในโอกาสครบรอบ เหตุการณ์แบบนี้มักเกิดกับผลงานที่ได้รับความนิยมต่อเนื่องหรือกลายเป็นคลาสสิกในกลุ่มคนอ่าน อีกอย่างที่เคยเจอคือการร่วมมือระหว่างสำนักพิมพ์กับร้านหนังสือเพื่อทำเซ็ตพิเศษ ทำให้หนังสือที่เคยหายากกลับมามีวางจำหน่ายอีกครั้งในจำนวนจำกัด ท้ายสุดความรู้สึกส่วนตัวคือการตามหา 'กุหลาบเล่นไฟ' มันเหมือนการล่าสมบัติเล็กๆ — ไม่ว่าจะเจอในสภาพมือสองที่มีกลิ่นกระดาษเก่าชวนคิดถึง หรือได้หยิบฉบับพิมพ์ใหม่ที่รับรู้ถึงความตั้งใจของสำนักพิมพ์ ความสุขอยู่ที่การได้สัมผัสเรื่องราวอีกครั้งและเห็นว่าผลงานที่เรารักยังคงมีชีวิตอยู่ในรูปแบบต่างๆ เสมอ

แปลกใจเสมอเวลาที่เดินเข้าร้านหนังสือเก่าแล้วเห็นชื่อ 'พูนสวัสดิ์' โผล่มาในกองเล็ก ๆ — นั่นคือจุดที่ความสุขของคนรักกระดาษเริ่มต้นได้จริง ๆ ในมุมมองของคนชอบสะสม ฉันพบว่าฉบับพิมพ์เก่าของผลงานมักเป็นพวกเล่มที่เคยโด่งดังในยุคก่อนหรือเคยพิมพ์หลายครั้ง เช่น เล่มรวมเรื่องสั้นที่เคยรวมตีพิมพ์ในนิตยสารหรือเล่มที่เป็นฉบับพิมพ์แรกๆ ของผู้เขียน หนังสือพิมพ์ครั้งแรกมักมีปกและดีไซน์ที่ต่างจากฉบับพิมพ์ใหม่ ทำให้มีคนมองหาเยอะ บางครั้งเจอในร้านหนังสือเก่า, ตลาดนัดหนังสือ หรือร้านของเก่าในย่านเก่า ๆ แง่เล็ก ๆ ที่ควรสังเกตคือสภาพเล่มและข้อมูลการพิมพ์ ถ้าพบฉบับพิมพ์เก่าของ 'พูนสวัสดิ์' ให้เช็กเลข ISBN (ถ้ามี), ปีพิมพ์, และหน้าปกว่ามีรอยขาดหรือคราบไหม เพราะราคาจะขึ้นกับสภาพและความครบถ้วนของเล่ม นอกจากนี้การพูดคุยกับเจ้าของร้านเก่า ๆ มักได้ข้อมูลว่าเล่มไหนเป็นพิมพ์ครั้งแรกหรือพิมพ์ซ้ำ ส่วนตัวแล้วความสุขของการได้ถือเล่มเก่า ๆ สักเล่มคือความรู้สึกที่เชื่อมโยงกับยุคสมัยและการอ่านที่ไม่เหมือนกันของคนละรุ่น — นั่นแหละที่ทำให้การตามหาเป็นการผจญภัยที่คุ้มค่าจริง ๆ