มีภาคต่อหรือรีบูตของ จอมมหาประลัย กำลังจะมาหรือไม่

เมื่อพูดถึงการกลับมาของ 'Jason Bourne' สิ่งที่เด่นชัดในสายตาเราเลยคือโครงเรื่องที่ยังพยายามสะสางเงื่อนงำจากอดีตมากกว่าจะเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด การคืนชีพตัวละครด้วยการเชื่อมต่อกับเหตุการณ์ในไตรภาคต้นฉบับ มักจะทำให้ผู้ชมรู้สึกว่ามันเป็นภาคต่อมากกว่ารีบูตเพราะตัวละครหลักยังแบกรับบาดแผลเดิมและความทรงจำที่ยังมีผลต่อการตัดสินใจของเขา เห็นได้จากหลายฉากที่ดึงเอาโมเมนต์เก่าๆ กลับมาใช้เป็นแรงผลักดันให้ตัวละครเดินต่อ — นี่คือสัญญาณของงานที่อยากต่อยอดตำนาน ไม่ได้ล้างแผ่นถอนไปเริ่มใหม่ทั้งหมด ในมุมเทคนิคแล้ว การใช้ตัวแสดงเดิม เสียงจากทีมงานบางคน หรือการอ้างอิงเหตุการณ์เดิมช่วยยืนยันความต่อเนื่องมากกว่าการเป็นรีบูต ยิ่งถ้ามีกลไกเรื่องราวที่ตอบคำถามค้างคาจากภาคก่อน ๆ ก็จะยิ่งชัดว่าเป็นภาคต่อ แต่ก็มีอีกแบบหนึ่งที่มักถูกเรียกว่า 'รีบูตแบบนุ่มนวล' — คือรักษาลายนิ้วมือของแฟรนไชส์ไว้ แต่เปลี่ยนมุมมองหรือโทนให้เข้ากับยุคสมัย ตัวอย่างที่ทำได้ดีในแบบต่อยอดแทนการเริ่มใหม่คือหนังสายลับบางเรื่องที่ยังคงเคารพบรรพบุรุษของตัวละคร แม้จะปรับภาษาภาพให้ทันสมัย เช่นเดียวกับสิ่งที่เกิดขึ้นในบางแฟรนไชส์สายลับยุคใหม่ ๆ เราเองมักโอนเอียงไปทางการมองว่าเป็นภาคต่อเมื่อผู้สร้างใส่ใจเชื่อมทั้งอดีตและปัจจุบันเข้าด้วยกัน เพราะความรู้สึกถูกดึงกลับไปยังเหตุการณ์เดิมสร้างความพึงพอใจแบบแฟนเดิม ๆ มากกว่าการล้างแผ่นใหม่หมด แต่ถ้าผลงานเลือกจะตีความตัวละครใหม่จริง ๆ ก็พร้อมยอมรับว่ามันอาจให้ประสบการณ์แปลกใหม่ที่น่าสนใจเช่นกัน ไม่ว่าจะออกมาในรูปแบบไหน ก็ชอบเวลาที่หนังยังให้เกียรติรากเหง้าของตัวเองแทนการลบทิ้งจนหมดสิ้น

เราไม่ใช่คนที่ติดตามข่าวบันเทิงแบบเป็นทางการตลอดเวลา แต่ว่าจากมุมมองแฟนๆ ที่ซึมซับความคลาสสิกของ 'จอมขมังเวทย์' มันมีความเป็นไปได้สูงที่สตูดิโอหรือคนทำหนังจะสนใจรีเมคหรือสร้างภาคต่อในอนาคตอันไม่ไกลนัก หลายเหตุผลชี้ไปในทางเดียวกัน: กระแสนิยมของรีบูทและรีเมคยังคงแรง ทั้งสตรีมมิ่งเปิดพื้นที่ให้ไอพีเก่าฟื้นคืนชีพได้ง่ายขึ้น แถมหากจับคู่กับทีมผู้กำกับที่เข้าใจรสชาติแบบดั้งเดิม แต่เติมเทคนิคร่วมสมัย เช่น เอฟเฟกต์และงานภาพ เสียง ก็สามารถทำให้เรื่องนี้เข้าถึงคนรุ่นใหม่โดยไม่สูญเสียกลิ่นอายเดิมได้ เหมือนที่เห็นกรณีผลงานไทยบางเรื่องที่ถูกปรับโฉมแล้วได้รับการตอบรับดีจากทั้งแฟนเก่าและผู้ชมหน้าใหม่ เช่นกรณีของหนังสยองขวัญไทยที่ถูกทำใหม่ให้ตลาดต่างประเทศรู้จักมากขึ้น ส่วนตัวแล้วฉันคิดว่าสิ่งที่ต้องจับตามากกว่าคือทีมผู้สร้างกับสิทธิ์การทำงาน ถ้าผสมจุดแข็งของเรื่องกับการวางคอนเซ็ปต์ให้เป็นซีรีส์ยาวบนสตรีมมิ่งหรือฟอร์แมตหนังภาคต่อ มันมีโอกาสทำให้แฟนๆ ได้เห็นเวอร์ชันที่ทั้งยิ่งใหญ่และละเอียดขึ้นกว่าของเดิม

ว่าส่วนตัวแล้ว ผมมองว่าอนาคตของ 'แหกคุกมหาประลัย' มีหลายเส้นทางที่เป็นไปได้ ทั้งทางการและไม่เป็นทางการ โดยเฉพาะหลังจากที่มีภาคต่อสองภาคออกมาแล้วคือ 'Escape Plan 2: Hades' กับ 'Escape Plan: The Extractors' ซึ่งทั้งคู่พยายามต่อยอดโลกของตัวเอกและการออกแบบคุกที่แปลกใหม่ ฉันคิดว่าการพัฒนาภาคต่อทางการในระดับโรงหนังก็ยังเป็นไปได้ แต่ปัญหาคือการคืนชีพนักแสดงนำบางคนให้ครบทีมและงบประมาณที่สูงขึ้น อีกความเป็นไปได้ที่เห็นชัดคือการย้ายไปสู่สตรีมมิ่งแบบซีรีส์ยาว การกระจายเรื่องราวออกเป็นหลายตอนจะช่วยขยายจักรวาล ให้เราได้สำรวจคุกแต่ละแห่งอย่างละเอียด และเจาะลึกตัวละครรองที่ภาคหนังทำได้จำกัด นอกจากนี้ยังมีทางเลือกแบบสปินออฟที่เล่าเรื่องของตัวละครสมทบหรือองค์กรที่อยู่เบื้องหลังการออกแบบคุกสุดล้ำ โดยสรุปแล้ว โอกาสเกิดสื่อใหม่มีทั้งภาคต่อระดับหนังใหญ่ สตรีมมิ่งซีรีส์ หรือสปินออฟแบบ DTV ขึ้นอยู่กับว่าผู้ถือลิขสิทธิ์อยากลงทุนกล้าหรือไม่ และตลาดยังเปิดรับธีมแนวนี้อยู่มากน้อยแค่ไหน — ส่วนตัวแล้วชอบไอเดียให้เรื่องขยายเป็นซีรีส์มากกว่าจะพยายามบีบทุกอย่างกลับมาใส่ในหนังยาวเดียว

แปลกที่ชื่อ 'จอมมหาประลัย' ฟังดูคุ้นมาก แต่พอพยายามนึกถึงฉบับล่าสุดกลับพบว่าชื่อเรื่องนี้ถูกใช้ในบริบทต่าง ๆ จนเกิดความสับสนได้ง่าย ฉันเป็นคนชอบตามข่าวหนังใหม่ ๆ แล้วก็เห็นบ่อยว่าชื่อไทยบางครั้งจะถูกยืมไปใช้กับหนังคนละเรื่องกัน เช่น หนังฮอลลีวูดบางเรื่องอาจถูกตั้งชื่อไทยเดียวกับหนังเอเชียที่มีโทนใกล้เคียง ผลคือเมื่อคนถามว่าใครรับบทนำใน 'จอมมหาประลัย' มันต้องชี้ชัดว่าเป็นเวอร์ชันของประเทศไหน หรือปีไหน ถึงจะตอบตรงประเด็นได้ มุมมองของฉันคือถ้าผู้ถามหมายถึงฉบับที่เพิ่งเข้าฉายในปีล่าสุด อาจเป็นการรีเมคหรือสตูดิโอใหม่ที่วางนักแสดงนำต่างจากฉบับก่อนหน้า เสน่ห์ของเรื่องแบบนี้คือการโปรโมตมักเน้นชื่อดาราคนที่โดดเด่นสุดบนโปสเตอร์ ดังนั้นการจำว่าใครเป็นดารานำบางครั้งก็ต้องอาศัยการมองโปสเตอร์หรือเครดิต แต่โดยรวมแล้วชื่อไทยซ้ำซ้อนทำให้คำถามแบบนี้ตอบตรง ๆ ได้ยากกว่าที่คิด ที่เหลือคือถ้าคุณหมายถึงเวอร์ชันเฉพาะเจาะจง ฉันรู้สึกว่านี่เป็นตัวอย่างของปัญหาการตั้งชื่อเรื่องในตลาดต่างประเทศ—มันทำให้แฟนหนังต้องระบุรายละเอียดเพิ่ม แต่ก็ทำให้การพูดคุยสนุกขึ้นเมื่อได้เปิดเผยว่าเราอ้างอิงคนละฉบับกันอย่างแท้จริง

ฉากที่ทำให้โลกของ 'จอมมหาประลัย' พลิกผันอย่างเห็นได้ชัดคือช่วงที่ตัวเอกตัดสินใจยอมรับพลังต้องห้ามและแลกด้วยบางสิ่งที่ไม่อาจเอากลับคืนมาได้ การตัดสินใจนั้นไม่ได้เป็นแค่ท่าทีเชิงกลยุทธ์ แต่เป็นการเปลี่ยนแกนคุณค่าของเรื่องทั้งหมด ในมุมมองของผม มันเปลี่ยนตัวเอกจากคนที่พยายามรักษาความถูกต้องให้กลายเป็นคนที่ยินดีทำบาปเพื่อผลลัพธ์ที่ใหญ่ขึ้น เหตุการณ์นี้ทำให้ฉากต่อมามีความเข้มข้นขึ้น เพราะทุกการกระทำของตัวละครหลังจากนั้นถูกฉายภาพด้วยเงาของการแลกเปลี่ยนเดียวกัน ผลที่ตามมาคือความสัมพันธ์แตกหัก ความเชื่อถูกท้าทาย และผมเริ่มมองตัวร้ายขั้นใหม่ไม่ใช่แค่ศัตรูภายนอก แต่เป็นเงาที่ซ่อนอยู่ในตัวเอกเอง นอกจากมิติด้านจิตใจ ฉากนี้ยังปลดล็อกพล็อตย่อยต่าง ๆ ที่ผมชอบ—มีการเปิดเผยศัตรูที่แท้จริง ฝ่ายที่เคยนิ่งเฉยต้องออกมาเคลื่อนไหว และโทนเรื่องย้ายจากการตามล่าไปสู่การชำระบัญชีภายใน การอ่านต่อหลังจากฉากนี้รู้สึกเหมือนได้ขึ้นรถไฟเหาะ บางฉากกลับเต็มไปด้วยความเศร้า บางฉากห้วนและโหดกว่าเดิม ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเหตุการณ์นั้นไม่ใช่แค่จุดหักเห แต่เป็นเสี้ยวที่กำหนดทิศทางของทั้งเรื่องได้อย่างเด็ดขาด

แฟนหนังผีอย่างฉันมักจะพูดถึง 'Shutter' แบบเหน็บแนมเพื่อนๆ ว่าเป็นหนังที่ติดตาและเล่าเรื่องสยองแบบคมชัด. ภาพยนตร์ต้นฉบับของไทยคือผลงานที่ออกฉายในปี 2004 และกลายเป็นหนึ่งในหนังผีไทยที่ถูกพูดถึงมากที่สุด เพราะใช้ไอเดียภาพถ่ายกับเงาที่ตามติดตัวคนเป็นอย่างแยบยล แม้เรื่องจะจบในตัว ไม่มีการต่อยอดเป็นภาคต่อโดยตรงจากกองถ่ายเดิม แต่ผลของความฮิตทำให้มีเวอร์ชันต่างประเทศมาแปลงเรื่องนี้อยู่บ้าง ฉันยังจำความรู้สึกตอนดูเวอร์ชันสากลที่นำองค์ประกอบหลักมาปรับให้เข้ากับผู้ชมตะวันตกได้—บางฉากอาจเปลี่ยนอารมณ์แต่แกนเรื่องหลักยังคงเห็นได้ชัด ในฐานะคอหนัง ฉันคิดว่าสิ่งที่ทำให้ไม่มีภาคต่อโดยตรงคือโครงเรื่องผีที่ปิดตัวเองอย่างแน่นหนาและการเน้นตัวละครเฉพาะคนเดียว ทำให้การขยายเป็นภาคต่อมีความเสี่ยงจะทำเสียบรรยากาศดั้งเดิม มากกว่าจะขยายความน่ากลัวให้ลึกขึ้น ผู้กำกับและทีมงานที่เกี่ยวข้องก็มีผลงานแนวสยองขวัญชิ้นอื่นๆ ให้ติดตาม ซึ่งชดเชยความอยากดูเรื่องราวเพิ่มเติมได้ในแง่ของโทนและเทคนิคการเล่า ฉันยังคงชอบเวอร์ชันต้นฉบับที่สุดเพราะความกระชับและช็อตภาพที่ฝังใจ แม้จะไม่มีภาคต่อ แต่เรื่องนี้ยังมีชีวิตในแบบของมันอยู่เสมอ

พอคิดถึงภาคต่อของ 'จอมเวทย์มหากาฬ' ความคาดหวังแรกที่ผมเฝ้ามองคือกลุ่มตัวละครหลักจะกลับมาเกือบครบชุดแน่นอน ในมุมมองแฟน ๆ ที่ติดตามซีรีส์มานาน นักแสดงที่พากย์หรือเล่นตัวเอกมักมีโอกาสกลับมาสูง เพราะคนดูผูกพันกับน้ำเสียงและคาแรกเตอร์ของพวกเขา การันตีได้ว่าตัวเอกกับเพื่อนร่วมทีมที่มีซีนสำคัญในภาคแรกมีโอกาสได้เห็นอีกครั้ง แถมตัวร้ายสำคัญบางคนก็มักถูกเก็บไว้มาสร้างความตึงเครียดต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังขึ้นกับสัญญาและตารางงานของนักแสดง ถ้าคนไหนมีงานฟีเจอร์หรือโปรเจกต์ใหญ่ระดับภาพยนตร์ อาจต้องมีการเปลี่ยนตัวหรือฉวยโอกาสรีไทป์เสียง แต่จากประสบการณ์การติดตามซีรีส์ไล่เลี่ยกัน ผมคาดว่านักพากย์หลักและนักแสดงที่ได้รับความนิยมสูงจะถูกทาบทามกลับมาทำงานต่อ เพราะมันช่วยรักษาความต่อเนื่องและความรู้สึกของผู้ชมได้ดีกว่า ยกตัวอย่างจากปรากฏการณ์งานภาพยนตร์อย่าง 'Demon Slayer' ที่นักพากย์หลักกลับมาร่วมงานครบ ทำให้แฟน ๆ รู้สึกเชื่อมต่อกับเรื่องราวได้ทันที ดังนั้นโอกาสมากที่สุดคือกลุ่มหลักกับตัวประกอบที่มีฉากชวนจดจำ ส่วนตัวผมกำลังลุ้นว่าใครจะมีฉากใหม่ ๆ ให้ร้องว้าวในภาคต่อบ้าง

คอหนังไซไฟตัวยงอย่างฉันมองว่าเรื่องการมีภาคต่อหรือรีเมคของหนังเกี่ยวกับดาวอังคารขึ้นกับว่าสื่อไหนที่คุณหมายถึงก่อนเลย ถาพยนตร์ที่คนมักนึกถึงเมื่อพูดว่า 'หนังดาวอังคาร' ก็คือ 'The Martian' — เรื่องราวที่จบแบบค่อนข้างสมบูรณ์ ดังนั้นจนถึงตอนนี้ยังไม่มีการประกาศภาคต่อที่เป็นทางการจากสตูดิโอใหญ่ แต่มีการพูดคุยกันในวงการบ้างเรื่องการขยายจักรวาลหรือทำสปินออฟในรูปแบบซีรีส์ เพราะเนื้อหาเชิงวิทย์ของนิยายต้นฉบับเปิดช่องให้ทำได้หลายทาง ในฐานะแฟน ฉันคิดว่าถ้าจะมีโปรเจกต์ใหม่จริง ๆ น่าจะมาเป็นซีรีส์ยาวหรือมินิซีรีส์มากกว่าจะเป็นภาคต่อภาพยนตร์เดียวต่อเดียว เพราะแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งชอบขยายบทและลงรายละเอียด ซึ่งเหมาะกับโลกและเทคโนโลยีที่เจาะลึกเหมือนใน 'The Martian' มากกว่าการต่อหนังโรงแบบตรง ๆ อย่างไรก็ตามเรื่องนี้ยังไม่ใช่ข้อสรุปแน่นอน แต่ก็ทำให้รู้สึกตื่นเต้นว่าจะได้เห็นมุมใหม่ ๆ ของเรื่องถ้ามีการหยิบมาขยายจริง ๆ

แปลกใจพอควรที่กระแสของ 'ลองของ' ภาคแรกยังถูกหยิบมาพูดถึงบ่อย ๆ ในกลุ่มแฟน ๆ และช่องคอมเมนต์ต่าง ๆ ซึ่งทำให้ผมเริ่มคิดถึงความเป็นไปได้ของภาคต่อหรือรีบูตด้วยมุมมองที่ค่อนข้างมองโลกในแง่ดี พูดกันตามตรง ฉันเห็นสัญญาณหลายอย่างที่ชี้ไปได้ว่าผู้ผลิตอาจไม่ปิดประตูเสียทีเดียว—ไม่ว่าจะเป็นการที่ตัวละครบางตัวยังมีช่องว่างของเรื่องเล่าให้ขยายต่อ ข้อความลึกลับจากทีมงานระหว่างงานอีเวนต์ หรือการที่แฟนคลับรวมกลุ่มเรียกร้องและทำแคมเปญให้เห็นศักยภาพของแฟนเบส ข้อดีของการทำภาคต่อคือสามารถต่อยอดความสัมพันธ์ตัวละครและขยายโลกในแนวทางที่ลึกขึ้นได้ ถ้าทางทีมครีเอทีฟเลือกจะเดินทางนั้นจริง ๆ ผลลัพธ์อาจจะเป็นทั้งภาคต่อที่ต่อเนื่องจากเส้นเรื่องเดิมหรือรีบูตที่เก็บธีมหลักแล้วเล่าใหม่ให้เข้ากับยุคสมัย ส่วนในมุมสร้างสรรค์ ผมชอบคิดว่าถ้าเป็นรีบูต จะเป็นโอกาสให้แก้จุดอ่อนของภาคแรกและทดลองโทนใหม่เหมือนที่เราเคยเห็นกับผลงานต่างประเทศ เช่น 'Stranger Things' ที่กลุ่มแฟนช่วยกันผลักดันจนซีรีส์โตขึ้นได้ แต่ข้อจำกัดเรื่องสิทธิ์งาน ผลิต-จัดจำหน่าย งบประมาณ และความพร้อมของนักแสดงก็ยังเป็นปัจจัยหนักหน่วง ฉะนั้นความเป็นไปได้จึงไม่ได้ขึ้นกับความอยากของแฟนอย่างเดียว แต่ต้องมีหุ้นส่วนเชิงพาณิชย์และทีมสร้างที่พร้อมจะลงทุนความเสี่ยงไปด้วย สรุปแบบไม่มองโลกสวยเกินไป: ผมอยากเห็นภาคต่อมากและเห็นแววเป็นไปได้ แต่ก็เข้าใจว่ามีอุปสรรคให้ต้องก้าวผ่าน การขยับต่อคงต้องรอลมเปลี่ยนทิศจากทีมงานหรือข่าวประกาศที่ชัดเจนอีกครั้ง แล้วก็เป็นเรื่องดีที่แฟน ๆ ยังคงรักและยืนหยัดให้กำลังใจ เพราะบางทีเสียงจากชุมชนก็เป็นตัวจุดประกายพอให้โปรเจกต์เกิดขึ้นจริงได้

บางทีการกลับมาของ 'จอมทัพ' อาจจะมาในรูปแบบที่เราไม่คาดคิด แต่สำหรับฉันแล้วความเป็นไปได้มันมีหลายชั้นมาก ฉันติดตามข่าวลือและสัญญาณต่างๆ มาซักพัก เห็นได้ชัดว่าถ้าผลงานต้นฉบับยังมีฐานแฟนที่เหนียวแน่น ผู้สร้างหรือสตูดิโอที่สนใจอาจพิจารณาทำภาคต่อหรือดัดแปลงใหม่ แต่สิ่งที่ฉันกังวลคือความสมดุลระหว่างความคาดหวังของแฟนรุ่นแรกกับคนดูใหม่ หากเลือกทำต่อแบบตรงตัว อาจถูกชี้ว่าไม่มีนวัตกรรม แต่ถ้าเลือกเปลี่ยนเยอะก็เสี่ยงจะทำให้แฟนเก่าไม่พอใจ สิ่งที่ทำให้ฉันยังมีความหวังคือการเห็นแฟนโซนรวมพลัง ช่วยผลักดันด้วยแคมเปญออนไลน์ และการที่สื่อบอกว่ามีทีมงานที่สนใจนำเรื่องกลับมาขึ้นจอ เหล่านี้เป็นสัญญาณบวก แต่สุดท้ายถ้ามีการดัดแปลง ฉันหวังว่าจะรักษาจิตวิญญาณของ 'จอมทัพ' ไว้ ไม่ใช่แค่เอาชื่อมาใช้เฉยๆ เพราะการจะกลับมาจริงๆ สำหรับฉันแล้วคือการได้เห็นความละเอียดและความตั้งใจที่เหมือนเดิม ซึ่งนั่นจะทำให้การกลับมามีคุณค่าและไม่ใช่แค่เทรนด์ชั่วคราว