สำนักพิมพ์ใดแปลและจัดพิมพ์สุคนธรสเป็นภาษาอังกฤษ

มุมหนึ่งของผมมองว่าแหล่งที่มาเชิงสำนักพิมพ์เป็นเรื่องที่น่าติดตามเพราะสะท้อนความนิยม 'สุคนธรส' หรือในชื่อสากล 'Perfume' ถูกแปลเป็นอังกฤษโดย John E. Woods และต่อมาได้รับการตีพิมพ์โดยหลายสำนักพิมพ์ระหว่างประเทศ ซึ่งทำให้มีทั้งฉบับวรรณกรรมปกแข็งฉบับนักวิชาการและฉบับกระดาษราคาย่อมเยาในท้องตลาด

ผมเคยเปรียบเทียบฉบับพกพากับฉบับปกแข็งแล้วพบว่าแต่ละสำนักพิมพ์จะแต่งคำโปรยและออกแบบภาพปกให้ตีความตัวละครหลักต่างกันไป ซึ่งเป็นเหตุผลที่ผมชอบสะสมหลาย ๆ ฉบับ แม้ว่าพื้นฐานการแปลจะมาจากผลงานของ John E. Woods ก็ตาม ความแตกต่างของสำนักพิมพ์เหล่านี้ทำให้เรื่องเดิมได้รับชีวิตใหม่ในแต่ละฉบับ และนั่นเองที่ทำให้การอ่านซ้ำครั้งต่อ ๆ มาไม่รู้สึกซ้ำซาก

เคยสงสัยไหมว่าเวอร์ชันภาษาอังกฤษของ 'สุคนธรส' มาจากใคร ฉบับภาษาไทยที่พูดถึงกลิ่นสุดพลานุภาพนั้นตรงกับนวนิยายเยอรมันชื่อ 'Perfume' ของ Patrick Süskind ในเวอร์ชันภาษาอังกฤษ ผู้แปลที่คนอ่านมักเห็นชื่อบ่อยคือ John E. Woods ซึ่งเป็นคนที่ทำให้ภาษาต้นฉบับเยอรมันไหลลื่นเป็นภาษาอังกฤษได้อย่างน่าติดตาม

ฉบับภาษาอังกฤษออกวางตลาดครั้งแรกช่วงกลางทศวรรษ 1980 (ประมาณปี 1986) และหลังจากนั้นก็มีสำนักพิมพ์ต่างประเทศหลายแห่งหยิบไปพิมพ์ซ้ำ ทำให้ฉบับภาษาอังกฤษมีหลายปก หลายบรรทัดคำโปรย ความน่าสนใจของเรื่องนี้สำหรับผมคือการได้เห็นว่าตัวแปลและการจัดพิมพ์เขียนคำให้คนภาษาอื่นรับรู้ความหอม-เหม็น-ลึกลับอย่างไร บางฉบับเน้นการตลาดด้วยปกภาพยนตร์ บางฉบับเน้นงานวรรณกรรมคลาสสิก ซึ่งล้วนส่งผลต่อการอ่านและตีความได้เหมือนกัน

นี่เป็นหนึ่งในหัวข้อที่ผมชอบคุยเมื่อใครสักคนหยิบหนังสือที่เน้นประสาทรับรู้มาแนะนำ

'สุคนธรส' ในบริบทสากลคือชื่อไทยของนวนิยายเยอรมัน 'Perfume' เขียนโดย Patrick Süskind ซึ่งฉบับแปลภาษาอังกฤษมีผู้แปลหลักคือ John E. Woods การตีพิมพ์ฉบับภาษาอังกฤษไม่ได้อยู่กับสำนักพิมพ์เดียวตลอดไป — มีการออกฉบับจากสำนักพิมพ์ในสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ หลายราย ทำให้คนอ่านพบปกและเลย์เอาต์ต่างกันตามแต่ฉบับที่ซื้อ

ผมเองเคยถือฉบับภาษาอังกฤษฉบับคลาสสิกที่พิมพ์ซ้ำหลายครั้งและพบชื่อสำนักพิมพ์อย่าง 'Penguin' ปรากฏในรุ่นที่เป็นสากล ขณะที่ฉบับที่จำหน่ายในสหรัฐฯ มักใส่ชื่อสำนักพิมพ์ใหญ่เช่น 'Harcourt' หรือสำนักพิมพ์อื่น ๆ ในหน้าปกเวอร์ชันแรก ๆ ความจริงที่น่าสนุกคือความต่างของปกและบทนำในฉบับต่างประเทศช่วยให้มุมมองต่อเรื่องราวกลิ่นที่ลึกล้ำเปลี่ยนไปบ้าง

ถ้าต้องสรุปแบบจับใจผมว่า: ฉบับภาษาอังกฤษของ 'สุคนธรส' แปลโดย John E. Woods และตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ภาษาอังกฤษหลายแห่ง โดยเฉพาะฉบับที่มักพบในร้านหนังสือสากลคือที่มีแบรนด์อย่าง 'Penguin' หรือสำนักพิมพ์ใหญ่ในสหรัฐฯ ที่ทำฉบับตลาดกว้าง ๆ — ซึ่งเป็นข้อดีของหนังสือที่มีชื่อเสียงระดับโลกเพราะผู้สั่งพิมพ์จะทำให้หนังสือเข้าถึงผู้อ่านต่างภูมิภาคมากขึ้น