สินค้าหรือฟิกเกอร์ไหนสะท้อนธีมสูญสิ้นความเป็นคนได้บ้าง?

ลองนึกภาพการวางฟิกเกอร์บนชั้นวางแล้วรู้สึกเหมือนมีเรื่องราวเศร้าซ่อนอยู่ในพลาสติกและพ่นสี นั่นคือสิ่งที่ชอบที่สุดเกี่ยวกับของสะสมที่สะท้อนธีมการสูญสิ้นความเป็นคน: มันไม่ใช่แค่รูปร่างหรือสี แต่มันคือการดีไซน์ที่ชวนให้ตั้งคำถามว่าตัวละครนี้ยังเป็นคนอยู่ไหม ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดสำหรับฉันคือฟิกเกอร์ของ 'NieR:Automata' โดยเฉพาะ 2B เวอร์ชันที่ท่าโพสและแผลบนชุดสื่อถึงความเป็นเครื่องจักรที่มีความทรงจำและความเจ็บปวดทางอารมณ์อยู่ด้วยกัน เท็กซ์เจอร์ของหน้ากากหรือรอยขีดข่วนบนโลหะเล็ก ๆ ทำให้รู้สึกถึงการขยับขอบเขตระหว่างมนุษย์กับหุ่น กล่องและแผ่นป้ายที่มากับฟิกเกอร์ยังเพิ่มบริบทว่าตัวละครนั้นถูกผลิต ซ่อมแซม หรือถูกทิ้งไว้ในโลกที่ไม่ต้อนรับความเป็นคนอีกต่อไป ความรู้สึกหลอน ๆ นั้นตามมาทุกครั้งที่มอง และทำให้การสะสมมีมิติทางอารมณ์มากกว่าการชื่นชมงานประติมากกว่าปกติ

'Blame!' ของ ซึโตมุ นิฮิเอะ เป็นอีกชิ้นที่พูดเรื่องการหลุดจากความเป็นคนออกมาอย่างเยือกเย็น ฟิกเกอร์ของ Killy หรือตัวละครที่ดูเหมือนมนุษย์แต่ถูกฝังด้วยแผงวงจรในโลกไซเบอร์พังทลาย สัดส่วนและสเกลของสิ่งก่อสร้างที่มาพร้อมกับฟิกเกอร์ทำให้เกิดภาพว่าตัวละครเล็กลงมากเมื่อเทียบกับสถาปัตยกรรมที่ไร้ชีวิตแบบเมกะฟรอสต์ คอนทราสต์ระหว่างผิวที่เป็นเนื้อเยื่อกับวัสดุโลหะบนอาวุธหรือเครื่องมือ ชวนให้คิดถึงการสูญเสียตัวตนโดยที่ยังคงมีรูปร่างของมนุษย์อยู่

'neon genesis evangelion' นำเสนอธีมสูญเสียความเป็นคนผ่านหุ่น EVA และตัวละครอย่าง Rei ที่เป็นของสะสมประเภทแดกดันทั้งสวยและแปลก ฟิกเกอร์ Rei เวอร์ชันบางรุ่นทำให้เงียบงันด้วยดวงตาที่ไร้อารมณ์และท่าทางที่แทบไม่เคลื่อนไหว ความเงียบขรึมนี้สะท้อนชะตากรรมของตัวละครที่เป็นเหมือนเครื่องมือ ต่อมาฟิกเกอร์จาก 'Tokyo Ghoul' ของ Kaneki กับหน้ากากและการเปลี่ยนแปลงด้านร่างกายก็แสดงการสูญเสียส่วนที่เป็นมนุษย์อย่างชัดเจน ชิ้นส่วนที่คล้ายไส้กรอกหรืออวัยวะที่บิดเบี้ยวเป็นรายละเอียดที่ทำให้รู้สึกอึดอัด แต่ก็ดึงดูดใจในเวลาเดียวกัน

'Ghost in the Shell' ให้มุมมองเชิงปรัชญาเกี่ยวกับการเป็นมนุษย์ ฟิกเกอร์ของ Major Motoko Kusanagi ที่มีสายเคเบิลหรือชิ้นส่วนคอ และรายละเอียดที่บอกว่าร่างกายนี้สามารถถอดเปลี่ยนได้ ชวนให้ตั้งคำถามว่าเมื่อเนื้อเยื่อแทบไม่ใช่ของจริงอีกต่อไป แล้วสิ่งที่เหลือเรียกว่าจิตใจหรือจิตสำนึกได้อย่างไร ของสะสมเหล่านี้ไม่ได้มีแค่ความสวยงามอย่างเดียว แต่มันยังทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นบทสนทนาเกี่ยวกับตัวตนและความเปราะบางของมนุษย์ โดยส่วนตัวรู้สึกว่าฟิกเกอร์ที่ดีต้องทำให้ใจสั่นทั้งจากความงดงามและจากความไม่สบายใจในคราวเดียวกัน นั่นแหละคือเสน่ห์ที่ทำให้ยังอยากเก็บและมองอยู่บ่อย ๆ