หนังซอมบี้ฝรั่ง เรื่องไหนได้คะแนนรีวิวสูงสุด?

ไม่ค่อยแปลกใจเลยที่หลายคนจะเห็นชื่อ 'Train to Busan' ปรากฏขึ้นบ่อยเมื่อพูดถึงหนังซอมบี้ที่ได้รีวิวสูงสุดบน Netflix ในหลายพื้นที่ ฉันมองมันจากมุมคนชอบหนังอารมณ์หนักๆ และพบว่าความสำเร็จของหนังเรื่องนี้ไม่ได้มาจากซอมบี้อย่างเดียว แต่เป็นการเขียนตัวละครที่ทำให้คนดูลงทุนทางอารมณ์ได้เร็ว — ความสัมพันธ์พ่อ-ลูกที่เป็นแกนเรื่อง ทำให้ฉากแอ็กชันในขบวนรถมีน้ำหนัก ทิศทางของผู้กำกับจัดจังหวะแน่น เรื่องสั้นๆ แต่เต็มไปด้วยความตึงเครียด เมื่อเปรียบเทียบกับหนังซอมบี้บน Netflix เรื่องอื่นๆ เช่น 'Cargo' ที่เน้นความเหงาแบบชัดเจน ผมชอบที่ 'Train to Busan' ผสมทั้งแอ็กชัน ความเศร้า และแนวคิดสังคมได้กลมกล่อมกว่า เหตุผลพวกนี้เลยทำให้คะแนนรีวิวดีกว่าในสายตาของคนดูและนักวิจารณ์หลายคน

เราเชื่อว่าถ้าพูดถึงเว็บไซต์รีวิวเชิงวิจารณ์ที่ให้คะแนนสูงสุดแก่ซีรีส์ซอมบี้ฝรั่งในยุคหลัง ชื่อที่มักขึ้นมาเป็นอันดับต้น ๆ คือ 'The Last of Us' บนแพลตฟอร์มรวบรวมรีวิวหลัก ๆ อย่าง Rotten Tomatoes และ Metacritic ซึ่งนักวิจารณ์จากหลายสำนักมักยกย่องงานชิ้นนี้ในแง่ของการเล่าเรื่อง ตัวละคร และการผลิตที่ละเอียดอ่อนกว่าซีรีส์ซอมบี้ทั่วไป สาเหตุที่เห็นคะแนนสูงจากฝั่งนักวิจารณ์มีทั้งการตีความตัวต้นฉบับเกมให้กลายเป็นละครโทรทัศน์ที่มีมิติ การแสดงที่เข้มข้น และการกำกับงานภาพที่ให้ความรู้สึกสมจริงกว่าซีรีส์แนวเดียวกัน ซ้ำยังมีบทที่บาลานซ์ฉากตึงเครียดกับช่วงเงียบทางอารมณ์ได้ดี เว็บไซต์รีวิวสายวิชาการหรือสื่อบันเทิงอย่าง IGN หรือ The A.V. Club เองก็ให้ความเห็นเชิงบวกในเรื่องการพัฒนาโทนและการแสดง ทำให้คะแนนรวมจากนักวิจารณ์สูงเมื่อเทียบกับซีรีส์แนวซอมบี้ฝรั่งเรื่องอื่น ๆ ถึงจะมีความเห็นแตกต่างกันในกลุ่มผู้ชมทั่วไป แต่เมื่อมองที่คะแนนวิจารณ์รวมอย่างเป็นระบบ แพลตฟอร์มนักวิจารณ์มักยก 'The Last of Us' ขึ้นเป็นตัวอย่างของซีรีส์แนวติดเชื้อ/ซอมบี้จากฝั่งตะวันตกที่ได้รับการยอมรับระดับสูง นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของแฟน ๆ ของเกมเท่านั้น แต่เป็นกรณีตัวอย่างของการนำสื่อเกมมาปรับเป็นซีรีส์อย่างมีรสนิยมและใส่ใจรายละเอียด ซึ่งทำให้ผมยังชอบกลับไปทบทวนฉากบางฉากบ่อย ๆ

วงการวิจารณ์ปีนี้คึกคักจนยากจะสรุปว่ามีเรื่องเดียวที่ครองแถวหน้าแบบเด็ดขาด แต่ถาดภาพรวมจากนักวิจารณ์ระดับสากลมักชี้ไปที่หนังที่ได้รับการยกย่องจากงานเทศกาลและรางวัลใหญ่เป็นหลัก แนวคิดที่ทำให้หนังถูกยกให้เป็น 'คะแนนรีวิวสูงสุด' ในหมู่สื่อมวลชนมักไม่ได้มาจากยอดคนดูเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการรวมกันของการกำกับ บทภาพยนตร์ เทคนิคการถ่ายทำ และการแสดงที่โดดเด่น ซึ่งหนังบางเรื่องบน Netflix ถูกชูขึ้นมาเพราะแง่มุมเหล่านี้ ตัวอย่างที่เห็นชัดในช่วงสองสามปีหลังคือ 'All Quiet on the Western Front' ซึ่งได้รับคำชื่นชมทั้งในแง่การเล่าเรื่องและความสมจริงของฉากสงคราม แม้หนังจะออกมาตั้งแต่ก่อนหน้านี้ แต่มันยังถูกหยิบยกในบทวิเคราะห์ปีต่อๆ มาเมื่อพูดถึงมาตรฐานงานภาพยนตร์บนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง มุมมองของนักวิจารณ์กับมุมมองผู้ชมบางครั้งสะท้อนต่างกัน แต่ถาถามว่าหนังฝรั่งบน Netflix เรื่องไหนได้คะแนนวิจารณ์สูงสุดในสำนักนักวิจารณ์ปีนี้ คำตอบที่สมเหตุสมผลคือดูจากแหล่งคะแนน เช่น Rotten Tomatoes หรือ Metacritic และมองหาผลงานที่ได้รับการคัดเลือกในเทศกาลใหญ่ เรื่องที่โดดเด่นด้านความเป็นศิลปะและการแสดงจะมีโอกาสสูงกว่าในการได้รับคะแนนรีวิวที่สูง จบด้วยความรู้สึกว่าสำหรับคนที่ชอบวิเคราะห์หนัง รายการอันดับวิจารณ์คือแผนที่ให้เราเห็นทิศทางงานภาพยนตร์มากกว่าตัวชี้วัดเดียวอย่างยอดรับชม

เราอยากเล่าแบบคนที่ชอบดูหนังเป็นพิธีกรเล็กๆ ในวงเพื่อนที่ชอบนัดดูกันช่วงปีใหม่ ปีนี้ฉันให้ความสนใจเป็นพิเศษกับกระแสวิจารณ์ของนักวิจารณ์มืออาชีพ และหนังไทยที่ได้คะแนนรีวิวสูงสุดสำหรับวันเปิดตัวพรุ่งนี้คือ 'ปาฏิหาริย์วันปีใหม่' การที่หนังเรื่องนี้โดดเด่นไม่ใช่เรื่องบังเอิญ: การกำกับมีจังหวะที่ละเอียดอ่อน นักแสดงนำผลักดันอารมณ์ได้คม และบทหนังไม่ได้พึ่งพาพล็อตหักมุมที่ง่ายเกินไป ฉากไคลแม็กซ์ข้างสะพานที่ใช้แสงเทียนกับบทสนทนาเงียบๆ กลายเป็นช็อตที่นักวิจารณ์หลายคนยกให้เป็นโมเมนต์ระดับภาพยนตร์เทศกาล อีกส่วนหนึ่งที่ถูกชื่นชมคือการตัดต่อที่ไม่ทำให้จังหวะอารมณ์หลุดแม้จะสลับมุมมองบ่อย ความประทับใจส่วนตัวคือหนังเรื่องนี้ให้ทั้งความอบอุ่นและความเจ็บปวดแบบกลมกล่อม — ดูจบแล้วอยากคุยต่อกับคนข้างๆ เหมือนหนังดีๆ ที่หายาก และนั่นก็เป็นเหตุผลหลักที่นักวิจารณ์ยกให้คะแนนสูงในวันแรกของการฉาย

หลายคนยกให้ 'Shutter' เป็นหนึ่งในหนังผีไทยที่ได้รับการยกย่องมากที่สุดจนกลายเป็นมาตรฐานของแนวนี้ ผมมองว่าเหตุผลหลักมาจากการบาลานซ์ระหว่างเทคนิคการถ่ายทำกับการเล่าเรื่องที่จับใจ: มุมกล้องกับการใช้เงาในฉากสำคัญทำให้หนังน่ากลัวแบบค่อยเป็นค่อยไป แถมธีมความรู้สึกผิดและผลของอดีตยังเข้มข้นจนคนดูรู้สึกติดตามไปกับตัวละครได้จริง ๆ การให้คะแนนของผู้ชมในแพลตฟอร์มรีวิวสากลและฟอรัมแฟนหนังมักจะอยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ชอบหนังผีสายคลาสสิกที่เน้นบรรยากาศมากกว่าฉากหลอกแบบทันทีทันใด ในฐานะแฟนหนังสยอง ผมยังชื่นชอบว่า 'Shutter' มีอิทธิพลต่อหนังผีไทยรุ่นหลังหลายเรื่อง แม้บางคนจะชอบแนวใหม่ ๆ มากกว่า แต่ถาถามถึงความนิยมอย่างยั่งยืนและคะแนนที่มักจะปรากฏในลิสต์หนังผียอดเยี่ยมยาว ๆ ผมก็ยังให้หนังเรื่องนี้ติดอันดับต้น ๆ เสมอ

พูดถึงหนังซอมบี้บน Netflix ที่นักวิจารณ์มักยกให้เป็นที่สุด ชื่อแรกที่ผุดขึ้นในหัวคือ 'Train to Busan' ซึ่งไม่ได้เป็นแค่หนังต่อสู้ซอมบี้ธรรมดา ๆ แต่มีการขยับอารมณ์และความสัมพันธ์ตัวละครอย่างแน่นหนาจนคนดูรู้สึกไปกับมัน ผมจำได้ว่าตอนที่ดูครั้งแรก ฉากบนขบวนรถไฟทำให้หัวใจเต้นตามจังหวะการหนีตายได้จริง ๆ นักวิจารณ์ชื่นชมการกำกับและการเขียนตัวละครที่ทำให้เรื่องราวมีน้ำหนัก มีมิติของสังคมและความเป็นมนุษย์แทรกอยู่ พอรวมกับบรรยากาศตึงเครียดและการเล่นของนักแสดงแล้ว ผลลัพธ์จึงออกมาทรงพลัง สำหรับคนที่อยากเริ่มต้นดูหนังซอมบี้ที่ได้รับการยอมรับจากสื่อและนักวิจารณ์อย่างกว้างขวาง เรื่องนี้มักได้รับการยกให้เป็นอันดับต้น ๆ เลยทีเดียว

มองจากมุมมองของผม นักวิจารณ์หลายคนมักยกให้ 'SARS Wars' เป็นผลงานที่โดดเด่นที่สุดในประวัติศาสตร์หนังซอมบี้ไทย เพราะมันผสมผสานความตลกกับความสยองได้อย่างกลมกลืนและมีการวิพากษ์สังคมแฝงอยู่ ทำให้ไม่ใช่แค่หนังสยองขวัญธรรมดา แต่เป็นการสะท้อนวัฒนธรรมการตอบสนองต่อวิกฤติในแบบไทย ๆ ที่นักวิจารณ์เอ่ยถึงบ่อย ๆ สาเหตุที่ผมเข้าใจความเห็นนั้นมาจากรายละเอียดเล็ก ๆ อย่างโทนเรื่องที่เปลี่ยนอย่างฉับพลัน การใช้ตัวละครที่เป็นภาพจิกกัดสังคม และฉากที่จัดจังหวะตลก-น่ากลัวได้ลงตัว ผลงานชิ้นนี้ยังช่วยเปิดทางให้หนังแนวซอมบี้ในไทยกล้าทดลองมากขึ้น ดังนั้นเมื่อมองถึงผลกระทบต่ออุตสาหกรรมและความเป็นต้นแบบ หลายบทวิจารณ์จึงมองว่า 'SARS Wars' คือจุดเริ่มต้นที่สำคัญ และนั่นทำให้หนังเรื่องนี้มักได้รับการยกให้เป็นหนึ่งในอันดับต้น ๆ ของนักวิจารณ์ไทยในแนวนี้

รีวิวที่ผมอ่านส่วนใหญ่พูดถึงความหนักแน่นของอารมณ์และการแสดงเป็นหลัก นักวิจารณ์หลายคนชมการแสดงของนักแสดงนำว่าดึงเอาเส้นบางๆ ระหว่างความหวาดกลัวกับความเศร้าออกมาได้ละเอียดกว่าที่คาด จากมุมมองของคนดูที่ชอบหนังซอมบี้แนวดราม่า งานชิ้นนี้มีช่วงที่ทำให้ใจเต้นตามและช่วงที่หยุดให้หายใจเพื่อให้ความสัมพันธ์ตัวละครโดดเด้งขึ้นมาอย่างชัดเจน ซึ่งทำให้นึกถึงระดับอารมณ์ที่เคยเห็นใน 'Train to Busan' แต่หนังใหม่พยายามวางโทนภาพและจังหวะเล่าเรื่องให้ช้าลง เพื่อเน้นความสัมพันธ์ภายในกลุ่มตัวละครมากกว่าจะกดสวิตช์แอ็กชันตลอดเวลา ด้านเทคนิค วิจารณ์หลายคนยกเรื่องภาพและการจัดแสงว่าเป็นจุดแข็ง ฉากกลางคืนกับการใช้กล้องเคลื่อนไหวใกล้ชิดสร้างความอึดอัดได้ดี แต่ก็มีเสียงบ่นเรื่อง CGI บางช็อตที่ยังดูตื้นเมื่อต้องเทียบกับฉากเมกะสเกล นักเขียนบทถูกวิจารณ์ว่าบางพาร์ตยังพึ่งพา 'มุกซอมบี้' ทั่วไปและทีมงานเกือบจะลืมให้เวลากับความตึงเครียดในแทบหนึ่งของเรื่อง ในฐานะคนที่ชอบหนังซอมบี้ไม่ใช่แค่ฉากไล่ล่า แต่ชอบความหมายใต้ผิวเรื่องนี้ ผมรู้สึกว่าหนังทำหน้าที่ได้ดีในการผสมความสยองกับความเป็นมนุษย์ ถึงจะมีบางส่วนที่ยังไม่ลงตัว แต่ภาพรวมทำให้รู้สึกว่าผู้สร้างอยากเล่าอะไรที่มากกว่าฉากหลอนเพียงอย่างเดียว