หนังไซ ไฟ คือผลงานไหนของผู้กำกับคนไทยที่น่าสนใจ?

หนึ่งในหนังไซไฟไทยที่ผมชอบคือ 'Cemetery of Splendour' ของอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล เพราะมันไม่ใช่ไซไฟแบบโรบอทหรือยานอวกาศ แต่เป็นไซไฟเชิงทดลองที่ใช้ตัวประกอบเหนือจริงและเทคโนโลยีในเชิงเปรียบเทียบเพื่อพูดถึงความทรงจำ ร่างกาย และการเมืองของสังคมไทย เรื่องราวเกี่ยวกับทหารที่หลับลึกอย่างผิดปกติถูกถ่ายทอดด้วยภาพช้า ๆ สีพาสเทล และองค์ประกอบเสียงที่ทำให้รู้สึกเหมือนกำลังอยู่ในความฝัน ใจความของหนังสะท้อนความหลงเหลือของโลกสมัยใหม่ที่เทคโนโลยีและสถานะทางการเมืองบิดเบือนความจริง จนกลายเป็นนิยามใหม่ของคำว่า 'อนาคต' ที่ไม่ได้มาในรูปแบบอนาคตวิทยาศาสตร์แบบเดิม แต่เป็นโลกที่ความเป็นจริงและความเป็นไปได้ทางจิตใจทับซ้อนกันอยู่ ซึ่งผมมองว่าให้ความหมายไซไฟได้ลึกและคมกว่าการโชว์เอฟเฟกต์เพียงอย่างเดียว

ผลงานอีกชิ้นที่ผมคิดว่าน่าสนใจคือ 'By the Time It Gets Dark' ของอโนชา สุวิชากรพงศ์ เพราะเธอใช้เทคนิคการเล่าเรื่องไม่เป็นเส้นตรงและการสอดแทรกซ้อนของหน่วยความจำกับภาพยนตร์เพื่อสร้างความรู้สึกของเวลาและความจริงที่สั่นคลอน หนังไม่จำเป็นต้องมียานอวกาศเพื่อเป็นไซไฟ — แค่มีการตั้งคำถามถึงการรับรู้ การบันทึกประวัติศาสตร์ และสมมติฐานของสิ่งที่เราถือว่าเป็นความจริง ก็เพียงพอแล้วที่จะเข้าข่ายการเล่าแบบนิยายวิทยาศาสตร์แบบปรัชญา งานทั้งสองเรื่องนี้จึงเหมาะกับคนที่อยากสัมผัสไซไฟในมุมที่เงียบกว่า ชวนคิดมากกว่า และยังคงกลิ่นอายของวัฒนธรรมไทยอย่างชัดเจน ช่วงดูหนังพวกนี้ ผมรู้สึกเหมือนได้ยืดขอบเขตจินตนาการของไทยให้กว้างขึ้นโดยไม่ต้องยึดติดกับสูตรเดิมๆ

นอกจากสองเรื่องนี้ ยังมีภาพยนตร์สั้นและโปรเจกต์อิสระจากผู้กำกับรุ่นใหม่ในเทศกาลภาพยนตร์ต่าง ๆ ของไทยที่เริ่มนำเสนอไอเดียไซไฟในระดับเล็ก ๆ แต่หนักแน่น ทั้งในแง่ธีมเทคโนโลยี ความเป็นไปได้ทางสังคม หรือการตั้งคำถามถึงอนาคตของพื้นที่และความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อม การติดตามผลงานเหล่านี้จะเห็นว่าไซไฟไทยกำลังเติบโตในเชิงความคิดและสุนทรียะมากกว่าการแข่งขันด้านงบประมาณหรือเทคนิคพิเศษ ความน่าสนใจสำหรับผมคือการได้เห็นผู้กำกับไทยนำบริบทท้องถิ่น มุมมองทางการเมือง และมิติทางวัฒนธรรมมาผสมผสานกับแนวคิดอนาคต ทำให้เป็นไซไฟที่มีเอกลักษณ์และสะกิดใจผู้ชมได้มากกว่าที่คิด สุดท้ายแล้ว ผมรู้สึกตื่นเต้นกับทิศทางนี้ เพราะมันบอกว่าไซไฟไทยยังมีพื้นที่ให้ทดลองและเติบโตได้อีกเยอะ