เพลงประกอบ วอซี ถูกแต่งโดยใคร

แฟนก็อตซิลลาที่ติดตามตั้งแต่ยุคภาพขาวดำจะพูดเหมือนกันว่าเสียงที่จำได้แรกสุดมาจากท่อนทำนองของ 'Godzilla' ปี 1954 ซึ่งแต่งโดย Akira Ifukube และกลายเป็นธีมประจำตัวก็อตซิลลาที่ถูกหยิบนำกลับมาใช้ซ้ำในภาคต่าง ๆ ตลอดยุคโชวะ การทำงานของ Ifukube ไม่ได้จำกัดแค่ทำนองหลักเท่านั้น แต่ยังสร้างชุดสัญลักษณ์เสียงที่ให้ความหนักแน่นและสยองขวัญแบบมีเอกลักษณ์ ทำให้เพลงของภาคคลาสสิกหลายเรื่องมีความต่อเนื่องทางดนตรี แม้บางภาคจะให้คอมโพสเซอร์คนอื่นแต่งเพลงใหม่ แต่บ่อยครั้งก็จะยืมธีมของ Ifukube กลับมาเพื่อเชื่อมโยงอารมณ์ของแฟรนไชส์ อีกคนที่ผมมองว่าน่าสนใจคือ Riichiro Manabe ผู้ทำเพลงให้กับ 'Godzilla vs. Hedorah' (1971) ซึ่งใช้แนวเสียงทดลองและอิเล็กทรอนิกส์มากกว่าภาคก่อนหน้า ทำให้ภาพยนตร์มีบรรยากาศบิดเบี้ยวและสกปรกขึ้นตามคอนเซ็ปต์ มองโดยรวมแล้ว ยุคโชวะคือการวางรากฐานของธีมและการทดลองทางดนตรีที่ยังส่งผลมาจนถึงยุคใหม่

ชื่อเรื่อง 'ฃ ว' อ่านแล้วทำให้เราอยากคาดเดาทันที เพราะชื่อแบบนี้มักหมายถึงผลงานที่ไม่ธรรมดาและมีเสน่ห์ทางเสียงประกอบเฉพาะตัว ในมุมของคนดูที่ติดตามงานดนตรีประกอบมาตลอด เราจะนึกถึงสองทางเลือกหลัก: ถ้าเป็นผลงานระดับภาพยนตร์หรืออนิเมะแบบมีสโคปใหญ่ เพลงประกอบมักได้คนที่ถนัดบทเพลงออร์เคสตราเต็มรูปแบบหรือธีมเมโลดี้โดดเด่น เช่น แนวดนตรีที่ทำให้คิดถึงบรรยากาศแบบ 'Spirited Away' ของ 'Joe Hisaishi' ส่วนถ้าเป็นงานอินดี้หรือทดลอง เสียงสังเคราะห์กับเท็กซ์เจอร์แปลก ๆ จะเข้ากับงานได้ดี เหมือนงานซาวด์แทร็กที่เน้นบรรยากาศมากกว่าทำนอง เราเองมักเปิดใจว่าชื่อคนแต่งเพลงประกอบจะสะท้อนทิศทางเรื่องราวได้มาก แต่อยากเน้นว่าเมื่อเจอชื่อเรื่องคลุมเครือแบบนี้ การฟังตัวอย่างเพลงหรือเช็กเครดิตท้ายเรื่องจะช่วยไขปริศนาได้เร็วที่สุด — อย่างน้อยก็รู้ว่าผลงานนั้นเลือกใช้เครื่องดนตรีหรือธีมแบบไหน และนั่นแหละคือร่องรอยที่บอกว่าใครน่าจะเป็นคนแต่ง

บอกตรงๆ ว่าตอนเห็นประกาศจากค่ายแล้วรู้สึกตื่นเต้นมากกว่าแค่อยากรู้ชื่อคนทำเพลงเท่านั้น ฉันเป็นคนฟังดนตรีประกอบเยอะ การที่ค่ายเผยว่าเพลงประกอบภาพยนตร์ 'เพื่อนสนิท' แต่งโดย 'ณัฐวุฒิ ศรีทอง' ทำให้ฉันยิ้มออก เพราะชื่อเขาเป็นสัญลักษณ์ของงานที่ละเอียดอ่อนและมีพื้นที่ว่างให้ความรู้สึกของตัวละครได้หายใจออกมา งานก่อนหน้านี้ของเขาที่ฉันชอบคือเพลงประกอบซีรีส์เล็กๆ แนวครอบครัวที่ใช้เครื่องดนตรีอะคูสติกน้อยๆ แต่ยังให้ความหมายลึกซึ้ง ฉะนั้นคิดว่าใน 'เพื่อนสนิท' จะได้ทั้งเมโลดี้ที่จำง่ายและการจัดชั้นเสียงที่ชาญฉลาด เสียงของฉันคงจะเป็นแฟนเพลงที่รอฟังเวอร์ชันเต็มของซาวด์แทร็ก เพราะเชื่อว่าจะช่วยยกระดับฉากสำคัญ ๆ ให้คนดูอินขึ้นอีกหลายเท่า และถ้าชิ้นไหนติดหูจริงๆ รับรองว่าจะวนฟังซ้ำจนรู้สึกผูกพันกับหนังไปเลย

เพลงธีมที่แฟนๆมักพูดถึงที่สุดใน 'วออี' คงต้องยกให้กับ 'Main Theme' — ทำนองเปิดที่ค่อยๆ ขยายจนเต็มฉากทำให้ฉากสำคัญหลายฉากกลายเป็นมุมจำได้ทันที ฉันรู้สึกว่าพาร์ทออร์เคสตร้าในเพลงนี้ถูกออกแบบมาให้เป็นเสมือนตัวแทนอารมณ์ของเรื่อง ใครได้ยินก็พอจะนึกถึงภาพการต่อสู้ ความสูญเสีย และความหวังได้ในพริบตา การกลับมาของเมโลดี้หลักในช่วงไคลแม็กซ์ช่วยย้ำความต่อเนื่องทางอารมณ์ และฉันมักหยุดฟังทุกครั้งเมื่อมันขึ้นมาในฉากที่ตัวละครตัดสินใจครั้งใหญ่ ช่วงที่ไวโอลินขึ้นลูปสั้นๆ นั้นทำให้ใจยังคงเต้นแรงแม้จะดูมาหลายรอบแล้วก็ตาม

ฉันมองว่าคำถามนี้อาจหมายถึงงานประกอบจากสองผลงานแยกกันที่ผู้คนมักเอามาเทียบกันเมื่อนึกถึง 'แมว' กับ 'หมาป่า' — แบบที่แฟนอนิเมะจะพุ่งตรงไปหาโลกของสตูดิโอจิบลิและผลงานของมามรุ โฮโซดะ ในมุมของ 'แมว' ถ้าหมายถึงภาพยนตร์แอนิเมชันญี่ปุ่นชื่อ 'The Cat Returns' (ในญี่ปุ่นเรียกว่า '猫の恩返し') เพลงประกอบหลักของหนังเรื่องนี้ได้รับการแต่งโดย ยูจิ โนมิ (Yuji Nomi) ส่วนเพลงประกอบที่มีเสียงร้องซึ่งแฟนๆ จดจำกันบ่อยคือเพลง 'Kaze ni Naru' ที่ขับร้องโดย อายาโนะ สึจิ (Ayano Tsuji) — เสียงใสๆ ของเธอช่วยให้บรรยากาศของเรื่องดูอบอุ่นและละมุน ฝั่งของ 'หมาป่า' ถ้าหมายถึงภาพยนตร์ 'Wolf Children' (ญี่ปุ่น 'おおかみこどもの雨と雪') งานดนตรีทั้งอัลบั้มถูกแต่งโดย มาซากัตสึ ทากากิ (Masakatsu Takagi) ซึ่งทำซาวด์สโคร์ที่เน้นเมโลดี้เรียบง่ายและเปียโน/กีตาร์โทนอบอุ่นเป็นหลัก เพลงธีมของหนังไม่ได้มีชื่อเป็นเพลงป็อปเด่นๆ แบบเดียวกับ 'Kaze ni Naru' แต่ทากากิแต่งชุดธีมที่แฟนๆ อ้างอิงกันว่าเป็นธีมหลักของ 'Wolf Children' ได้อย่างทรงพลังและกินใจ ถ้าคุณหมายถึงงานอื่นที่ใช้คำว่า 'แมว' หรือ 'หมาป่า' ในชื่อ โปรดระบุชื่อนั้นตรงๆ เพราะหลายผลงานมีทั้งเพลงประกอบและธีมที่คนจำได้ แต่ถ้าโจทย์ของคุณคือการจับคู่ระหว่างตัวอย่างสองชิ้นนี้ ข้อมูลข้างต้นน่าจะตอบโจทย์พื้นฐานได้ดี — ตอนจบของฉันก็ยังชอบวิธีที่ทั้งสองงานใช้เสียงเล่าเรื่องต่างกันไปจนทำให้ตัวละครสัตว์ทั้งสองชนิดมีสีสันไม่เหมือนกัน

ชื่อย่อ 'วอซี' ในวงการบ้านเราโดยทั่วไปมักจะชี้ไปที่จักรวาลของ 'Warcraft' — ทั้งเกมและสื่อที่เกี่ยวข้อง — มากกว่าจะเป็นหนังเรื่องเดียวอย่างเดียว คนที่เล่นเกมจะนึกถึง 'World of Warcraft' หรือซีรีส์เกมวางแผนแบบเรียลไทม์อย่าง 'Warcraft III' ขณะที่คนที่เคยดูภาพยนตร์ก็อาจเรียกภาพยนตร์ปี 2016 ว่า 'วอซี' ได้เหมือนกัน เพราะมันนำโลกเดียวกันมาเล่าในรูปแบบภาพยนตร์จอใหญ่ แต่แก่นของเรื่องยังคงเป็นความขัดแย้งระหว่างเผ่าพันธุ์และการต่อสู้เพื่อพื้นที่และศักดิ์ศรีของแต่ละฝ่าย แกนเรื่องหลักของจักรวาล 'Warcraft' พูดง่าย ๆ ว่าเป็นการชนกันของโลกสองฝั่ง: ฝั่งมนุษย์ (และพันธมิตรของพวกเขา) ในโลกอาเซรอธ กับฝั่งออร์คจากโลกเดรนอร์ที่ถูกผลักดันมาโดยปัจจัยต่าง ๆ เช่นการยึดครองโดยพลังชั่วร้ายผ่านพอร์ทัลมืด เหตุการณ์สำคัญที่คนส่วนใหญ่จะคุ้นคือสงครามครั้งใหญ่ที่เรียกว่า First War ที่เป็นเนื้อหาของภาพยนตร์ 'Warcraft' ซึ่งเล่าเรื่องความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างตัวละครอย่างดุโรนตัน (Durotan), การ์โรนา (Garona) และผู้นำมนุษย์อย่างแอนดวิน โลธาร์ (Anduin Lothar) เท่าที่แฟน ๆ ชอบพูดถึงกัน ฉากการปะทะและประเด็นเรื่องการอยู่ร่วมกันของสองวัฒนธรรมเป็นสิ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจ ส่วน 'Warcraft III' จะนำพาเราไปสู่บทต่อ ๆ มา เช่นการเกิดของ Arthas และการขึ้นมาของ Lich King ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ขยายจักรวาลไปยังรูปแบบ MMO อย่าง 'World of Warcraft' ถาต้องเลือกเริ่มจากจุดไหน ฉันแนะนำให้คนอยากเห็นเรื่องราวแบบภาพรวมเริ่มจากภาพยนตร์ 'Warcraft' เพื่อสัมผัสบรรยากาศตัวละครและโลกเบื้องต้น แต่ถาอยากรู้ลึกถึงเส้นเรื่องและพัฒนาการของโลกกับตัวละครจริง ๆ เกมเก่า ๆ อย่าง 'Warcraft III' และต่อด้วย 'World of Warcraft' กับขยายแพ็กเกจต่าง ๆ จะให้ความเข้าใจที่มากกว่า เพราะหลายเหตุการณ์ในเกมต่อเนื่องกันและมีผลกระทบต่อกัน เช่น 'The Burning Crusade' หรือ 'Wrath of the Lich King' ที่เป็นบทสำคัญของแฟรนไชส์ การเล่นเกมเหล่านี้จะได้สัมผัสทั้งพล็อตและความรู้สึกของการอยู่ในโลกที่มีมิติ สุดท้ายแล้ว สิ่งที่ทำให้ฉันติดใจในจักรวาลนี้คือการผสมผสานระหว่างสงครามที่ดุดันกับเรื่องราวเชิงมนุษยธรรม — ไม่ใช่แค่การฆ่าฟัน แต่มีมิติของความภักดี ความทรยศ และการเลือกที่จะยืนหยัดหรือยอมสยบ นี่คือเหตุผลที่ฉันยังชอบกลับไปอ่านเรื่องราวเก่า ๆ และดูฉากโปรดซ้ำไปซ้ำมา เพราะมันให้ทั้งความเข้มข้นและความอบอุ่นในเวลาเดียวกัน

คำเดียวที่ว่า 'ช่' ยังบอกอะไรไม่ชัดพอสำหรับผม เพราะมันสามารถเป็นพยางค์ส่วนหนึ่งของชื่อเพลงได้หลายแบบและอยู่ในบริบทที่ต่างกันอย่างมาก ในมุมของคนฟังเพลงทั่วไป ผมมักคิดถึงสองกรณีหลัก: เพลงประกอบละครหรือละครเวทีในไทย กับธีมจากอนิเมะหรือเกมต่างประเทศ การจะระบุผู้แต่งได้ต้องรู้ชื่อเต็มของชิ้นงานหรืออย่างน้อยก็สังกัด (เช่น ซีรีส์ ละคร หรือเกม) แต่ถ้ามองแบบกว้างๆ ก็ต้องยอมรับว่าผู้แต่งเพลงประกอบอาจเป็นทั้งนักแต่งเพลงอาชีพในวงการบันเทิงไทย นักประพันธ์เพลงสำหรับสตูดิโอ หรือทีมคอมโพสิตที่ทำงานให้กับโปรเจกต์นั้น ๆ สรุปง่าย ๆ ในฐานะแฟนคนหนึ่ง ผมมองว่าแค่คำว่า 'ช่' ยังไม่สามารถชี้ชัดชื่อผู้แต่งได้โดยตรง — ต้องมีข้อมูลเพิ่ม เช่น ชื่อเต็มของเพลงหรือผลงานที่เพลงนั้นเป็นส่วนหนึ่ง แต่ถ้าคุณมีบริบทเพิ่มเติม ผมยินดีเล่าให้ฟังจากมุมมองคนที่ฟังเพลงประกอบบ่อย ๆ

อยากรู้จริงๆว่า 'อิซากิ' ที่คุณหมายถึงอยู่ในบริบทไหน — ตัวละครจากอนิเมะ นิยาย เกม หรือเป็นชื่อศิลปิน/วงกันแน่ กรณีที่หมายถึงตัวละครจากอนิเมะอย่างเช่นตัวเอกในซีรีส์ฟุตบอล ผมมักจะชี้ให้ดูที่เครดิตตอนท้ายหรือหน้าเว็บทางการของอนิเมะ เพราะส่วนใหญ่ผู้แต่งเพลงประกอบ (composer) จะถูกระบุชัดเจน รวมถึงชื่อเพลงเปิด/ปิดที่คนจดจำกันมากที่สุดด้วย อย่างไรก็ตาม บทเพลงที่ดังมักเป็นแทร็กที่ใช้เป็น OP/ED หรืองาน insert ที่ออกมาเป็นซิงเกิลแยกต่างหาก ถาเป็นกรณีอื่น เช่นชื่อเดียวกันในเกมหรือภาพยนตร์ รายละเอียดการเครดิตกับเพลงที่คนรู้จักอาจต่างกัน ผมยินดีจะช่วยแยกให้ชัดเจนถ้าคุณบอกว่า 'อิซากิ' นั้นอยู่ในผลงานประเภทไหน เพราะแบบนั้นเพลงประกอบและเพลงที่โด่งดังมักถูกจำแนกแตกต่างกันตามสื่อที่ใช้

เพลงประกอบของ 'Walker' ที่สะดุดหูที่สุดสำหรับผมคือธีมหลักของซีรีส์ซึ่งเป็นมิกซ์ระหว่างกีตาร์โปร่งกับเสียงไวโอลินแผ่ว ๆ ที่เก็บอารมณ์ได้แบบไม่ต้องพูดเยอะ ท่อนเปิดของธีมนี้มักจะโผล่มาในฉากที่ตัวละครยืนอยู่คนเดียว มันให้ความรู้สึกทั้งความเหงาและความตั้งใจไปพร้อมกัน และเมื่อเพลงตัวนี้ผสมกับซาวด์แทร็กแนวคันทรีช้า ๆ ในฉากครอบครัวก็ยิ่งทำให้ฉากนั้นหนักแน่นขึ้นกว่าเดิม ผมชอบวิธีที่ดนตรีไม่พยายามยัดความรู้สึก แต่เลือกจะสนับสนุนบทแทน การใช้เครื่องสายเล็ก ๆ และสอดแทรกเสียงแซ็กซอฟท์หรือกีตาร์ไฟฟ้าเบา ๆ บางครั้งก็ทำให้ฉากกะทันหันกลายเป็นฉากที่กินใจมากขึ้น โดยสรุปแล้วธีมหลักของ 'Walker' กลายเป็นสิ่งที่ผมจำได้ก่อนเนื้อเรื่อง เพราะมันสร้างกรอบอารมณ์ให้กับทั้งตอนและตัวละคร พอฟังซ้ำหลายครั้งก็เริ่มจับรายละเอียดเล็ก ๆ ของการเรียบเรียงที่ทำให้เพลงนั้นทั้งขมและอบอุ่นในเวลาเดียวกัน

ดนตรีเปิดของ 'Gojira' เวอร์ชันปี 1954 เป็นฝีมือของ อากิระ อิฟุกุเบะ (Akira Ifukube) และท่อนเมนของหนังนี่แหละที่กลายเป็นเอกลักษณ์จนแทบแยกไม่ออกจากภาพลักษณ์ของก็อตซิลล่า ในฐานะแฟนหนังคลาสสิก ฉันชอบวิธีที่อิฟุกุเบะใช้ฤทธิ์ของทองเหลืองกับเพอร์คัชชันหนักๆ เพื่อสร้างความรู้สึกมืด มโหฬาร และไม่เป็นมิตร ตรงท่อนที่เรียกกันว่า 'Godzilla Theme' เมโลดี้ถูกเล่นซ้ำด้วยออคเทฟต่ำและจังหวะค่อนข้างหนัก ทำให้รู้สึกถึงขนาดและน้ำหนักของสัตว์ประหลาดทันที เพลงชิ้นนี้ไม่ใช่แค่ประกอบฉาก แต่เป็นตัวบอกสถานะของก็อตซิลล่าเอง — เมื่อธีมนี้ดังขึ้น ผู้ชมรู้สึกถึงการปรากฏตัวที่เลี่ยงไม่ได้ โดยไม่ต้องเห็นกองเลือดหรือการทำลายล้างใดๆ ความทรงจำส่วนตัวคือการที่แทร็กเปิดทำให้บรรยากาศทั้งเรื่องดูจริงจังและน่ากลัวในระดับต่างไปจากหนังสัตว์ประหลาดยุคหลังๆ ของโชวะ การเรียงเสียงและจังหวะที่อิฟุกุเบะเลือกกลายเป็นต้นแบบที่แฟรนไชส์ดึงกลับมาใช้ซ้ำในภายหลัง ทำให้เพลงชิ้นนี้เด่นจนพูดได้ว่านี่คือหนึ่งในธีมภาพยนตร์ที่ทรงอิทธิพลที่สุดจากญี่ปุ่นยุคหลังสงคราม