เพลงประกอบใน ด่วนนรกซอมบี้คลั่ง มีใครแต่งและสไตล์เป็นอย่างไร?

เราเพิ่งนั่งฟังซาวด์แทร็กของ 'ด่วนนรก ซอมบี้คลั่ง' จบครบอัลบั้มอีกครั้งแล้วรู้สึกว่ายังตึงเครียดเหมือนเดิม เพลงประกอบหลักของหนังชิ้นนี้แต่งโดย Jang Young-gyu (장영규) ซึ่งเค้าเก่งตรงการใช้เมโลดี้เรียบๆ ร่วมกับจังหวะกระทบและซาวนด์แปลกๆ ทำให้ฉากวิ่งหนีบนรถไฟหรือฉากตัดสินใจเงียบๆ มีน้ำหนักขึ้นมาก เมื่อพูดถึงการหาซื้อ ในเวอร์ชันดิจิทัลมักจะมีบนแพลตฟอร์มใหญ่ๆ อย่าง Spotify, Apple Music/ iTunes และ YouTube Music ซึ่งสะดวกถ้าแค่อยากฟังทันที ส่วนคนที่ชอบเก็บของจริงก็มีแผ่นซีดีขายผ่านร้านค้าของเกาหลีอย่าง YesAsia, Ktown4u และตัวเลือกสากลอย่าง Amazon หรือ eBay บางครั้งร้านค้าในไทยอย่าง Shopee หรือ Lazada ก็มีของเข้าเป็นล็อตๆ ถึงจะไม่ได้เป็นไวนิลรุ่นลิมิต แต่ก็เพียงพอสำหรับคนอยากได้ปกและเครดิตเพลงครบถ้วน ฉากที่ผมยกขึ้นมาบ่อยคือโมเมนต์เงียบๆ ระหว่างพ่อลูกบนรถไฟ ดนตรีที่คลอเบาๆ ทำให้ฉากนั้นทั้งอึดอัดและเศร้าไปพร้อมกัน นี่แหละคือเหตุผลที่ผมชอบผลงานของ Jang — เขารู้จะเล่นกับอารมณ์อย่างไรโดยไม่ต้องใช้ท่วงทำนองที่หวือหวา

เพลงเปิดนี่แหละที่ยังติดอยู่ในหัวฉันทุกครั้งที่นึกถึง 'ด่วนนรกซอมบี้คลั่ง' ความเข้มข้นของกีตาร์กับคอรัสที่ตะโกนประโยคชื่อเรื่องออกมาทำให้เพลงเปิด 'HIGH SCHOOL OF THE DEAD' ของ Kishida Kyoudan & The Akeboshi Rockets โดดเด่นจนจำได้ง่าย โดยเฉพาะท่อนริฟฟ์เปิดที่ซ้อนด้วยกลองหนัก ๆ แล้วตัดเข้าสถานการณ์วุ่นวายในอนิเมะแบบพอดิบพอดี พอลองนึกภาพตอนเครดิตเปิดที่กราฟิกพลิกไปมาพร้อมเพลงนี้ มันกลายเป็นจังหวะประจำใจ: กระตุ้น และทำให้คนดูเตรียมพร้อมสำหรับความวุ่นวายที่จะตามมา บ่อยครั้งที่ฉันเปิดเพลย์ลิสต์เพลงร็อกแล้วสะดุดกับท่อนคอรัสของเพลงนี้จนต้องหยุดฟังซ้ำ เพราะคุณสมบัติของมันคือฟังง่ายแต่มีพลัง ร้องตามได้ไม่ยากและมีเอกลักษณ์พอที่จะอยู่ในหัวหลายชั่วโมง ประเทศไทยเองก็มีคนเอาเพลงนี้ไปคัฟเวอร์เป็นเวอร์ชันอคูสติกหรือเมดเลย์แยกเป็นคลิปสั้น ๆ ในโซเชียล ซึ่งยิ่งช่วยยืนยันว่ามันติดหูจริง ๆ ฉันยังชอบว่าทำนองมันไม่หวือหวาเกินไป แต่พอรวมองค์ประกอบทุกอย่างแล้วกลับเป็นภาพจำที่อยู่กับเรื่องไปตลอด

ชื่อของคนที่แต่งเพลงให้ 'ฝ่านรกซอมบี้คลั่ง 2' คือ จาง ยองกยู และฉันชอบวิธีที่เขาสร้างบรรยากาศด้วยการผสมเสียงที่หลากหลายจนรู้สึกทั้งกร้านและเปราะบางในเวลาเดียวกัน。 ฉันชอบฟังดนตรีของเขาเป็นพิเศษตอนซีนไล่ล่า เพราะเขาใช้เพอร์คัชชันหนัก ๆ ร่วมกับซินธ์และกีตาร์ไฟฟ้าเพื่อผลักดันจังหวะให้คนดูรู้สึกหายใจไม่ทั่วท้อง ในทางกลับกัน ช่วงที่ตัวละครทบทวนหรือเสียใจ มักจะมีเมโลดี้เปียโนหรือสตริงเพียงไม่กี่โน้ตที่คั่นกลาง เหมือนเป็นช่องว่างให้ภาพกับอารมณ์ตั้งตัวก่อนพุ่งต่อ การผสมสไตล์ของจาง ยองกยูในงานนี้ชัดเจนตรงที่เขาไม่ยึดติดอยู่กับออร์เคสตราแบบดั้งเดิมทั้งหมด แต่หยิบเอาอิเล็กทรอนิกส์ เสียงรบกวน และเครื่องดนตรีสมัยใหม่มาทับซ้อนกัน ผลลัพธ์คือซาวด์สเคปที่ทั้งหนักแน่นและแหลมคม เหมาะกับเรื่องราวซอมบี้ที่ต้องการความดิบและความเปราะบางผสมกัน ฉันรู้สึกว่านี่คือหนึ่งในงานที่ช่วยยกระดับฉากแอ็กชันให้ตึงเครียดขึ้นจริง ๆ

ฉันชอบพูดถึงเพลงประกอบของหนังแบบละเอียด แล้วสำหรับ 'ด่วนนรก ซอมบี้คลั่ง' เวอร์ชันพากย์ไทย เรื่องนี้ใช้ชุดเพลงประกอบต้นฉบับเป็นหลัก ซึ่งแต่งโดย Jang Young-gyu โทนเพลงส่วนใหญ่เป็นบรรเลงที่เน้นเครื่องสายและเปียโน ทำให้ฉากดราม่ารู้สึกกระแทกใจ ขณะที่ฉากแอ็กชันจะใช้จังหวะเครื่องเป่าและเบสหนัก ๆ เพื่อสร้างความตึงเครียด ในแง่ของชิ้นงานที่เด่น ๆ จะมีธีมหลักที่วนซ้ำเมื่อความสัมพันธ์พ่อลูกถูกหยิบขึ้นมา เพลงบรรเลงเปียโนที่ใช้ตอนฉากซึ้ง ๆ เพลงจังหวะเร็วที่มาพร้อมกับการไล่ล่าในรถไฟ และเพลงเครดิตตอนท้ายที่เป็นเวทีให้ความรู้สึกระบายออก ทั้งหมดนี้อยู่ในอัลบั้ม OST ของหนัง ฉันคิดว่าสิ่งที่ทำให้ซาวด์แทร็กของหนังมีพลังคือความเรียบง่ายของเมโลดี้ที่ผสานกับซาวด์สเคป อารมณ์เลยยิ่งคมขึ้นเมื่อดูพร้อมพากย์ไทย

ยอมรับเลยว่าครั้งแรกที่ได้ยินชื่อผู้กำกับจากภาพยนตร์เรื่องนี้ ผมตื่นเต้นมากเพราะสไตล์เล่าเรื่องของเขาแสบทรวง — ชื่อของเขาคือ ยอน ซังโฮ คนทำหนังชาวเกาหลีที่กำกับ 'ด่วนนรก ซอมบี้คลั่ง' (ชื่อสากล 'Train to Busan') และทำให้ซอมบี้กลายเป็นเครื่องมือวิพากษ์สังคมได้อย่างเฉียบคม เส้นทางของเขาไม่เริ่มจากการทำหนังคนจริง ๆ ทันที แต่ผลงานแอนิเมชันอย่าง 'Seoul Station' ซึ่งเป็นพรีเควลแอนิเมชันที่เล่าเรื่องโลกเดียวกับหนังคนจริง แสดงให้เห็นว่าเขาสนใจประเด็นสังคมและความไม่เท่าเทียมมาแต่แรก งานสองแบบนี้ช่วยกันขยายจักรวาลและมุมมองของเขาได้ลงตัว ชอบที่เขาไม่ยอมให้หนังซอมบี้เป็นแค่ผีเดินกระตุก ๆ แต่ดึงเอาเรื่องครอบครัว การตัดสินใจ และแรงกดดันของสังคมมาเป็นแกนหลัก พอได้ดูผลงานของยอนแล้ว ผมรู้สึกว่าเขาเป็นคนที่ใช้ความบันเทิงเป็นฟางเส้นเล็ก ๆ เพื่อจุดไฟให้คนคิดต่อ ซึ่งสำหรับผมมันทรงพลังมาก

ยอมรับเลยว่าถ้าพูดถึงเพลงที่ติดหูที่สุดจาก 'ด่วนนรกซอมบี้คลั่ง' เพลงเปิดนั้นโดดเด่นจนแทบไม่มีใครลืมได้ง่าย ๆ ฉันเป็นคนชอบเพลงเปิดที่พลังโคตรเต็ม เป๊กเดียวก็จำได้เลยว่าเป็นงานของวงที่เสียงกีตาร์แบบร็อกหนัก ๆ ผสมกับคอรัสที่ร้องแรง ๆ — มันให้ความรู้สึกรีบเร่ง หวาดระแวง และสนุกแบบเกรี้ยวกราด ซึ่งเข้ากันกับภาพเปิดที่โชว์ฉากไดนามิกและตัวละครที่ต้องวิ่งหนีตลอดเวลา ประโยคท่อนฮุกที่ร้องซ้ำ ๆ ติดหูจนออกจากหัวได้ยาก และพอเห็นซีนแอ็กชันใด ๆ ขึ้นมา เสียงเพลงเปิดโผล่มาในหัวทันที นอกจากนี้เพลงเปิดยังกลายเป็นเครื่องหมายของอารมณ์ทั้งเรื่อง เวลาได้ยินท่อนริฟฟ์หรือคอรัสก็จะกลับมารู้สึกถึงความตึงเครียดและความมั่ววุ่นของโลกซอมบี้ ชอบที่มันไม่หวานหรือเศร้าเกินไป แต่เลือกจะเป็นพลังดิบ ๆ ที่ดันให้ฉากดูมีแรงกระแทกกว่าแค่เสียงบรรเลงธรรมดา สรุปคือเพลงเปิดนั่นแหละที่ฉันจะร้องตามได้บ่อยสุดและติดหัวมากที่สุดในแง่ของความจำและพลัง

นี่เป็นเรื่องที่ผมคุยกับเพื่อนๆ ในวงการดูหนังบ่อยๆ ว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของหนังซอมบี้บางเรื่องมักไม่มีเสียงพากย์คนเดียวตายตัว ถ้าคุณหมายถึงภาพยนตร์ที่รู้จักกันในชื่ออังกฤษว่า 'Train to Busan' เวอร์ชันพากย์ไทยมีหลายรูปแบบ ทั้งเวอร์ชันที่ฉายโรงแล้วเปิดซับทีหลัง เวอร์ชันที่ออกแผ่นบลูเรย์ และเวอร์ชันที่ถูกตัดต่อหรือออกอากาศทางทีวี แต่ละเวอร์ชันมักใช้ทีมนักพากย์คนละชุด ซึ่งทำให้ชื่อผู้พากย์หลักอาจต่างกันไปตามแผ่นหรือสถานีโทรทัศน์ที่นำมาออกอากาศ ฉะนั้นถ้าต้องการชื่อที่ชัดเจนที่สุด ให้ดูเครดิตตอนท้ายของเวอร์ชันที่คุณดู หรือเช็กแผ่นบลูเรย์/ดีวีดีของไทยเพราะมักจะระบุชื่อนักพากย์ครบถ้วน ผมชอบฟังพากย์ไทยเมื่อมันถูกทำมาอย่างตั้งใจ เพราะเสียงพากย์ที่ลงตัวสามารถยกระดับอารมณ์ฉากไล่ล่าได้ แต่ก็เข้าใจคนที่อยากรู้ชื่อคนที่พากย์ตัวโปรด เพราะบางเสียงกลายเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว การหาชื่อจากเครดิตเวอร์ชันที่คุณมีเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุดสำหรับกรณีนี้

เพลงประกอบของ 'นครนรกซอมบี้คลั่ง' นี่ให้บรรยากาศแบบครบรสที่ทั้งโหด ขม และแอบเศร้ากระทบใจในเวลาเดียวกัน เสียงซินธ์หนัก ๆ ผสมกับเครื่องสายบางช่วง ทำให้ภาพเมืองร้างและความสิ้นหวังมีมิติ แต่ก็ยังมีเมโลดี้ที่จำได้ง่ายเมื่อฟังซ้ำ แนะนำให้เริ่มจากเพลงเปิดเพราะมักเป็นตัวกำหนดโทนของทั้งเรื่อง: จังหวะกระชับ เสียงกลองกระแทกกับเบสลึก ๆ จะทำให้รู้สึกเหมือนกำลังก้าวเข้าไปในโลกที่ไม่ปลอดภัย แต่ก็เต็มไปด้วยพลัง เพลงแนวนี้ฟังสนุกเวลาต้องการอารมณ์ลุ้นหรือจะเปิดขณะทำงานหนัก ๆ ก็ช่วยกระตุ้นความตึงเครียดได้ดี ไฮไลต์แรกคือเพลงเปิดที่มักมีเสียงร้องนำหรือชิ้นคอรัสชัดเจน เพลงนี้มักถูกเรียกว่า OP ในวงการและเป็นประตูสู่ธีมใหญ่ของเรื่อง เสียงร้องถ้าทำนองเข้มข้นจะทำให้บทซีนเปิดดูยิ่งใหญ่ขึ้น ส่วนดนตรีอินสทรูเมนทัลใน OP เมื่อฟังแยกรายชิ้นจะเห็นการเรียงเครื่องดนตรีที่เจ๋งมาก เช่นพวกสตริงจัดวางให้รู้สึกเหงา แต่เบสและเพอร์คัสชันดันให้อีกมิติหนึ่ง ฉันมักหยิบมาฟังตอนต้องการความตื่นตัวหรือเวลาขับรถกลางคืน เพลงเปิดแบบนี้ยังเหมาะกับการฟังในแบบ playlist ถ้าอยากรีแอคท์หรือรีแคปฉากเดือด ๆ อีกชิ้นที่โดดเด่นคือเพลงธีมหลักและเพลงบรรยากาศของเมือง (BGM) ที่ใช้ซ้ำบ่อย ๆ ระหว่างฉากเงียบและตึงเครียด เพลงพวกนี้มักจะเป็นพาร์ตช้า ๆ ใช้เปียโนหรือเครื่องสายแบบบาง ๆ แต่จัดแอมเบียนท์ซาวด์ให้กว้าง ฟังในหูฟังดี ๆ จะจับได้เลยว่ามีการผสมเสียงลม เสียงโลหะเล็ก ๆ ที่เพิ่มความรู้สึกของความทรุดโทรม เพลงธีมตัวละครบางท่อนมีเมโลดี้ซ้ำ ๆ ซึ่งพอได้ยินอีกทีก็ทำให้ความทรงจำของตัวละครนั้นย้อนกลับมา เป็นสิ่งที่ชอบมากเพราะมันเชื่อมฉากเข้าด้วยกันและทำให้ฉากเงียบ ๆ มีพลัง ปิดท้ายด้วยเพลงปิดหรือบัลลาดที่มักจะมีเมโลดี้เศร้าแต่งดงาม เพลงแนวนี้ฟังตอนจบอีพีแล้วจะช่วยเคลียร์อารมณ์ แถมหลายครั้งนักแต่งใส่เนื้อร้องที่แฝงความหม่นและความหวังเล็ก ๆ ไว้ด้วย ซึ่งทำให้เพลงเหล่านั้นไม่ใช่แค่ฉากปิด แต่กลายเป็นมู้ดสเตตเมนต์ของเรื่องไปเลย ส่วนเพลงแอ็กชันถ้าชอบจังหวะปั่น ๆ ก็เหมาะกับการฟังขณะออกกำลังกายหรือขับรถแรง ๆ เพราะมันกระตุ้นได้มาก สรุปคือชอบทั้ง OP ที่ดุดัน เพลง BGM ที่เป็นคีย์อารมณ์ และเพลงปิดที่ย่อยเรื่องด้วยความรู้สึก เพลงเหล่านี้ทำให้ฉันหวนคิดถึงฉากที่เห็นแสงไฟริบ ๆ ในเมืองร้างและยังคงเปิดวนบ่อย ๆ เวลาต้องการความเข้มข้นทางอารมณ์

อยากบอกตรงๆว่า ชื่อผู้กำกับของหนังเรื่อง 'ด่วนนรก ซอมบี้คลั่ง' เวอร์ชันพากย์ไทยก็คือ ยอน ซังโฮ (Yeon Sang-ho) นั่นแหละ การพูดแบบนี้ทำให้ผมนึกถึงว่าผลงานของเขามีเอกลักษณ์ชัดเจนทั้งเรื่องอารมณ์และจังหวะตึงเครียด ยอน ซังโฮเริ่มจากงานแอนิเมชันแล้วขยับมาทำหนังคนแสดง ทำให้เห็นมุมเล่าเรื่องที่ใส่รายละเอียดภาพและการเคลื่อนไหวของกล้องได้เด่น อย่าง 'Seoul Station' ที่เป็นงานแอนิเมชันก็สะท้อนธีมสังคมเหมือนกัน เวลาดูเวอร์ชันพากย์ไทย ผมชอบสังเกตว่าน้ำเสียงและจังหวะพากย์พยายามรักษาความเข้มข้นจากงานต้นฉบับไว้ แม้ว่าบางอารมณ์จะเปลี่ยนเฉดไปบ้าง แต่หัวใจเรื่องที่ยอนใส่ไว้ยังชัดเจนอยู่ การรู้ว่าผู้กำกับเป็นยอน ซังโฮ ทำให้การดูมีเลเยอร์ของการตีความเพิ่มขึ้นอีกชั้นเดียวเลย

พอเห็นชื่อ 'ด่วนนรก ซอมบี้คลั่ง' แวบแรก ฉันรู้เลยว่านี่ไม่ใช่แค่ซีรีส์ซอมบี้ทั่วไป มันเริ่มจากเมืองชายฝั่งเล็ก ๆ ที่มีงานเทศกาลปลาเป็นฉากเปิด ตัวเอกซึ่งเป็นคนหนุ่มคนหนึ่งต้องเผชิญกับการระบาดที่รวดเร็วและความโกลาหลที่กระจายจากตลาดไปยังชุมชนทั้งหมด เนื้อเรื่องโดยรวมเล่าถึงการลุกขึ้นของไวรัสชนิดหนึ่งที่ทำให้คนเปลี่ยนเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีพฤติกรรมรุนแรงและไร้เหตุผล เหตุการณ์หลัก ๆ กระจายเป็นชุดตอนที่แต่ละตอนเน้นมุมมองของตัวละครต่างกัน: ตอนแรกเป็นภาพความปกติที่แตกสลาย ตอนกลาง ๆ โฟกัสไปที่ความขัดแย้งของกลุ่มผู้รอดชีวิตที่แตกต่างทั้งในด้านจริยธรรมและความต้องการทรัพยากร แล้วก็มีตอนที่เปิดเผยเบื้องหลังการทดลองทางชีวภาพซึ่งเชื่อมโยงกับบริษัทเอกชนหนึ่ง ฉันประทับใจกับจังหวะของเรื่องที่ไม่ยึดติดกับการไล่ฆ่าซอมบี้เท่านั้น แต่นำเสนอการตัดสินใจที่หนักหน่วง เช่น การแลกชีวิตกับความปลอดภัยของกลุ่ม และความสัมพันธ์ระหว่างคนที่เคยเป็นศัตรูกลายเป็นพันธมิตร ในตอนสุดท้ายมีฉากหนึ่งซึ่งตัวเอกต้องเลือกทำสิ่งที่ดูเป็นการเสียสละใหญ่ ส่งท้ายด้วยโทนที่ทั้งเศร้าและหวังเล็ก ๆ ซึ่งยังคงติดอยู่ในหัวฉันช้า ๆ