เสียงพากย์ของปลาออสก้า ในเวอร์ชันไทยคือใคร?

ความทรงจำจากการนั่งดู 'Finding Nemo' ในโรงหนังบ้านเราครั้งแรกนั้นมีเสียงพากย์ไทยของนีโมติดหูจนอยากรู้ว่าใครอยู่เบื้องหลังเสียงนั้น เราอยากเล่าตรง ๆ ว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของภาพยนตร์เรื่องนี้เคยมีมากกว่าหนึ่งเวอร์ชันตามช่องทางการจัดจำหน่าย เช่น เวอร์ชันโรง เวอร์ชันดีวีดีหรือเวอร์ชันออกอากาศทางทีวี ซึ่งมักทำให้ชื่อของนักพากย์สำหรับตัวละครเด็กอย่างนีโมต่างกันไปในแต่ละเวอร์ชัน การพากย์ตัวละครเด็กบางครั้งทำโดยนักพากย์เด็กจริง ๆ หรือโดยนักพากย์หญิงที่ปรับโทนเสียงให้เด็กลง เพื่อให้ได้สัมผัสที่เป็นธรรมชาติ ถ้าอยากหาคำตอบชัดเจน วิธีที่แน่นอนคือเปิดเครดิตท้ายเรื่องในแผ่นหรือเวอร์ชันที่เราดูอยู่ เพราะรายละเอียดชื่อคนพากย์มักจะอยู่ตรงนั้น การตรวจดูปกดีวีดีหรือคำอธิบายบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่เป็นทางการก็ช่วยให้ยืนยันได้เช่นกัน สุดท้ายแล้วเสียงพากย์ไทยของนีโมเป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่ทำให้ตัวละครนั้นน่ารักและจำได้ไม่ลืม

ฉันเข้าใจว่าการหาชื่อผู้พากย์ไทยสำหรับตัวละครที่ชื่อคล้าย 'ออติวา' อาจสับสนได้บ่อย ๆ เพราะมีปัจจัยหลายอย่างเข้ามาเกี่ยวข้อง ในกรณีนี้ ไม่มีบันทึกสาธารณะที่ชัดเจนให้ชี้เป็นชี้ตายได้ทันที—ทั้งนี้เพราะบางผลงานมีการทำหลายเวอร์ชัน เช่น ฉบับโรงภาพยนตร์กับฉบับโทรทัศน์ที่ใช้ทีมพากย์ต่างกัน หรือมีการทำแฟนดับบ์ที่แพร่หลายในอินเทอร์เน็ตโดยไม่มีเครดิตเป็นทางการ ฉันมักจะดูที่เครดิตตอนท้ายของแผ่นบลูเรย์ ไลน์ครีเอเตอร์ของสตรีมมิ่ง หรือโพสต์จากสตูดิโอพากย์ไทยเป็นหลักเมื่ออยากยืนยันชื่อคนพากย์ ถ้าต้องการหลักฐานยืนยันจริงจัง ให้ลองหาเครดิตอย่างเป็นทางการจากแหล่งที่ปล่อยเวอร์ชันพากย์ไทย เช่น รายชื่อครีเอเตอร์ในแผ่นหรือหน้ารายการของแพลตฟอร์ม และโพสต์จากบัญชีทางการของผู้จัดจำหน่าย การพากย์ไทยบางครั้งถูกจดไว้ในฐานข้อมูลผลงานของนักพากย์แต่แยกตามปีและเวอร์ชัน ฉันคิดว่านี่เป็นทางออกที่ไว้วางใจได้มากกว่าการเดาแบบคร่าว ๆ

เราเป็นคนที่ชอบดูฉากพากย์เสียงจนสังเกตเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่บ่อย ๆ และเมื่อได้ยินคำถามว่า 'ใครพากย์เสียงตัวละครปลาคาบในภาพยนตร์' สิ่งแรกที่ต้องพูดคือมันขึ้นกับว่าหมายถึงเวอร์ชันไหน — ภาษาอังกฤษต้นฉบับหรือเวอร์ชันพากย์ไทย เพราะหลายครั้งตัวละครสัตว์ทะเลในหนังมีเสียงพากย์แตกต่างกันตามภาษาหรือฉบับจำหน่าย ในมุมของแฟนแอนิเมชัน ผมมักจะเช็คเครดิตตอนท้ายหรือป้ายข้อมูลของฉบับที่ดูว่าเขียนว่าใครรับผิดชอบเสียงนั้น เพราะบางเรื่องตัวละครที่ดูเหมือนตัวเล็ก ๆ ก็ได้รับการพากย์โดยนักพากย์ชื่อดังหรือดาราที่ผู้อื่นอาจไม่คาดคิด ตัวอย่างผลงานที่มีตัวละครปลาโดดเด่นอย่าง 'Finding Nemo' กับ 'The Little Mermaid' ก็มีการเลือกนักพากย์ที่เหมาะกับคาแรกเตอร์ ทำให้เสียงมีเอกลักษณ์ต่างกันในแต่ละภาษาที่ฉาย ถ้าตั้งใจอยากรู้แบบชัวร์ ๆ ให้ลองเทียบฉบับที่เห็นว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน — เวอร์ชันโรงภาพยนตร์, เวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์ หรือเวอร์ชันพากย์ไทย — แล้วดูเครดิตของเวอร์ชันนั้น การจับคู่ว่าใครพากย์ในเวอร์ชันที่คุณดูจะให้คำตอบที่ตรงที่สุด เพราะมีกรณีที่ตัวละครเดียวกันถูกพากย์โดยคนละคนในแต่ละประเทศ ซึ่งทำให้เสียงและบุคลิกแตกต่างไปได้มากทีเดียว

เราเชื่อมโยงชื่อ 'อาเธน่า' เข้ากับ 'Saint Seiya' เป็นอันดับแรกเพราะบทบาทของเธอมักเด่นชัดในความทรงจำของแฟนการ์ตูนไทยหลายรุ่น จากประสบการณ์ที่ติดตามฉบับพากย์ไทยในโทรทัศน์และเทปรายการการ์ตูนสมัยก่อน ต้องบอกว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'อาเธน่า' มักไม่เหมือนกันลักษณะหนึ่งเดียว บางครั้งมีการพากย์ใหม่เมื่อมีการนำกลับมาฉายซ้ำหรือออกฉบับดีวีดี อีกทั้งรายการเครดิตของการฉายสดในอดีตก็ไม่ค่อยเก็บรายละเอียดเหมือนปัจจุบัน ทำให้ชื่อผู้พากย์ไทยที่คอยโผล่ในความทรงจำของคนดูอาจต่างกันไปตามยุคและช่อง ถ้ากำลังมองหาชื่อที่ระบุชัดเจน แนะนำให้สำรวจเครดิตของฉบับที่คุณดูเป็นหลัก เพราะฉบับโทรทัศน์ สตรีมมิง หรือดีวีดี อาจมีการใช้ทีมพากย์ต่างกันจริง ๆ แต่ภาพรวมคือไม่มีชื่อเดียวที่เป็นคำตอบตายตัวสำหรับ 'อาเธน่า' เวอร์ชันไทย — มันเป็นเรื่องของเวอร์ชันและช่วงเวลามากกว่า

ประเด็นเรื่องเสียงพากย์ของมัสยาคือคำถามที่ผมเห็นบ่อยในชุมชนแฟนทั่วไทย ผมมักตอบแบบตรงไปตรงมาว่า ชื่อผู้พากย์ในเวอร์ชันไทยของตัวละครบางตัว อาจแตกต่างกันไปตามการจัดจำหน่ายหรือสตูดิโอพากย์ที่รับงาน บางครั้งการออกอากาศทางทีวีใช้พากย์ชุดหนึ่ง ขณะที่สตรีมมิงหรือดีวีดีใช้ชุดอื่น ฉะนั้นถ้าถามว่าเสียงพากย์ของมัสยาเป็นใครในเวอร์ชันพากย์ไทย คำตอบที่แน่นอนต้องอ้างจากเครดิตของเวอร์ชันที่กำลังดูอยู่เท่านั้น ในมุมของคนติดตามงานพากย์ ผมชอบสังเกตน้ำเสียงกับเทคนิคการสื่ออารมณ์ เพราะแม้ชื่อคนพากย์จะเปลี่ยนไป น้ำเสียงและการตีความตัวละครมักสะท้อนสไตล์ของสตูดิโอนั้น ๆ เสมอ นี่เป็นเหตุผลที่ผมมักบันทึกว่าเวอร์ชันไหนพากย์โดยใครไว้ในสมุดเล็ก ๆ ของตัวเอง เวลานึกย้อนกลับมาก็จะเข้าใจความแตกต่างระหว่างเวอร์ชันได้ดีขึ้น

ชื่อ 'ไอ้ฟัก' ทำให้คนทั่วไปงงได้ง่าย สำนวนเรียกเล่น ๆ แบบนี้มักเกิดจากการให้ฉายา หรือเสียงร้องประจำตัวของตัวละครไม่ใช่ชื่อทางการ ดังนั้นเวลาใครถามว่าใครพากย์เสียง 'ไอ้ฟัก' ผมจะพยายามแยกบริบทก่อนเสมอ เพราะคำตอบขึ้นกับว่าเจ้าตัวนั้นอยู่ในสื่อแบบไหน — การ์ตูนเด็ก รายการตลก หรือหนังยาว ในฐานะแฟนการ์ตูนรุ่นเก่า ผมเห็นว่าชื่อเล่นแบบนี้มักถูกใช้กับตัวละครรองที่มีคาแรกเตอร์ตลกหรือเสียงประหลาด นักพากย์คนไทยที่เชี่ยวชาญบทแบบนั้นมักให้เสียงที่โดดเด่นจนคนจดจำและเรียกตามเสียง เช่น เสียงทุ้มตัน เสียงแหลมแหวก หรือเสียงพูดติดสำเนียง ฉะนั้นถ้าเจอคำถามแบบนี้บ่อย ๆ ผมจะไล่ดูบริบทก่อนว่านี่มาจากการ์ตูนตอนเด็ก รายการสั้น หรือภาพยนตร์ แล้วค่อยเทียบกับนักพากย์ที่มักได้รับบทคล้าย ๆ กัน สรุปแบบเป็นกันเอง: ชื่อเล่น 'ไอ้ฟัก' ไม่บอกตำแหน่งพอที่จะให้ชื่อผู้พากย์แบบชัวร์ ๆ ได้ทันที แต่ผมเชื่อว่าถ้ารู้ว่าตัวละครโผล่ในเรื่องอะไร ก็จะจับคู่กับนักพากย์ที่เหมาะสมได้ง่ายขึ้น และการฟังซ้ำ ๆ สักรอบสองรอบมักช่วยให้จำสำเนียงและน้ำเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ได้ดีขึ้นจริง ๆ

ขอเริ่มด้วยตรงนี้ก่อนว่าชื่อ 'ออล' ในคำถามอาจหมายถึงตัวละครที่หลายคนมักย่อชื่อไว้ เช่น 'All Might' จาก 'My Hero Academia' — ฉะนั้นผมจะพูดในมุมของแฟนที่ติดตามทั้งเวอร์ชันต้นฉบับและการพากย์ต่างประเทศ ผมเป็นคนชอบสังเกตการพากย์ชัดเจนว่าเสียงต้นฉบับของ 'All Might' มาจาก Kenta Miyake (ญี่ปุ่น) ส่วนเวอร์ชันภาษาอังกฤษที่หลายคนคุ้นคือ Christopher Sabat ที่ใส่พลังเสียงแบบแมนๆ ให้ตัวละครนี้ได้ชัดเจน เวอร์ชันไทยของอนิเมะบางเรื่องมักมีคนพากย์ที่ทำโทนเสียงใกล้เคียงกับต้นฉบับเพื่อถ่ายทอดความอบอุ่นผนวกความทรงพลัง แต่ต้องบอกก่อนว่าในตลาดไทยบางเรื่องมีหลายเวอร์ชัน (ทีวี/ดีวีดี/สตรีมมิ่ง) ทำให้ชื่อผู้พากย์อาจต่างกันไปตามสตูดิโอและการจัดจำหน่าย จากมุมมองแฟน ผมมักสังเกตงานอื่นๆ ของคนที่พากย์บทแบบนี้ว่าพวกเขามักมีผลงานพากย์ตัวละครพี่ใหญ่ หรือตัวละครที่ให้คำแนะนำ เช่นบทพ่อหรือเมนทอร์ในอนิเมะ ผมชอบฟังแล้วจับคู่ว่าใครปล่อยพลังเสียงหนักๆ แล้วใครลงโทนอบอุ่นได้นุ่มลง — ซึ่งช่วยให้รู้ว่าคนพากย์คนเดิมมีผลงานอะไรบ้าง แม้คราวนี้ผมไม่ได้ระบุชื่อผู้พากย์ไทยเจาะจง แต่ถ้าให้พูดถึงแนวทางการเลือก ผมเห็นสตูดิโอไทยเลือกนักพากย์ที่มีพลังและโทนอบอุ่นเป็นหลัก

ชื่อ 'อคา' มักจะทำให้ผมนึกถึงหลายตัวละครที่ถูกเรียกสั้น ๆ แบบนี้ในงานต่าง ๆ ทำให้คำตอบแบบตรงไปตรงมาที่สุดคือ: ต้องรู้ก่อนว่าคุณหมายถึงตัวละครจากเรื่องไหน เพราะชื่อเดียวกันอาจปรากฏในแอนิเมะ เกม หรือซีรีส์หลายเรื่อง ถ้าพูดจากมุมมองแฟน ๆ ผมมักจะเริ่มจากเช็กเครดิตตอนจบของพากย์ไทยของตอนนั้น ๆ หรือดูรายละเอียดเสียงพากย์ที่มาพร้อมกับเวอร์ชันบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งอย่างเป็นทางการ — ข้อมูลพวกนี้มักบอกชื่อทีมพากย์หรือรายชื่อพากย์หลัก ซึ่งเป็นวิธีที่ตรงและชัดเจนที่สุด ในประสบการณ์ส่วนตัวการตามดูเพจของผู้จัดจำหน่ายในประเทศไทยหรือเพจของสตูดิโอพากย์มักได้คำตอบเร็วกว่า ถ้าพบชื่อสตูดิโอแล้วลองดูโพสต์เก่า ๆ หรือคอมเมนท์มักมีคนโพสต์เครดิตไว้ หากอยากให้ผมช่วยระบุให้ชัดเจน ให้บอกชื่อเรื่องที่คุณหมายถึงมาอีกที — ผมจะเล่าให้ละเอียดขึ้นโดยไม่วกไปมา

ฉันค่อนข้างชอบคาแรคเตอร์แสบ ๆ แบบนั้น และเมื่อพูดถึงชื่อโอนิสึกะ ใจนึงก็คิดถึงมุกกวน ๆ ในซีรีส์ญี่ปุ่นที่ดังมากชิ้นหนึ่งคือ 'Great Teacher Onizuka' ซึ่งการพากย์ไทยของตัวละครหลักในเวอร์ชันต่าง ๆ มักไม่ได้มีชื่อผู้ให้เสียงเป็นที่พูดถึงอย่างเป็นทางการเสมอไป ฉันเองเลยมองมันแบบแฟนที่ติดตามทั้งเวอร์ชันอนิเมะและเวอร์ชันคนแสดง: บางครั้งการออกอากาศทางทีวีจะใช้การพากย์ท้องถิ่นที่เครดิตไม่ละเอียด บางครั้งมีเฉพาะซับไทยเท่านั้น ผลคือชื่อผู้พากย์ไทยของโอนิสึกะจึงแตกต่างกันไปตามแหล่งฉายและลิขสิทธิ์ ถ้าต้องการข้อมูลระบุชัดเจน ให้มองหาชื่อในเครดิตตอนท้ายของแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์แบบทางการ ซึ่งโดยปกติจะเป็นแหล่งที่เชื่อถือได้มากกว่าเทปอัดหรือสตรีมมิ่งที่ไม่มีเครดิตครบถ้วน สรุปแบบง่าย ๆ ว่า ชื่อผู้พากย์ไทยอาจไม่เหมือนกันในทุกเวอร์ชัน และถ้ามีเครดิตทางการอยู่ แหล่งนั้นเป็นที่ที่บอกคำตอบได้ชัดที่สุด — ส่วนความทรงจำเกี่ยวกับเสียงกวน ๆ ของตัวละครนี่ยังคงชวนยิ้มได้อยู่เสมอ