แฟนหนังอยากรู้ว่าใครพากย์ใน The Hobbit 2 พากย์ไทย?

เสียงพากย์ไทยใน 'The Hobbit: An Unexpected Journey' มีความยุ่งเหยิงกว่าที่ผมคาดไว้ตอนแรก — หลัก ๆ เป็นเพราะมีหลายเวอร์ชันที่ออกมาในไทย ทั้งฉายในโรง ฉายทางทีวี และแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมนักพากย์คนละชุดกัน จากมุมมองคนดูที่ติดตามพากย์ไทย ผมมักจะเห็นว่าเวอร์ชันฉายในโรง (theatrical dub) จะมีเครดิตแยกชัดเจนในตอนท้ายของหนัง ส่วนเวอร์ชันที่ฉายทางช่องทีวีหรือฉบับดิจิทัลบางครั้งก็เปลี่ยนทีมพากย์เพราะสตูดิโอหรือผู้จัดจำหน่ายต่างกัน ทำให้ชื่อคนพากย์ที่เราได้ยินในทีวีอาจไม่ตรงกับชื่อในแผ่นบลูเรย์ นี่คือสาเหตุที่หลายคนสงสัยว่าใครเป็นคนพากย์ Bilbo, Gandalf หรือ Thorin ในฉบับไทยจริง ๆ ในแง่ของความทรงจำส่วนตัว เสียงพากย์ไทยที่โดดเด่นส่วนใหญ่จะเป็นเสียงที่จับคาแรกเตอร์ของตัวละครได้ดี แม้จะไม่ตรงกับน้ำเสียงต้นฉบับ 100% สำหรับคนที่อยากสะสมไว้ แนะนำให้เก็บฉบับแผ่นที่มีเครดิตชัด ๆ เพราะนั่นคือแหล่งข้อมูลที่แน่นอนที่สุดสำหรับชื่อคนพากย์แต่ละบท และการเปลี่ยนทีมพากย์ก็เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การดูหนังต่างประเทศในบ้านเรา — บางครั้งก็แปลกใหม่ บางครั้งก็น่าเสียดาย แต่มันก็ทำให้เวอร์ชันไทยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวได้เหมือนกัน

ความลึกลับของเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'The Thing' ทำให้ผมติดตามข่าวสารวงการหนังเก่าเสมอ ในประสบการณ์ส่วนตัว บ่อยครั้งที่หนังสัญชาติฝรั่งยุค 70–80 ถูกพากย์ไทยหลายครั้งโดยเวอร์ชันต่างกัน เช่น ออกอากาศทางทีวีกับเวอร์ชันที่ออกวางจำหน่ายบนวิดีโอหรือดีวีดี ซึ่งแต่ละเวอร์ชันมักใช้ทีมพากย์ไม่ซ้ำกันและหลายครั้งก็ไม่มีเครดิตรายชื่อนักพากย์ให้ดูอย่างเป็นทางการ ทำให้ชื่อคนพากย์ของฉบับไทยสำหรับ 'The Thing' ยากจะระบุแน่ชัด เมื่อย้อนมองบรรยากาศตอนนั้น ผมคิดว่าสตูดิโอพากย์และสถานีโทรทัศน์มีบทบาทใหญ่ — บางฉบับอาจพากย์โดยทีมงานของสถานีช่องเอกชน บางฉบับเป็นดิจิทัลรีมาสเตอร์ที่อาจทำพากย์ใหม่ ซึ่งต่างจากความเป็นระเบียบของเครดิตในภาพยนตร์อย่าง 'Alien' ที่มักจะมีการบันทึกรายชื่อนักแสดงพากย์ไว้ชัดเจนกว่า โดยสรุปแล้ว ผมมองว่าสำหรับคนที่อยากรู้ชื่อจริงของคนพากย์ไทยใน 'The Thing' อาจต้องตรวจดูรายละเอียดเวอร์ชันที่เจาะจง (เช่น ฉบับบันทึกออกอากาศปีไหน หรือดีวีดีจากบริษัทใด) เพราะชื่อคนพากย์มีโอกาสเปลี่ยนไปตามเวอร์ชัน และนั่นคือเสน่ห์งง ๆ ของหนังคลาสสิกเรื่องนี้

พูดถึงตัวเลือกแบบแผ่นแล้ว 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' มักมีเวอร์ชันดีวีดีหรือบลูเรย์ที่มาพร้อมเสียงพากย์ไทยในตลาดไทย โดยเฉพาะถ้าเป็นแผ่นที่ออกช่วงปีที่หนังฉายหรือชุดบ็อกซ์เซ็ตไตรภาค ผมมักจะเก็บแผ่นเวอร์ชันไดเรกเตอร์คัทและเวอร์ชันพิเศษไว้เพราะมักมีแทร็กภาษาเพิ่มเติมและคอมเมนทารีที่หายาก การหาซื้อทำได้จากร้านขายแผ่นมือหนึ่ง/มือสอง ตลาดออนไลน์ หรือร้านที่ขายสินค้าแฟนซับและของสะสม บางครั้งแผ่นนำเข้าจากต่างประเทศก็มีเมนูภาษาไทยให้เลือก แต่ต้องอ่านรายละเอียดก่อนซื้อ การมีแผ่นทำให้มั่นใจได้ว่าเสียงพากย์ไทยจะเล่นได้เสมอโดยไม่ขึ้นกับลิขสิทธิ์สตรีมมิ่ง และยังคงคุณภาพภาพเสียงดีอีกด้วย เป็นตัวเลือกที่เหมาะกับคนที่ชอบสะสมและอยากได้เวอร์ชันที่แน่นอน

หลายคนถามมาว่าใครพากย์ไทยใน 'Pacific Rim 3' — ผมขออธิบายแบบตรงไปตรงมาว่าตอนนี้ยังไม่มีการประกาศรายชื่อทีมนักพากย์ไทยอย่างเป็นทางการสำหรับภาพยนตร์เรื่องนี้ จากประสบการณ์การติดตามการเข้าฉายในไทย ผมเห็นว่าข้อมูลแบบนี้มักจะเผยแพร่ต่อเมื่อผู้จัดจำหน่ายประเทศไทยปล่อยเทรลเลอร์เวอร์ชันไทยหรือประกาศรายละเอียดการฉายเช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นกับ 'Star Wars: The Force Awakens' ซึ่งทีมพากย์ไทยถูกเปิดเผยพร้อมกับโปรโมชันภาษาไทย ดังนั้นถ้ายังไม่มีประกาศ แปลว่าเรายังต้องรอรับข้อมูลจากช่องทางทางการของผู้จัดจำหน่ายหรือโรงภาพยนตร์ ส่วนถ้าผลงานออกมาแล้วและคุณอยากเช็กชื่อจริง ๆ ให้มองท้ายเครดิตหรือเวอร์ชันดีวีดี/สตรีมมิ่ง เพราะรายการพากย์มักจะอยู่ในช่วงเครดิตท้ายเรื่อง นี่แหละคือวิธีที่ผมใช้กันเสมอเมื่ออยากรู้ว่าใครพากย์ตัวละครที่เราชอบ

เราเพิ่งนึกได้ว่าพากย์ไทยของ 'The Hobbit' นำเสนอสีสันอีกแบบที่ต่างจากต้นฉบับมากกว่าที่คิด ในแง่ของน้ำเสียงและโทนของตัวละครมีการปรับให้เข้าใจง่ายขึ้นสำหรับผู้ชมไทย โดยเฉพาะด้านอารมณ์ที่บางครั้งถูกทำให้ชัดขึ้นหรือเรียบลงเพื่อให้คนทั่วไปจับความได้ทันที เสียงของบิลโบในเวอร์ชันไทยมักถูกทำให้ฟังอบอุ่นและเข้าถึงได้ง่ายกว่าเวอร์ชันต้นฉบับที่มีสำเนียงและน้ำเสียงเฉพาะตัวจากการแสดงของ Martin Freeman การเลือกน้ำเสียงแบบนี้ทำให้บางมุมของความกล้าและความลังเลถูกขยายให้ชัดเจนขึ้น ในฉากที่บิลโบเป็นกังวลก่อนออกผจญภัย เสียงพากย์ไทยจะใส่อินโทเนชันแบบที่คนไทยคุ้นเคย ทำให้รู้สึกร่วมได้เร็วขึ้น อีกจุดที่สะดุดคือกอลลัม — เสียงแบบกระซิบหรือแยกบุคลิกสองด้านในต้นฉบับถูกถ่ายทอดแตกต่างบ้างในไทย บางครั้งความหลอนถูกลดทอนเพื่อให้เด็กดูได้โดยไม่กลัวเกินไป นอกจากนี้บทพูดที่เป็นภาษาโบราณหรือสำนวนกลางอังกฤษมักถูกแปลงเป็นไทยที่ธรรมชาติขึ้นและใส่อรรถรสแบบท้องถิ่น ทำให้มีความเป็นกันเองมากขึ้น อย่างไรก็ตามสิ่งที่เสียไปคือน้ำหนักของสำเนียงและบางมุกคำพูดที่เล่นกับเสียงในภาษาอังกฤษซึ่งเมื่อแปลแล้วอาจลดทอนความเฉพาะตัวของตัวละครไปบ้าง สรุปแล้ว เวอร์ชันพากย์ไทยให้ความสำคัญกับการสื่อสารอารมณ์ตรงไปตรงมาและการเข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นมากกว่าเน้นรักษาเอกลักษณ์สำเนียงหรือสำนวนของต้นฉบับ ผลลัพธ์คือคนไทยหลายคนรู้สึกอบอุ่นและเข้าใจง่ายขึ้น แต่ผู้ที่ชอบรายละเอียดเล็กๆ ของการแสดงต้นฉบับอาจคิดถึงความต่างเหล่านี้บ้าง

เสียงพากย์ไทยของ 'Aquaman' มักไม่ใช่ชื่อเดียวกันสำหรับทุกเวอร์ชัน เพราะมีทั้งฉบับโรง ฉบับทีวี บลูเรย์ และสตรีมมิงซึ่งอาจจ้างทีมนักพากย์ต่างกัน ในมุมมองของคนดูหนังผมชอบสังเกตว่าเสียงไทยในฉากลองเล่ห์หรือฉากที่ต้องการน้ำหนักเสียงหนัก ๆ มักจะใช้คนที่มีโทนทุ้มและน้ำเสียงคมเหมาะกับคาแรกเตอร์ของเจสัน โมโมอา แต่ผมเคยเจอเวอร์ชันที่เสียงให้ความรู้สึกต่างกันไปจนแทบจำไม่ออกว่าเป็นตัวละครเดียวกัน นั่นเลยทำให้คำตอบตรง ๆ ว่า "ใครเป็นนักพากย์" ต้องระบุว่าพูดถึงฉบับไหน ถ้าต้องสรุปแบบรวบรัด: ชื่อคนพากย์ไทยขึ้นกับว่าคุณดูเวอร์ชันใด ถ้าดูแบบพากย์ไทยฉบับฉายในโรงหรือบลูเรย์ ชื่อผู้พากย์มักอยู่ในเครดิตท้ายเรื่อง ส่วนเวอร์ชันบนทีวีหรือสตรีมมิงอาจใช้ทีมพากย์คนละชุด ความรู้สึกเวลาได้ยินเสียงที่ใช่ยังคงเป็นสิ่งที่ทำให้แฟน ๆ หลงรักฉากของ 'Aquaman' ได้อยู่ดี

สไตล์พากย์ไทยของ 'สไปเดอร์วิก ภาค 2' ทำให้ผมตั้งใจดูเครดิตจนจบเพราะอยากรู้ว่าใครให้เสียงตัวละครโปรดของเรา ผมดูรอบที่ฉายพากย์ไทยแล้วและจดไว้คร่าวๆ ว่าในเครดิตท้ายเรื่องจะมีชื่อผู้พากย์หลักครบทั้งไมลส์ กวิน ปีเตอร์ และตัวละครจากจักรวาลอื่น ๆ แต่ถาเป็นคำตอบแบบตรงไปตรงมา รายชื่อพากย์ไทยที่แน่นอนและเป็นทางการมักจะปรากฏในเครดิตท้ายภาพยนตร์, บนเพจของผู้จัดจำหน่ายในไทย หรือบนปกดีวีดี/บลูเรย์ที่วางขาย ถ้าอยากได้รายชื่อแบบยืนยัน ให้เปิดดูเครดิตท้ายเรื่องตอนจบแบบพากย์ไทยหรือเช็กโพสต์ประกาศจาก Sony Pictures (ประเทศไทย) หรือเครือโรงภาพยนตร์ที่ฉาย เพราะผู้จัดจำหน่ายมักโพสต์แผ่นรายชื่อพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ — นี่เป็นวิธีที่แน่นอนที่สุดที่ผมใช้ดูชื่อพากย์สำหรับหนังต่างประเทศที่ฉายพากย์ไทย

ในเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald' ชื่อพากย์ที่แน่นอนมักถูกระบุไว้ท้ายเครดิตจริงๆ — นั่นเป็นแหล่งข้อมูลที่ชัดเจนที่สุดที่ผมมักชี้ให้เพื่อน ๆ ดูเมื่อมีคนถามกันในวงการแฟนหนัง สิ่งที่อยากเล่าให้ฟังคือ เวอร์ชันที่ฉายโรง กับเวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์หรือการฉายทีวี อาจใช้สตูดิโอพากย์และนักพากย์คนละชุดกัน ดังนั้นถ้าคุณเห็นคนอ้างชื่อบนหน้าเพจแฟนเพจ บางทีอาจเป็นการอ้างอิงจากการฉายช่องทีวี ไม่ใช่พากย์โรง จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมมักตรวจสอบเครดิตท้ายเรื่องหรือแผ่นบลูเรย์เป็นหลัก เพราะจะมีทั้งรายชื่อนักพากย์ไทย และข้อมูลสตูดิโอที่รับงานพากย์ชื่อชัดเจน นอกจากนี้เพจอย่างเป็นทางการของผู้จัดจำหน่ายในไทย เช่น เพจของบริษัทผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ มักโพสต์ข้อมูลการฉายพากย์ไทยตอนโปรโมต บางครั้งยังมีโพสต์แนะนำทีมพากย์ให้แฟน ๆ รู้จักด้วย ถ้าอยากได้ชื่อทันที ลองเปิดเครดิตท้ายเรื่องของเวอร์ชันที่คุณมีหรือเช็กแผ่นบลูเรย์/ดีวีดี เพราะนั่นคือแหล่งที่ข้อมูลแม่นยำที่สุด ส่วนถ้าต้องการให้ผมช่วยสรุปชื่อจากเครดิตให้เป็นรายการอ่านง่ายสำหรับส่งต่อ ผมยินดีแบ่งปันความเห็นและความชอบส่วนตัวเกี่ยวกับคนพากย์ที่ชอบที่สุดด้วย

ฉบับพากย์ภาษาไทยของ 'The Hobbit' เวอร์ชันฉายในโรงและดีวีดีมักจะไม่แสดงชื่อคนพากย์ทุกตัวละครอย่างละเอียด โดยเฉพาะตัวละครสมทบอย่างโทรลล์ที่มีเสียงดิบและขนาดใหญ่ ผมสังเกตจากเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดีไทยบางรุ่นว่าทีมพากย์มักระบุเป็นกลุ่มนักพากย์หรือสตูดิโอมากกว่าจะไล่ชื่อเป็นรายตัว ในมุมของคนดูที่ติดตามงานพากย์ ผมรู้สึกว่าความเป็นทีมและการผสมเสียงมีบทบาทมากกว่าแบรนด์ของนักพากย์คนใดคนหนึ่ง ฉะนั้นเสียงโทรลล์ที่เราจำได้อาจมาจากนักพากย์หลายคนร่วมกัน ทำให้การระบุชื่อคนพากย์เดียวสำหรับโทรลล์ในฉบับไทยเป็นเรื่องยากสักหน่อย ผมคิดว่าสำหรับคนที่อยากรู้จริง ๆ วิธีที่ชัดเจนที่สุดคือดูเครดิตแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ไทย เพราะบางครั้งข้อมูลแบบนี้มีบันทึกไว้ในสื่อทางการ แต่ถ้าไม่มี ก็ต้องยอมรับว่าเสียงนั้นเป็นผลงานของทีมพากย์รวมที่สร้างบรรยากาศให้ฉากโทรลล์โดดเด่นได้อย่างลงตัว

คนดูที่ชอบเก็บรายละเอียดเสียงต้นฉบับอย่างเรา มองว่าเวอร์ชันภาษาอังกฤษของ 'The Hobbit 2' มีมนต์เสน่ห์ที่พากย์ไทยจับไม่ได้ทั้งหมด ความเป็นเอกลักษณ์มาจากการแสดงด้วยน้ำเสียงเดียวของนักแสดงต้นฉบับ การเน้นจังหวะคำ พยางค์ และสำเนียงเฉพาะตัวของตัวละครบางตัวทำให้ฉากยิ่งมีความเข้มข้น เช่นฉากเผชิญหน้ากับมังกรซึ่งพลังเสียงของผู้พากย์ต้นฉบับมีมิติ ทำให้รู้สึกได้ถึงความน่ากลัวและโทนตลกปนทึมที่นักพากย์ไทยอาจแปลความต่างไป นอกจากนั้น ดนตรีประกอบกับมิกซ์เสียงในต้นฉบับถูกออกแบบให้ทำงานร่วมกับบทพูดแบบดั้งเดิม การแปลและพากย์ใหม่อาจเปลี่ยนจังหวะหรือโทนเล็กน้อยซึ่งส่งผลต่ออารมณ์โดยรวม ถ้าอยากสัมผัสงานสร้างและการแสดงต้นฉบับอย่างเต็มที่ พร้อมกับฝึกอ่านซับภาษาอังกฤษ การดูแบบต้นฉบับพร้อมคำบรรยายจะคุ้มค่า แต่ถ้ากังวลเรื่องการอ่านซับหรือชอบความสบายตา พากย์ไทยก็เป็นทางเลือกที่โอเค สรุปแล้วผมมักเลือกต้นฉบับเมื่อต้องการประสบการณ์แบบเต็มอิ่ม และสลับมาดูพากย์ไทยเพื่อผ่อนคลายหรือจับรายละเอียดที่ซับไทยถ่ายทอดได้ดี