ใครเป็นคนพากย์เสียงใน The Nutty Professor พากย์ไทย?

การแปลบทพากย์ของ 'The Nutty Professor' ในไทยมักไม่ใช่งานของคนคนเดียว แต่คนที่รับหน้าที่เรียบเรียงบทพากย์หรือแปลบทจริงมักจะปรากฏในเครดิตท้ายเรื่องของเวอร์ชันไทยนั้นๆ ผมชอบสังเกตบรรทัดเครดิตที่เขียนว่า 'แปลบท' หรือ 'เรียบเรียงบทพากย์' เพราะชื่อที่ต้องการจะอยู่ตรงนั้นเสมอ อย่างไรก็ตาม เวอร์ชันของหนังอาจมีหลายชุด—มีเวอร์ชันที่ทำสำหรับฉายโรง, เวอร์ชันที่ตัดต่อสำหรับทีวี, หรือเวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์—และแต่ละเวอร์ชันอาจใช้คนแปลคนละคน บางครั้งผู้กำกับพากย์หรือสตูดิโอพากย์ก็เป็นคนดัดแปลงมุกให้เข้ากับภาษาไทยเองด้วย ดังนั้นถ้าต้องการรู้ว่าใครแปลบทให้ตรงกับต้นฉบับมากที่สุด ให้ดูเครดิตท้ายของเวอร์ชันไทยที่คิดว่าน่าจะเป็นต้นฉบับ เพราะชื่อผู้แปลมักจะระบุไว้ตรงนั้นจริง ๆ ส่วนความตรงกับต้นฉบับนั้นก็ขึ้นกับแนวทางของผู้แปลและนโยบายของผู้จัดจำหน่ายด้วย บทที่ยึดถือตรงตัวกับภาษาอังกฤษจะต่างจากบทที่ปรับมุกให้คนดูไทยเข้าใจง่าย ซึ่งผมมักชื่นชอบเวอร์ชันที่บาลานซ์สองอย่างนี้ได้ดี

เรื่องนี้เป็นหนึ่งในปริศนาที่แฟนหนังสยองขวัญในไทยมักพูดถึงกันเสมอ ฉันติดตามเรื่องเสียงพากย์ไทยมานานจนรู้สึกได้ว่าบางผลงานกลับไม่มีข้อมูลชัดเจนเลย และ 'The Descent' ก็อยู่ในกลุ่มนั้น ชื่อผู้พากย์ไทยสำหรับภาพยนตร์เรื่องนี้มักไม่ถูกบันทึกไว้ในสื่อสาธารณะ เช่น ปกแผ่นดีวีดีหรือข้อมูลบนช่องโทรทัศน์เมื่อครั้งออกอากาศ ซึ่งทำให้การระบุรายชื่อเป็นเรื่องยาก อีกเหตุผลหนึ่งคือภาพยนตร์บางเรื่องถูกพากย์หลายเวอร์ชัน — เวอร์ชันสำหรับออกอากาศทีวี เวอร์ชันสำหรับดีวีดี หรือแม้แต่การรีมาสเตอร์ที่อาจใช้ทีมนักพากย์ต่างกัน ทำให้เกิดความสับสนเมื่อพยายามตามรายชื่อคนพากย์ จากมุมมองแฟน ๆ การสืบหาชื่อพากย์ไทยจึงกลายเป็นงานสืบค้นแบบแฟนคลับ: บางครั้งชื่อจะหลุดมาในคอมเมนต์ของคนที่บันทึกเทปเก่า ๆ หรือในเอนด์เครดิตของแผ่นที่ยังหาได้ แต่กรณีของ 'The Descent' ยังไม่มีการรวบรวมข้อมูลที่เป็นทางการและแน่นอน ฉันเห็นว่าความไม่แน่นอนแบบนี้ทำให้การเก็บประวัติการพากย์ไทยมีเสน่ห์แบบหนึ่ง — มันชวนให้เราระลึกถึงยุคที่การพากย์เป็นงานที่มักไม่ได้รับการจารึกไว้แน่นอนนัก ส่วนตัวแล้วฉันมองว่านี่เป็นอีกเหตุผลที่ทำให้การแลกเปลี่ยนความทรงจำระหว่างแฟน ๆ มีคุณค่า เมื่อมีใครนำแผ่นเก่าหรือคลิปจากทีวีขึ้นมา ก็เหมือนได้เปิดกล่องความทรงจำของวงการพากย์ไทยขึ้นมาใหม่

อยากแชร์แบบตรงไปตรงมาว่าการหา 'The Nutty Professor' พากย์ไทยมีหลายทางเลือก แต่ต้องใช้เวลาเช็กหน่อย เพราะเวอร์ชันพากย์ไทยอาจมีแค่บางแพลตฟอร์มหรือแผ่นดีวีดีเท่านั้น ฉันมักเริ่มจากบริการให้เช่าดิจิทัลอย่าง YouTube Movies หรือ Google Play (ตอนนี้เป็น Google TV) กับ Apple iTunes เพราะพวกนี้มักมีตัวเลือกเสียง/คำบรรยายให้ดูในหน้ารายการ ถ้ารายการบอกว่า 'Thai' หรือมีคำว่า 'พากย์ไทย' ก็เสร็จเลย อีกทางคือเช็กร้านค้าออนไลน์ในไทยอย่าง Shopee, Lazada หรือร้านแผ่นมือสองที่มักมีแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ลงรายละเอียดไว้ว่ามี 'พากย์ไทย' หรือไม่ สุดท้ายฉันก็ไม่ละเลยชุมชนแฟนหนัง—กลุ่มเฟซบุ๊กหรือฟอรัมในไทยมักมีคนประกาศขายแผ่นที่มีพากย์ไทยหรือชี้แหล่งสตรีมที่มีเสียงไทย ให้ใช้วิธีพวกนี้ร่วมกันเพื่อยืนยันความแน่นอนก่อนกดเช่า/ซื้อ

แสงสีและการแสดงอารมณ์ในฉากเปิดของ 'Raya and the Last Dragon' ทำให้ฉันนึกถึงเสียงพากย์ไทยที่ต้องมีพลังและอ่อนโยนพร้อมกัน ฉันจำได้ว่าครั้งแรกที่ได้ยินเวอร์ชันไทย รายนั้นถูกพากย์โดยอุรัสยา เสปอร์บันด์ ซึ่งให้โทนเสียงที่อบอุ่นแต่ไม่ขาดความเด็ดเดี่ยว เธอใส่อารมณ์ในฉากที่รายาต้องตัดสินใจเสี่ยงชีวิตได้อย่างชัดเจนและมีมิติมากกว่าการพากย์แบบเรียบๆ การเลือกนักพากย์ที่เป็นคนรู้จักในวงการทำให้หนังฉบับภาษาไทยมีมิติพิเศษ เหมือนที่เคยเห็นในการพากย์ไทยของผลงานใหญ่ ๆ เรื่องอื่น ๆ — เสียงที่คุ้นเคยช่วยยกระดับฉากสำคัญให้คนดูบ้านเราติดตามได้ง่ายขึ้น และนั่นเป็นสิ่งที่ทำให้ฉันยังคงชอบเวอร์ชันไทยของเรื่องนี้

ในฐานะคนสะสมแผ่นหนังเก่า ๆ ผมพบว่าความเป็นไปได้ของพากย์ไทยขึ้นกับต้นทางของแผ่นและเขตที่วางขายมากกว่าตัวหนังเอง แผ่นบลูเรย์ของ 'The Nutty Professor' เวอร์ชันปี 1996 (Eddie Murphy) กับฉบับคลาสสิกปี 1963 (Jerry Lewis) มักออกมาหลายรุ่น: เวอร์ชันจากสหรัฐหรือยุโรปมักจะมีเสียงภาษาอังกฤษเป็นหลักและซับหลายภาษา แต่ไม่ค่อยรวมพากย์ไทย ในขณะที่แผ่นที่วางขายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือแผ่นที่ทำสำหรับตลาดไทย/สิงคโปร์ บางครั้งจะเพิ่มพากย์ไทยหรือซับไทยไว้ให้ด้วย ความประทับใจส่วนตัวคือถาคปี 1996 ได้รับการทำพากย์ไทยในบางโอกาสบนทีวีและแผ่นที่จัดจำหน่ายในไทย ทำให้มีโอกาสเห็นพากย์ไทยบนแผ่นมากกว่าสมัยก่อน แต่ไม่ใช่ทุกรุ่นซึ่งหมายความว่าถ้าหวังจะได้พากย์ไทยต้องสังเกตสเป็กของแผ่นรุ่นนั้น ๆ ก่อนซื้อ จะบอกว่าสะดวกกว่าเมื่อซื้อแผ่นที่ออกโดยตัวแทนจำหน่ายในภูมิภาคเดียวกับเรา

คอแผ่นเก่าคงพอจำยุค VCD/VHS ได้ว่าของที่ขายกันตามตลาดมักมีหลายเวอร์ชันไม่เหมือนกันเลย ผมสะสมแผ่นบ้าน ๆ ยุคนั้นมานาน เลยเห็นชัดว่าเวอร์ชันพากย์ไทยที่ออกเป็น VCD หรือเทปวิดีโอตั้งแต่ปลายยุค 90 มักถูกตัดมุกหยาบหรือช็อตตลกเชิงผู้ใหญ่บางช่วงทิ้งไป เพื่อให้เหมาะกับเรตติ้งบ้านเรา ตัวอย่างที่โดนบ่อยคือมุกเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครที่มีความหมายเชิงผู้ใหญ่ หรือฉากที่มีบทพูดหยาบคายที่ดัดแปลงเป็นคำสุภาพแทน ความยาวหนังบนแผ่นพวกนี้จึงสั้นกว่าแผ่นนำเข้าหรือดีวีดีนอก ส่วนแผ่นดีวีดีและบลูเรย์นำเข้ามักให้ภาพเสียงครบกว่า และมักเป็นเวอร์ชันต้นฉบับมากกว่า แต่ถ้าเจอแผ่นไทยที่ระบุว่าเป็น "พากย์ไทย" บางครั้งก็เป็นเวอร์ชันตัดที่เอาเสียงพากย์ทีวีมาใช้ ดังนั้นถ้าผมจะซื้อผมมักเช็กความยาวรันไทม์และฟีดแบ็กจากคนอื่นก่อน แล้วเลือกแผ่นนำเข้าถ้าต้องการฉบับเต็มของ 'The Nutty Professor' (1996).

ดิฉันชอบฟังเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'Raya and the Last Dragon' แล้วมักจะสนใจว่าใครเป็นคนให้เสียงดราก้อนที่มีคาแรกเตอร์ชัดแบบนั้น จริงๆ เสียงต้นฉบับของดราก้อน 'ซิซู' เป็นของ Awkwafina ในภาษาอังกฤษ ส่วนเวอร์ชันไทยนั้นชื่อผู้พากย์จะระบุไว้ในเครดิตท้ายเรื่องของหนังหรือในข้อมูลของแผ่นและสตรีมมิ่งไทย ซึ่งมักเป็นแหล่งที่ชัดเจนที่สุดสำหรับชื่อผู้พากย์ท้องถิ่น ไม่ได้จำชื่อตรงๆ ขึ้นใจตอนนี้ แต่จำได้ว่าทีมพากย์ไทยพยายามเก็บความเป็นมุขและความอ่อนโยนของตัวละครไว้ได้ดี สิ่งที่ประทับใจส่วนตัวคือการปรับมู้ดให้เข้ากับสำเนียงและมุกท้องถิ่นโดยไม่ลดทอนความเป็นซิซู — ฉากที่เธอเล่าเรื่องในแม่น้ำนั้นมีน้ำหนักทางอารมณ์และในฉากฮาก็ยังคงความนุ่มนวลไว้ได้ นี่แหละความสนุกของการฟังพากย์ไทย: แม้อาจต่างจากต้นฉบับ แต่สร้างมิติใหม่ให้ตัวละครได้ดี

มุมมองแฟนการ์ตูนที่ติดตามชุดเล็กๆ นี้บอกเลยว่าชื่อ 'มิสเตอร์ดื้อ' มักจะหมายถึงตัวละคร 'Mr. Stubborn' จากชุด 'Mr. Men and Little Miss' ในเวอร์ชันภาษาอังกฤษต้นฉบับเสียงของตัวละครมักถูกพากย์โดย Rob Rackstraw ซึ่งเป็นนักพากย์ที่รู้จักกันดีในงานซีรีส์เด็ก เขามีน้ำเสียงที่ให้ความรู้สึกดุ และแข็งกร้าวพอที่จะถ่ายทอดคาแรกเตอร์ที่ยืนกรานจนหัวชนฝาได้อย่างชัดเจน ฉันชอบวิธีที่เขาสร้างมุมตลกจากเสียงที่ดูจริงจัง—นั่นทำให้ฉากที่ตัวละครยืนกรานไม่ยอมเปลี่ยนความคิดสนุกขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ โดยเฉพาะฉากการปะทะความคิดกับตัวละครอื่น ๆ ในตอนสั้น ๆ เสียงที่นิ่งแต่มีจังหวะตลกของ Rob ช่วยย้ำว่าบางครั้งตัวละครไม่ได้อวดเก่ง แต่แค่ยึดมั่นในมุมมองของตัวเองเท่านั้น นี่คือเหตุผลที่ผมคิดว่าเขาเหมาะกับบทนี้และทำให้ 'มิสเตอร์ดื้อ' เป็นหนึ่งในตัวละครที่จำง่ายของซีรีส์

ฉันอยากชัดเจนก่อนเลยว่าเรื่องพากย์ไทยของ 'Cheese in the Trap' ค่อนข้างเป็นเรื่องสับสนเพราะไม่มีเวอร์ชันพากย์ไทยแบบเป็นทางการที่แพร่หลายเหมือนซีรีส์เกาหลีบางเรื่อง ฉันตามวงการซีรีส์เกาหลีและการฉายในไทยมานาน จึงเห็นว่าผลงานอย่าง 'Cheese in the Trap' ที่โดดเด่นด้วยการแสดงของ Kim Go-eun (รับบท Hong Seol) และ Park Hae-jin (รับบท Yoo Jung) มักจะถูกนำเข้ามาในรูปแบบซับไตเติลมากกว่าจะพากย์ไทยเต็มรูปแบบ หลายแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งและแฟนๆ ในไทยมักเลือกดูเป็นซับเพราะรักษาอารมณ์และน้ำเสียงต้นฉบับได้ดีกว่า จึงไม่ค่อยมีข้อมูลชัดเจนเกี่ยวกับนักพากย์ไทยที่เป็นคนพากย์ตัวละครหลักอย่างเป็นทางการ ถ้าพบเวอร์ชันที่เป็นการพากย์ไทย ก็มีโอกาสสูงที่นั่นจะเป็นงานพากย์เฉพาะช่องหรือการจัดฉายพิเศษซึ่งใช้ทีมนักพากย์ที่แตกต่างกันไป ทำให้ไม่มีชื่อเดียวที่สามารถชี้ชัดว่าเป็นคนพากย์หลักให้กับทั้งประเทศได้ ในมุมของคนดูที่ชอบฟังพากย์ ฉันเข้าใจว่าคนอยากรู้ว่าเสียงไทยของตัวละครโปรดเป็นใคร แต่คำตอบสั้นๆ ก็คือ: ไม่มีชื่อคนพากย์ไทยที่เป็นที่ยอมรับและอ้างอิงได้ทั่วไปสำหรับเวอร์ชันนี้ ถ้าคุณเจอคลิปพากย์ไทยตามโซเชียลมีเดีย นั่นอาจเป็นฟังค์ชั่นแฟนดับหรือการพากย์เฉพาะงาน ซึ่งชื่อคนพากย์จะปรากฏต่างกันไปเท่านั้นเอง — ถ้าต้องการความแน่นอนสุดท้าย ก็มองหาชื่อในเครดิตของเวอร์ชันที่คุณเห็น จะเป็นหลักฐานที่ชัดเจนที่สุด เรื่องนี้ทำให้รู้สึกว่าบางซีรีส์แม้ดังแต่ก็ไม่ได้รับการพากย์อย่างเป็นระบบในบ้านเรา ซึ่งก็น่าเสียดายเพราะบางคนอยากอินแบบฟังเสียงไทยด้วยเหมือนกัน