ใครเป็นผู้แต่งของอภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร 1?

เสียงบอกเล่าในหนังสือเล่มนี้มีพลังและความขบขันที่ทำให้ฉันหัวเราะออกมาได้โดยไม่ตั้งใจ — เวอร์ชั่นภาษาอังกฤษของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร' เล่ม 1 ถูกพากย์โดย David Tennant ซึ่งเสียงของเขาเหมาะกับความเป็นเรื่องเล่าของเด็กไวกิ้งมากกว่าที่คิด การพากย์ของ David เต็มไปด้วยมิติ เขาสร้างเสียงให้ตัวละครแต่ละตัวมีเอกลักษณ์ ทั้งโทนขี้เล่นของตัวเอก น้ำเสียงเคร่งขรึมของผู้ใหญ่ และการเล่นมุกที่ลงจังหวะอย่างพอดี ทำให้ฉากอย่างตอนที่ตัวเอกพยายามจับมังกรเป็นเรื่องตลกขบขันแต่ยังคงสัมผัสได้ถึงความกล้า การตัดสินใจใช้จังหวะการเล่าเร็วๆ ในบางช่วงช่วยรักษาความสนุกสำหรับผู้ฟังเด็กโดยไม่ทำให้สับสน ถาชอบฟังเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษและอยากได้อารมณ์แบบนิยายเล่าให้ฟัง เสียงของ David น่าจะตอบโจทย์ได้ดี เขาทำให้เรื่องดูมีชีวิตและเหมาะแก่การฟังซ้ำ ส่วนถ้าเจอฉบับแปลภาษาไทย บางครั้งผู้พากย์ไทยก็จะเลือกโทนที่ต่างออกไป แต่ถ้าต้องการความสดและลูกเล่น เสียงของ David คือหนึ่งในตัวเลือกที่โดดเด่น

เสียงบรรเลงเปิดฉากของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร 2' คงติดอยู่ในหัวคนดูหลายคนนานแสนนาน — เพลงประกอบภาพยนตร์ชิ้นนี้แต่งโดย จอห์น พาวเวลล์ ซึ่งเป็นคนที่กลับมาสานต่อธีมและอารมณ์จากภาคแรกอย่างเข้มข้นและมีชั้นเชิง เมโลดี้ของพาวเวลล์ในภาคนี้ขยายความโรแมนติกของธีมหลัก พร้อมเติมลูกเล่นใหม่ๆ ให้ตัวละครและโลกของหนังมีมิติ เสียงวงออร์เคสตราที่กว้างใหญ่สลับกับโทนพาเดินทางเบา ๆ ชวนให้รู้สึกทั้งความกว้างของท้องฟ้าและความเปราะบางของความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับมังกร การใช้โคไรร่วมกับซาวด์แพดและเครื่องดนตรีที่ให้กลิ่นอายเหนือธรรมชาติ ทำให้ฉากบินหรือฉากเผชิญหน้าทางอารมณ์มีพลังขึ้นมาก ในมุมมองของคนฟังอย่างผม การเรียงธีมและการกลับมาซ้ำของโมทีฟในภาคสองนี่คือสิ่งที่ทำให้ผลงานโดดเด่น — พาวเวลล์ไม่เพียงแค่เขียนดนตรีประกอบฉาก แต่เขาตั้งใจสร้างภาษาเสียงที่บอกเล่าชะตากรรมของตัวละครด้วยตัวเอง เวลาได้ฟังซาวด์แทร็กแยกต่างหากแล้วจะเข้าใจว่าเสียงดนตรีพาเราไปตั้งแต่ความตื่นเต้นของการสำรวจ ไปจนถึงความเจ็บปวดของการสูญเสีย ทั้งยังมีช่วงที่เงียบสงบจนทำให้น้ำหนักของภาพยนตร์บางฉากยิ่งหนักแน่นขึ้นด้วย สุดท้ายแล้วดนตรีของจอห์น พาวเวลล์สำหรับ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร 2' เป็นสิ่งที่ผมมักจะกลับไปฟังเมื่ออยากหาจังหวะให้ตัวเองยืนอยู่กลางความยิ่งใหญ่และความอ่อนไหวพร้อมกัน — มันเหมือนเพื่อนเก่าที่รู้จะปลุกอารมณ์ให้ตื่น และรู้จะปลอบเมื่ออยากนั่งคิดเงียบๆ ไว้เป็นมรดกทางเสียงที่ติดตัวฉันไปอีกนาน

ชื่อตัวเอกใน 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร1' คือฮิคคัพ ฮอร์เร็นดัส แฮดด็อกที่สาม ฮิคคัพเป็นตัวละครที่ฉันชอบเพราะเขาไม่ใช่ไวกิ้งแนวคลาสสิกที่ชอบสู้รบ แต่เป็นคนคิดต่าง รู้สึกผิดหวังกับประเพณีของเผ่าและพยายามหาทางอื่นเพื่ออยู่ร่วมกับมังกร ฉากที่เขาเดินในป่าแล้วเจอกับมังกรตัวจริงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของเรื่อง—นั่นคือจุดที่ความกลัวถูกแทนที่ด้วยความอยากรู้และความเห็นอกเห็นใจ ในฐานะแฟนหนังสือนิยายภาพยนตร์ ฉันรู้สึกว่าการพัฒนาตัวละครของฮิคคัพทำได้แน่นและอบอุ่น เขาเริ่มจากเด็กอ่อนแอแต่มีไอเดีย แล้วเติบโตเป็นผู้นำที่เลือกใช้ความเข้าใจแทนแรงบันดาลใจเพียงอย่างเดียว ประเด็นนี้ทำให้เรื่องมีความลึกและน่าจดจำทั้งในด้านความสัมพันธ์กับมังกรและการเผชิญหน้ากับสังคมของตัวเอง

สมัยที่เห็นปกไทยของหนังสือเล่มนี้ในร้านหนังสือ ผมรู้สึกว่านี่คือผลงานที่มาสร้างรอยยิ้มให้เด็กๆ และผู้ใหญ่ด้วยกัน แฮร์รี่พอตเตอร์อาจจะมาเร็วกว่านิดหน่อย แต่งานของ Cressida Cowell อย่าง 'How to Train Your Dragon' ก็มีจังหวะแปลเป็นไทยตามกระแสภาพยนตร์และความนิยมของแฟรนไชส์ โดยพื้นฐานแล้วหนังสือเล่มแรกตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษในปี 2003 ส่วนฉบับแปลไทยของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร' เล่ม 1 ปรากฏในตลาดไทยราวต้นทศวรรษ 2010s — หลายครั้งคนจะเห็นฉบับแปลที่ออกช่วงปี 2010–2012 ซึ่งเป็นช่วงที่ภาพยนตร์ทำให้ชื่อเรื่องเป็นที่รู้จักกว้างขึ้น ความยุ่งยากอยู่ที่มีหลายพิมพ์และปกหลายแบบ ถ้าจะยืนยันปีพิมพ์จริงๆ มักจะดูจากคอลอฟอนบนกระดาษภายในเล่มซึ่งจะแจ้งปีพิมพ์และครั้งพิมพ์ได้ชัดเจน แต่วิธีนี้เป็นข้อสังเกตทั่วไปเท่านั้น เพราะฉบับที่หลายคนคุ้นตาอาจเป็นพิมพ์ซ้ำที่ออกตามมาภายหลัง

นึกถึงเสียงพากย์ไทยของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร' แล้วยิ้มออกมาเหมือนได้ย้อนไปเด็กอีกครั้ง ผมเคยสนใจเบื้องหลังการแปลและพากย์มาก จึงคอยสังเกตเครดิตท้ายเรื่องอยู่เสมอ สำหรับภาพยนตร์ฮอลลีวูดเรื่องใหญ่ ๆ อย่าง 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร' การแปลภาษาไทยมักเป็นงานของทีมแปลหรือผู้ดัดแปลงบทที่บริษัทพากย์ที่ได้รับสัญญาจากผู้จัดจำหน่ายในประเทศ จะมีชื่อคนเขียนคำบรรยายหรือดัดแปลงบทพากย์ปรากฏในเครดิตท้ายเรื่องหรือบนปกดีวีดี/บลูเรย์ ถ้าเป็นเวอร์ชันพากย์ไทยเต็ม เสียงพากย์และชื่อผู้ดัดแปลงบทมักถูกใส่อย่างชัดเจน เคล็ดเล็ก ๆ ที่ผมใช้ตอนตามหาคือตรวจเครดิตท้ายภาพยนตร์หรือข้อมูลบนแผ่นดีวีดี เพราะนั่นคือที่ที่ระบุชื่อผู้แปล/ผู้ดัดแปลงบทและสตูดิโอพากย์อย่างเป็นทางการ ในหลายกรณีบริษัทพากย์ใหญ่ ๆ ที่ทำงานกับหนังแอนิเมชันต่างประเทศมักจะมีเครดิตแยกให้เห็นชัดเจน ทำให้รู้ว่าใครรับหน้าที่แปลหรือดัดแปลงบทพากย์ไทย โดยส่วนตัว ผมมักชอบดูชื่อพวกนี้เพื่อติดตามงานต่อไปของทีมที่ชอบ — มันทำให้รู้สึกเชื่อมโยงกับหนังมากขึ้น

บอกตามตรง ฉากสุดท้ายของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร1' ทำให้ฉันยิ้มได้ไม่หยุดเพราะมันรวมทั้งแอ็กชันและความละมุนใจไว้พร้อมกัน ฉากไคลแม็กซ์เริ่มจากการเผชิญหน้ากับมังกรยักษ์ที่คุกคามหมู่บ้าน แล้วกลายเป็นการแสดงให้เห็นว่าความไว้ใจกันระหว่างมนุษย์กับมังกรสามารถเปลี่ยนชะตากรรมของทั้งชุมชนได้ การทำงานร่วมกันระหว่างฮิคคัพกับฟูฟู (Toothless) ไม่ได้เป็นแค่เทคนิคการต่อสู้ แต่มันคือสัญลักษณ์ของมิตรภาพที่ก่อตัวขึ้นจากความเข้าใจ หลังจากชนะการต่อสู้ หมู่บ้านเริ่มยอมรับมังกรแทนที่จะเกลียดชัง พ่อของฮิคคัพ—ที่ในตอนแรกไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนแปลง—ก็เริ่มเปิดใจ ความหวังและความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ถูกทิ้งไว้ให้คนดู เห็นชัดว่าเรื่องจบด้วยภาพฮิคคัพบินคู่กับฟูฟู ทิ้งให้ความรู้สึกถึงจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ไว้ในหัวใจจริง ๆ

นี่คือมุมมองจากคนที่ชอบสังเกตเสียงพากย์เวลาดูหนังในโรงมากกว่าดูเนื้อเรื่องล้วนๆ ผมต้องบอกตรงๆ ว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร 2' มีหลายรูปแบบขึ้นกับว่าคุณดูในโรง ภาพยนตร์บลูเรย์ หรือฉายทีวี แต่โดยทั่วไปรายชื่อนักพากย์ไทยที่พากย์ตัวละครหลักจะถูกระบุไว้ในเครดิตตอนท้ายของหนังและในแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ครับ ถาใดต้องการยืนยันชื่อคนพากย์อย่างเป็นทางการ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือเช็กเครดิตตอนจบหรือปกแผ่นจำหน่ายอย่างเป็นทางการ ผมมักให้ความสำคัญกับน้ำเสียงและจังหวะการพากย์มากกว่าชื่อ เพราะบางครั้งนักพากย์หน้าใหม่ทำได้ประทับใจเท่ากับคนมีชื่อเสียง แต่ถ้าคุณต้องการชื่อจริงๆ ลองดูเครดิตสุดท้ายของเวอร์ชันที่คุณดู หรือหน้าปกแผ่นบลูเรย์ของไทย — นั่นมักเป็นแหล่งข้อมูลที่ชัดเจนและไม่คลุมเครือ เสียงพากย์ไทยทำให้มุมมองของตัวละครเปลี่ยนได้อย่างน่าสนใจนะ

เรื่องนี้เริ่มต้นด้วยหมู่บ้านไวกิ้งที่ต้องทนทุกข์กับการถาโถมของมังกรจนชีวิตประจำวันกลายเป็นสงครามเล็กๆ ที่ไม่หยุดนิ่ง ผมเล่าได้สั้นๆ ว่าแกนกลางของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร 1' คือการเดินทางของฮิคคัพ เด็กหนุ่มตัวเล็กจากชนเผ่าไวกิ้งที่ไม่ได้เข้ากับมาตรฐานความแข็งแกร่งของชาวบ้าน เขาพยายามพิสูจน์ตัวเองให้พ่อ ซึ่งเป็นหัวหน้าเผ่าเห็นคุณค่า แต่การตามหาชื่อเสียงกลับนำไปสู่การจับมังกรชนิดลึกลับที่ชาวบ้านเรียกกันว่าไนท์ ฟิวรี่ การพบกันแบบบังเอิญทำให้ฮิคคัพเลือกหนทางที่ต่างออกไป แทนที่จะฆ่ามังกร เขากลับเลือกช่วยไว้และผูกมิตรกับมัน ซึ่งเขาตั้งชื่อว่า 'ทูธเลส' จากจุดนั้นเรื่องเล่าเปลี่ยนโทนเป็นการสอนกันและกัน การฝึกฝน การค้นพบว่าแท้จริงแล้วมังกรไม่ได้เป็นศัตรูสุดท้ายของไวกิ้ง และในฉากสุดท้ายการเปลี่ยนแปลงของชุมชนก็เกิดขึ้นเมื่อฮิคคัพและมังกรรวมพลังเผชิญหน้ากับภัยคุกคามครั้งใหญ่ ผลลัพธ์คือการยอมรับซึ่งกันและกันและมิตรภาพที่ทำให้โลกเล็กๆ ของพวกเขาเปิดกว้างขึ้น ผมชอบวิธีที่เรื่องนำเสนอการเติบโตด้วยความอ่อนโยน ไม่ใช่แค่การชนะในการสู้เท่านั้น

บอกเลยว่าพอพูดถึงเสียงต้นฉบับของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร' ภาคแรก ผมมักนึกถึงรายชื่อนักพากย์อังกฤษก่อนเป็นอันดับแรก: Jay Baruchel เป็นเสียงของฮิคคัพ (Hiccup), Gerard Butler พากย์พ่อของเขา Stoick, Craig Ferguson เป็น Gobber, America Ferrera เป็น Astrid, Jonah Hill ให้เสียง Snotlout, Christopher Mintz-Plasse เป็น Fishlegs, T.J. Miller และ Kristen Wiig เป็นคู่แฝด Tuffnut กับ Ruffnut ซึ่งพลังการแสดงของพวกเขากระตุ้นอารมณ์ฉากได้ดีมาก ส่วนฉบับพากย์ไทยนั้นมีการออกหลายเวอร์ชันและมักต่างกันตามผู้จัดจำหน่ายกับสตูดิโอพากย์ที่รับงาน รวมถึงเวอร์ชันโรงกับเวอร์ชันทีวี/ดีวีดีอาจใช้ทีมนักพากย์คนละชุด ถ้าอยากรู้ชื่อเต็มของเสียงพากย์ไทยในเวอร์ชันที่คุณเห็น จะเจอเครดิตของนักพากย์ในตอนจบของแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ และบางครั้งผู้จัดจำหน่ายหรือสตรีมมิงที่ลงเวอร์ชันไทยก็ใส่รายละเอียดไว้ด้วย ส่วนตัวผมชอบเปรียบเทียบเวอร์ชันพากย์ไทยกับต้นฉบับ เพราะบ่อยครั้งการเลือกโทนเสียงทำให้ตัวละครมีสีสันต่างออกไปและช่วยให้เด็กดูเข้าใจง่ายขึ้น

เริ่มต้นจากร้านหนังสือใหญ่ ๆ ที่มักมีชั้นวางนิยายแปลและมังงะเป็นประจำอย่างเช่น SE-ED, Naiin หรือ Kinokuniya แล้วจะพบว่าบางครั้งฉบับภาษาไทยของ 'อภินิหารไวกิ้งพิชิตมังกร1' วางจำหน่ายจริงในสาขาหลักของพวกเขา ผมมักเดินไปร้านเหล่านี้ก่อนเพราะชอบเปิดดูปกกับคุณภาพกระดาษก่อนซื้อ แต่ถ้าอยากสั่งออนไลน์ ร้านคล้าย B2S Online และเว็บไซต์ของ SE-ED/Naiin ก็มีบริการสั่งและจัดส่งทั่วประเทศ ซึ่งสะดวกถ้าไม่ว่างไปร้านจริง เวลาที่มีโปรโมชั่นจะได้ราคาดีกว่า บางครั้งฉบับพิมพ์ไทยอาจหมดสต็อก นักอ่านหลายคนเลยหันไปซื้อจากร้านใน Shopee หรือ Lazada ที่ขายหนังสือใหม่และมือหนึ่งด้วย ถ้ามองหาเวอร์ชันอิเล็กทรอนิกส์ บริการอย่าง Meb หรือ Ookbee ก็เป็นทางเลือกที่ดีสำหรับอ่านบนมือถือ ส่วน Kindle/BookWalker อาจมีฉบับภาษาต้นฉบับให้อ่านถ้าอยากได้เวอร์ชันภาษาอังกฤษหรือภาษาญี่ปุ่น สรุปคือ หากต้องการฉบับไทยให้เริ่มจากร้านหนังสือใหญ่ ๆ แล้วขยับไปที่ร้านออนไลน์หรืออีบุ๊กตามความสะดวก — ผมชอบเก็บฉบับกระดาษไว้บนชั้นเพราะความรู้สึกเวลาเปิดอ่านยังต่างอยู่เสมอ