Coming Back

Mabilis na pumasok si Avigail sa opisina ni Miguel Tan.

Pagpasok niya, agad niyang nakita ang dalawang anak na nakaupo sa sopa sa opisina ng professor — naka-de-kwatro pa.

Nang makita siya ng mga ito, agad na lumiwanag ang mga mata nila, tumayo mula sa pagkakaupo, at sabay takbong lumapit sa kaniya.

"Mommy, finally, nakalabas ka na sa isolation! Akala ko balak mo nang doon na tumira sa research room!"

“Pagod ka ba, Mom? Halika, maupo ka muna, ako na'ng bahala sa hilot ng likod mo.”

Sabay pa silang nagsalita at inalalayan ang kanilang ina paupo sa sopa. Pero hindi agad ngumiti si Avigail. Tiningnan lang niya ang dalawa, at ramdam ang inis habang naaalala ang ginawa ng mga ito.

“Ang galing niyong umarte ngayon, ha. Pero bakit parang hindi ko naman nakita 'yang ganyang mukha nung hinahack niyo ang computer ko?” Halatang pigil pero matalim ang tono ng professor habang nagsasalita.

“You can’t blame us! Ang dami mong pinapagawa kay Mommy. Halos hindi na nga siya makakain kakatrabaho.”

“Tao lang si Mommy. Napapagod din. Pero kung pagtrabahuhin mo, parang hindi siya napapagod. Nag-o-overtime siya umaga’t gabi.”

"Oo nga... Si Mommy tao lang. Bakit parang lagi siyang naka-overtime?" dagdag pa ng isa habang pinipiga ang balikat ni Avigail.

Napangisi si Miguel kahit halatang inis pa rin. “Kung protektahan niyo si Mommy parang inaabuso ko siya, bakit hindi na lang kayo ang gumawa ng trabaho niya?” Napailing ito, sabay tingin kay Avigail. “Kamusta ang progress ng research? Maayos ba?”

“Maayos naman. Ipapadala ko ang data sa computer mo.” Nakangiti niyang sagot. “Kamusta ang computer mo? Narestore ba ‘yung mga nawala?”

Napakamot si Miguel at napabuntong-hininga. “Kanina ko pa tinitingnan, pero wala pa rin. Ayaw talaga ma-recover.”

Napatawa si Avigail, sabay lapit sa anak niyang si Dane. Inilagay niya ang kamay sa ulo nito at ngumiti. “Sige na, ibalik mo na sa dati ‘yang computer ng master mo. Baka may importanteng detalye pang mawala d’yan.”

“No Mom! I always put backups. Double, triple security pa nga.” Malambing ang sagot ni Dane habang tinatapik ang kamay ng ina.

Nilapitan niya si Miguel at mabilis na pinindot ang computer. May tinipa siyang sunod-sunod na codes sa bilis na parang laro lang.

Mabilis ang kamay ni Dane at sa ilang sandali lang, bumalik sa normal ang system ng computer ni Professor Miguel Tan. Kahit inis pa ito, hindi niya maiwasang humanga. Sa edad ng mga bata, halimaw na sa galing — at estudyante pa niya ang mga ito.

Si Dale, sa murang edad pa lang, malawak na ang kaalaman sa medisina. Sobrang talino ng bata, lalo pagdating sa negosyo — parang may likas na husay sa katawan niya.

Si Dane naman, natural na hacker. Mahilig sa programming, sobrang talas sa numbers, at may pambihirang logical thinking lalo sa pag-iinvest.

Bukod sa talento nila, may itsura at buhay na buhay ang energy nila. Ang problema nga lang, lahat ng bagay gusto nilang subukan — kaya minsan nauuwi sa kalokohan. Buti na lang at and’yan si Avigail para magpaalala.

“Pasensya na, Professor Tan, sa gulo naidulot ng mga bata. Huwag ka sanang magalit,” sabi ni Avigail.

Bigla niyang naramdaman na kailangan niyang mag-sorry. “Pasensya na ulit, guro. Nagdulot na naman ng gulo ang mga bata. Huwag ka sanang magalit.”

Napatawa si Miguel nang makita ang ekspresyon niya. “Wala ‘yon. Hindi kita papagalitan ngayon, kasi may ipapagawa ako sa’yo. Plano kong bumalik sa Pilipinas para magtayo ng research institute — focused sa traditional medicine. Pero marami pa akong kailangan tapusin dito, kaya naisip ko... ikaw ang ipadala ko pabalik.”

Nagulat si Avigail. Napanganga siya, at halatang nag-alinlangan.

Babalik sa Pilipinas?

Anim na taon na mula nang umalis siya roon. Ni minsan, hindi na niya naisipang bumalik.

Wala na siyang pamilya roon. At hindi rin siya sigurado kung kakayanin niyang harapin ang nakaraan.

“Professor… I—” Gusto sana niyang tumanggi, pero wala siyang maibigay na matinong dahilan.

“Avi, alam kong ayaw mong bumalik. Pero pag-isipan mo nang mabuti. Sa lahat ng taon na nag-aral ka ng medisina sa akin, dapat alam mong ang tunay na traditional medicine, mas maiintindihan at matutunan mo sa sariling bansa. Kumpleto sa sangkap doon. Hindi mo na kailangan maghintay ng ilang araw sa shipment. Iba pa rin ang karanasan kung nandoon ka. At kung gusto mo talagang matuto, kung gusto mong lumawak pa ang kaalaman mo, ito ang tamang pagkakataon. Sa galing mong ‘yan, sigurado akong may mararating ka. Kaya mong harapin kahit sino. Kahit ano.”

Napatahimik si Avigail.

Tama siya.

Marami na ang nagbago sa kaniya. Marami na siyang napagdaanan, at lahat ng pagsubok, nalampasan niya. Hindi na siya tulad ng dati — natatakot, nagdadalawang-isip.

At higit sa lahat… anim na taon na rin. Baka nga nag-asawa na si Dominic.

Bakit siya matatakot? Sa isiping iyon, huminga siya nang malalim at tumango. “Makikinig po ako. Alam kong alam niyo ang tama. Babalik po ako kung ‘yan ang gusto niyo.”

Napangiti si Miguel. “Huwag kang mag-alala. Sasamahan ka ni Linda. At magpapadala rin ako ng propesyonal na grupo para tumulong sa’yo.”

"Okay. Salamat, Professor."

Tumango si Avigail.

Habang nag-uusap ang dalawa, nagkatinginan sina Dale at Dane — bakas sa mukha nila ang tuwa.

“Babalik na si Mommy ng Pinas?”

“Matagal ko na ‘tong hinihintay.”

“Sa wakas… Nando’n si Daddy. Gusto ko na siyang makita!”

“Gusto ko siyang turuan ng leksyon!!”

“Sinong matinong lalaki ang iiwan ang anak at asawa niya, ‘di ba?”

Sa murang edad pa lang, matalino at madaming tanong na ang mga anak ni Avigail.

Dalawang araw ang lumipas.

NAIA International Airport.

Kasama ang dalawang anak, muling bumalik si Avigail sa bansang hindi niya nadaanan sa loob ng anim na taon.

Pagkababa ng eroplano, paglabas nila sa pasilyo, hinila ni Dale ang palda ni Avigail. “Mommy, naiihi na po ako.”

Nang marinig ito, natawa si Avigail at Dane. “Sige, tara na sa banyo.”

“Mommy, bilisan mo! Naiihi na ako sa pantalon!” sabay tili ng bata.

Napatawa si Avigail at agad na tumakbo kasama ang anak.

Pagdating sa banyo, pumasok si Dale kasama si Dane. Naiwan si Avigail sa labas, nagaabang ng bagahe habang nagte-text sa professor para sabihing ligtas na silang nakarating.

Bigla niyang narinig ang isang pamilyar na boses.

“Bwisit! Ang daming magulang na hindi man lang binabantayan ang mga anak nila!”

Galit ang tono ng boses, pero may kakaibang lamig at lalim. Kaaya-ayang pakinggan.

Napatigil si Avigail. Hindi na siya nakapag-type.

Pagkaraan ng anim na taon, hindi pa rin naging estranghero ang boses na ‘yon. Pamilyar pa rin sa kanya, sa katawan niya.

Napataas ang tingin niya. Agad niyang nakita ang isang matangkad na lalaking naka-itim na suit — eleganteng nakatayo, parang hindi mo mapapalampas.

Mula sa kinatatayuan niya, kita niya ang perpektong itsura ng lalaki.

Parang likha ng Diyos — walang kapintasan. Parang kayang palamigin ang araw at buwan.

Dominic Villafuerte.

Biglang sumikip ang dibdib ni Avigail.

Hindi niya inaasahan ito. Sa unang araw pa lang ng pagbabalik niya, makikita na niya ito.

Lahat ng damdaming itinago niya sa mahabang panahon, biglang bumalik. Pero agad din iyong nanahimik.

Nanlamig ang mga mata niya.

Para sa lalaking ito, natutunan na niyang maging walang pakiramdam.

Sa puntong iyon, lumabas na ang dalawang bata mula sa banyo. Masiglang nagsabi, “Mommy, okay na po kami!”

Natauhan si Avigail. Halos mapahinto ang tibok ng puso niya.

Ang iniisip lang niya — kailangan niyang tumakbo. Huwag niyang hayaang magkita sina Dane at Dale sa lalaking ‘yon.

Hindi pwedeng mangyari ‘yon. Magkakamukha sila. Hindi pwedeng malaman niya.

Ayaw na niyang magkaroon ng kahit anong ugnayan sa taong iyon.

Mabilis siyang nagsalita, “Sige? Tara na. Huwag nating paghintayin si Ninang.” At bago pa makasagot ang mga bata, kinuha na niya ang mga bagahe at nagmadaling lumakad.

Si Dominic, kahit may kausap sa telepono, napalingon nang marinig ang pamilyar na tinig.

Mula sa gilid ng mata niya, parang may nakita siyang pamilyar na anino.

“Avigail Suarez?”

“Siya ba ‘yon?”

“Bumalik siya?!”

Agad siyang tumakbo. Hindi niya kayang palampasin ang pagkakataong ito. Matagal na niyang hinahanap ang babaeng iniwan ang anak niya.