004. The Offer She Couldn’t Refuse

“Tinakasan?” Napabulong ako sa sarili.

Hindi nga pala ako tumakas.

Pinaalis ako. Pinabura. Tinapakan-tapakan.

Binato ko ang cellphone sa kama.

“Hindi,” bulong ko. “Hindi ako babalik doon.”

Hinablot ko ulit ang cellphone at tiningnan ang offer.

Triple ng kinikita ko sa labada at tahi iyong sahod.

Enough para makapag-down payment sa operation ni Mama kung makakakuha ako ng advance. Enough para mabigyan ko si Luna ng magandang buhay.

Tumayo ako at lumapit sa salamin.

Hindi na ako iyong Elnora na umalis sa isla. Noon, mahaba ang buhok ko. Ngayon, hanggang balikat na lang, tuwid at laging nakatali kapag nagtatrabaho.

Noon, maputla ako dahil lagi akong nasa loob ng mansion. Ngayon, mas morena na ang balat ko dahil sa init ng palengke, pila sa hospital, at paghahatid ng labada sa kung saan-saan.

Kung makita nila ako ngayon, makikilala pa kaya nila ako?

Baka hindi.

“Hindi ako babalik.” Bumuntong-hininga ako at pinatay ang screen ng phone.

Kinahapunan, hinatid ko ang plantsadong damit sa mayamang kapitbahay naming si Mrs. Tan.

Inabot ko ang paper bag. “Ito na po, ma’am. All done.”

Binuksan niya ang laman at tiningnan ang mga damit.

“Good naman, Nora. Kaso…” Umayos siya ng pagkakatayo. “Last batch na muna ito, ha? May bago na akong labandera. Mas mura ang singil.”

“Ah…” Pinilit kong ngumiti. “Okay po, ma’am.”

“Don’t take it personally. Budget lang din.”

Gusto kong tumingin sa chandelier niya at sabihing, Ma’am, iyong ilaw ninyo, isang buwan ko nang pagkain.

Pero ngumiti na lang ako.

Paglabas ko, tiningnan ko ang bayad niya.

₱600.

Napailing na lang ako at pinunasan ang pawis sa sentido ko.

Pagdating sa school ni Luna, narinig ko agad ang iyak niya bago ko pa siya makita.

Nasa gilid siya ng gate, hawak ng teacher niya, namumula ang mata. Pagkakita sa akin, kumaripas siya ng takbo at yumakap sa bewang ko.

“Mommy…”

Lumuhod ako. “Anong nangyari?”

Tumulo ang luha niya. “Sabi nila pang-basura raw sapatos ko.”

Napatingin ako sa sapatos niya. Butas na naman ang rubber shoes niya sa harap. Sumisilip na ang maliit niyang daliri.

May kumurot sa puso ko.

“Tinawanan nila ako,” hikbi niya. “Sabi nila bakit daw ako naka-uniform pero yung shoes ko parang galing sa basurahan.”

Niyakap ko siya nang mahigpit, halos nangilid din ang luha sa mga mata ko.

Gusto kong hanapin ang batang nagsabi noon at sabihin sa kanya na hindi kasalanan ni Luna kung mahirap ang nanay niya.

Pero ang pinakaayaw kong aminin?

Naisip ko si Atlas. Kung pinaglaban niya lang sana ang pagmamahalan namin. Kung hindi niya hinayaang maging ganito ang buhay namin. Hindi sana umiiyak ang anak namin dahil sa butas na sapatos. Hindi sana siya natututong mahiya sa edad na lima.

“Mommy, sorry,” hikbi ni Luna. “Hindi ko po sinadyang masira na naman.”

“Anak, no.” Hinawakan ko ang mukha niya. “Hindi ikaw ang may kasalanan.”

Tumayo ako nang maayos at hinawakan ang kamay niya.

“Come on,” dagdag ko. “Bibili tayo ng shoes.”

“Talaga po?” Lumiwanag agad ang mga mata niya.

“Yes, anak.” Kahit hindi ko alam kung paano.

Dinala ko siya sa mall dahil iyon ang unang nakita niya sa jeepney route. Pagpasok namin, kumislap ang mga mata niya sa dami ng ilaw, toys, pagkain, at mga batang hawak ang kamay ng dalawang magulang.

Huminto siya sa harap ng shoe store.

“Mommy, ang ganda.”

Tiningnan ko ang tag.

₱1,499.

Binuksan ko ang wallet ko.

₱860.

Kailangan ko pa ng pambayad sa pamasahe. Gamot ni Mama. Bigas. Bayad sa kuryente. Konting pagkain para bukas.

“Mommy?” tanong ni Luna, hopeful ang boses.

Napangiti ako kahit parang dinudurog ang puso ko.

“Ang mahal dito, anak. Mas marami pang maganda sa Divisoria. Doon, makakabili tayo ng mas cute.”

“Pero ito po…” Hinawakan niya ang pink na shoes.

Tinitigan niya ito nang matagal, bago binitawan.

“Okay po. Divisoria na lang.”

Muntik bumagsak ang puso ko. Bata pa lang si Luna, marunong na siyang mag-adjust dahil alam niyang laging kulang ang pera ng mommy niya.

Paglingon ko, may bumangga sa balikat ko.

“Oh my God. Sorry, I wasn’t looking.”

Napatingala ako.

At biglang tumigil ang mundo ko.

“Elnora?” tawag niya sa akin.

Nanigas ako.

Si Amara Reyes, ang stepdaughter ni Marcelo noon sa Lust Estate. Mas mature na ang hitsura niya ngayon. Mas elegante. Mas matapang ang tindig. Pero ang mga mata niya, ganoon pa rin. Iyong klase ng tingin na hindi agad nanghuhusga.

“Elnora, ikaw ba ’yan?”

Hindi ako nakasagot.

Bumaba ang tingin niya kay Luna, sa luma nitong sapatos, sluha sa pisngi niya, at sa kamay naming magkahawak.

“Hi,” sabi niya kay Luna. “What’s your name?”

“Luna Hope po.”

“Pretty name,” sabi niya.

“Thank you po.”

Napatingin ulit si Amara sa shoes na naka-display, tapos sa akin.

“Let me buy her the shoes.”

“Ma’am Amara,” mabilis kong sabi. “Nakakahiya po.”

“Elnora.”

“Ma’am, please.”

Lumuhod siya kay Luna. “Do you like the pink one?”

Dahan-dahang tumango si Luna.

“Then it’s yours.”

“Ma’am Amara,” bulong ko.

Tumayo siya at tumingin sa akin. “Let me do this.”

Gusto kong tumanggi, pero abot-langit na ang ngiti ni Luna.

Nilunok ko ang pride ko na lasang dugo.

After mabili ang sapatos, sinuot agad iyon ni Luna.

“Mommy, look! Hindi na po mukhang basurahan ang shoes ko!”

Tipid akong ngumiti sa kirot ng naramdaman ko.

Nawala ang ngiti ni Amara. “Who said that to you?”

Ngumuso si Luna. “Classmates ko po.”

Iniwasan ko ang tingin ni Amara sa aki.

Ayokong makita niya kung gaano na kalayo ang binagsak ko mula noong huli niya akong nakita.

Tahimik siyang naglakad sa tabi namin papunta sa food court. Bumili siya ng fries at juice para kay Luna kahit tumanggi ako.

Habang kumakain si Luna, tumingin sa akin si Amara.

“Lust Estate is hiring,” bulong niya.

“Nakita ko po iyong post,” sabi ko.

“You should apply.”

“Hindi na po.”

“Elnora.”

“Wala na po akong lugar doon.” Suminghap ako. “At hindi na po ako si Elnora Velasco. Matagal ko na po iyong nilibing. Nora Santos na po ako.”

Hinawakan niya ang kamay ko. “I remember you,” she said softly. “And I know you didn’t steal that jewelry.”

Nahugutan ng maliit na tinik ang dibdib ko. For years, siya lang ang taong hindi nagduda sa akin.

“Hindi na po ako puwedeng bumalik, ma’am. Baka may makakilala pa sa akin at patalsikin lang po ulit ako.”

“Maraming nagbago sa isla,” sabi ni Ma’am Amara. “Since Marcelo died, Lust Estate is not the same. Enzo controls more now. I control more than people think.”

“Ma’am…”

“At kung may makakilala man sa’yo, I’ll protect you.”

Tumingin ako kay Luna, masayang kinakagat ang fries habang tinitingnan ang bago niyang sapatos.

Naisip ko bigla si Mama sa hospital. Iyong ₱150,000 down payment. Iyong mga unstable kong trabaho. Iyong upa namin. Lahat ng bayaring pasan-pasan ko.

“Hindi po talaga pwede,” bulong ko.

“You don’t have to decide now.” Tipid siyang ngumiti. “But think about it.”

Hindi ako sumagot.

Kinagaihan, habang natutulog si Luna suot pa rin ang bago niyang sapatos, binuksan ko ulit ang job post.

Lust Estate is hiring.

High salary.

Stay-in.

Medical assistance.

Tinitigan ko ang screen hanggang sa manghapdi ang mga mata ko.

Nilipat ko ang tingin sa anak ko.

At doon ko naintindihan ang isang bagay.

May mga lugar kang hindi na babalikan para sa sarili mo.

Pero kapag anak at magulang mo na ang kailangan mong iligtas…

kahit impyerno, papasukin mo ulit.

Pinindot ko ang message button sa post nang nanginginig ang mga daliri.

Good evening po. Interested po ako sa housekeeping position. Available po ako for interview anytime.