เข้าสู่ระบบHindi ako makagalaw.
Nakatayo lang ako sa gitna ng hospital room habang nakatitig sa lalaking nasa doorway. Hindi ko siya kilala. At least, hindi ko siya kilala sa buhay na naaalala ko. Pero may kung anong parte sa akin na gustong lumapit sa kanya. Parang may pamilyar sa mukha niya. Parang matagal ko na siyang nakita. “Mia…” Napasinghap ako. Hindi ko alam kung bakit, pero nang marinig ko ang pangalan ko mula sa kanya, may kung anong kumirot sa dibdib ko. “Who are you?” Hindi niya agad sinagot. Sa halip, tumingin siya kay Nathaniel. “Still protecting her?” Tumigas ang panga ni Nathaniel. “Leave.” “Twenty years, Nathaniel.” Mababa at kalmado ang boses ng lalaki. “And you're still making the same mistake.” “What mistake?” “Believing you were the one who saved her.” Napatingin ako kay Nathaniel. “What is he talking about?” Hindi siya sumagot. “Tell her.” Nanatiling nakatitig ang lalaki kay Nathaniel. “Tell her what happened that night.” “Not here.” “Then where?” Napuno na ako. “Stop.” Pareho silang napatingin sa akin. Lumapit ako sa kanila. “If everyone knows what happened except me, then I'm done being the last person to know.” Tumahimik ang lalaki. Tinitigan niya ako nang matagal. At sa unang pagkakataon, nawala ang kakaibang ngiti sa mukha niya. “You really don't remember.” “Remember what?” Isang hakbang ang ginawa niya papalapit sa akin. Agad namang humarang si Nathaniel. “Don't.” Huminto ang lalaki. Napangiti siya nang bahagya. “Still the same.” “What does that mean?” “Even after all these years…” Tumingin siya kay Nathaniel. “…you still put yourself between her and the truth.” “Get out.” Malamig ang boses ni Nathaniel. Pero hindi siya umalis. Sa halip, bumalik ang tingin niya sa akin. “You want to know why your mother told you to forget?” Tumango ako. “Then ask her.” Napalingon ako sa mother ni Nathaniel. “Why?” Nakatitig lang siya sa sahig. “I was trying to protect you.” “From whom?” Hindi siya sumagot. “From my father?” Umiling siya. “From Nathaniel?” Umiling ulit. “Then from whom?” Tahimik siyang nakatayo. Hanggang sa nagsalita ang lalaking nasa doorway. “From me.” Nanlamig ako. Napatingin ako sa kanya. “You?” “Yes.” “Why?” Nagbago ang expression niya. “Because I was the only person who knew what your father had done.” Agad nagsalita si Nathaniel. “You're lying.” Tumingin ang lalaki sa kanya. “You still don't remember everything.” “Enough.” “No.” Lumalim ang boses niya. “You remember the fire.” Nanigas si Nathaniel. “You remember holding her hand.” Humakbang siya palapit. “But you don't remember who pulled her away from you.” Napatingin ako kay Nathaniel. Halatang pilit niyang inaalala. “You don't remember who carried her out.” Tahimik ang buong room. “I thought it was me.” Mahina ang boses ni Nathaniel. Napangiti ang lalaki. “That is exactly what they wanted you to believe.” Naramdaman kong bumilis ang tibok ng puso ko. “Then who saved me?” Tumingin siya sa akin. “You're asking the wrong question.” “Then what's the right question?” Matagal niya akong tinitigan bago siya sumagot. “Who wanted you dead?” Nanlamig ang katawan ko. Hindi ako makapagsalita. At bago pa ako makapagtanong ulit, naramdaman kong hinawakan ni Nathaniel ang kamay ko. Mahigpit. Mainit. Protective. Pero nang magdikit ang mga daliri namin— biglang may pumasok na memory sa isip ko. Isang batang lalaki. Isang hallway na puno ng usok. Ang maliit kong kamay na mahigpit na nakakapit sa kamay niya. Then another hand. Mas malaki. Mas malakas. Hinila ako palayo. May sumisigaw. “Don't let him find you!” Napapikit ako. “Mia?” Boses ni Nathaniel. Dahan-dahan kong iminulat ang mga mata ko. “I remembered something.” Lumapit siya. “What?” Napatingin ako sa lalaking nasa doorway. “He wasn't the one who pulled me away.” Nakunot-noo si Nathaniel. “Who was?” Pinilit kong alalahanin. Pero parang usok ang memory. Kapag sinusubukan kong hawakan— nawawala. Then suddenly, isang mukha ang lumitaw sa isip ko. My mother's face. Napasinghap ako. “It was my mother.” Biglang namutla ang mother ni Nathaniel. “No…” Napalingon ako sa kanya. Pero ang lalaking nasa doorway— ngumiti. Parang hindi siya nagulat. Parang hinihintay niya lang na maalala ko iyon. May inilabas siyang maliit na envelope mula sa coat niya. “This belongs to you.” Inihagis niya iyon sa kama. Napatingin ako kay Nathaniel bago ko kinuha. May pangalan sa harap. Hindi Elena. Hindi Reyes. Isang pangalan lang. Mia. Nanginginig ang mga daliri ko habang binubuksan ko ang envelope. May isang lumang litrato sa loob. My mother. My father. At ang father ni Nathaniel. Magkakasama sila. Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit nanlamig ako. May petsa sa ibaba ng photograph. Three days before the fire. Binaligtad ko ito. May nakasulat sa likod. Limang salita. We agreed she would disappear. Hindi ako makapaniwala. Tumingin ako sa mother ko sa litrato. Then at Nathaniel's mother. “What's this?” Walang sumagot. “Anong ibig sabihin nito?” Nangingilid ang luha sa mata niya. I looked at Nathaniel. “Your mother knows something.” “Mia…” “Don't.” Umatras ako. “I'm tired of everyone telling me that they're protecting me.” Huminga ako nang malalim. “Kung protection 'to, bakit parang ako lang ang hindi binigyan ng chance malaman ang totoo?” Tahimik si Nathaniel. Then suddenly— bumukas ang p***o. Isang nurse ang pumasok. Pale ang mukha niya. “Mr. Vale…” “What happened?” Huminga siya nang malalim. “May incident po downstairs.” “What kind of incident?” “Someone tried to access the hospital records.” Tumigas ang mukha ni Nathaniel. “Whose records?” Nag-alangan ang nurse. Then she looked at me. “Yours.” Nanlamig ako. “Mine?” Tumango siya. “Specifically…” She swallowed. “Your file under the name Elena Reyes.” Tahimik ang buong room. Tumingin ako kay Nathaniel. Then sa photograph. Then sa pangalan sa envelope. Mia. At doon ko na-realize— hindi lang nila gustong itago kung sino ako. May taong gustong burahin ang taong kilala nilang Elena Reyes.Years later, bumabalik pa rin ako sa unang page.Hindi sa lumang record.Hindi sa Family Archive.Hindi sa kahit anong document na minsan kong hinabol.Sa notebook ko.Nandoon pa rin ang unang sentence na isinulat ko.My name is Lia.Simple lang.Pero noong una ko itong isinulat, hindi ko alam kung gaano karaming bagay ang kailangan kong pagdaanan bago ko talaga maintindihan ang ibig sabihin nito.Ngayon, ilang taon na ang lumipas mula nang buksan namin ang mga bagay na matagal naming hindi pinag-uusapan.Marami nang nagbago.May mga bagong litrato sa family album.May mga bagong lugar na napuntahan.May mga birthday na hindi na namin kailangang gawing espesyal para lang maalala.May mga Christmas dinner.Mga random family pictures.Mga ordinaryong araw na walang malaking nangyari.At iyon ang mga araw na pinakagusto ko.Dahil hindi na kailangan ng malaking dahilan para maging mahalaga ang isang araw.Minsan, sapat nang magkakasama kayo.---Nasa sala ako nang dumating si Mama.May ha
Minsan, akala natin kailangan nating maalala ang lahat para masabing kilala natin ang sarili natin.Matagal kong inisip iyon.Kaya hinanap ko ang mga lumang records.Mga litrato.Mga pangalan.Mga petsa.Mga taong maaaring may alam sa mga bagay na hindi ko maalala.Akala ko kapag nabuo ko ang buong kwento, saka ko mararamdaman na buo na rin ako.Pero mali pala ako.Hindi lahat ng nawawala ay kailangang maibalik.May mga bagay na hindi na magiging malinaw.May mga araw na mananatiling malabo.At may mga alaala na baka habang buhay kong tatanungin kung tama ba ang pagkakaalala ko.Pero hindi ibig sabihin noon na wala akong pagkakakilanlan.Dahil ang pagkatao ko ay hindi nagsimula sa isang record.Hindi rin nagtapos sa isang pangalan na itinago.Nagsimula ito sa buhay na nabuhay ko.Sa mga taong minahal ko.Sa mga taong nasaktan ko.Sa mga taong nanatili.At sa mga desisyong ako na mismo ang gumagawa.---Isang umaga, bumaba ako sa sala.Nandoon sina Mama at Papa.May almusal sa mesa.Or
Lumipas ang ilang linggo.Hindi naman biglang naging perfect ang lahat.May mga araw na tahimik lang ako.May mga araw na marami akong iniisip.At may mga araw na bigla kong naaalala ang mga bagay na dati kong pilit hinahanap.Pero hindi na ako bumabalik sa dating ako.Hindi na ako gumigising para maghanap ng sagot.Gumigising ako para isipin kung ano ang gusto kong gawin.At isang umaga, habang nakaupo ako sa harap ng laptop ko, nakita ko ang isang blank document.Matagal ko itong tinitigan.Hindi ko alam kung saan magsisimula.Sanay akong magsimula sa isang tanong.Saan nagsimula?Sino ang may alam?Ano ang itinago?Pero ngayon, wala akong kailangang imbestigahan.Kaya ang unang isinulat ko ay isang simpleng pangungusap.I don't want to spend the rest of my life looking backward.Binasa ko iyon nang dalawang beses.Pagkatapos, nagsimula akong mag-type.Hindi records.Hindi dates.Hindi pangalan ng ibang tao.Sarili kong kwento.---Maya-maya, dumaan si Mama sa kwarto.“Ano 'yan?”“W
Hindi ko inaasahan na si Mara ang unang darating.Saturday evening nang tumunog ang doorbell.Nasa kusina ako kasama si Mama habang si Papa naman ay may inaayos sa dining table.“Ako na,” sabi ni Papa.Narinig ko ang pagbukas ng pinto.Maya-maya, narinig ko ang boses na matagal ko nang hindi naririnig sa loob ng bahay.“Good evening.”Napahinto ako.“Mara?”Lumabas ako ng kusina.Nandoon siya sa may pintuan.May maliit siyang paper bag sa kamay.Ngumiti siya nang makita ako.“Hi, Lia.”Ngumiti rin ako.“Hi.”Lumapit siya.“May dala ako.”“Ano 'yan?”“Dessert.”Napatingin si Papa sa paper bag.“Hindi ka na talaga nagbabago.”“Mas mabuti nang dessert kaysa documents,” sagot ni Mara.Natawa kami.At sa simpleng biro na iyon, biglang gumaan ang buong bahay.---Nang gabing iyon, sabay-sabay kaming kumain.Si Mara.Si Mama.Si Papa.At ako.Walang folder sa mesa.Walang lumang record.Walang kailangang pag-usapan tungkol sa archive.Nagkuwentuhan lang kami.Tungkol sa pagkain.Sa mga bagon
Pagkalipas ng ilang araw, nakaupo ako sa sahig ng kwarto ko habang nakaharap sa maliit na kahon na matagal nang nakatago sa ilalim ng cabinet.Hindi ko ito binuksan agad.Nasa tabi nito ang bagong family album.May laman na itong isang picture.Yung picture namin nila Mama at Papa.Tatlong taong nakangiti.Isang simpleng araw.Isang simpleng alaala.Pero sa kabilang side ng kwarto, nandito pa rin ang mga bagay mula sa nakaraan.Lumang litrato.Mga papel.Mga sulat.Mga bagay na ilang linggo kong ginugol ang oras para hanapin.Dati, gusto kong malaman ang lahat.Ngayon, ang tanong ko na lang ay—Ano ang gusto kong dalhin sa susunod na bahagi ng buhay ko?Binuksan ko ang kahon.Nandoon ang lumang drawing ko.Yung batang ako.Yung bahay.At yung pangalan.Lia.May ilang lumang litrato rin.Isa kay Mama.Isa kay Papa.Isa kay Eli.At isang litrato kung saan bata pa ako.Tiningnan ko ang bawat isa.Hindi ko itinapon.Hindi ko rin itinago ulit.Inilabas ko ang ilang bagay at inilagay sa iba
Saturday morning, maaga akong nagising.Hindi dahil may kailangan akong hanapin.Kundi dahil may plano kami.“Ready ka na?” sigaw ni Papa mula sa baba.“Almost!”Pagkababa ko, nakita ko silang dalawa ni Mama sa sala.May dala siyang maliit na bag.Si Papa naman may hawak na camera.Napangiti ako.“Talaga bang kailangan natin 'yan?”“Told you,” sabi ni Papa. “Family picture.”Tumawa ako.“Akala ko joke lang.”“Hindi ako nagbibiro tungkol sa pictures.”“Since when?”“Since today.”Napailing ako.Simple lang ang plano namin.Pumunta sa isang lugar na dati naming madalas puntahan, kumain nang sabay-sabay, mag-picture, at umuwi bago gumabi.Walang agenda.Walang kailangang pag-usapan tungkol sa nakaraan.At higit sa lahat, walang kailangang ayusin.Gusto lang naming magkaroon ng isang araw na amin.---Sa daan, hindi ko namalayan na ako pala ang madalas magsalita.“Dito tayo dumaan.”“Bakit?”“Mas maganda yung view.”Sumunod si Papa.“Sure ka?”“Yep.”“Boss ka ngayon?”“Choice ko 'to.”Tum







