The Noble Act

“Maghanap ka ng ibang lalaki para mabuntis ka, Jen.”

Ang sinabi ni Caizer nang umagang iyon ay parang malakas na hampas sa dibdib ni Jenesis. Nanlaki ang mga mata ng dalagang asawa, hindi makapaniwala sa narinig.

Paano nagawa ng sarili niyang asawa na sabihin iyon nang ganun lang kadali? Na para bang normal lang na magpabuntis siya sa ibang lalaki?

“A-Ano… seryoso ka ba, Cai?” mahina niyang tanong, halos hindi lumabas ang boses. “You’re not joking, right? Bakit kailangan kong magpabuntis sa ibang lalaki?”

Napabuntong-hininga si Caizer, halatang iritado. “Pagod na ako, okay? Mama keeps asking tungkol sa magiging tagapagmana. Paulit-ulit na lang. Lagi niyang tinatanong kung kailan ka mabubuntis.”

Nahihirapang lumunok si Jenesis. “Kung ganun… bakit hindi na lang sa 'yo, Cai? May asawa naman ako. Bakit kailangan ko pang sa ibang lalaki?” litong tanong niya.

Napatawa si Caizer nang walang saya. “Ikaw? Don’t be ridiculous. Hindi ko sasayangin ang mga gabi ko sa 'yo.”

Parang sinaksak ang puso ni Jenesis sa sinabi niyang iyon. Bumuka ang bibig niya pero walang salitang lumabas.

“Maghanap ka ng disenteng lalaki kung kaya mo. Kung hindi, ako na ang hahanap para sa 'yo,” dagdag ni Caizer, malamig ang tono. “And no, I’m not negotiating.”

Biglang sumikip ang dibdib ni Jenesis. Para bang may pumipisil dito nang mahigpit. Napakuyom ang mga kamay niya sa gilid ng katawan hanggang pumuti ang mga knuckles niya.

Gusto sana niyang sumagot, pero naunahan siya ng boses ni Caizer.

“Kailangan mong mabuntis. I don’t care how. Nakakahiya na nga na pinakasalan kita sa harap ng mga kapatid ko, tapos ngayon, hindi ka pa makapagbigay ng anak?”

Tumayo si Caizer nang tuwid, nakahalukipkip ang mga braso at diretso ang tingin sa kanya. “So just do it. Or I’ll stop paying for your grandfather’s hospital bills.”

Mabilis na umiling si Jenesis, natakot sa banta. “Huwag, Caizer. Please, wag mong gawin ‘yon kay Lolo. Kailangan niya ng malaking pera para sa gamutan. Hindi siya pwedeng mawalan ng suporta.”

Napabuntong-hininga si Caizer, pero hindi dahil nag-aalangan siya. “Then decide today. Para hindi ko na kailangang putulin ang bayad sa ospital ng lolo mo.”

Oo o hindi.

Iyon ang pinakamahirap na desisyon para kay Jenesis. Buhay ng lolo niya ang kapalit.

Isang taon pa lang silang kasal, pero ngayon lang niya tuluyang naintindihan ang katotohanan, hindi siya mahal ng asawa niya.

Napilitan lang.

Oo, napilitan si Caizer na pakasalan siya dahil sa huling habilin ng kanilang mga lolo. Magkaibigan ang mga ito noon at nagkasundo na ipapakasal ang mga apo nila.

Kung alam lang sana ni Jenesis ang lahat noon pa, hindi siya papayag kahit kailan.

Sa loob ng isang taon, sinubukan niyang mahalin ang asawa niya. Ginawa niya ang lahat.

Pero ni katiting na pagmamahal, hindi iyon sinuklian ng lalaki.

“So?” tinaasan siya ng kilay ni Caizer, naghihintay ng sagot.

Napalunok si Jenesis. “I… I need time to think, Caizer.”

Nanatiling malamig ang tingin ni Caizer.

“Fine. I’ll give you three days,” sabi niya bago tuluyang lumabas ng kwarto.

Naiwan si Jenesis sa gitna ng silid, parang nawalan ng lakas ang mga tuhod niya. Unti-unti siyang napaupo, hindi pa rin matanggap ang lahat.

Hindi lang ang katotohanang hindi siya mahal. Kundi pati ang hiling na halos sirain ang pagkatao niya. Huminga siya nang malalim.

“Saan ako hahanap ng matinong lalaki…? At yung magiging anak ko… magiging tagapagmana pa ng Rodriguez family…” bulong niya sa sarili, halatang nawawala.

Bigla siyang napatingin sa orasan sa dingding.

Alas sais y medya na.

“Oh no…”

Kinabahan siya. Agad siyang tumayo at nagmadaling lumabas ng kwarto, halos tumatakbo papuntang kusina.

Naghihintay na ang araw-araw niyang gawain.

Kailangan niyang maghanda ng almusal para sa buong pamilya Rodriguez — ang biyenan niyang babae, mga bayaw at hipag, at mga pamangkin.

Isang malaking pamilya. Isang mayamang angkan na mahigpit sa tradisyon, lalo na sa patrilineal system, kung saan ang male heir ang may kapangyarihan at boses sa pamilya. Lahat sila nakatira sa iisang bubong, at kahit walang direktang utos, ramdam ang bigat ng hierarchy sa loob ng bahay.

At si Jenesis, bilang bunsong manugang na walang trabaho kumpara sa dalawa pang manugang, ang naging pangunahing tagagawa ng lahat.

Pagluluto. Paglilinis. Pag-aayos ng lahat.

May mga kasambahay naman na tumutulong, pero hindi ibig sabihin nun ay madali na ang lahat para sa kanya.

Sa bawat galaw, may expectation.

Sa bawat kilos, kailangan perpekto.

Ang bahay ay napakalaki, parang walang katapusan ang bawat kwarto at sulok na kailangan niyang asikasuhin.

Makalipas ang halos tatlumpung minuto, natapos din nila ang paghahanda ng almusal. Kasama niya ang dalawang kasambahay. Ngayon, oras na para pagsilbihan ang biyenan at ang asawa niya.

“Ito po yung green tea niyo, Ma,” maayos na sabi ni Jenesis habang inilalapag ang tasa sa harap ng biyenan.

“Thank you,” sagot ni Salome, walang emosyon at hindi man lang tumingin sa kanya.

Lumipat si Jenesis sa tabi ni Caizer para pagsilbihan ito.

Pero nang ilalapag na sana niya ang toasted bread sa plato ng asawa, biglang hinila ni Caizer ang plato palayo.

“Okay lang, kaya ko na. Umupo ka na lang,” malamig na sabi ng lalaki.

Ngumiti nang bahagya si Jenesis, saka tahimik na umupo sa kaliwang bahagi ni Caizer.

Iaabot na sana niya ang kamay para kumuha ng toasted bread, pero biglang bumasag sa katahimikan ng hapag ang matalim na boses ng biyenan niya.

“Isang taon. Eksaktong isang taon ka nang bahagi ng pamilya Rodriguez, Jenesis.” Dahan-dahang lumingon si Salome, diretsong tumitig sa kanya. “Pero hanggang ngayon, hindi ka pa rin buntis.”

Unti-unting bumaba ang kamay ni Jenesis pabalik sa kanyang kandungan.

Yumuko siya nang bahagya, mahigpit na magkahawak ang mga daliri. Hindi siya makatingin sa kahit sino, lalo na sa biyenan niya.

Ramdam din niya ang mga tingin ng dalawang hipag niya mula sa magkabilang gilid ng mesa. Hindi man sila magsalita agad, sapat na ang paraan ng tingin nila para maramdaman niyang minamaliit siya.

Nahihiya ba siya?

Oo.

Ang pamilya ng asawa niya ay hindi basta-basta. Kilalang-kilala, mataas ang tingin ng lahat sa kanila. May dugong Japanese at American na pinagmamalaki nila bilang asset.

Si Salome Altamirano Rodriguez, may dugong Japanese. At ang yumaong asawa nitong si Lincoln Rodriguez, isang half-American conglomerate.

Sila ang may-ari ng Rodriguez Grand Corporation, isang malaking kumpanya na may operasyon sa loob at labas ng bansa. Marami rin itong sangay, mula sa industrial companies, hotels, hanggang hospitals.

Ang lahat ng yaman na iyon ay minana ng tatlong anak nila, si Raoul, ang panganay; si Duke, ang pangalawa; at si Caizer, ang bunso.

“Nakapagpa-schedule na ako sa best OB-GYNE,” dagdag ni Salome, sabay tulak ng calling card papunta kay Caizer na nasa kaliwa niya. “Ibigay mo sa kanya.”

Walang gana itong kinuha ni Caizer, saka iniabot kay Jenesis nang hindi man lang tumitingin. Halatang wala siyang pakialam.

“Hindi ko na gustong marinig ang kahit anong dahilan,” tuloy ni Salome. “Magpacheck-up ka agad.”

“Baka baog si Jenesis, Ma,” biglang singit ni Yngrid, asawa ni Raoul. Napatingin ang lahat sa kanya. Samantalang si Raoul, sumulyap lang sandali pero hindi nagsalita.

“Pwede rin, Ate Yngrid. Baka naman alam niyang baog siya pero tinatago lang niya kay Mama at kay Caizer para hindi siya iwan,” dagdag pa ni Iris, asawa ni Duke, na lalo pang nagpalala ng sitwasyon.

Ang dalawang sister-in-law ni Jenesis ay matagal nang mababa ang tingin sa kanya.

Si Yngrid ay may master’s degree sa design mula sa kilalang university sa United States. Anak din siya ng isang napakayamang negosyante, at ngayon ay siya ang namamahala sa isang malaking boutique.

Samantalang si Iris, may master’s degree sa Law, isang abogado, at anak ng may-ari ng pinakamalaking law firm.

At si Jenesis?

Isang simpleng babae lang na napasama sa pamilyang ito dahil sa kapalaran. Dahil ang lolo niya ay matalik na kaibigan ng ama ni Salome, na siya namang lolo ni Caizer.

Nagkatuluyan sila dahil sa huling habilin ng mga nakatatanda, halos isang taon na ang nakalipas bago sila ikinasal.

Ang salitang “baog” ay parang malakas na sampal sa mukha ni Jenesis.

Mas masakit pa dahil alam niyang ni minsan, hindi siya kailanman ginalaw ng sariling asawa niya.

Namumutla ang mukha niya. Napatingin siya kay Caizer sa tabi niya, pero ang lalaki ay abala lang sa pagkain, parang walang naririnig, parang wala siyang pakialam sa nangyayari.

Gaya ng dati, hindi siya ipagtatanggol nito.

Tahimik lang, hinahayaan siyang maliitin at saktan sa harap ng lahat.

Nag-ipon ng lakas si Jenesis at dahan-dahang tumingin kay Salome. “Ma… okay naman po ako. My womb is fine,” mahina niyang sabi, nanginginig ang boses.

Biglang…

BLAG!

Malakas na hinampas ni Salome ang mesa gamit ang hawak niyang butter knife. Napatalon sa gulat ang lahat.

Ang tingin niya kay Jenesis ay malamig at matalim.

“Walang ‘okay lang’ dito, Jenesis! Just do what I say, and send me the results. Gusto kong ako mismo ang makakita!”

“Just do it, Jen… sundin mo na lang si Mama,” sa wakas ay nagsalita si Caizer matapos ang mahabang katahimikan.

Pero hindi para ipagtanggol siya.

Kundi para lalo siyang idiin.

Napalunok si Jenesis. Namumula na ang mga mata niya, halos maiyak, lalo na nang ang mismong lalaking dapat kakampi niya ay isa rin sa nagpapabigat ng sitwasyon.

“Besides,” dagdag pa ni Caizer. “Sigurado ako na ikaw ang may problema dito. What’s the harm kung magpacheck ka? Para malaman kung infertile ka nga o hindi.”

Nagsimulang manginig ang kamay ni Jenesis sa ibabaw ng kandungan niya. Mahigpit niya itong kinuyom hanggang mamuti ang mga daliri.

Paano nagawa ng asawa niyang sabihin iyon sa harap ng buong pamilya nito?

“Makinig ka nang mabuti,” muling nagsalita si Salome, matigas ang tono. “Bibigyan kita ng tatlong buwan mula ngayon. Kailangan mong mabuntis.”

Bawat salita ay mabigat, parang pinipiga ang dibdib ni Jenesis.

Pero hindi pa doon natapos.

“At kung hindi,” malamig na dagdag ni Salome, “...ako mismo ang mag-uutos kay Caizer na hiwalayan ka.”

Bahagyang yumuko si Salome, mas lalong tumalim ang tingin.

“Pagkatapos no’n, pwede ka nang bumalik sa barong-barong niyo. Doon mo na ubusin ang buhay mo, nag-aalaga sa lolo mong may sakit.”