Siyang

Isang napaka-interesanteng bahagi ng ating folklore ang mga siyokoy o mga nilalang sa dagat. Sa mga kwento, kadalasang inilalarawan sila bilang mga kalahating tao at kalahating isda, na lumalangoy sa mga dalampasigan at sa kailaliman ng karagatan. Ang mga siyokoy ay may kanya-kanyang kwento batay sa rehiyon—sa ilang lugar, sila ay itinuturing na masama, pinagmumulan ng takot, habang sa ibang bahagi, sila ay sinasalamin bilang mga tagapag-alaga ng kalikasan. Sa mga kwentong ito, may mga pagkakataong ang mga tao ay nagiging kaibigan at kakilala ng mga siyokoy, nakikipag-ugnayan sa kanila at nagiging bahagi ng kanilang mundo.

Isang lalong kahanga-hangang aspeto ng mga kwentong ito ay ang simbolismo ng tubig, na nagsisilbing tagapagdala ng buhay at misteryo. Madalas na iniuugnay ang mga siyokoy sa mga kwento ng pag-ibig at sakripisyo. Isang halimbawa nito ay ang kwento ng isang prinsipe na nahulog sa isang baybayin, at ang isang inay na siyokoy na nagligtas sa kanya. Sa paglipas ng panahon, ang kanilang relasyon ay nagkaroon ng mga pagsubok, lalo na ang paghihiwalay sa pagitan ng kanilang mga mundo, sa lupa at sa dagat. Ang mga ganitong kwento ay nagbigay inspirasyon sa marami na mas pahalagahan ang pagpapahalaga sa kanyang kalikasan at sa mga nilalang sa paligid.

Ang mga siokoy ay hindi lamang mga nilalang ng alamat, kundi mga simbolo ng iba't ibang aspeto ng buhay. Ang kanilang pag-iral ay lumalarawan ng ating ninanais na koneksyon sa kalikasan at mga misteryo ng mundo. Kaya naman, habang pinapahalagahan natin ang mga kwentong ito, nadarama natin ang kalikasan na hindi lamang likha ng ating mga guro at kwentista, kundi isang bahagi ng ating kultura at pagkatao na dapat ipagmalaki.

Sa bayan ni Tsushima, ang mga siyokoy o 'kappa' ay pintig ng mitolohiya, tila pinagmulan ng isang nakakakilig na hiwaga. Maraming tao ang naniniwala na ang mga ito ay nagmula sa taimtim na ugnayan ng kalikasan at mga lokal na pamayanan. Isang kwento ang kuwentong lahi kung saan ang mga kappa ay kumakatawan sa mga espiritu ng tubig, na nagbigay ng paalala sa mga tao hinggil sa kapangyarihan ng mga ilog at lawa. Sa ibang bahagi naman ng Japan, may mga kwentong bumabalot sa kanilang likas na likha, mga katangian, at maging sa kanilang ugali. Sinasalamin nito ang pag-uugali ng mga tao sa kanilang kapaligiran. Maraming mga maliliit na bayan ang nagbawal sa mga kappa, dahil naniniwala silang delikado ang pagkakaroon ng mga ito, kaya't isang anyo ng paggalang at takot ang umuusbong sa paligid nila.

Sa panig ng Mitolohiya sa bahagi ng West, mas angkop na para sa mga siyokoy ang tawaging 'mermaids'. Isang maganda ngunit mapanganib na nilalang sa dagat na ang kasaysayan ay punung-puno ng emosyonal na sagad. Sa mitolohiyang ito, ang mga mermaids ay maaaring maging simbolo ng pang-akit, kundi nalulugmok sa mga pangarap at pagnanais. Madalas silang ikinabit sa mga kwentong may masalimuot na bathala, kung saan isa sa mga kwento ay ang pag-ibig ng isang mortal sa isang sirena at ang kanilang laban para sa pagmamahalan, na lumihis sa kultura at nakaugnay sa mga tema ng pagkakahiwalay at pag-unawa. Ang pag-aanalisa ng mga ito ay tila nag-uudyok sa paglikha ng mga kwento na makikinabang mula sa mga simbolo ng pagnanasa at pangako.

Nawawala ang mga araw kapag napapanood ko ang mga kwento ng mga siyokoy sa anime at manga! Ang mga nilalang ito ay parang simbolo ng kasaysayan at kultura ng Japan, pero mas nakakatuwa pa, ipinapakita nila ang mas malalim na tema sa takbo ng kwento. Ang mga siyokoy ay mga may salamin na kumakatawan sa kalikasan at mga kwento ng mitolohiya. Sa isang banda, nakakaakit sila dahil sa kanilang mistikal na katangian. Sa mga tulad ng 'KonoSuba', kung saan naroon ang isang masiglang siyokoy na may mga kapansin-pansin na katangian, madalas na nagpapatawa at nagdadala ng saya sa mga tagapanood. Ang kanilang ipinapakitang quirky at funny na personalidad ay definitely nagiging attraction para sa mas maraming manonood.

Sa kabilang banda, hindi lang sila basta-basta mapanlikhang nilalang, kundi nagbubukas din sila ng mga pagkakataon upang pag-usapan ang mga seryosong tema tulad ng pagkakaibigan, pagmamahalan, at ang pakikitungo sa sarili at iba pang tao. Halimbawa, sa 'Kujira no Kora wa Sajou ni Utau', ang mga siyokoy ay hindi lang nagsisilbing pandagdag sa kwento kundi nagdadala ng matinding emosyon at mas malalim na tanong tungkol sa ating mundong ginagalawan. Hmm, parang ang sarap isipin, di ba? Sa ganitong paraan, ang mga siyokoy ay hindi lamang mga kaakit-akit na larawan kundi mga simbolo ng iba't ibang karanasan ng tao at ng mundong ginagalawan natin. Ipinaparamdam nila sa atin na may ibang mga bahagi sa buhay na kasing ganda at kasing kumplikado katulad ng isang siyokoy na nakalimutan.

Kung titingnan mo nang mabuti, ang mga siyokoy ay may natatanging puwang sa puso ng mga tagahanga dahil sa kanilang kakayahang ipaalala sa atin ang ating mga ugat, bida, at ang ating mga pakikibaka sa araw-araw na buhay. Kaya nga siguro napakalaki ng pagkakaakit ng mga siyokoy sa mga kwentong ito, kasi madaling ma-relate. Kahit gaano karaming oras ang lumipas, bumalik ako sa mga mumunting detalye at alaala kasama sila, na nagdala sa akin ng saya at iba't ibang emosyon sa bawat eksena. Ang mga siyokoy ay talagang hindi lamang nabubuhay sa ilalim ng dagat; parang kasama na rin sila sa ating mga puso!

Nakakatuwang isipin kung paano nabuo ang pangalang 'Janus Silang'—para sa akin parang kombinasyon ito ng dalawang magkaibang mundo na may malalim na simbolismo. Una, ang 'Janus' ay halaw mula sa mitolohiyang Romano: siya ang diyos na may dalawang mukha, tagapanood ng mga pintuan, simula at wakas, at siyang dahilan kung bakit ang buwan ng Enero (January) ay tinawag ganyan. Kaya tuwing naririnig ko ang 'Janus' agad kong naiisip ang tema ng dalawahang pagkatao, mga lihim, at mga desisyon na nagbubukas o nagsasara ng mga kabanata sa buhay.

Pangalawa, ang 'Silang' ay makahulugan sa Filipino sa ilang paraan: pwedeng tumukoy ito sa pangalan ng pook (Silang sa Cavite), o maging sa kilalang apelyidong sina Diego at Gabriela Silang na sumisimbolo ng pagtutol at pakikibaka. Mayroon ding ugat sa salita na konektado sa 'isinilang' na nagpapahiwatig ng pag-usbong o kapanganakan. Kapag pinagsama, nagkakaroon ng malakas na imahe—isang karakter na parang ipinanganak para humarap sa dalawang daan, o isang taong may pinagmulan ng pakikibaka at sabay na may dalang bagong simula.

Personal, mahilig ako sa ganitong uri ng pangalan dahil agad nitong binubuo ang backstory sa utak ko: sino ang humaharap sa mga pinto ng kapalaran? Sino ang lumalaban at kailangang mabuo muli? Ang kombinasyon ng klasikong Romanong simbolo at lokal na kontekstong Pilipino ay nagiging mas malinamnam at puno ng potensyal para sa kuwento, kaya hindi ako nagtataka kung bakit maraming manunulat ang gumagamit ng ganitong smart na paghahalo ng mga pahiwatig. Sa huli, ang 'Janus Silang' para sa akin ay isang pangalan na nag-aanyaya ng misteryo at ng pagbabago—isang perpektong simula para sa isang kumplikadong bida o kontra-bida.