ทอม กับ เจอร์ รี่

ความตลกของ 'ทอมกับเจอร์รี' นั้นกระจายตัวอยู่ทั่วทุกฤดูกาล แต่ช่วงเวลาที่หลายคนยกให้เป็นจุดพีคที่สุดคือยุคคลาสสิคปี 1940-1950 ตอนที่ฮันna-บาร์bera ยังดูแล production อยู่

ความพิเศษของยุคนี้คือการวางจังหวะการ์ตูนที่ไร้เสียงพูด แต่เต็มไปด้วยการเคลื่อนไหวลื่นไหลและมุขเจ็บตัวแบบเกินจริง เช่นฉากทอมถูกระเบิดจนหน้าดำหรือเจอร์รีใช้ค้อนตีหัวจน skull แตกเป็นริ้วๆ มันคือความตลกแบบ slapstick 純粋ที่ไม่มีใครเลียนได้

ส่วนตัวชอบตอน 'The Cat Concerto' ที่ทอมเล่นเปียโนแล้วเจอร์รีมาขัดจังหวะจนกลายเป็นสงครามบนคีย์บอร์ด ดูแล้วหัวเราะทุกทีแม้จะผ่านมานาน

ความจริงแล้วการ์ตูนสุดคลาสสิคอย่าง 'Tom and Jerry' มีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานกว่าที่หลายคนคิด! ซีรีส์นี้เริ่มฉายครั้งแรกเมื่อปี 1940 ในตอนที่ชื่อ 'Puss Gets the Boot' ซึ่งผลิตโดยฮอลลีวูดสตูดิโออย่าง MGM ถึงแม้จะดูเรียบง่ายแต่ตอนแรกนี้ก็ซ่อนเสน่ห์ของการ์ตูนที่ตลกโปกฮาและเต็มไปด้วยจินตนาการ

ที่น่าสนใจคือตอนแรกยังไม่ใช้ชื่อ 'Tom and Jerry' อย่างที่เราคุ้นเคย แต่ใช้ชื่อตัวละครว่า 'Jasper' และ 'Jinx' ต่อมาเมื่อซีรีส์ได้รับความนิยมจึงเปลี่ยนชื่อตัวละครหลักเป็นที่รักของทุกคนจนถึงทุกวันนี้ รู้สึกว่าการได้ย้อนดูจุดเริ่มต้นของผลงานคลาสสิกแบบนี้ทำให้เห็นพัฒนาการของวงการอนิเมชั่นเลยทีเดียว

เสียงไทยของ 'ทอมกับเจอร์รี' เป็นหนึ่งในความทรงจำวัยเด็กที่หลายคนคุ้นเคยดี โดยเฉพาะยุคที่ออกอากาศทางช่อง 9 อ.ส.ม.ท. ในช่วงปี 2530-2540 ตอนนั้นพากย์ไทยโดยนักพากย์มืออาชีพจากบริษัทพากย์ไทยอย่าง 'บริษัท มงคลการ์ตูน' ซึ่งเป็นสตูดิโอที่รับงานพากย์การ์ตูนคลาสสิกหลายเรื่อง

ตัวทอมเสียงตลกขบขันเป็นเอกลักษณ์ ส่วนเจอร์รีก็มีเสียงแผล๊ว์ๆ น่ารักเหมาะกับตัวละคร คิดแล้วยังอมยิ้มทุกทีที่ได้ยินเสียงนั้น เพราะมันเต็มไปด้วยอารมณ์ขันและจังหวะการพูดที่ลงตัว แม้จะไม่ทราบชื่อนักพากย์โดยตรง แต่รู้สึกว่าพากย์ได้มีชีวิตชีวาเหมือนดูต้นฉบับเลย

ความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าแมขยันอย่างทอมกับหนูจอมป่วนอย่างเจอร์รีสร้างสีสันให้โลกการ์ตูนมานานกว่า 80 ปีแล้วนะ ตั้งแต่ปี 1940 ที่ทั้งคู่ปรากฏตัวครั้งแรกในสตูดิโอของ Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) จนถึงตอนนี้ ถ้านับเฉพาะซีรีส์หลักก็มีประมาณ 7 ภาคด้วยกัน แต่ละภาคก็ปรับเปลี่ยนสไตล์การเล่าเรื่องและเทคนิคการทำอนิเมชั่นตามยุคสมัย

ภาคแรกคือยุคทองของ MGM (1940-1958) ที่ทำออกมา 114 ตอนด้วยกัน ได้รับรางวัลออสการ์ถึง 7 ครั้ง หลังจากนั้นก็มีรีบูตหลายครั้งทั้งในรูปแบบทีวีซีรีส์และภาพยนตร์ เช่น 'The Tom and Jerry Show' (1975), 'Tom & Jerry Kids' (1990) ที่ทำให้ตัวละครดูน่ารักแบบเด็กๆ และล่าสุดก็มีภาพยนตร์真人ผสมอนิเมชั่นออกมาในปี 2021

ความน่าสนใจคือแต่ละยุคแต่ละภาคจะสะท้อนบริบททางสังคมแตกต่างกัน อย่างในยุคแรกๆ มีความรุนแรงและ slapstick มากกว่า แต่พอมาถึงยุคหลังๆ ก็เริ่มลดความรุนแรงลง เน้นมิตรภาพระหว่างทั้งคู่มากขึ้น แม้จะเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่แก่นของเรื่องยังคงเดิมคือการไล่จับที่เต็มไปด้วยมุขตลกและ创意ไม่อั้น

เราโตมากับเสียงเปียโนตีคู่กับการแกล้งกันแบบไม่มีเลือดเนื้อเลยทีเดียว — แบบที่ทำให้หัวเราะแบบไม่ต้องคิดเยอะและยังคงเสน่ห์จนถึงวันนี้

พอเริ่มแนะคนใหม่ให้ดู ฉันมักจะชวนกลับไปหาแหล่งกำเนิดก่อน นี่คือชุดสั้นๆ ที่สร้างมาตรฐานของคู่แมวเมาส์: งานฉบับโรงหนังยุคคลาสสิกของผู้สร้างดั้งเดิมให้สัมผัสของมู้ดดนตรีที่เข้มข้น เช่นฉากเปียโนใน 'The Cat Concerto' ที่เป็นตัวอย่างว่าภาพและซาวด์ออกแบบมาให้เป็นการ์ตูนสแลปสติ๊กอย่างแท้จริง ความรวดเร็วของการตัดต่อ มุกภาพ และการเล่าเรื่องที่ไม่ต้องใช้บทพูดมากคือแก่นของประสบการณ์

ข้อดีคือต้นฉบับทำให้เห็นความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบฉากและการเล่าเรื่องที่เรียบง่ายแต่ชาญฉลาด ข้อเสียคือบางมุกหรือฉากมีความล้าสมัยหรือสื่อบางอย่างที่อาจไม่เหมาะกับบริบทปัจจุบัน ดังนั้นถาต้องการเข้าใจว่าทำไมคู่แท้จริงนี้ถึงโด่งดัง ให้เริ่มจากชุดสั้นยุคคลาสสิกก่อน แล้วค่อยขยับไปดูสปิริตที่ปรับปรุงใหม่ในภายหลัง — คนที่ได้ดูแล้วจะมีกรอบอ้างอิงเวลาเล่าเรื่องและจะรู้สึกเห็นพัฒนาการของตัวละครมากขึ้น

พึ่งได้ดูหนัง 'Tom & Jerry' เวอร์ชันรีเมคปี 2021 เมื่อไม่กี่ปีที่แล้ว และต้องบอกเลยว่าการรวมโลกการ์ตูนกับนักแสดงจริงทำให้รายชื่อนักแสดงสดขึ้นมาทันทีในหัวฉัน ฉันจดจำได้ชัดเจนว่า Chloë Grace Moretz รับบทเป็น Kayla Forester หญิงสาวที่พยายามรักษางานของตัวเองในโรงแรมสุดหรู ขณะที่ Michael Peña เล่นเป็น Terrance — พนักงานที่มักก่อปัญหาและเป็นตัวเร่งให้เกิดความวุ่นวายในเรื่อง ฉากที่ทั้งสองพยายามประสานงานงานแต่งงานใหญ่ กลายเป็นจุดศูนย์กลางที่นักแสดงคนอื่นต้องเข้ามาพัวพันกับความวายป่วงของแมวกับหนู

ฉันชอบการแจกบทของตัวละครสมทบเพราะทำให้หนังมีมิติ Ken Jeong รับบทเป็น Jack คนที่เข้ามาสร้างสถานการณ์ขำขันแบบตลกจัดเต็ม และ Rob Delaney เล่นเป็นผู้จัดการโรงแรม Mr. DuBros ที่ต้องรับมือกับความอลเวงทั้งหมด Colin Jost ปรากฏในบทบาทสมทบให้มุกเสริมจังหวะตลก ส่วน Pallavi Sharda รับบทเป็น Preeta ที่เกี่ยวข้องกับแผนงานแต่งงาน การวางนักแสดงเหล่านี้คลุกเคล้ากับแอนิเมชันของตัวละครหลักทำให้ฉันเห็นความตั้งใจจะสร้างสมดุลระหว่างสไตล์การ์ตูนกับสถานการณ์คนจริง

เห็นได้ชัดว่า Tom และ Jerry ในเวอร์ชันนี้เป็นตัวละคร CGI ที่ใช้เอฟเฟกต์เสียงแทนบทพูดจริงจังมากกว่าภาพยนตร์ไลฟ์แอ็กชันแบบดั้งเดิม ฉันชอบความกล้าในการผสมผสานนี้ แม้บางจังหวะจะเน้นมุกแบบการ์ตูนเก่า แต่การใช้ดาราจริงช่วยเสริมมิติและทำให้หนังเวอร์ชันรีเมคมีชีวิตชีวามากขึ้น

เราอยากให้เริ่มจากของเก่า ๆ แบบจัดเต็มก่อน เพราะรากของความสนุกทั้งหมดอยู่ตรงนั้น: 'Puss Gets the Boot' แล้วไล่ดูผลงานยุค Hanna-Barbera ช่วงทศวรรษ 1940–1950 จะเข้าใจเลยว่าทำไมการไล่จับแบบเฮฮาของเจ้าแมวกับหนูถึงกลายเป็นต้นแบบการ์ตูนตลกตลอดกาล

ช่วงแรก ๆ เหล่า short film เหล่านี้สั้น กระชับ และอัดแน่นด้วยทักษะการจังหวะตลก การใช้มิวสิคเป็นตัวเล่าเรื่อง รวมถึงแอนิเมชันที่ใส่ใจรายละเอียด เช่น ฉากไล่ล่าบนเปียโนใน 'The Cat Concerto' หรือการต่อสู้ที่เป็น choreography อย่างกับการเต้น ทุกช็อตถูกออกแบบมาให้ตลกโดยภาพและเสียงร่วมกัน จึงเป็นแหล่งเรียนรู้เจ๋ง ๆ สำหรับคนที่อยากเห็นต้นกำเนิดของมุกในอนิเมะยุคหลัง ๆ

เราเองชอบดูเป็นชุด ๆ แล้วสังเกตวิวัฒนาการของตัวละครกับมุกตลก: บางตอนเกือบจะเป็นความรุนแรงเชิงสแลปสติ๊ก แต่ก็มีความละเอียดในมุกซ่อนอยู่ ทำให้หัวเราะได้ทั้งผู้ใหญ่และเด็กที่เข้าใจจังหวะคอมเมดี้ แนะนำดูเวอร์ชันที่รีสโตร์หรือคัดเป็นคอลเล็กชันเพื่อให้เห็นสีสันและซาวด์ดี ๆ แล้วจะรู้สึกถึงฝีมือของทีมสร้างที่ทำให้การไล่ล่าแค่ไม่กี่นาทีนั้นปังทะลุเวลาได้

แฟนคลับรุ่นเก่ามักจะยกตอนที่เล่นกับดนตรีเป็นอันดับต้น ๆ เสมอ — นั่นคือ 'Tom and Jerry' ตอน 'The Cat Concerto'.

ฉากไคลแม็กซ์ที่ทอมนั่งหน้าเปียโนและเริ่มเล่นคอนแชร์โตของลิสต์ คือส่วนที่ทำให้หัวใจฉันกระตุกทุกครั้ง เสียงเปียโนกับภาพขยับประสานกันอย่างแม่นยำจนรู้สึกเหมือนกำลังดูการแสดงสด การที่เจอร์รี่โผล่จากด้านในเปียโนแล้วเล่นมุกกับคีย์บอร์ด ทำให้ความเคร่งขรึมของบทเพลงกลายเป็นความฮาที่ตั้งใจ ฉากนี้ยังมีจังหวะคอมิกแบบคลาสสิก—จังหวะการตี ความเงียบ แล้วพังทลาย—ซึ่งเป็นหัวใจของหนังการ์ตูนสลับกันระหว่างความงามของดนตรีและพลังของการเคลื่อนไหว

มุมมองส่วนตัวคือฉันชอบความสมดุลของศิลปะและตลกในตอนนี้ มันไม่ใช่แค่การไล่ล่า แต่เป็นโชว์ที่เล่าเรื่องผ่านท่าทางและเพลง ฉากนี้ทำให้ฉันเคยหยุดดูแล้วชมซ้ำหลายรอบ ทั้งความประณีตของแอนิเมชันและทักษะการเล่าเรื่องด้วยภาพ ทำให้มันยังคงโดดเด่นแม้ผ่านมาหลายทศวรรษ

ข่าววงในเรื่อง 'ทอมแอนด์เจอร์รี่' มักจะมาเป็นระลอก ๆ และฉันเลยคอยจับสัญญาณเล็ก ๆ รอบวงการอนิเมชั่นอยู่เสมอ ฉันคิดไว้ว่าโปรเจกต์ใหญ่ที่เกี่ยวกับตัวละครครอบครัวแบบนี้มักจะถูกประกาศเมื่อมีเหตุผลเชิงการตลาดชัดเจน เช่น ฉลองครบรอบ รีบูตแบบภาพยนตร์ หรือการจับคู่งานกับบริการสตรีมมิ่งรายใหญ่ การประกาศที่เป็นทางการมักไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นส่วนหนึ่งของแผนการเปิดตัวที่วางไว้ล่วงหน้า

จากมุมมองคนดูที่ติดตามมานาน การสังเกตช่วงเวลาที่เหมาะสมช่วยได้เยอะ ตัวอย่างเช่น โปรเจกต์ของแก๊งการ์ตูนคลาสสิกบางครั้งประกาศพร้อมกับงานเทศกาลอนิเมชั่นหรือคอนเวนชันขนาดใหญ่ ฉันจึงมองว่าช่วงก่อนเทศกาลใหญ่ของวงการหรือช่วงที่บริษัทเจ้าของลิขสิทธิ์มีการเปิดตัวโปรแกรมใหม่เป็นเวลาที่มีความเป็นไปได้สูง นอกจากนี้การเปรียบเทียบกับการประกาศงานของ 'Looney Tunes' ก็ทำให้เห็นแนวทางคล้ายกัน ทั้งการปล่อยทีเซอร์สั้น ๆ ก่อนการประกาศหลักและการใช้ช่องทางโซเชียลมีเดียเป็นตัวจั่วหัว

ถ้าอยากติดตามแบบจริงจัง ให้สอดส่องช่องทางของสตูดิโอ เจ้าของลิขสิทธิ์ และงานเทศกาลอนิเมชั่นที่สำคัญ ฉันเองชอบคอยดูทีเซอร์เล็ก ๆ และข่าวประกาศจากงานใหญ่ ๆ เป็นสัญญาณบอกเหตุ เพราะส่วนใหญ่เขาจะไม่ทิ้งแฟน ๆ ให้คอยนานเกินไปในช่วงที่วางแผนจะเปิดตัว ผลสุดท้ายแล้วการประกาศอาจมาช้าหรือเร็วขึ้นได้ แต่การจับจังหวะของวงการช่วยให้คาดเดาได้ใกล้เคียงขึ้น