ทอมกับเจอร์รีมีกี่ภาคแล้ว?

ความจริงแล้วการ์ตูนสุดคลาสสิคอย่าง 'Tom and Jerry' มีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานกว่าที่หลายคนคิด! ซีรีส์นี้เริ่มฉายครั้งแรกเมื่อปี 1940 ในตอนที่ชื่อ 'Puss Gets the Boot' ซึ่งผลิตโดยฮอลลีวูดสตูดิโออย่าง MGM ถึงแม้จะดูเรียบง่ายแต่ตอนแรกนี้ก็ซ่อนเสน่ห์ของการ์ตูนที่ตลกโปกฮาและเต็มไปด้วยจินตนาการ ที่น่าสนใจคือตอนแรกยังไม่ใช้ชื่อ 'Tom and Jerry' อย่างที่เราคุ้นเคย แต่ใช้ชื่อตัวละครว่า 'Jasper' และ 'Jinx' ต่อมาเมื่อซีรีส์ได้รับความนิยมจึงเปลี่ยนชื่อตัวละครหลักเป็นที่รักของทุกคนจนถึงทุกวันนี้ รู้สึกว่าการได้ย้อนดูจุดเริ่มต้นของผลงานคลาสสิกแบบนี้ทำให้เห็นพัฒนาการของวงการอนิเมชั่นเลยทีเดียว

เสียงไทยของ 'ทอมกับเจอร์รี' เป็นหนึ่งในความทรงจำวัยเด็กที่หลายคนคุ้นเคยดี โดยเฉพาะยุคที่ออกอากาศทางช่อง 9 อ.ส.ม.ท. ในช่วงปี 2530-2540 ตอนนั้นพากย์ไทยโดยนักพากย์มืออาชีพจากบริษัทพากย์ไทยอย่าง 'บริษัท มงคลการ์ตูน' ซึ่งเป็นสตูดิโอที่รับงานพากย์การ์ตูนคลาสสิกหลายเรื่อง ตัวทอมเสียงตลกขบขันเป็นเอกลักษณ์ ส่วนเจอร์รีก็มีเสียงแผล๊ว์ๆ น่ารักเหมาะกับตัวละคร คิดแล้วยังอมยิ้มทุกทีที่ได้ยินเสียงนั้น เพราะมันเต็มไปด้วยอารมณ์ขันและจังหวะการพูดที่ลงตัว แม้จะไม่ทราบชื่อนักพากย์โดยตรง แต่รู้สึกว่าพากย์ได้มีชีวิตชีวาเหมือนดูต้นฉบับเลย

ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดอยู่ที่ภาพกับเสียงที่ถูกล้างและปรับแต่งจนดูสะอาดขึ้น ผมชอบเวอร์ชันรีมาสเตอร์เพราะฉากของ 'The Cat Concerto' ที่เคยพร่ามัวกลับชัดขึ้นมาก เสียงเปียโนและซาวด์เอฟเฟกต์ถูกแยกชัด ทำให้การคอนทราสต์ระหว่างมุขกายกรรมกับดนตรีโดดเด่นกว่าเดิม แต่การทำความสะอาด (DNR) บางครั้งก็ลบเส้นเส้นดินสอหรือลายเซ็นอนิเมเตอร์ไป ทำให้ภาพดูเรียบและขาดมิติแบบฟิล์มเก่า ผมคิดว่าการรีมาสเตอร์เหมือนมีดสองคม: ความคมชัดและสีสันสดขึ้นช่วยให้รายละเอียดเล็ก ๆ ของภูมิหลังหรือแอนิเมชันเคลื่อนไหวเร็ว ๆ เด่นชัด แต่สำหรับคนที่รักผิวฟิล์ม มีบางวินาทีที่รู้สึกเหมือนสูญเสียกลิ่นอายดั้งเดิมไป งานดีไซน์บางจังหวะของแสงและเงาที่นักวาดตั้งใจไว้ก็อาจเปลี่ยนไปตามการปรับโทนสี

เราโตมากับเสียงเปียโนตีคู่กับการแกล้งกันแบบไม่มีเลือดเนื้อเลยทีเดียว — แบบที่ทำให้หัวเราะแบบไม่ต้องคิดเยอะและยังคงเสน่ห์จนถึงวันนี้ พอเริ่มแนะคนใหม่ให้ดู ฉันมักจะชวนกลับไปหาแหล่งกำเนิดก่อน นี่คือชุดสั้นๆ ที่สร้างมาตรฐานของคู่แมวเมาส์: งานฉบับโรงหนังยุคคลาสสิกของผู้สร้างดั้งเดิมให้สัมผัสของมู้ดดนตรีที่เข้มข้น เช่นฉากเปียโนใน 'The Cat Concerto' ที่เป็นตัวอย่างว่าภาพและซาวด์ออกแบบมาให้เป็นการ์ตูนสแลปสติ๊กอย่างแท้จริง ความรวดเร็วของการตัดต่อ มุกภาพ และการเล่าเรื่องที่ไม่ต้องใช้บทพูดมากคือแก่นของประสบการณ์ ข้อดีคือต้นฉบับทำให้เห็นความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบฉากและการเล่าเรื่องที่เรียบง่ายแต่ชาญฉลาด ข้อเสียคือบางมุกหรือฉากมีความล้าสมัยหรือสื่อบางอย่างที่อาจไม่เหมาะกับบริบทปัจจุบัน ดังนั้นถาต้องการเข้าใจว่าทำไมคู่แท้จริงนี้ถึงโด่งดัง ให้เริ่มจากชุดสั้นยุคคลาสสิกก่อน แล้วค่อยขยับไปดูสปิริตที่ปรับปรุงใหม่ในภายหลัง — คนที่ได้ดูแล้วจะมีกรอบอ้างอิงเวลาเล่าเรื่องและจะรู้สึกเห็นพัฒนาการของตัวละครมากขึ้น

เอาจริงๆแล้ว เมื่อพูดถึง 'ทอมแอนเจอรี่' ในมุมของคลาสสิกแบบดั้งเดิม ผมมองว่าเรื่องนี้ไม่ควรถูกนับเป็น "ซีซั่น" แบบทีวีสมัยใหม่ แต่ถ้านับเป็นชุดของผลงานอนิเมชั่นที่สร้างขึ้นในโรงหนัง จะมีชุดผลงานคลาสสิกจำนวนรวมที่คนสะสมและแฟนๆ มักอ้างถึง นั่นคือผลงานสั้นฉายโรงที่ผลิตตั้งแต่ยุคต้นจนถึงยุคปลาย รวมกันเป็นชุดใหญ่ ซึ่งมักถูกจัดรวมขายเป็นบ็อกซ์เซ็ตหรือออกอากาศเป็นมาราธอนในไทย ความจริงคือ ช่องทีวียุคเก่าหรือผู้จัดจำหน่ายดีวีดีในไทยมักนำเอาชุดสั้นพวกนั้นมารวมเป็นตอนยาวหรือแบ่งเป็นมินิอีพิโสด ทำให้คนดูในไทยเห็นเป็นชุด ๆ มากกว่าจะเรียกเป็นซีซั่นแบบเป็นทางการ สำหรับคนที่ชอบสะสม ผมมักมองว่าโฟกัสที่จำนวนตอนสั้นต้นฉบับจะตอบโจทย์มากกว่า เพราะการแพ็กเกจและการตั้งชื่อซีซั่นในไทยเปลี่ยนไปตามสำนักพิมพ์หรือช่องเสมอ จบด้วยความรู้สึกว่า ถ้าต้องการตัวเลขชัดเจน ให้มองที่ชุดต้นฉบับมากกว่าจะมองที่การจัดเรียงของสถานีโทรทัศน์

มีหลายตอนของ 'Tom and Jerry' ที่ยังตราตรึงจนถึงวันนี้ เพราะงานคลาสสิกบางชิ้นแสดงการเล่าเรื่องด้วยภาพที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง ฉันชอบตอนที่มีการเล่นกับดนตรีอย่าง 'The Cat Concerto' — การประสานกันระหว่างพิสูจน์ความสามารถของตัวละครกับการแสดงพลังของดนตรีทำให้แต่ละฉากมีจังหวะตลกที่ลงตัว และฉากการต่อสู้บนเปียโนคือหนึ่งในฉากที่ฉันหยิบมานึกถึงบ่อย ๆ อีกตอนที่สะกดใจคือ 'The Two Mouseketeers' ซึ่งนำเสนอบทบาทแบบพาโรดี ถูกแทรกด้วยความน่ารักของตัวละครเด็ก ๆ และมุกที่ชาญฉลาด ส่วน 'Mouse Trouble' ก็เป็นตัวอย่างคลาสสิกของการออกแบบกิมมิกที่สร้างความฮาแบบตะมุตะมิและโหดร้ายในเวลาเดียวกัน — ฉันชอบที่งานชิ้นเหล่านี้ฉายให้เห็นว่าไม่จำเป็นต้องมีบทพูดยาว แค่มุกภาพกับการจับจังหวะก็ทำให้คนดูติดใจได้ยาวนาน

ไล่เรียงให้ชัดๆก่อนนะว่าฉันมอง 'โตเกียวรีเวนเจอร์ส' ไว้แบบไหน: ในฝั่งมังงะงานเขียนของเคน วาคุอิ จบลงแล้วและรวมเล่มทั้งหมด 31 เล่ม ซึ่งครอบคลุมเรื่องราวตั้งแต่จุดเริ่มต้นของแก๊ง Tokyo Manji ไปจนถึงบทสรุปสุดเข้มข้น ฉันชอบความละเอียดในมังงะตรงที่มีบทสนทนา ความคิดภายในหัวตัวละคร และฉากเล็กๆ ที่ช่วยเสริมความหนักแน่นให้เหตุการณ์หลัก เช่น ตอนที่เกิดเหตุการณ์ใหญ่ใน 'Bloody Halloween' ถูกใส่บริบทและความรู้สึกของตัวละครไว้มากกว่าที่เห็นในจอ ด้านอนิเมะมีการแบ่งเป็นซีซันที่นำเอาอาร์คสำคัญมาขยายอย่างมีจังหวะ เช่น ซีซันต่อเนื่องที่พาเราไปจนถึงความขัดแย้งระดับใหญ่และต่อด้วยซีซันที่เล่าอาร์ค 'Tenjiku' ฉันรู้สึกว่าสิ่งที่อนิเมะเติมเข้ามาได้ดีคือพลังของเสียงพากย์ เพลงประกอบ และการเคลื่อนไหวของฉากต่อสู้ที่ทำให้มู้ดบางฉากขึ้นมาทันที แต่ข้อจำกัดคือเวลา ทำให้อินโฟเมชันและฉากซับพลายบางอย่างถูกตัดหรือย่อ ซึ่งคนที่อ่านมังงะก่อนจะเห็นช่องว่างนั้นชัดกว่า ฉันมักจะสลับอ่านมังงะเพื่อเก็บรายละเอียด แล้วกลับมาดูอนิเมะเพื่อชมการตีความฉากโปรดด้วยภาพและเสียงที่มีพลังกว่า

เราอยากให้เริ่มจากของเก่า ๆ แบบจัดเต็มก่อน เพราะรากของความสนุกทั้งหมดอยู่ตรงนั้น: 'Puss Gets the Boot' แล้วไล่ดูผลงานยุค Hanna-Barbera ช่วงทศวรรษ 1940–1950 จะเข้าใจเลยว่าทำไมการไล่จับแบบเฮฮาของเจ้าแมวกับหนูถึงกลายเป็นต้นแบบการ์ตูนตลกตลอดกาล ช่วงแรก ๆ เหล่า short film เหล่านี้สั้น กระชับ และอัดแน่นด้วยทักษะการจังหวะตลก การใช้มิวสิคเป็นตัวเล่าเรื่อง รวมถึงแอนิเมชันที่ใส่ใจรายละเอียด เช่น ฉากไล่ล่าบนเปียโนใน 'The Cat Concerto' หรือการต่อสู้ที่เป็น choreography อย่างกับการเต้น ทุกช็อตถูกออกแบบมาให้ตลกโดยภาพและเสียงร่วมกัน จึงเป็นแหล่งเรียนรู้เจ๋ง ๆ สำหรับคนที่อยากเห็นต้นกำเนิดของมุกในอนิเมะยุคหลัง ๆ เราเองชอบดูเป็นชุด ๆ แล้วสังเกตวิวัฒนาการของตัวละครกับมุกตลก: บางตอนเกือบจะเป็นความรุนแรงเชิงสแลปสติ๊ก แต่ก็มีความละเอียดในมุกซ่อนอยู่ ทำให้หัวเราะได้ทั้งผู้ใหญ่และเด็กที่เข้าใจจังหวะคอมเมดี้ แนะนำดูเวอร์ชันที่รีสโตร์หรือคัดเป็นคอลเล็กชันเพื่อให้เห็นสีสันและซาวด์ดี ๆ แล้วจะรู้สึกถึงฝีมือของทีมสร้างที่ทำให้การไล่ล่าแค่ไม่กี่นาทีนั้นปังทะลุเวลาได้