บาบาเรี่ยน

ความประหลาดใจแรกเกิดจากการออกแบบบ้านใน 'Barbarian' ทำให้ผมรู้สึกเหมือนกำลังเดินเข้าไปในกับดักภาพยนตร์ที่ตั้งใจมาเพื่อคอยล่าอารมณ์ผู้ชม

ผมชอบวิธีการสร้างบรรยากาศของหนังเรื่องนี้—งานภาพและการจัดวางฉากช่วยให้ความตึงเครียดค่อยๆ สะสม โดยเฉพาะการใช้แสงเงาในห้องแคบๆ กับซาวนด์ดีไซน์ที่ฉุดให้ใจเต้นตาม จังหวะตัดต่อและการเปิดเผยข้อมูลทำให้หลายฉากกลายเป็นเซอร์ไพรส์ที่ได้ผล นักแสดงอย่างจอร์จินา แคมป์เบลล์ ทำหน้าที่ประคองความสมจริงไว้ได้เต็มที่ ส่วนบิล สการ์สการ์ดก็มีเสน่ห์แบบเงียบๆ ที่ทำให้ความน่ากลัวเพิ่มขึ้น

ข้อเสียที่ผมคิดว่าสะดุดคือการเปลี่ยนโทนเรื่องในพาร์ทหลังๆ ที่บางครั้งรู้สึกไม่สอดคล้องกับจุดเริ่มต้น บทภาพยนตร์พยายามผสมหลายไอเดียเข้าด้วยกัน ซึ่งทำให้การปิดเรื่องบางส่วนลงน้ำหนักได้ไม่สมน้ำสมเนื้อ บางตัวละครยังดูถูกใช้งานเป็นเครื่องมือของพล็อตมากกว่าจะเป็นคนที่มีเหตุผลชัดเจน แต่ถึงอย่างนั้น ความกล้าที่ผู้กำกับเสี่ยงกับโครงเรื่องแบบนี้ก็ยังทำให้ผมประทับใจและคิดว่ามันคุ้มค่าที่จะดูแม้จะมีความไม่ลงตัวอยู่บ้าง

ตั้งแต่ครั้งแรกที่เดินออกจากโรงหลังดูจบ ผมยังคงติดใจความรู้สึกแปลก ๆ ที่หนังสร้างไว้ได้อย่างแนบเนียน

สิ่งที่ชัดเจนคือ 'Barbarian' เป็นงานต้นฉบับ ไม่ได้ดัดแปลงมาจากนิยายหรือหนังสือใด ๆ แต่เป็นบทที่เขียนและกำกับโดย Zach Cregger ซึ่งเขาเลือกเก็บความลับและจังหวะการเปิดเผยไว้แบบค่อยเป็นค่อยไป ทำให้คนดูรู้สึกเหมือนกำลังสำรวจบ้านร้างและความจริงใต้พื้นเรื่อย ๆ

ผมชอบที่หนังหยิบเอาโครงสร้างสยองขวัญเก่า ๆ มาผสมกับการล้อเล่นความคาดหวังของผู้ชม ซึ่งทำให้ฉากบางฉากที่ดูเหมือนจะเล่าไปทางหนึ่ง กลับหักมุมจนกลายเป็นความน่ากลัวที่แตกต่างจากที่เคยเห็น อย่างในฉากที่เผยชั้นใต้ดิน มันให้ความรู้สึกคล้ายตอนดู 'The People Under the Stairs' แต่ก็ยังมีอารมณ์และความตั้งใจของผู้สร้างที่เป็นของตัวเอง สรุปคือถ้าต้องการคำตอบสั้น ๆ: ไม่ได้มาจากนิยาย เป็นเรื่องใหม่ที่ตั้งใจสร้างเป็นภาพยนตร์ตั้งแต่ต้น

บอกตรงๆว่าฉันคิดว่า 'Barbarian' เป็นหนังสยองขวัญที่หาเช่าออนไลน์ได้ค่อนข้างง่าย แต่ราคาจะแตกต่างตามร้านและภูมิภาคที่ซื้อ

ปกติแล้วในตลาดสหรัฐฯ หนังเรื่องนี้มักจะมีให้เช่าบนแพลตฟอร์มหลักๆ อย่าง Apple TV (iTunes), Amazon Prime Video (VOD), Google Play Movies, YouTube Movies และบริการเช่าแบบดิจิทัลอื่นๆ ราคาตามปกติอยู่ที่ประมาณ $3.99–$5.99 สำหรับการเช่าแบบดิจิทัล ในกรณีที่ซื้อเพื่อเก็บมักอยู่ราว $14.99–$19.99 ขึ้นกับความคมชัด (SD/HD/4K)

ในไทยฉันมักพบว่าราคาเช่าดิจิทัลจะอยู่ราว 99–199 บาท ขึ้นกับว่าเป็นเวอร์ชัน HD หรือมีซับไทยหรือไม่ และบางแพลตฟอร์มจะให้เวลาเริ่มดูภายใน 30 วันหลังเช่าแล้วต้องดูให้จบภายใน 48 ชั่วโมง ฉันมักเช็กเวอร์ชันที่มีซับไทยหรือพากย์ไทยก่อนเช่า เพราะครั้งหนึ่งเคยซื้อแล้วต้องมานั่งดูแบบไม่สะดวกใจ เหมาะแก่การเช่าแบบลองดูก่อนถ้าชอบบรรยากาศสยองแบบเดียวกับ 'Get Out' แต่ไม่อยากลงทุนซื้อ

พูดตรง ๆ เลยว่าฉากเปิดของ 'บาบิโลเนีย' กระแทกใจคนดูแบบไม่ยืดเยื้อ — บรรยากาศโบราณของเมโสโปเตเมียถูกยกขึ้นมาพร้อมความรู้สึกถึงความยิ่งใหญ่และอันตรายที่กำลังคืบคลานเข้ามา ผมรู้สึกว่าการเล่าเรื่องใช้พื้นที่ของตำนานได้ดีมาก ไม่ได้แค่เอาตัวละครในนิทานมาวางบนเวที แต่ทำให้พวกเขามีความเป็นคน มีแรงจูงใจชัดเจน และทำให้การต่อสู้คนกับพรหมลิขิตดูมีน้ำหนัก

การก้าวเดินของพล็อตส่วนใหญ่หมุนรอบภารกิจของกลุ่มที่ถูกดึงเข้ามาในยุคโบราณเพื่อหยุดภัยพิบัติระดับโลก เหตุการณ์เชื่อมโยงกับการตัดสินใจของตัวละครหลักในการยืนหยัดหรือยอมแพ้ต่อชะตากรรม ฉากสู้กับสิ่งมีชีวิตขนาดมหึมาเป็นมิติหนึ่ง แต่สิ่งที่ทำให้ผมติดตามคือบทสนทนาเล็ก ๆ ระหว่างคนธรรมดาและเทพเจ้า ซึ่งแสดงให้เห็นถึงช่องว่างระหว่างอำนาจกับความเปราะบางของมนุษย์

ตอนจบของส่วนนี้มีทั้งการเสียสละและความหวังปนกัน ผมชอบที่เรื่องไม่พยายามอธิบายทุกอย่างให้สมบูรณ์จนหมด แต่เลือกที่จะให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงระหว่างตัวละครกับสถานที่อย่างลึกซึ้ง ทำให้ภาพรวมเป็นเรื่องราวมหากาพย์ที่มีหัวใจ ไม่ใช่แค่การรบกันแล้วจบไป

ชื่อ 'บาบู' มีความหมายหลากหลาย ขึ้นกับแหล่งกำเนิดและบริบททางวัฒนธรรมที่นำมาใช้

ในภาษาฮินดีและหลายภาษาทางเหนือของอินเดียคำว่า 'บาบู' มักถูกใช้เป็นคำเคารพหรือคำเรียกผู้ชายที่สุภาพ เช่นเดียวกับคำว่า 'คุณ' หรือ 'ท่าน' ในบางบริบทมันยังหมายถึงพนักงานราชการระดับล่างหรือเสมียนในยุคอาณานิคม ซึ่งสื่อถึงบุคคลที่มีการศึกษาแต่ทำงานในตำแหน่งธรรมดาได้ด้วย ฉันมักสนใจความที่ซับซ้อนตรงนี้—คำเดียวสามารถทั้งให้เกียรติและบอกสถานะทางสังคมได้

อีกมิติหนึ่งคือการใช้เป็นชื่อเล่นหรือคำเรียกฉายาแบบอ่อนโยน ระหว่างคนรักหรือพ่อแม่เรียกลูก ๆ ว่า 'บาบู' เหมือนคำว่า 'ลูกน้อย' ในภาษาอื่น ๆ นี่ทำให้คำนี้ดูอบอุ่นและเป็นกันเองไปอีกแบบ เท่าที่สังเกต การที่คำเดียวจะมีทั้งน้ำเสียงทางการและความอ่อนโยนแบบนี้เป็นสิ่งที่ผมคิดว่าน่าสนใจมาก เพราะมันสะท้อนความหลากหลายของวัฒนธรรมการสื่อสารในภูมิภาคนั้น และยังช่วยให้เข้าใจว่าการใช้งานจริงมักขึ้นกับน้ำเสียงและบริบทมากกว่าความหมายแบบพจนานุกรมเดียว จบด้วยความรู้สึกว่านี่คือคำที่เต็มไปด้วยชั้นความหมาย เหมือนชื่อเล่นที่เล่าเรื่องคนได้ทั้งชีวิต

จบแบบคมชัดแต่ทิ้งความขมให้ยาวนาน, ฉันมองว่า 'Barbarian' ไม่ได้จบเพื่อแค่ชี้ว่าศัตรูตัวจริงเป็นใครในเชิงสยองแต่เพื่อย้ำว่าความร้ายแรงบางอย่างมีรากลึกกว่าหนึ่งเหตุการณ์เดียว

ฉากสุดท้ายที่เทส (Tess) พาตัวเองออกมาจากความมืดและยังหายใจอยู่เป็นการประกาศว่าเธอเอาชีวิตรอดได้ไม่ใช่เพราะมีฮีโร่มาช่วย แต่เพราะเธอต่อสู้และตัดสินใจในยามคับขัน ฉันรู้สึกว่าการตายหรือความล้มเหลวของตัวผู้ชายรอบๆ เช่นคนที่คิดว่าตัวเองเป็นผู้คุ้มกัน กลายเป็นบทสรุปว่าการยึดติดกับความเป็นชายแบบเป็นพิษไม่มีทางช่วยเหยื่อได้

การตีความเชิงสัญลักษณ์ทำให้ตอนจบมีสองชั้น: หนึ่งคือสยองขวัญแบบตัวประหลาดใต้บ้าน สองคือสยองจากความสัมพันธ์เชิงอำนาจในโลกจริง ซึ่งฉันคิดว่าเป็นสิ่งที่ผู้กำกับต้องการให้คนดูกลับไปคิดนานๆ ไม่ใช่แค่ตื่นเต้นเท่านั้น

ตำนานของ 'บาบายาก้า' มีรากลึกมาจากภูมิภาคสลาเวียตะวันออก โดยเฉพาะในรัสเซีย ยูเครน และประเทศที่พูดภาษาสลาเวียใกล้เคียงอื่นๆ เสียงเล่าขานจากหมู่บ้านและพงไพรส่งต่อเรื่องราวของหญิงชราที่มีพลังวิเศษและบ้านที่ยืนอยู่บนขาไก่ ซึ่งภาพจำเหล่านี้ปรากฏในนิทานพื้นบ้านหลายเรื่องและเป็นสัญลักษณ์ที่คนสมัยก่อนใช้สื่อถึงขอบเขตระหว่างโลกผู้เป็นและโลกเหนือธรรมชาติ

เมื่อลองคิดดูในมุมของคนที่ชอบอ่านเรื่องเล่าพื้นบ้าน ผมมองว่า 'บาบายาก้า' ทำหน้าที่หลายอย่างพร้อมกัน บางครั้งเธอเป็นผู้ทดสอบความกล้าและปัญญาของฮีโร่ บางครั้งกลับกลายเป็นอุปสรรคที่โหดร้าย เรื่องคลาสสิกอย่างนิทานเรื่องหนึ่งที่หลายคนคุ้นคือนักเดินทางต้องขอคำแนะนำหรือเผชิญบททดสอบจากเธอ ความไม่แน่นอนนี้ทำให้ตัวละครมีมิติและสะท้อนความกลัว-หวังของสังคมชนบทในอดีต

ในฐานะคนที่ชอบเล่าต่อ ผมชอบว่ารากของเธอไม่ได้ยึดติดกับการเป็นตัวร้ายเพียงด้านเดียว แต่สะท้อนวิถีคิดแบบสลาฟเกี่ยวกับผู้หญิงสูงวัยที่เชื่อมโยงกับเวทมนตร์ ป่า และวัฏจักรชีวิต-ความตาย นั่นทำให้ 'บาบายาก้า' อยู่ไกลจากการเป็นแค่เทพนิยายสำหรับเด็ก แต่กลายเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่คนยังคงนำไปตีความใหม่ๆ อยู่เสมอ

นี่คือมุมมองสรุปตัวละครหลักใน 'Babylonia' ที่ฉันมักเล่าให้เพื่อนแฟนซีรีส์ฟัง: ริทสึกะ ฟูจิวารุ รับบทเป็นพร็อกซี่ของผู้ชมและเป็นมาสเตอร์ที่คอยตัดสินใจในสนามรบ โดยบทบาทสำคัญไม่ใช่แค่สั่งการ แต่เป็นเสาหลักทางจริยธรรมเมื่อสถานการณ์เริ่มขาดสมดุลกันไป

มาช—หรือมาชคิเอลท์—เป็นโล่ที่แท้จริงของเรื่อง ไม่เพียงแค่สู้แทนคนอื่น แต่ยังเป็นที่พึ่งทางอารมณ์ให้กับริทสึกะ เธอคือหัวใจของทีม ความสัมพันธ์ของเธอกับริทสึกะทำให้หลายฉากมีพลังทางอารมณ์มากขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่ทั้งคู่ต้องเผชิญกับการสูญเสียและคำถามเชิงศีลธรรม

กิลกาเมชใน 'Babylonia' ปรากฏเป็นผู้นำที่มีทั้งความโหดร้ายและความอบอุ่นของกษัตริย์ เกลือกกลิ้งไปมาระหว่างการเป็นพันธมิตรและความเป็นเจ้าชีวิตของตัวเอง ส่วนอิชทาร์นั้นเป็นเทพเจ้าที่สนุกสนาน เข้ามาเติมสีสันและความขัดแย้งทางอารมณ์กับกิลกาเมช ขณะที่เอเรชกีกัล (Ereshkigal) ให้มุมมองที่เศร้าลึกและคนละแบบกับอิชทาร์ เมื่อถึงบทสุดท้าย ตัวร้ายหลักอย่างไทอามัตทำหน้าที่เป็นแรงกระตุ้นให้ตัวละครทุกคนต้องเลือก ทางไหนจะปกป้องผู้คนและวางสายตาไว้ที่อนาคต—นั่นคือแก่นของเรื่องที่ทำให้ตัวละครแต่ละคนโดดเด่นในแบบของตัวเอง

บอกเลยว่า 'Babylon' เป็นงานสมมติโดยรวม ไม่ได้เล่าเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นตรงๆ แต่สิ่งที่ทำให้มันรู้สึกเหมือนจริงคือการนำเอาประเด็นทางการเมือง กฎหมาย จริยธรรม และการบริหารสังคมมาทำให้เข้มข้นจนเหมือนเห็นเงาตะวันของความเป็นจริงไหลผ่าน เรื่องราว ตัวละคร และสถานการณ์ในซีรีส์ถูกสร้างขึ้นเพื่อขับเคลื่อนความตึงเครียดทางความคิดและอารมณ์ มากกว่าจะเป็นการเล่าเหตุการณ์จากบันทึกประวัติศาสตร์หรือข่าวจริงหนึ่งชิ้นเดียว นักเขียนใช้รูปแบบสมมติเพื่อสำรวจผลกระทบของอุดมการณ์สุดโต่ง การจัดการข้อมูลข่าวสาร และวิธีที่กฎหมายสามารถถูกบิดเบือนให้เป็นเครื่องมือทางอำนาจ

ในเชิงโครงเรื่อง มันจะมีองค์ประกอบที่คุ้นเคยจากเหตุการณ์จริง เช่น การลอบขยับทางการเมือง การสร้างข่าวลวง หรือการผลักดันนโยบายที่ทำให้สังคมแตกแยก แต่ทั้งหมดนี้ถูกจัดเรียงใหม่เป็นพล็อตที่มีจุดหักมุมและบทสนทนาที่ออกแบบมาเพื่อตั้งคำถามเชิงปรัชญาและจริยธรรม ความสมจริงที่เราเห็นจึงมาจากการจำลองสถานการณ์ที่เป็นไปได้ในโลกปัจจุบัน ไม่ใช่การเล่าเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นแล้วอย่างตรงไปตรงมา นอกจากนี้การสื่อสารภาพและฉากต่างๆ ยังสะท้อนถึงความหวาดกลัวและความคลางแคลงใจที่ผู้คนรู้สึกได้เมื่อเจอข่าวสารและอำนาจที่ไม่โปร่งใส ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้จริงในหลายสังคม

เรื่องนี้ทำให้ฉันนึกถึงงานอื่นๆ ที่ใช้พื้นที่สมมติเพื่อสะท้อนปัญหาจริง เช่น 'Psycho-Pass' ที่ตั้งคำถามเรื่องการลงโทษและระบบความยุติธรรม หรือ 'Black Mirror' ที่ขยายความวิตกกังวลในสังคมสมัยใหม่ การเทียบแบบนี้ไม่ได้หมายความว่า 'Babylon' แอบอ้างจากเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่ง แต่เพื่อแสดงให้เห็นว่าแนวคิดและสถานการณ์ในเรื่องมีพื้นฐานจากปัญหาที่ผู้คนรับรู้ในชีวิตจริง ความสำเร็จของงานอยู่ที่การทำให้ผู้ชมตั้งคำถามว่า ถ้าสิ่งแบบนี้เกิดขึ้นจริง เราจะเลือกทำอะไร และขอบเขตของกฎหมายกับศีลธรรมควรแบ่งตรงไหน

ท้ายที่สุด ผลงานแบบนี้ชวนให้คิดและรู้สึกไม่สบายใจในแบบที่น่าสนใจ เพราะมันข้ามเส้นระหว่างเรื่องสมมติและการสะท้อนสังคมจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ได้เล่าความจริงแบบนิ่งๆ แต่ชวนให้เราสำรวจความเป็นไปได้และผลลัพธ์ของการตัดสินใจทางการเมืองและจริยธรรม ซึ่งเป็นเหตุผลที่ฉันติดตามดูจนจบและรู้สึกว่ามันทิ้งร่องรอยความคิดไว้ให้คิดต่ออีกนาน