ขุนช้าง ขุนแผน การ์ตูน หาดูได้ที่ไหนในไทย

ข้าพเจ้ามักจะแนะวิธีสั้น ๆ ที่ได้ผลเวลาหาคอนเทนต์การ์ตูนเก่า ๆ อย่าง 'ขุนช้าง ขุนแผน' ดังนี้: ไปดูที่หอสมุดแห่งชาติหรือคอลเลกชันของมหาวิทยาลัย เพราะมักเก็บสำเนาหนังสือและวารสารเก่าไว้, สำรวจร้านขายหนังสือมือสองและตลาดนัดหนังสือเก่าเพื่อหาเล่มการ์ตูนดั้งเดิมหรือแผ่น DVD/VCD, เข้าร่วมกลุ่มแฟนคลับในเฟซบุ๊กหรือเว็บบอร์ดของคนรักวรรณกรรมพื้นบ้าน — ที่นั่นมักมีคนช่วยบอกแหล่งหรือมีชิ้นงานแลกเปลี่ยนกัน

อีกช่องทางที่ใช้งานได้คือเพจหรือช่อง YouTube ของผู้เก็บสื่อเก่า ซึ่งบางครั้งจะโพสต์ตอนสั้น ๆ หรือคลิปตัดมาให้ชม แต่ต้องเลือกที่มาที่ชัดเจนเรื่องลิขสิทธิ์ ถ้าต้องการสะสมไว้จริงจัง ร้านค้าออนไลน์มือสองอย่างเพจขายแผ่นหรือแพลตฟอร์มซื้อขายของมือสองก็ช่วยให้หาแผ่นหายากได้ในราคาที่รับได้ ไอเดียเล็ก ๆ ของผมคือเลือกวิธีตามความสำคัญของคุณ: อยากดูเร็วและสะดวกก็หาในช่องออนไลน์ อยากได้ของสะสมจริง ๆ ก็เดินตลาดหนังสือเก่า แล้วคุณจะเจอชิ้นที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว

เราโตมากับเรื่องเล่าพื้นบ้านที่ถูกดัดแปลงเป็นภาพประกอบและการ์ตูนฉบับเก่า ๆ ของ 'ขุนช้าง ขุนแผน' จนกลายเป็นความคุ้นเคย เวลาอยากย้อนกลับไปดูงานเวอร์ชันการ์ตูนหรือฉบับภาพเคลื่อนไหว ผมมักเริ่มจากแหล่งที่เก็บงานเก่าและช่องทางที่คนในวงการชอบใช้กันก่อน

แหล่งที่มักเจอผลงานประเภทนี้ในไทยมีหลายแบบ: บน YouTube มักมีทั้งคลิปสั้น ๆ ที่แฟน ๆ อัปโหลดหรือช่องที่รวบรวมตอนเก่า ๆ เอาไว้ (แต่ต้องระวังเรื่องลิขสิทธิ์) และแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งของไทยบางรายที่มีคอลเล็กชันละครโทรทัศน์หรือหนังเก่า ๆ ให้ดูแบบจ่ายเงิน บ่อยครั้งเวอร์ชันการ์ตูนหรือแอนิเมชันที่ทำขึ้นเป็นพิเศษจะอยู่ในหมวดสารคดี/ประวัติศาสตร์ของแพลตฟอร์มพวกนี้

ถ้าต้องการของจริงมากกว่าหน้าจอ สามารถไปหาที่หอภาพยนตร์ (Thai Film Archive) ซึ่งเก็บภาพยนตร์และวัสดุเก่าไว้เยอะ หรือหอสมุดแห่งชาติที่มักมีสำเนาหนังสือและการ์ตูนฉบับดั้งเดิมให้ยืมหรืออ่านเอาหน้าสัมผัส นอกจากนี้ร้านแผ่นมือสอง ตลาดหนังสือเก่า และร้านขายการ์ตูนเก่าตามตลาดนัดหรือชุมชนคนรักนิยายพื้นบ้าน มักมีแผ่น DVD/VCD หรือตีพิมพ์เก่า ๆ ให้สะสม ถ้าอยากได้ฉบับพิมพ์ใหม่ ๆ บางสำนักพิมพ์ก็เคยทำการ์ตูนหรือนิยายภาพฉบับย่อออกมาในงานหนังสือหรือร้านหนังสือใหญ่ ๆ

สำหรับคนที่ชอบเวอร์ชันละครโทรทัศน์ บางครั้งช่องโทรทัศน์เจ้าของผลงานจะนำตอนเก่ามาลงในช่องออนไลน์ของช่องนั้น ๆ หรือขายเป็นชุด VCD/DVD ทางออนไลน์ ตลาดซื้อขายมือสอง (เช่นเพจขายของมือสองหรือกลุ่มแฟนคลับ) ก็เป็นทางเลือกที่ดี แต่ต้องระมัดระวังเรื่องคุณภาพและลิขสิทธิ์สักหน่อย สรุปคือแหล่งหลักที่ผมเจอคือ: แพลตฟอร์มวิดีโอออนไลน์, หอภาพยนตร์และหอสมุด, ร้านแผ่นมือสอง/ตลาดหนังสือเก่า และกลุ่มแฟนคลับในโซเชียล ซึ่งแต่ละแนวให้ประสบการณ์ต่างกัน ถ้าอยากได้บรรยากาศเก่า ๆ แนะนำหาฉบับแผ่นหรือหนังสือเก่ามาอ่านดู มันมีเสน่ห์ของการสัมผัสกระดาษและภาพสเก็ตช์แบบดั้งเดิมที่ไม่มีในสตรีมมิ่งสมัยใหม่