คนพากย์ใน It พากย์ไทย เต็มเรื่อง มีใครบ้าง?

เรื่องนี้กลับมีความซับซ้อนนิดหนึ่งเมื่อลงลึกถึงรายละเอียดของเสียงพากย์ไทยของ 'It' เพราะไม่ใช่ว่ามีเวอร์ชันพากย์เดียวที่คนไทยทุกคนคุ้นเคย ผมมักจะบอกเพื่อน ๆ ว่าให้แยกก่อนว่าเราหมายถึงเวอร์ชันไหน — เวอร์ชันฉายในโรงหนัง เวอร์ชันบลูเรย์/ดีวีดี หรือเวอร์ชันที่ออกอากาศทางทีวี เพราะแต่ละเวอร์ชันมีสิทธิ์ใช้ทีมพากย์ต่างกัน ในหลายประเทศรวมถึงไทย หนังฮอลลีวู้ดใหญ่ ๆ มักจะเข้าฉายด้วยซับไทยในโรงเป็นหลัก ส่วนพากย์ไทยมักจะออกมาในช่วงทีวีดิจิทัลหรือการวางจำหน่ายบลูเรย์ ซึ่งจะมีเครดิตบอกชัดเจนว่าใครพากย์ตัวละครไหน ถ้าถามว่าตัวละครเด่นอย่าง 'เพนนีไวส์' พากย์โดยใครในเวอร์ชันไทย วิธีที่ไวและชัวร์ที่สุดคือเปิดดูเครดิตท้ายเรื่องของไฟล์หรือแผ่นที่คุณมี หีบห่อแผ่นบลูเรย์/ดีวีดี หรือตารางรายการของช่องที่ฉายมักจะระบุชื่อทีมพากย์ไว้ด้วย ส่วนคนที่ติดตามนักพากย์จะมักแชร์ชื่อในกลุ่มคนดูหนังหรือฟอรัมพากย์ไทยอยู่แล้ว ส่วนมุมมองส่วนตัว ผมชอบเปรียบเทียบหลายเวอร์ชันเพื่อฟังความแตกต่างของการคัดเสียง เพราะบางครั้งนักพากย์ไทยคนเดิมจะให้มุมมองใหม่กับตัวละครที่เราคุ้นเคยในภาษาอังกฤษ ถ้าได้เวอร์ชันที่มีเครดิตชัดเจนก็จะรู้สึกชอบใจเวลาพบชื่อคนพากย์ที่คุ้นเคยอยู่ในลิสต์

ในความทรงจำของแฟนรุ่นเก่าที่ติดตาม 'มังกรหยก' เวอร์ชันทีวีบียุค 80s ฉากพากย์ไทยมักเป็นสิ่งที่ถูกแพร่หลายผ่านการออกอากาศทางโทรทัศน์และเทปวีซีดี แต่ปัญหาสำคัญคืองานพากย์ไทยในยุคนั้นหลายครั้งไม่ได้มีการขึ้นเครดิตชัดเจน ทำให้ชื่อผู้พากย์เต็มเรื่องหายากและต้องอาศัยการแลกเปลี่ยนความทรงจำระหว่างคนดูเพื่อรวบรวมข้อมูล ฉันเลยเห็นหลายคนในชุมชนจำได้เฉพาะเสียงหรือบุคลิกการพากย์มากกว่าชื่อจริงของผู้พากย์ นี่ทำให้การบอกรายชื่อคนพากย์แบบครบถ้วนเป็นเรื่องท้าทาย แต่ยังพอแจกแจงภาพรวมให้คุณเข้าใจได้ว่าพากย์ไทยมักเป็นใครแบบไหน จากที่เคยสังเกต เวอร์ชันพากย์ไทยของ 'มังกรหยก' (โดยเฉพาะชุดคลาสสิกจากฮ่องกง) มักมีโครงแบบผู้พากย์ดังนี้: เสียงพระเอกมักเป็นนักพากย์ชายวัยกลางคนที่มีโทนเสียงสดใสและแฝงความกังวล ส่วนเสียงนางเอกจะเป็นนักพากย์หญิงเสียงสูง-ใส ให้ความอ่อนหวานและโรแมนติก เสียงคนร้ายและตัวละครฝีมือขั้นสูงมักได้คนพากย์ที่เสียงเข้มขึ้น มีการแยกระดับอารมณ์ชัดเจน ถ้าสนใจตัวละครหลัก ฉันสามารถบอกได้เป็นรายตัวเช่น ก๊วยเจ๋ง (Yang Guo) กับเสียงหลัก, หย่งเจา/เอี้ยก้วย, หวังจิง, และ อื่น ๆ — แต่ชื่อจริงของผู้พากย์ในเทป/ทีวีสมัยก่อนมักไม่ได้ถูกบันทึกอย่างเป็นทางการ ทำให้การระบุชื่อคนพากย์ 'เต็มเรื่อง' เป็นไปได้ยากหากไม่มีเครดิตจากแผ่นดีวีดีหรือเอกสารของสตูดิโอ สรุปแบบที่ช่วยให้คิดภาพได้: เวอร์ชันต่าง ๆ มีทั้งพากย์สดเมื่อออกอากาศทางทีวีซึ่งมักไม่ขึ้นเครดิต กับเวอร์ชันแผ่นดีวีดี/วีซีดีที่บางครั้งจะบอกชื่อผู้พากย์ไว้ หากต้องการรู้ชื่อแบบชัวร์ ๆ ให้มองหาฉบับที่มีเครดิตประกอบ เพราะเสียงที่คุ้นเคยเราอาจจำได้ แต่ชื่อผู้พากย์อาจเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ความประทับใจสุดท้ายที่ติดอยู่ในใจฉันคือพลังของการพากย์ไทยที่ทำให้ตัวละครจีนแผ่นดินไกลนั้นรู้สึกใกล้ตัวมากขึ้น และนั่นแหละที่ทำให้หลาย ๆ คนยังย้อนกลับไปชมเวอร์ชันพากย์ไทยกันบ่อย ๆ

เสียงพากย์ไทยของ 'It' ให้บรรยากาศที่ใกล้เคียงกับต้นฉบับในหลายจุด แต่ก็มีการปรับจูนที่ชัดเจนซึ่งคนดูจะสัมผัสได้ โดยรวมภาพคมชัดดีเมื่อดูบนแผ่นหรือสตรีมคุณภาพสูง สีโทนอบอุ่นและฉากตอนกลางวันจะดูอิ่ม ขณะที่ฉากมืด ๆ ในบ้านร้างบน Neibolt Street มักจะมีเงาเข้มจนรายละเอียดบางอย่างหายไปบ้าง แต่ไม่ได้ถึงกับเสียอรรถรสทางสายตา ความคอนทราสต์กับการไล่เกรนหนังยังรักษาอารมณ์สยองไว้อย่างดี แสงไฟสลัวกับลูกโป่งแดงยังเด่นชัดและให้ความรู้สึกคุกคามได้เหมือนเดิม ด้านเสียง เวอร์ชันพากย์ไทยเลือกมิกซ์เสียงที่เน้นความชัดของบทพูด ทำให้การฟังบทสนทนาชัดเจนในซีนที่มีสภาพแวดล้อมเสียงหนา เช่นพายุหรือเสียงฝน แต่บางจังหวะดนตรีและซาวด์เอฟเฟกต์ถูกดันเบาลงเล็กน้อยจนลดความตึงเครียดในฉากเร้าใจ แต่อย่างไรก็ดี จังหวะสเกลเบสและเอฟเฟกต์จั๊มสแครที่ใช้ความถี่ต่ำยังมีพลังพอที่จะทำให้เก้าอี้สั่นได้ในระบบโฮมเธียเตอร์ดี ๆ เสียงพากย์จากนักพากย์ไทยโดยรวมทำงานได้ดี มีการให้สีเสียงที่ต่างกันสำหรับตัวละครแต่ละคน แม้บางครั้งการเลือกน้ำเสียงของตัวตลกจะขาดมิติเมื่อเทียบกับเวอร์ชันภาษาอังกฤษ แต่ก็ยังคงความน่ากลัวในหลายซีน ถ้าชอบบรรยากาศและอยากเสพเนื้อเรื่องแบบเข้าใจง่าย เวอร์ชันพากย์ไทยก็เป็นตัวเลือกที่คุ้มค่า ไม่ต้องลุ้นอ่านซับด้วยสายตาในซีนมืด ๆ

อยากเล่าแบบละเอียดเรื่องคนพากย์ไทยของ 'ก็อตซิลล่าปะทะคอง' โดยเริ่มจากภาพรวมก่อนว่าตัวละครสำคัญมีใครบ้าง แล้วค่อยบอกแหล่งที่มาของเครดิตฉบับไทย ในมุมมองของคนดูที่ติดตามพากย์ไทย ผมมองว่าการระบุคนพากย์หลักจะต้องอ้างอิงจากเครดิตตอนจบของเวอร์ชั่นไทยหรือรายละเอียดบนแผ่นบลูเรย์/ดีวีดีและหน้าผลิตภัณฑ์ดิจิทัล เพราะในภาพยนตร์แบบนี้ตัวละครหลักที่มักถูกพากย์ ได้แก่ Madison Russell (มิลลี่ บ็อบบี บราวน์), Dr. Nathan Lind (อเล็กซานเดอร์ สการ์สการ์ด), Ilene Andrews (รีเบคก้า ฮอลล์), Walter/Maya Simmons (เดเมียน บีเชียร์ / เอซ่า กอนซาเลซ), Bernie Hayes (ไบรอัน ไทรีย์ เฮนรี), Jia (เด็กสาวที่สื่อสารกับคอง), และตัวเสียงของคอง/ก็อตซิลล่าเองแม้ว่าส่วนใหญ่จะเป็นเอฟเฟกต์เสียง เมื่อผมอยากรู้ชื่อคนพากย์ไทยจริง ๆ ผมจะเปิดเครดิตตอนจบของเวอร์ชั่นไทยหรือเช็กปกแผ่นบลูเรย์ เพราะผู้จัดจำหน่ายในไทยจะใส่เครดิตคนพากย์ไว้ชัดเจน ถ้าต้องการรายการชื่ออย่างเป็นทางการ ให้มองที่ส่วนรายละเอียดของเวอร์ชั่นพากย์ไทยบนบริการสตรีมมิงที่มีเสียงไทยหรือในโพสต์ประกาศของผู้จัดจำหน่ายฉบับไทย ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลที่แม่นยำที่สุด

ขอเริ่มด้วยการอธิบายเล็ก ๆ น้อย ๆ ว่า '5 แพร่ง' เป็นหนังไทยที่พูดภาษาไทยเป็นหลัก ดังนั้นโดยปกติจะไม่มีรายการ 'นักพากย์พากย์ไทย' แยกต่างหากเหมือนกับงานต่างประเทศที่ต้องเอามาพากย์ไทยใหม่ เสียงที่ได้ยินในหนังฉบับเต็มมักเป็นเสียงของนักแสดงที่ปรากฏบนจอจริง ๆ และเครดิตตอนท้ายของภาพยนตร์จะระบุชื่อผู้แสดงที่พากย์บทนั้น ๆ ให้ครบถ้วน ในมุมมองของคนดูหนังที่ติดตามฉากหลังการสร้าง ผมชอบเปิดเครดิตตอนจบแล้วอ่านชื่อตัวละครกับชื่อนักแสดงอย่างละเอียด เพราะหลายครั้งชื่อที่คนเรียกกันในกระแสโซเชียลจะไม่ตรงกับเครดิตอย่างเป็นทางการ ถาตัวอย่างการแบ่งตอนของ '5 แพร่ง' แต่ละตอนจะมีทีมงานและนักแสดงที่ต่างกันไป ดังนั้นถาต้องการรายการชื่อที่ถูกต้องที่สุด ให้ยึดตามเครดิตตอนท้าย ไอเท็มในแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ หรือหน้าข้อมูลของผู้จัดจำหน่าย—พวกนี้คือแหล่งที่สะท้อนว่าใครเป็นผู้ให้เสียงจริง ๆ ถ้าคุณกำลังเจอวิดีโอชื่อว่า 'พากย์ไทย' บนแพลตฟอร์มต่าง ๆ ก็ต้องระวังว่าบางไฟล์เป็นการอัปโหลดซ้ำหรือเป็นเวอร์ชันที่คนพากย์ขึ้นมาเอง ซึ่งมักจะไม่มีเครดิตชัดเจนและชื่อคนพากย์อาจไม่ปรากฏเลย ในแง่นี้ผมมองว่าเก็บข้อมูลจากแหล่งทางการยังไงก็ดีกว่า เพราะจะได้ชื่อและตำแหน่งที่ถูกต้องตามเครดิตของหนังจริง ๆ — นี่คือวิธีที่ทำให้รู้ว่าเสียงที่ได้ฟังคือต้นฉบับของนักแสดงคนใดและใครรับผิดชอบด้านเสียงในฉากนั้น ๆ

ช่วงหนึ่งที่กลับไปดูแผ่น 'It' พากย์ไทย แล้วนั่งจับเวลาดูจนจบ ผมรู้สึกว่าความยาวของแต่ละภาคมันพอดีสำหรับการเล่าเรื่องแบบสองช่วงวัยของเรื่องนี้ ภาคแรกคือ 'It' (2017) เวอร์ชันพากย์ไทยทั่วไปมีความยาวประมาณ 135 นาที ซึ่งแปลเป็นเวลาได้ราว 2 ชั่วโมง 15 นาที ฉากเปิด-ปิด ใส่ความตึงเครียดและการสร้างบรรยากาศได้นานพอที่จะปูตัวละครวัยเด็กและความน่ากลัวของเพนนี่ไวส์ โดยเฉพาะฉากที่พาเด็กๆ เจอกันครั้งแรกและความทรงจำเก่าๆ ที่ค่อยๆ ถูกเปิดออก ภาคสองคือ 'It Chapter Two' (2019) เวอร์ชันพากย์ไทยมีความยาวประมาณ 169 นาที หรือราว 2 ชั่วโมง 49 นาที ภาคนี้เน้นการเล่าเรื่องของวัยผู้ใหญ่และการปะทะครั้งสุดท้ายกับตัวร้าย เลยต้องใช้เวลายาวกว่าเพื่อเก็บฉากย้อนหลัง ฉากบทสนทนาและความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครหลายฉากใช้เวลาพอสมควร แต่ก็ให้ความรู้สึกคุ้มค่าถ้าชอบการปิดเรื่องแบบละเอียด เหมือนที่ 'Stand by Me' เคยใช้เวลาเล่าเรื่องมิตรภาพและวัยรุ่นอย่างคุ้มค่า โดยรวมแล้ว เวอร์ชันพากย์ไทยของทั้งสองภาคไม่ได้สั้นหรือยาวกว่าต้นฉบับมากนัก เวลาที่บอกมานี้เป็นความยาวสำหรับฉบับภาพยนตร์เต็ม ซึ่งรวมเครดิตท้ายด้วย ถ้าไปดูฉบับฉายทีวีหรือมีโฆษณาอาจจะเห็นตัวเลขต่างออกไปเล็กน้อย แต่ถาต้องการเวลาชัดๆ ให้เตรียมตัวประมาณ 2 ชั่วโมง 15 นาทีสำหรับภาคแรก และเกือบ 2 ชั่วโมง 50 นาทีสำหรับภาคสอง — เหมาะแก่การปักหลักดูแบบเต็มรอบไม่แวะพัก

รายชื่อทีมพากย์ของ 'หลาน มา เต็มเรื่อง' บางครั้งไม่ได้ถูกโพสต์เป็นรายการสั้นๆ ให้หาเจอได้ทันที แต่มีแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ซึ่งผมมักจะใช้ยืนยันชื่อคนพากย์เมื่อสงสัย โดยทั่วไปเครดิตตอนท้ายของหนังหรือเวอร์ชันพากย์ไทยจะเป็นแหล่งที่ชัดเจนที่สุด — ชื่อผู้พากย์และหน้าที่จะปรากฏตรงนั้นเสมอ ถ้าดูเวอร์ชันที่ออกฉายในโรงหรือดีวีดี/บลูเรย์ ให้ขยับมาดูสกรีนเครดิตตอนจบ ส่วนการฉายออนไลน์ ผู้จัดจำหน่ายมักจะโพสต์ข้อมูลทีมพากย์ไว้ในหน้ารายละเอียดของเรื่องบนแพลตฟอร์มด้วย ผมเองชอบเช็กประกอบกับช่องทางอย่างเพจของผู้จัดจำหน่ายและช่องยูทูบที่ปล่อยตัวอย่างเพราะบางครั้งพวกเขาจะแท็กหรือโพสต์รายชื่อผู้พากย์เมื่อมีการโปรโมต ถ้าอยากได้ข้อมูลแบบยืนยันจริงๆ ให้มองหาโพสต์จากสตูดิโอพากย์หรือใบปิด (poster) ที่มีเครดิตแนบท้าย — นั่นคือหลักฐานที่น่าเชื่อถือที่สุดและช่วยให้เข้าใจว่าใครพากย์ตัวละครไหนโดยไม่ต้องคาดเดา

ความต่างที่เด่นชัดเลยคืออารมณ์ของซีนเดียวกันเมื่อเปลี่ยนจากคำพูดภาษาอังกฤษที่ได้ยินในซับ มาเป็นเสียงพากย์ภาษาไทย ฉันมักจะสังเกตว่าพากย์เต็มเรื่องจะพยายามส่งอารมณ์ให้ชัดเจนทันที — น้ำเสียง ช่วงหายใจ และจังหวะคำพูดของตัวละครถูกปรับให้เข้ากับความคาดหวังของผู้ชมไทยมากกว่า ยกตัวอย่างฉากเรือกระดาษกับจอร์จีใน 'It' ฉบับต้นฉบับ พอเห็นซับไทยเราจะได้ยินเสียงเด็กพูดด้วยสัมผัสอีโมชั่นของนักแสดงเดิม ส่วนซับก็เก็บคำพูดตรง ๆ ไว้ แต่พอเป็นพากย์ไทย คำเลือกใช้กับอินโทเนชันบางครั้งถูกดัดแปลง เช่น ให้เสียงดูเป็นมิตรขึ้นหรือเข้มขึ้นเพื่อเน้นความน่าเกรงขามของตัวร้าย ผลคือฉากเดียวกันอาจให้ความรู้สึกต่างกัน — ในซับเราได้ความเป็นต้นฉบับเต็ม ๆ แต่พากย์ไทยจะทำให้คนที่ไม่ชอบอ่านซับเข้าถึงเรื่องได้ง่ายและอินได้ไวกว่า อีกเรื่องที่สำคัญคือขนาดของข้อความกับจังหวะการเล่า ซับต้องย่อเพื่อให้คนอ่านทัน ข้อมูลบางส่วนเลยหายไปหรือถูกย่อความ แต่พากย์เต็มจะใส่บทเสริมเล็ก ๆ ได้ อย่างไรก็ตามการเติมหรือเปลี่ยนคำบางครั้งก็ทำให้ความหมายดั้งเดิมเพี้ยนไปได้ ฉันชอบทั้งสองแบบ ขึ้นกับว่าต้องการประสบการณ์แบบไหน: ถ้าอยากเห็นศิลปะการแสดงต้นฉบับกับโทนเดิม เลือกซับ แต่ถาอยากดูสบาย ๆ ให้พากย์เต็มช่วยให้กลุ่มเพื่อนที่หลากหลายเข้าถึงพร้อมกันได้ง่ายกว่า

อยากดู 'It' เวอร์ชันพากย์ไทยเต็มเรื่องอยู่ใช่ไหม, นี่คือแนวทางที่ผมมักใช้และคิดว่าเวิร์คที่สุดในตอนที่ตามหาหนังต่างประเทศพากย์ไทย เริ่มจากเช็กบริการสตรีมมิ่งที่มีสิทธิ์ฉายหนังฮอลลีวูดขนาดใหญ่ เช่น แพลตฟอร์มที่มีระบบซื้อ-เช่าดิจิทัลหรือไลบรารีภาพยนตร์ตามประเทศ ส่วนใหญ่จะบอกชัดเจนในหน้ารายละเอียดว่าให้เสียงพากย์ไทยหรือมีเฉพาะซับไทย ซึ่งในกรณีของภาพยนตร์ที่แยกเป็นสองภาค ให้มองหาชื่อเต็มอย่าง 'It' (มักเรียกภาคแรกว่า 'It' หรือ 'It: Chapter One') และ 'It: Chapter Two' เพราะบางครั้งภาคแรกมีพากย์ไทยแต่ภาคสองไม่มี อีกทางที่ควรดูคือดีวีดี/บลูเรย์จำหน่ายในประเทศหรือร้านค้าออนไลน์เวอร์ชันไทย เพราะแผ่นทางการมักใส่พากย์ไทยมาให้ และถ้าชอบคุณภาพเสียงหรือจะเก็บสะสม นี่เป็นวิธีที่คุ้มค่ากว่า ส่วนใหญ่รายละเอียดเรื่องภาษาจะระบุอยู่บนปกหรือในหน้าสินค้า สุดท้ายขอเตือนว่าแหล่งที่ไม่ได้รับอนุญาตอาจมีพากย์ที่คุณภาพไม่ดีหรือผิดกฎหมาย เลือกช่องทางที่ถูกลิขสิทธิ์จะช่วยให้ได้คุณภาพเสียงและภาพที่ดีกว่า รวมถึงให้เกียรติคนทำงานด้วย

เสียงพากย์ไทยของ 'ล่าหยก' ทำให้ผมค่อนข้างเพลินกับรายละเอียดของตัวละคร แต่ก็ต้องยอมรับว่าไม่มีตัวอย่างรายการพากย์เดียวที่เป็นมาตรฐานสำหรับทุกคน ผมชอบจดชื่อตัวละครหลักของเรื่องไว้เป็นชุดก่อน แล้วค่อยมาหาชื่อผู้พากย์จากแหล่งต่าง ๆ เพราะเวอร์ชันที่ออกทางทีวี กับแผ่นบลูเรย์หรือวิดีโอบ้านอาจใช้ทีมพากย์ไม่เหมือนกัน ตัวละครสำคัญที่มักพบเสมอได้แก่พระเอก นางเอก เจ้านายหรือหัวหน้ากลุ่ม คู่หูที่คลั่งไคล้การต่อสู้ และตัวร้ายระดับหัวโจก โดยแต่ละเวอร์ชันจะใส่เครดิตท้ายเรื่องหรือบนปกแผ่นไว้ชัดเจน ถ้าต้องการชื่อผู้พากย์ไทยแบบแม่น ๆ ให้มองหาป้ายเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดิสก์หรือรายการออกอากาศที่เผยแพร่จากผู้จัดจำหน่ายอย่างเป็นทางการ ส่วนตัวแล้วผมมักเก็บลิงก์หน้าแฟนคลับที่รวบรวมชื่อเสียงพากย์ไว้ เพราะมันช่วยยืนยันว่าใครพากย์ตัวละครไหนในเวอร์ชันที่เราเห็นจริง ๆ และยังเป็นความทรงจำที่น่ารักเวลานึกถึงฉากพูดคุยหรือดราม่าที่เสียงไทยถ่ายทอดออกมาได้ดี