นักวิจารณ์คนไหนให้คะแนนหนังว เรื่องนี้สูงสุด?

ปี 2022 เป็นปีที่ยากจะลืมไปจากฐานะคนคลั่งไคล้หนังทดลองและหนังครอบครัวผสมกัน ฉันมองว่าโดยรวมแล้วนักวิจารณ์ส่วนใหญ่ยกให้ 'Everything Everywhere All at Once' เป็นหนังใหม่ที่ได้คะแนนสูงสุดของปีนั้น เพราะมันทำอะไรหลายอย่างได้ลงตัวทั้งบท การแสดง และการออกแบบเสียง-ภาพ การที่งานของแดน ไชเนิร์ต (Dan Kwan) และแดเนียล แชนเชลท์ (Daniel Scheinert) ผสานแนวไซไฟ คอเมดี ดราม่า และแอ็กชันเข้าด้วยกันแบบไม่หนักหัว ทำให้นักวิจารณ์ทั้งสายสากลและสายเทศเห็นด้วยกันว่าหนังมีความสดใหม่และทรงพลัง หนังเรื่องนี้ยังชนะรางวัลใหญ่อีกมากมายจนกลายเป็นมาตรฐานอ้างอิงของปีนั้น ต่างจากหนังบล็อกบัสเตอร์เช่น 'Top Gun: Maverick' ที่ได้คำชมอย่างกว้างขวางด้านเทคนิคและความบันเทิง หรือหนังอินเดียอย่าง 'RRR' ที่ทำให้โลกตื่นเต้นกับพลังภาพและดนตรี แต่ถาวรที่สุดในเชิงคะแนนวิจารณ์ก็มักจะตกไปที่ 'Everything Everywhere All at Once' เสมอ นี่เป็นความประทับใจที่ยังคงอยู่กับฉันทุกครั้งที่คิดถึงปี 2022

บอกตรงๆว่าฉากที่ติดตาผมที่สุดในเดือนนี้มาจากหนังเรื่อง 'The Last Ember' และเสียงวิจารณ์ก็ยกให้เรื่องนี้คะแนนสูงสุดในรอบเดือนที่ผ่านมา หลายสำนักรีวิวพูดเหมือนกันว่าองค์ประกอบภาพและการเล่าเรื่องของหนังจับอารมณ์ผู้ชมได้แบบละเอียด ตั้งแต่การใช้แสงเงาไปจนถึงการเลือกมุมกล้องที่ทำให้บทสนทนาดูมีน้ำหนัก ผมรู้สึกว่าแง่มุมทางอารมณ์ของตัวละครถูกดึงออกมาอย่างไม่ปรานีแต่ก็เต็มไปด้วยความเข้าใจ ทำให้หลายคนที่ให้คะแนนสูงเห็นร่วมกันว่ามันเป็นงานผู้กำกับที่โตขึ้นมาก นอกจากงานภาพแล้วเสียงประกอบและการตัดต่อก็ถูกยกเป็นจุดแข็ง นักวิจารณ์หลายคนเขียนถึงฉากไคลแม็กซ์ที่เรียงจังหวะจนหัวใจเต้นตามได้ และนักแสดงนำได้รับคำชมเรื่องการบาลานซ์ระหว่างความเปราะบางกับพลัง การที่หลายสำนักให้คะแนนรวมสูงสุดมันทำให้ผมรู้สึกว่าหนังเรื่องนี้ไม่ใช่แค่พูดถึงเทคนิค แต่มันสัมผัสคนดูได้จริงๆ

มุมมองของสำนักวิจารณ์สากลในปีนี้ชัดเจนพอสมควร: หนังที่ได้รับการยกย่องสูงสุดจากแวดวงวิจารณ์ระหว่างประเทศโดยรวมมักเป็นผลงานที่สมดุลทั้งการกำกับ บท และการแสดง ซึ่งปีนี้หลายคนชี้ไปที่ 'Anatomy of a Fall' ว่าเป็นหนึ่งในผู้ชนะทางความเห็นของนักวิจารณ์ โดยเฉพาะในแง่ของโครงสร้างเรื่องที่เฉียบคมและการแสดงที่กดดันแต่ละเอียดอ่อน ฉันชอบวิเคราะห์ว่าทำไมหนังแนวนี้ถึงโดดเด่น: มันไม่เพียงแค่เล่าเหตุการณ์ แต่ยังตั้งคำถามกับผู้ชมและนักวิจารณ์เองเกี่ยวกับการตีความความจริง ทำให้บทวิจารณ์มีเนื้อหาน่าสนใจและเกิดการถกเถียงมากกว่าแค่ให้คะแนนฉาบฉวย ความสม่ำเสมอของเสียงวิจารณ์จากหลายสำนักทำให้ภาพรวมคะแนนสูงและเป็นที่กล่าวถึงในบทสรุปปลายปี ในฐานะแฟนภาพยนตร์ ฉันรู้สึกว่าความนิยมของหนังที่นักวิจารณ์ยกย่องสูงสุดมักสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของรสนิยมสื่อและความคาดหวังของสังคม เห็นได้ชัดว่าหนังที่ท้าทายวิธีเล่าเรื่องและกระตุ้นให้คนคุยกันมักจะได้คะแนนนำมากกว่าผลงานที่เน้นความบันเทิงแบบเดิม ๆ

ล่าสุดผมเห็นกระแสวิจารณ์คึกคักมาก แต่ถ้าต้องชี้ชัดจากมุมมองของคนติดตามคะแนนวิจารณ์ระยะยาว หนังที่มักถูกยกว่ามีคะแนนสูงสุดของเดือนนี้คือผลงานที่ลงตัวทั้งการกำกับ บท และการแสดง เช่นหนังอิสระที่ไปสร้างชื่อในเทศกาลแล้วเปิดตัวเชิงพาณิชย์ต่อมาอย่าง 'Past Lives' ซึ่งมักได้คะแนนวิจารณ์สูงเพราะความละเอียดอ่อนของบทและมิติความสัมพันธ์ของตัวละคร ผมชอบวิเคราะห์สถิติแบบง่าย ๆ ว่าหนังที่จะได้คะแนนแน่นอนมักมีปัจจัยสามอย่างชัด: การเล่าเรื่องที่ไม่ซ้ำซาก นักแสดงที่ส่งพลังได้เต็ม และการตอบรับจากเทศกาลหรือรางวัลล่วงหน้า เมื่อหนังใหม่ที่เข้าเดือนนี้มีสามองค์ประกอบนั้นเต็มเหนี่ยว มันก็มีโอกาสสูงที่จะขึ้นแท่นอันดับหนึ่งในตารางคะแนนนักวิจารณ์ ทั้งนี้การตัดสินสุดท้ายมักต่างกันไปตามแพลตฟอร์มและภูมิภาค แต่ถ้าชอบแนวทางที่ให้ความสำคัญกับบทและตัวละครจริง ๆ ลองเริ่มจากเรื่องอย่าง 'Past Lives' ดูแล้วจะเข้าใจว่าทำไมนักวิจารณ์ถึงชื่นชมงานแบบนี้

เรามองว่าหนังที่ได้รับคะแนนวิจารณ์สูงสุดในช่วงที่มีหนังออกโรงล่าสุดมักจะเป็นภาพยนตร์ที่ทำให้คนวิจารณ์พูดถึงโครงสร้างและธีมได้ยาว ๆ — สำหรับฉันแล้วผลงานที่โดดเด่นสุดคือ 'The Zone of Interest' ซึ่งหลายสำนักวิจารณ์ยกให้เป็นหนึ่งในผลงานที่กล้ายืนหยัดกับประเด็นหนักหน่วงแบบตรงไปตรงมา การดูหนังเรื่องนี้ทำให้ฉันรู้สึกเหมือนถูกลากเข้าไปในสนามทดลองทางจริยธรรม: การกำกับที่เยือกเย็น ภาพที่ตั้งใจ และการเล่าเรื่องแบบเก็บรายละเอียด ทำให้นักวิจารณ์หลายคนให้คะแนนสูงเพราะมันไม่ใช่แค่หนังที่เล่าเหตุการณ์ แต่เป็นงานศิลป์ที่ตั้งคำถามกับการรับรู้ผู้ชมได้ตรง ๆ การแสดงที่คุมโทนได้เข้มข้นก็ช่วยหนุนให้คะแนนรวมจากสำนักต่าง ๆ ดูโดดเด่นกว่าผลงานอื่น ๆ ที่ออกฉายพร้อมกัน ในฐานะคนดูที่ชอบอ่านรีวิวเป็นส่วนหนึ่งของการเลือกหนังเข้าโรง เรื่องนี้เลยเป็นกรณีศึกษาที่ดีว่าทำไมงานภาพยนตร์บางเรื่องถึงได้คะแนนวิจารณ์สูงสุด — ไม่ใช่เพราะความบันเทิงอย่างเดียว แต่เพราะความกล้าที่จะยืนหยัดกับแนวทางศิลป์และธีมที่ท้าทาย จบแล้วยังค้างคาให้คิดต่อด้วย

ไม่เคยคิดเลยว่าจะมีนักวิจารณ์คนหนึ่งให้คะแนนหนังไทยภาคใหม่นี้สูงสุดจนสร้างกระแสพูดถึงในชุมชนภาพยนตร์ ฉันชอบวิธีที่ 'นวพล เสาวลักษณ์' ชี้เป้าไปยังความละเอียดอ่อนของการกำกับที่คนทั่วไปอาจมองข้าม เขาชมการใช้ช็อตยาวในฉากงานศพที่ไม่ได้เป็นแค่โชว์ฝีมือ แต่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเล่าเรื่อง เส้นเสียงที่เรียบง่ายในซีนนั้นกับการเล่นแสงที่ค่อย ๆ เบลอความทรงจำของตัวละคร ทำให้ฉากธรรมดากลายเป็นความทรงจำร่วมของผู้ชม จากมุมมองของฉัน คำวิจารณ์ของเขาโดดเด่นเพราะไม่ยึดติดกับคะแนนเชิงเทคนิคเพียงอย่างเดียว แต่ผูกคะแนนกับการเชื่อมโยงทางอารมณ์และบริบทสังคม เขาไม่กลัวจะยกประเด็นความขัดแย้งทางวัฒนธรรมของหนังมาวิเคราะห์ และยังให้เครดิตกับการตัดต่อที่กล้าเสี่ยง ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้ผู้อ่านเห็นว่าคะแนนสูงสุดไม่ได้มาจากโชว์ฉากแอ็กชัน แต่จากความกล้าที่จะเล่าเรื่องอย่างซื่อตรงและซับซ้อน

บรรยากาศรอบวงวิจารณ์ในช่วงนี้ชวนให้หยุดคิดกับความซับซ้อนของ 'Anatomy of a Fall'. พอได้ดูภาพยนตร์เรื่องนี้ ฉันถูกดึงเข้าไปในโทนที่ตั้งคำถามกับความจริงและความยุติธรรม ทั้งมุมกล้องที่ไม่รีบตัด เปลือกเรื่องราวที่ค่อยๆ เผย และการแสดงที่ทำให้แต่ละตัวละครไม่น่าไว้ใจอย่างเท่าเทียมกัน เหตุผลที่นักวิจารณ์ยกให้เป็นหนึ่งในผลงานชั้นนำตอนนี้ไม่ใช่แค่เพราะพล็อต แต่เป็นเพราะความกล้าของผู้กำกับในการเล่นกับมุมมองและศีลธรรม การตัดต่อและเสียงถูกใช้เป็นเครื่องมือเล่าเรื่องแทนคำอธิบายยาวเหยียด เมื่อดูจบแล้ว ฉันพบว่าความสำเร็จของหนังอยู่ที่การปล่อยให้ผู้ชมทำงานทางความคิดเอง—นั่นคือสิ่งที่นักวิจารณ์ชื่นชมมากที่สุด มันเป็นหนังที่อยากให้คนคุยกันหลังฉาย มากกว่าจะให้คำตอบทันที สำหรับคนที่ชอบภาพยนตร์ที่ท้าทายจริยธรรมและสไตล์การเล่าเรื่องแบบทดลอง เรื่องนี้ให้ทั้งความตึงเครียดและความพอใจที่ได้คิดตาม นี่คือประเภทหนังที่ยังคงอยู่ในหัวไปหลายวันหลังจากดูจบ และนั่นทำให้ฉันรู้สึกว่าเสียงชื่นชมจากนักวิจารณ์มีน้ำหนักจริงๆ

พูดตรงๆ ว่าการจะบอกว่า 'หนังใหม่ชนโรงเรื่องไหนได้คะแนนนักวิจารณ์สูงสุด' มันไม่ได้มีคำตอบเดียวตายตัว เพราะแต่ละสำนักให้ค่าน้ำหนักต่างกัน แต่จากมุมมองคนดูที่ติดตามรีวิวกับคอมเมนต์เยอะๆ ฉันมักเห็นชื่อ 'Oppenheimer' กลับมาอยู่ในโพลของนักวิจารณ์บ่อยที่สุด ความกล้าของหนังในการเล่าเรื่องประวัติศาสตร์ด้วยโทนหนักแน่น การตัดต่อที่เฉียบ และการแสดงที่ดึงผู้ชมเข้าไปในจิตใจตัวละคร กลายเป็นปัจจัยที่ทำให้คะแนนรีวิวพุ่งสูง พอได้อ่านบทวิเคราะห์ลึกๆ หลายชิ้น ฉันสัมผัสได้ว่าคนวิจารณ์ชอบหนังที่มีความเสี่ยงทางศิลปะและมีชั้นเชิงทางอารมณ์ โดยเฉพาะงานที่แก้โจทย์ใหญ่ว่าจะนำประเด็นทางสังคมและประวัติศาสตร์มาห่อหุ้มด้วยการเล่าเรื่องได้ยังไง ผลลัพธ์คือคะแนนรีวิวรวมจากหลายที่มักสะท้อนความกลมกล่อมระหว่างงานภาพ การเล่าเรื่อง และการแสดง พูดแบบไม่เป็นทางการก็คือ ถ้าตั้งใจดูว่ามีใครยกให้เป็นหนังแห่งปีในเชิงวิจารณ์ บ่อยครั้งชื่อที่โผล่ขึ้นมาก็เป็นหนังที่กล้า 'ท้าทาย' ผู้ชม และมีทีมงานทำงานละเอียดในทุกช็อต ซึ่งทำให้คะแนนจากนักวิจารณ์หลายเจ้าสูงจนเห็นได้ชัดในสัปดาห์ฉายแรกของชนโรง