นิยายของ มั่งมี ศรีสุข มีเล่มไหนแปลไทยบ้าง?

เรื่องนี้กลายเป็นหัวข้อที่ผมติดตามอยู่บ่อย ๆ ช่วงหลัง ๆ ผมพยายามตามข่าวจากบรรดาชุมชนคนอ่านและร้านหนังสืออินดี้ต่าง ๆ แล้วสรุปว่า ณ เวลาที่ผมเห็นรายงานและโพสต์เมื่อต้นปีที่ผ่านมา ยังไม่มีฉบับแปลภาษาอังกฤษของ 'มั่งมี ศรีสุข' ที่วางจำหน่ายแบบเป็นทางการในตลาดสากลเหมือนกับงานแปลที่ดังระดับโลก เช่น 'The Kite Runner' ที่มีการจัดจำหน่ายหลายประเทศ แปลว่าโอกาสจะเจอเล่มปกแข็งหรืออีบุ๊กภาษาอังกฤษในร้านใหญ่ๆ อย่าง Amazon หรือ Book Depository ยังค่อนข้างน้อย อีกมุมหนึ่ง ผมก็เจอคนในวงการแปลและแฟนคลับที่ทำการแปลแบบแฟนซับหรือโพสต์ตัวอย่างบทแปลเล็ก ๆ ลงในบล็อกกับฟอรัม ซึ่งช่วยให้คนต่างชาติได้ชิมลางรสของงาน แต่การแปลเชิงแฟนเมดกับการแปลที่ผ่านสำนักพิมพ์ต่างกันมาก ทั้งเรื่องลิขสิทธิ์ คุณภาพการแปล และการเข้าถึงของผู้อ่านระดับนานาชาติ ถ้ามีข่าวการลิขสิทธิ์หรือฉบับแปลภาษาอังกฤษถูกประกาศ ผมคาดว่าจะเป็นข่าวใหญ่อยู่ไม่น้อย เพราะหนังสือชิ้นนี้มีโทนท้องถิ่นที่น่าสนใจและสามารถเติบโตได้ในตลาดต่างประเทศ

อันดับแรกที่สะดุดหูคือเพลงเปิดของซีรีส์ 'มั่งมีศรีสุข' — จังหวะสดใสมีการผสมเครื่องดนตรีพื้นบ้านกับซินธ์สมัยใหม่ ทำให้เปิดเรื่องแล้วรู้สึกว่าทุกอย่างจะมีชีวิตชีวาและตลกไปพร้อมกัน พอเข้าประโยคร้องหลักจะมีเมโลดี้ง่ายๆ ที่ฮัมตามได้ นั่นคือสาเหตุที่ฉันมักจะเปิดซ้ำเมื่อดูซีนมอนทาจซ้ำแล้วซ้ำเล่า รายละเอียดเล็กๆ อย่างเสียงระฆังหรือแคนที่โผล่มาเป็นช็อตสั้นๆ ก่อนคอรัส ช่วยย้ำความเป็นท้องถิ่นและอารมณ์ขันของเรื่องได้ดี เวลาที่ฉากตลาดเช้าหรือการรวมญาติออกมา เพลงนี้มักโดดเด่นสุด มันทำงานเหมือนกรอบอารมณ์ให้ทั้งเรื่อง — เบาสบาย แต่ยังคงความคึกคัก จบแบบเชื่อมโยงกับภาพ ทำให้คนดูยิ้มก่อนฉากจะเริ่มไปอีกขั้น

เราเจอชื่อ 'มั่งมี ศรีสุข' บ่อยจนเริ่มคิดว่ามันเป็นคำอวยพรมากกว่าจะเป็นงานเดียวที่มีผู้เขียนคนเดียว จากที่อ่านและคุยกับคนในวงการอ่านหนังสือและเพลง เท่าที่สรุปได้คือ 'มั่งมี ศรีสุข' ไม่ได้เป็นชื่อนิยายหรือหนังสือจากผู้เขียนคนเดียวชัดเจน แต่เป็นวลีมงคลที่ถูกนำไปใช้เป็นชื่อตอน เพลงประกอบละคร หรืองานเขียนสั้นๆ หลายครั้ง ต่างคนต่างตีความกันไป คนที่ใช้ชื่อนี้มักจะทำงานที่เน้นเรื่องครอบครัว ความหวัง หรือการเริ่มต้นใหม่ ซึ่งทำให้ถ้าถามว่า "ใครเป็นผู้เขียน" คำตอบจะขึ้นกับว่าหมายถึงเวอร์ชันไหน ถามแบบทั่วไปเลย: ถ้าพบชื่อนี้บนหน้าปกหนังสือพิมพ์หรือลิสต์เพลง ให้ดูเครดิตของงานนั้นโดยตรง เพราะผู้สร้างแต่ละงานจะแตกต่างกันไป — บางเวอร์ชันอาจมาจากนักเขียนหนังสือภาพ บางเวอร์ชันเป็นเพลงลูกทุ่ง หรือแม้แต่บทบรรยายสั้นในนิตยสาร ซึ่งแต่ละคนก็มีผลงานอื่นที่เน้นธีมความอบอุ่นและโชคลาภ แต่ไม่ได้มี "ผู้เขียนมั่งมี ศรีสุข" รายเดียวที่เป็นที่รู้จักในวงกว้าง

อ่านชื่อ 'มั่งมีศรีสุข' แล้วหัวใจแฟนหนังสืออย่างฉันก็อยากรู้ทันทีว่ามีฉบับภาษาอื่นหรือไม่ งานที่เขียนเป็นภาษาไทยซึ่งโดนใจคนอ่านในบ้านเรามักมีชะตากรรมสองแบบ: ได้แปลเป็นอังกฤษอย่างเป็นทางการ หรือรอให้ชุมชนแฟน ๆ แปลเองแล้วเผยแพร่แบบไม่เป็นทางการ ฉะนั้นความเป็นไปได้ของฉบับภาษาอังกฤษขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น ความนิยมในระดับนานาชาติ ลิขสิทธิ์ที่เจ้าของอยากปล่อย และความร่วมมือของสำนักพิมพ์ ในประสบการณ์ของฉัน หนังสือแนวให้กำลังใจหรือเกี่ยวกับความมั่งคั่งแบบที่ชื่อ 'มั่งมีศรีสุข' มักถูกเปรียบเทียบกับงานสากลอย่าง 'The Alchemist' ในแง่ธีม ถ้าเจ้าของลิขสิทธิ์มองเห็นศักยภาพ ก็มีโอกาสพบบทแปลอย่างเป็นทางการ แต่ถ้าไม่ก็จะมีสรุปภาษาอังกฤษ บทความรีวิว หรือแฟนแปลที่แชร์ในบล็อกและฟอรัม ซึ่งแม้จะไม่ใช่ฉบับสมบูรณ์ ก็ช่วยให้คนต่างชาติเข้าใจแก่นเรื่องได้บ้าง ท้ายสุด ประทับใจที่เห็นงานไทยถูกยกขึ้นสู่เวทีโลกไม่บ่อยนัก แต่เมื่อมีโอกาสมันจะเป็นช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นจริง ๆ

แหล่งที่นิยมสำหรับแฟนฟิคเกี่ยวกับ 'มั่งมี ศรีสุข' มีหลายแห่งที่ฉันแวะดูบ่อยๆ เพราะแต่ละแพลตฟอร์มให้อรรถรสการอ่านต่างกันไป บน 'Wattpad' มักเจอแฟนฟิคแนวเบาสบายหรือโรแมนซ์ที่มีการผสมพล็อตไทยๆ คนเขียนชอบลงเป็นตอนสั้นๆ พร้อมคอมเมนต์และโหวต ทำให้รู้สึกใกล้ชิดกับคนแต่ง ส่วนใหญ่จะเจอเรื่องที่เล่นกับคาแรกเตอร์ด้วยความขบขันหรือพลอต AU (alternate universe) ที่แปลกใหม่ ฉันชอบอ่านงานแนว slice-of-life ที่นักเขียนเติมรายละเอียดวัฒนธรรมท้องถิ่นจนอ่านแล้วยิ้มตาม อีกที่หนึ่งที่ฉันชอบคือ 'Dek-D' ซึ่งมีฐานผู้อ่านไทยหนาแน่น เรื่องที่พบที่นี่มักมีการอ้างอิงถึงนิยายต้นฉบับหรือฉากคลาสสิกมากกว่า เหมาะสำหรับคนที่อยากอ่านแฟนฟิคที่ผสานการตีความเชิงวิเคราะห์ อ่านแล้วได้มุมมองใหม่ๆ ต่อคาแรกเตอร์ของ 'มั่งมี ศรีสุข' ในรูปแบบที่ใกล้คนอ่านบ้านเรา สองแพลตฟอร์มนี้ให้ฟีลต่างกัน แต่ทั้งคู่เติมเต็มความอยากอ่านของฉันได้ดี

ลองเริ่มจากของสะสมที่ชวนให้เปิดกล่องช้าๆ เช่นฟิกเกอร์สเกลละเอียดของตัวละครจาก 'มั่งมีศรีสุข' ที่งานดีไซน์ใส่ใจทุกลายเสื้อผ้าและท่าทาง ผมชอบฟิกเกอร์แบบมีฐานฉากที่เล่าเรื่องได้ด้วยตัวมันเอง เพราะวางไว้บนชั้นแล้วเหมือนมีมุมเล็ก ๆ ของโลกในบ้านที่คอยย้ำเตือนความชอบทุกเช้า นอกจากฟิกเกอร์สเกลแล้ว อาร์ตบุ๊คลิมิเต็ดจะเป็นอีกอย่างที่ให้ความคุ้มค่ามาก: ภาพคอนเซ็ปต์, สเก็ตช์, คำบรรยายคาแร็กเตอร์ และปกแข็งที่พิมพ์คุณภาพสูง ใครชอบจับของจริงแล้วเปิดอ่านดูรายละเอียดการออกแบบนี่ฟินสุด ถ้ากำลังมองหาของที่เอาไปโชว์หรือถ่ายรูปลงโซเชียลด้วยกัน แนะนำอครีลิคสแตนด์ลายพิเศษที่มักมีหลายท่าให้สะสม เป็นพร็อพถ่ายรูปกับของอื่น ๆ ได้ง่าย และขนาดพกพาไม่เกะกะ สรุปคือถ้าต้องเลือกชิ้นเดียวเพื่อเริ่มสะสม ให้มองหาฟิกเกอร์หรืออาร์ตบุ๊คเวอร์ชันลิมิเต็ดที่แพ็กเกจเยี่ยม นอกจากความสวยแล้วมันยังเป็นการลงทุนความทรงจำที่เก็บไว้ได้ดีด้วย

ทุกวันนี้วงการแฟนฟิคไทยขยายตัวเร็วมาก และเรื่องอย่าง 'มั่งมี ศรีสุข' ก็มีแฟนคลับที่อยากต่อยอดเนื้อหาอยู่ไม่น้อย ผมเป็นคนที่ชอบตามชุมชนอ่านงานเขียนออนไลน์ พบว่ามีแฟนฟิคของผลงานไทยกระจายอยู่ตามแพลตฟอร์มหลายแห่ง เช่น Dek-D, ReadAWrite หรือกลุ่มปิดใน Facebook บางครั้งนักเขียนสมัครเล่นจะเอาคาแรกเตอร์จาก 'มั่งมี ศรีสุข' มาเล่นมุมใหม่ ทั้งแนวตลก สร้างสรรค์เหตุการณ์แหวกแนว หรือข้ามลิขิตไปแต่งแบบพล็อตโรแมนซ์ ถ้าชอบแนวแฟนฟิคที่เน้นบรรยากาศคล้ายงานดั้งเดิม มักจะเจอคนเขียนที่พยายามรักษาน้ำเสียงของต้นฉบับ แต่ถ้าอยากอ่านอะไรแปลก ๆ ก็มีคนดัดแปลงจนกลายเป็นแฟนฟิคแนวทดลอง เหมือนที่เคยเห็นในชุมชนของ 'บุพเพสันนิวาส' ที่มีคนทำสปินออฟตลกๆ เยอะ เรื่องสำคัญคือสิทธิของผู้แต่งต้นฉบับ บางคนยินดีให้แฟนแต่งต่อ บางคนไม่อนุญาต ถ้าเจอแฟนฟิคที่ชอบแล้วเห็นการระบุสิทธิหรือโน้ตของผู้แต่ง ถือเป็นสัญญาณดี อีกอย่างหนึ่งคือควรเช็กว่าโพสต์นั้นยังอยู่บนแพลตฟอร์มสาธารณะหรือเป็นงานที่เจ้าของเอาลงเอง เพราะงานบางชิ้นอาจถูกลบเมื่อผู้แต่งต้นฉบับขอให้ลบ แต่โดยรวมแล้วมีแหล่งอ่านออนไลน์ให้เลือกพอสมควร และถ้าอยากสัมผัสมุมมองแฟน ๆ ของ 'มั่งมี ศรีสุข' แบบหลากหลาย ที่นี่คือที่ ๆ ให้ความเพลิดเพลินและแรงบันดาลใจได้ดี

เมื่อพูดถึงของสะสมจากแบรนด์แนวโชคลาภอย่าง 'มั่งมี ศรีสุข' สิ่งที่ดึงสายตาได้ทันทีคือเหรียญรุ่นลิมิเต็ดที่มีหมายเลขกำกับและกล่องไม้สลักลายพิเศษ รายการหนึ่งที่ฉันชอบคือชุดเหรียญโลหะปั๊มลายมงคลซึ่งมาพร้อมใบรับรองซีเรียลนัมเบอร์และกล่องทำมือ งานพวกนี้จับต้องง่าย จัดเก็บสะดวก แถมมีเรื่องเล่ามาเต็ม ทำให้เวลาโชว์ในชั้นสะสมดูมีเรื่องให้เล่า อีกชิ้นที่ควรให้ความสนใจคือการ์ดภาพศิลปินร่วมสมัยที่แบรนด์ออกเป็นซีรีส์ จำนวนจำกัดและมีลายเซ็นของศิลปินแทรกอยู่ในบ็อกซ์เซ็ต งานพวกนี้เหมาะจะวางคู่กับเหรียญหรือกรอบใสโชว์บนผนัง ฉันมักคิดว่าของสะสมที่ดีไม่ใช่แค่ความหายาก แต่เป็นความรู้สึกเชื่อมโยงกับคนทำและเรื่องราวที่มันเล่า เมื่อได้ชิ้นที่มีทั้งงานฝีมือและการออกแบบที่ใส่ใจ ยิ่งน่ารักน่าหวงมากขึ้น

ร้านหนังสือใหญ่ในห้างมักเก็บสต็อก 'มั่งมี ศรีสุข' ไว้เสมอ และฉันมักจะเริ่มจากตรงนั้นก่อน ถ้าตั้งใจจะได้เล่มพิมพ์ทันที ให้ลองไปที่สาขาของร้านอย่าง 'ซีเอ็ด' 'นายอินทร์' หรือ 'B2S' ในห้างใกล้บ้าน เพราะสต็อกมักมีทั้งเล่มมาตรฐานและฉบับปกแข็งบางครั้งมีการจำหน่ายพิเศษ ส่วนร้านนานาชาติอย่าง 'คิโนะคุนิยะ' ก็อาจมีเวอร์ชันนำเข้าหรือสำรองไว้สำหรับนักสะสม โดยส่วนตัวฉันมักโทรเช็กสต็อกหรือใช้บริการสั่งจองหน้าร้านแบบ Click & Collect เพื่อให้แน่ใจว่าจะได้เล่มจริง และถ้าพบว่าสาขาในเมืองไม่มี แพลตฟอร์มออนไลน์ของร้านเหล่านี้มักสามารถจัดส่งถึงบ้านได้เร็ว การเปรียบเทียบราคาเล็กน้อยก่อนซื้อช่วยได้มาก โดยเฉพาะช่วงโปรโมชั่นหรือเทศกาลหนังสือ ซึ่งฉันเคยได้ส่วนลดดี ๆ จนรู้สึกว่าคุ้มค่าทีเดียว