นิยายเรื่องกรรณ มีฉบับแปลภาษาไทยเมื่อไหร่?

ชื่อ 'เดือนเกี้ยวเดือน' ดึงความสนใจเราได้ทันที เพราะชื่อแบบนี้ในวงการนิยายมักจะมีหลายเวอร์ชันทั้งต้นฉบับภาษาไทยและนิยายแปลจากจีนหรือไต้หวันที่คนเอามาตั้งชื่อให้ใกล้เคียงกัน การเผชิญกับความสับสนแบบนี้เลยทำให้ต้องแยกก่อนว่าเรากำลังพูดถึงงานชิ้นไหน: ถ้าเวอร์ชันที่คุณเห็นเป็นผลงานที่เขียนโดยคนไทย แปลว่าไม่มีความจำเป็นต้องมีฉบับแปลภาษาไทยอีกชั้นหนึ่ง แต่ถ้าเป็นนิยายต้นฉบับภาษาจีนหรือภาษาต่างประเทศอื่น ก็มีโอกาสที่แฟนๆ จะมีฉบับแปลทั้งแบบไม่เป็นทางการและแบบได้รับลิขสิทธิ์แล้วตีพิมพ์ในไทย คนอ่านอย่างเราจะสังเกตได้จากรูปเล่ม ข้อมูลสำนักพิมพ์ และคำนำในหนังสือ หากมีคำว่า 'แปลโดย' หรือมีชื่อสำนักพิมพ์ภาษาไทยติดอยู่ ก็แปลว่าเป็นฉบับแปลที่ออกขายอย่างเป็นทางการ ส่วนถ้าเจอแค่ไฟล์ PDF หรือบทแปลลงเว็บบล็อกกับฟอรัม บ่อยครั้งจะเป็นแฟนแปลซึ่งคุณภาพและความต่อเนื่องอาจต่างกันไป ตัวอย่างเช่นงานจีนบางเรื่องอย่าง 'Mo Dao Zu Shi' เคยผ่านทั้งแฟนแปลและฉบับลิขสิทธิ์ ทำให้เห็นภาพว่าขึ้นกับความนิยมและการเจรจาลิขสิทธิ์ ถ้าตั้งใจอยากได้ฉบับภาษาไทยแบบอ่านสบาย เรามักจะเลือกฉบับที่แปลอย่างเป็นทางการเพราะรักษาความหมายและเรียงร้อยฉากได้ดีกว่า

อ่านกระทู้แฟนคลับแล้วใจเต้นกับข่าวเรื่อง 'ถังซาน' ภาค 2 ฉบับแปลไทย แต่สิ่งที่ทำให้หัวใจหายคือตอนนี้ยังไม่เห็นวันวางแผงที่ชัดเจนจากสำนักพิมพ์ไหน ๆ เลย ฉันติดตามประกาศจากเพจและร้านหนังสือที่คุ้นเคยบ่อย ๆ จนรู้สึกเหมือนเป็นนักสืบเงียบ ๆ ในชุมชนแฟนคลับ การแปลนิยายความยาวอย่าง 'ถังซาน' มักมีหลายขั้นตอนตั้งแต่เจรจาลิขสิทธิ์ แปลเนื้อหา รีวิวแก้ไข ภาพปก และการพิมพ์ ซึ่งทำให้ช่วงเวลาระหว่างการได้สิทธิ์จริงจนถึงวางจำหน่ายอาจยาวกว่าที่แฟน ๆ คาดไว้ การเทียบกับผลงานอื่นช่วยให้พอประมาณได้บ้าง อย่างเช่นกรณีของ 'ดาบพิฆาตอสูร' เวอร์ชันแปลบางชุดก็ใช้เวลาเป็นเดือนถึงปีกว่าจะถึงมือผู้อ่านไทย ฉันจึงคาดหวังว่าหากสำนักพิมพ์ประกาศลิขสิทธิ์แล้ว วันวางขายน่าจะอยู่ในช่วงหลายเดือนต่อมา พร้อมกับอาจมีการเปิดพรีออเดอร์หรือสเปเชียลเอดิชันให้จองล่วงหน้า ในฐานะแฟนที่อดทนมากขึ้น ฉันคิดว่าความสำคัญตอนนี้คือเตรียมพื้นที่บนชั้นหนังสือและงบประมาณไว้ล่วงหน้า เมื่อมีประกาศจริง ๆ ก็จะได้ไม่พลาดรุ่นแปลไทยที่อาจมีของแถมหรือปกพิเศษ ความตื่นเต้นยังอยู่ในใจ และยินดีจะได้จับเล่มนั้นในมือสักวันหนึ่ง

คนที่ติดตามนิยายแปลแนวนี้อยู่เป็นประจำมักเจอ 'นิยายจรกา' ตามช่องทางทั้งออนไลน์และออฟไลน์ที่ค่อนข้างหลากหลาย ฉันมักเริ่มจากเช็คร้านหนังสือใหญ่ของประเทศก่อน เช่น สาขาหลักของ SE-ED, นายอินทร์ หรือ B2S เพราะบางครั้งฉบับลิขสิทธิ์ถูกจัดจำหน่ายผ่านเครือเหล่านี้เป็นหลัก นอกเหนือจากนั้น แพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง 'Meb' และ 'Ookbee' ก็เป็นที่ที่น่าเฝ้าดู เพราะงานแปลหลายเรื่องมักออกเป็นทั้งปกแข็งและดิจิทัลคู่กัน การตามประกาศของสำนักพิมพ์ที่แปลงานแนวแฟนตาซีเป็นประจำช่วยได้มาก ฉันมักติดตามเพจของสำนักพิมพ์เล็กบ้างใหญ่บ้าง ที่มักประกาศวันวางจำหน่ายและช่องทางจัดส่งไว้ชัดเจน ถ้าฉบับพิมพ์หมดหรือเลิกพิมพ์แล้ว ตลาดมือสองออนไลน์เป็นตัวช่วยชั้นเลิศ ทั้งกลุ่ม Facebook, Shopee และร้านขายหนังสือมือสองที่อยู่แถวมหาวิทยาลัยหรือย่านที่เป็นแหล่งหนังสือเก่า หลายครั้งการเจอสำเนาที่มีลายเซ็นหรือฉบับพิเศษเกิดจากการไปร่วมงานสัปดาห์หนังสือหรืองานอีเวนต์ของวงการนิยาย ซึ่งฉันคิดว่าเป็นทางที่สนุกและได้เจอคนคอเดียวกันด้วย ในแง่นี้ การติดตามข่าวของงานหนังสือประจำปีช่วยเพิ่มโอกาสได้เห็น 'นิยายจรกา' วางแผงหรือมีบูธนำเสนอ สรุปแล้ว ทางเลือกมีหลายทาง ทั้งร้านใหญ่ อีบุ๊ก ร้านมือสอง และอีเวนต์ที่คนรักหนังสือไม่ควรพลาด

ส่วนตัวแล้วผมค่อนข้างติดตามข่าวการแปลนิยายจากต่างประเทศอยู่บ่อย ๆ และเมื่อพูดถึงฉบับแปลภาษาไทยของ 'ดาราจักรรักลํานําใจ' สิ่งที่พบได้ชัดคือยังไม่มีข้อมูลว่ามีการวางขายเป็นฉบับพิมพ์อย่างเป็นทางการในท้องตลาดทั่วไป ผมมักเปรียบเทียบสถานการณ์แบบนี้กับกรณีของ 'The Three-Body Problem' ที่เมื่อมีการซื้อสิทธิ์แปลและสำนักพิมพ์ประกาศ วันวางขาย มักมีเลข ISBN และประกาศจากร้านหนังสือใหญ่ๆ ตามมา แต่สำหรับ 'ดาราจักรรักลํานําใจ' จะเห็นเป็นเพียงการพูดถึงในกลุ่มแฟนคลับหรือการแปลแบบสมัครเล่นที่เผยแพร่บนบล็อกและฟอรัม มากกว่าการประกาศจากสำนักพิมพ์ที่ชัดเจน ฉะนั้นถาเป็นคำถามตรงๆ ว่า "วางขายเมื่อไหร่" คำตอบที่ผมให้ได้แบบไม่สร้างความสับสนคือ ตอนนี้ยังไม่มีหลักฐานว่าวางขายเป็นฉบับแปลภาษาไทยอย่างเป็นทางการ หากมีการพิมพ์จริงในอนาคต สำนักพิมพ์และร้านหนังสือจะประกาศวันวางขายอย่างเป็นทางการตามช่องทางนั้นเอง — นี่เป็นมุมมองจากคนที่ติดตามการแปลหนังสือและชอบซื้อเล่มเก็บเอาไว้เป็นหลัก

ในฐานะคนที่เป็นแฟนนิยายจีนมานาน ผมมักโดนถามเรื่องการแปลผลงานของผู้เขียนหลายคนรวมถึงหยางหรงด้วย จากที่ติดตามวงการแปลแบบไม่เป็นทางการและสายงานสำนักพิมพ์ ผมขอสรุปแบบตรงไปตรงมาว่า ณ ปัจจุบันไม่มีผลงานนิยายของหยางหรงที่ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยแบบตีพิมพ์อย่างเป็นทางการ ความจริงคือชื่อของหยางหรงไม่ค่อยปรากฏในแคตตาล็อกของสำนักพิมพ์ไทยรายใหญ่ แม้จะมีแฟนคลับบางกลุ่มแปลบทแยกหรือรีวิวเนื้อหาเป็นบทย่อ ๆ ในบล็อกหรือกลุ่มโซเชียล แต่สิ่งเหล่านั้นมักเป็นงานแปลโดยแฟน ๆ ไม่ใช่ลิขสิทธิ์ที่ซื้อมาจากต้นฉบับ การแปลอย่างเป็นทางการจะมีสัญลักษณ์ชัดเจน เช่น ISBN หรือประกาศจากสำนักพิมพ์ ซึ่งถ้าใครมองหาเวอร์ชันไทยควรตรวจดูรายละเอียดเหล่านั้นก่อน ถ้าเป้าหมายคืออ่านผลงานของหยางหรงแบบเข้าใจครบ ๆ ผมมักแนะนำให้อ่านฉบับภาษาจีนหรือฉบับภาษาอังกฤษถ้ามี แล้วรอประกาศลิขสิทธิ์จากสำนักพิมพ์ไทย—บางครั้งงานดี ๆ ก็ถูกซื้อมาลงไทยทีหลัง ซึ่งก็ต้องลุ้นกันต่อไป

เมื่อได้เห็นปกแปลไทยเล่มแรกของ 'Ao no Haru Ride' ฉบับแปลไทย ผมก็จำได้ถึงความตื่นเต้นของการตามเก็บซีรีส์เล่มต่อๆ มา การแปลไทยของเรื่องนี้เริ่มออกวางขายในประเทศไทยตั้งแต่ราวปี 2014 และฉบับที่วางจำหน่ายในไทยนั้นสอดคล้องกับฉบับรวมเล่มญี่ปุ่น ซึ่งมีทั้งหมด 13 เล่มจบ การติดตามการวางจำหน่ายแต่ละเล่มทำให้ผมได้เห็นว่านักอ่านไทยให้ความสนใจกับงานของ 'Io Sakisaka' มากพอสมควร เสน่ห์ของงานสไตล์ชูโอ-โรแมนซ์อย่างใน 'Ao no Haru Ride' ทำให้การออกเล่มแปลไทยได้รับการตอบรับดี จบครบทั้ง 13 เล่มก็ทำให้สะดวกสำหรับคนที่อยากอ่านตั้งแต่ต้นจนจบโดยไม่ต้องตามหาตัวเล่มพิเศษหรือรวมเล่มอื่น ๆ เหมือนบางเรื่องที่ออกช้ากว่าในไทย สรุปสั้น ๆ ว่า หากกำลังมองหาฉบับแปลไทย สามารถหาชุดเล่ม 1–13 ได้ครบตามที่ประกาศวางจำหน่ายแล้ว

จริงๆแล้วฉันติดตามวงการนิยายแปลและชุมชนคนอ่านออนไลน์อยู่พอสมควร จึงพอมีมุมมองตรงนี้ให้เล่า: ชื่อ 'ลวงร่างจิตหลอน' ถ้าเป็นชื่อนิยายต้นฉบับหรือชื่อละครเวอร์ชันไทย อาจจะไม่ค่อยชัดเจนเพราะงานแนวจิตวิทยาสยองขวัญหลายเรื่องมักถูกแปลชื่อใหม่เมื่อเข้ามาในตลาดไทย ฉันไม่เคยเห็นฉบับพิมพ์ภาษาไทยที่วางขายอย่างเป็นทางการจากสำนักพิมพ์ใหญ่ ๆ แต่ก็มีโอกาสที่ชื่อนี้จะเป็นชื่อที่แฟน ๆ ตั้งให้กับงานแปลบนเว็บบอร์ดหรือเว็บไซต์อ่านออนไลน์ซึ่งไม่ได้รับลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการ ในเชิงประสบการณ์ ผมมักเห็นว่าหนังสือแนวนี้ถ้าจะถูกแปลในไทยจริง มักจะผ่านการคัดเลือกจากสำนักพิมพ์ที่รับงานแปลแนวทริลเลอร์หรือสยองขวัญ เช่นกรณีที่นิยายตะวันตกโด่งดังอย่าง 'The Silent Patient' ถูกแปลและทำงานตลาดพอสมควร แน่นอนว่าคุณภาพของการแปลและการจัดหน้าจะต่างกันมากระหว่างฉบับลิขสิทธิ์กับฉบับแฟนแปล ดังนั้นถ้าพบเจอเวอร์ชันที่ลงเป็นตอน ๆ บนเว็บ อ่านด้วยความระมัดระวังเรื่องลิขสิทธิ์และคุณภาพการแปลด้วย สรุปสั้น ๆ ว่าตามที่ติดตามมาในตอนนี้ยังไม่มีสัญญาณชัดเจนของฉบับแปลไทยที่วางขายอย่างเป็นทางการ แต่ชื่ออาจซ้ำซ้อนกับงานอื่น ๆ ได้ ถ้าคิดจะตามอ่านลองเช็กเครดิตของผู้แปลและแหล่งที่เผยแพร่ก่อนจะดีกว่า — อย่างน้อยจะได้ประสบการณ์อ่านที่ไม่สะดุดและไม่ต้องเจอแปลไม่สมบูรณ์กลางคัน

ฉันชอบไล่หาเล่มหายากแบบนี้จนกลายเป็นงานอดิเรกไปแล้ว — ถ้าต้องการฉบับแปลหรือฉบับต้นฉบับของ 'ระตูจรกา' ให้เริ่มจากร้านหนังสือขนาดใหญ่ในประเทศก่อน เช่น สาขาของ SE-ED, B2S หรือร้านออนไลน์อย่าง Naiin และ JuniorBook เพราะบางครั้งสำนักพิมพ์ท้องถิ่นจะนำมาขายเป็นฉบับแปลอย่างเป็นทางการ หากไม่เจอในสต็อก ให้ลองเช็กหน้ารายการสินค้าของสำนักพิมพ์โดยตรงหรือฟีเจอร์พรีออร์เดอร์บนเว็บไซต์ของพวกเขา ต่อไปฉันมักจะคอยสอดส่องตลาดมือสองด้วย — ร้านหนังสือมือสองชื่อดังในเมืองใหญ่มักเก็บเล่มที่หายากไว้ หรือกลุ่มแลกเปลี่ยนบนเฟซบุ๊กและไลน์มีกลุ่มเฉพาะของนักสะสมที่นำฉบับหายากออกมาโพสต์เป็นระยะ การซื้อมือสองช่วยให้ได้ฉบับพิมพ์เก่าที่สภาพดีในราคาย่อมเยา แต่ต้องระวังสภาพเล่มและประวัติการพิมพ์ ส่วนถ้าต้องการฉบับต้นฉบับจากต่างประเทศ ฉันมักสั่งจากร้านนำเข้าหรือเว็บต่างประเทศที่ส่งมาทางไปรษณีย์ เช่น Kinokuniya, Amazon JP หรือ Book Depository และอย่าลืมตรวจสอบ ISBN ให้ตรงกันก่อนตัดสินใจ สุดท้ายการไปร่วมงานสัปดาห์หนังสือหรือบูทของสำนักพิมพ์ก็เป็นช่องทางดี ๆ ที่เคยช่วยให้ฉันเจอฉบับหายากอยู่บ่อยครั้ง