บริษัทไหนถือสิทธิ์รายการบนเปิดช่อง9 ตอนนี้

พูดถึงเรื่องสิทธิ์รายการบน 'ช่อง 9' ตอนนี้โครงสร้างสิทธิ์ค่อนข้างหลวมและหลากหลาย ไม่ได้มีเพียงบริษัทเดียวถือครองพื้นที่ทั้งหมดเหมือนสมัยก่อน เพราะ 'ช่อง 9' (MCOT) เป็นสถานีที่ผลิตรายการบางส่วนเองและยังรับซื้อรายการจากผู้ผลิตภายนอกด้วย ดังนั้นสิทธิ์ของรายการจะถูกแบ่งเป็นสองส่วนหลัก คือสิทธิ์การออกอากาศที่สถานีถือครองชั่วคราวกับสิทธิ์ทรัพย์สินทางปัญญาของคอนเทนต์ซึ่งอาจยังเป็นของผู้ผลิตเดิมหรือถูกโอนให้ผู้ถือสิทธิรายอื่น ข้อจำเป็นคือมองหาคำว่าเป็นรายการผลิตโดยใครในเครดิตตอนจบหรือหมายเหตุประกาศสิทธิด้านลิขสิทธิ์ เพราะตรงนี้จะบอกว่ารายการนั้นเป็นของ 'MCOT' โดยตรงหรือเป็นผลงานที่ผลิตโดยค่ายภายนอกแล้วให้ 'ช่อง 9' เช่าช่วงเวลาออกอากาศเท่านั้น โดยทั่วไปรายการข่าว รายการผลิตภายในที่พัฒนาโดยทีมงานของสถานี และรายการที่มาจากคลังเก่ามักจะอยู่ภายใต้สิทธิของ 'MCOT' เอง แต่รายการวาไรตี้ หรือซีรีส์ละครบางเรื่องมักมาจากค่ายผู้ผลิตอิสระที่มีชื่อเสียง เช่น บริษัทผลิตรายการและสตูดิโอต่าง ๆ ที่มักขายงานให้หลายช่อง เช่น 'Workpoint' 'GMMTV' 'Mono' 'RS' 'GDH' หรือแม้แต่บริษัทโฆษณาและโปรดักชันเฮาส์ขนาดกลาง ซึ่งแต่ละเจ้าอาจยังคงถือสิทธิ์ต้นฉบับหรือมีเงื่อนไขการใช้งานซ้ำ (reuse) ที่ต่างกันไป นอกจากนี้ยังมีกรณีที่สถานีได้สิทธิ์การออกอากาศแบบจำกัดเวลา หรือเป็นสิทธิ์เฉพาะแพลตฟอร์มทีวีเท่านั้น ในขณะที่ลิขสิทธิ์สตรีมมิงหรือการขายซับไลเซนส์กลับเป็นของผู้ผลิตหรือผู้แทนจำหน่ายอีกที เมื่ออยากรู้ให้ชัดเจนในรายชื่อรายการใดรายการหนึ่ง ผมมักดูเครดิตท้ายรายการ ข้อความแจ้งลิขสิทธิ์ และช่องทางการจัดจำหน่ายบนแพลตฟอร์มดิจิทัลของรายการนั้น เพราะตรงนั้นมักจะระบุว่าใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์คอนเทนต์จริง ๆ และถ้ามีการขายสิทธิ์ให้แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งหรือผู้จัดจำหน่าย ก็จะมีชื่อบริษัทที่เกี่ยวข้องชัดเจน ตัวอย่างง่าย ๆ คือรายการที่เป็นซื้อลิขสิทธิ์มาจากต่างประเทศ เช่นรายการเกมโชว์หรือซีรีส์นำเข้าจะมีบริษัทตัวแทนจำหน่ายจากต่างประเทศเป็นผู้ถือสิทธิ์ต้นทาง แทนที่จะเป็นสถานีไทยโดยตรง สรุปสั้น ๆ แบบไม่ซ้ำซ้อนก็คือ ไม่มีบริษัทเดียวที่ครอบครองสิทธิ์ทุกอย่างบน 'ช่อง 9' ในตอนนี้ แต่จะเป็นการผสมผสานระหว่างสิทธิของ 'MCOT' เองและสิทธิของผู้ผลิตภายนอกหลายราย ซึ่งการยืนยันรายชื่อผู้ถือสิทธิ์ของรายการใดรายการหนึ่งยังต้องดูจากเครดิตหรือประกาศลิขสิทธิ์ของรายการนั้น ๆ — ส่วนตัวผมคิดว่าสิ่งนี้ทำให้ช่องมีความหลากหลาย แต่ก็อาจทำให้ผู้ชมสับสนบ้างเมื่ออยากติดตามผลงานระยะยาว