บลีชเทพมรณะ มีกี่ภาคในเวอร์ชันอนิเมะทั้งหมด?

ยอมรับเลยว่าช่วงที่ประกาศจะทำเวอร์ชันใหม่ของ 'บลีช' หลายคนตั้งคำถามเรื่องเนื้อหาออริจินัลว่าจะกลับมาหรือไม่ — คำตอบสั้น ๆ ก็คือในการรีเมค/การดัดแปลงล่าสุดที่ชัดเจนคือ 'Thousand-Year Blood War' (การนำตอนสุดท้ายของมังงะมาสร้างใหม่) ไม่มีการเพิ่ม ‘ภาคใหม่’ แบบอนิเมะออริจินัลที่แยกออกมาเป็นซีรี่ส์ใหม่จากเนื้อหามังงะหลัก ผมจะขยายความให้ครบหน่อยเพราะตรงนี้มีความหมายสองชั้น สาเหตุที่ต้องชี้แจงคือคำว่า “รวมเนื้อหาใหม่” อาจหมายถึงสองอย่าง: การเพิ่มฉากย่อยหรือขยายบทจากมังงะ กับการสร้างภาค/อาร์คใหม่ที่ไม่มีต้นฉบับในมังงะ สำหรับเวอร์ชัน 'Thousand-Year Blood War' ทีมงานเลือกเดินเส้นการดัดแปลงที่ค่อนข้าง faithful — มีการเติมฉากเล็กน้อย ปรับจังหวะ และขยายมู้ดบางฉากให้รู้สึกเข้มข้นขึ้น แต่ไม่ถึงขั้นสร้างอาร์คใหม่ทั้งอันเหมือนกับที่เคยเกิดขึ้นในอนิเมะยุคก่อนหน้านี้ ย้อนกลับไปดูอนิเมะต้นฉบับของ 'บลีช' จะเห็นชัดว่ามีหลายช่วงที่เป็นอนิเมะออริจินัล เช่น 'Bount' หรือ 'Zanpakutō Unknown Tales' ซึ่งเป็นอาร์คที่สร้างเรื่องราวใหม่ขึ้นมาแทนการยืดเนื้อหา มันต่างจากงานรีเมคล่าสุดตรงที่งานเก่าต้องแทรกเนื้อหาใหม่เพื่อไม่ให้ไกล้กับมังงะมากจนหมดเรื่องในขณะที่มังงะยังไม่เสร็จ แต่พอเป็นการรีเมค/การดัดแปลงตอนจบแบบที่เรามีตอนนี้ ทีมผลิตมีต้นฉบับเต็มจึงไม่จำเป็นต้องคิดอาร์คใหม่เลย สรุปแบบตรงไปตรงมา: ถานับเป็น 'ภาค' ที่เป็นอนิเมะออริจินัลซึ่งเพิ่มเนื้อหาใหม่แบบแยกเป็นอาร์คสำหรับเวอร์ชันรีเมคล่าสุด จำนวนคือ 0 อัน — มีแค่การขยายฉากและการปรับแต่งบรรยากาศให้โดดเด่นขึ้นเท่านั้น ส่วนตัวแล้วฉันพอใจกับแนวทางนี้ เพราะการได้เห็นฉากสำคัญจากมังงะถูกตีความด้วยงานภาพและดนตรีเต็มรูปแบบมันให้รสชาติที่ต่างออกไปโดยไม่ทำลายแก่นเรื่อง

พอได้ย้อนดู 'บลีช' อีกครั้ง ความรู้สึกเหมือนเจอเพื่อนเก่าที่โตขึ้นแต่ยังคงเอกลักษณ์เดิมไว้เต็มเปี่ยม — ในแง่ของการจัดภาคแบบทีวี งานอนิเมะของ 'บลีช' แบ่งออกเป็น 16 ภาค รวมทั้งสิ้น 366 ตอน (ออกอากาศตั้งแต่ปี 2004 ถึง 2012) ซึ่งการแบ่งภาคที่คนส่วนใหญ่เห็นกันตามข้อมูลเชิงดิสก์และฐานข้อมูลอนิเมะจะแยกเป็นช่วงตอนที่ชัดเจนแบบนี้: ภาค 1 (ตอนที่ 1–20 = 20 ตอน), ภาค 2 (21–41 = 21 ตอน), ภาค 3 (42–63 = 22 ตอน), ภาค 4 (64–91 = 28 ตอน), ภาค 5 (92–109 = 18 ตอน), ภาค 6 (110–131 = 22 ตอน), ภาค 7 (132–151 = 20 ตอน), ภาค 8 (152–167 = 16 ตอน), ภาค 9 (168–189 = 22 ตอน), ภาค 10 (190–205 = 16 ตอน), ภาค 11 (206–212 = 7 ตอน), ภาค 12 (213–229 = 17 ตอน), ภาค 13 (230–265 = 36 ตอน), ภาค 14 (266–316 = 51 ตอน), ภาค 15 (317–342 = 26 ตอน) และภาค 16 (343–366 = 24 ตอน). การแบ่งแบบนี้สะท้อนทั้งเนื้อเรื่องหลักและตอนฟิลเลอร์ที่แทรกระหว่างกัน ยกตัวอย่างเช่น ช่วงที่เป็นเนื้อเรื่องหลักอย่าง 'Soul Society' หรือ 'Arrancar' ถูกกระจายอยู่ในหลายภาคตามช่วงตอน ในขณะที่พาร์ตฟิลเลอร์หรือพาร์ตเสริมบางชุดจะถูกจัดเป็นภาคหนึ่ง ๆ เพื่อให้ผู้ชมเห็นคอนเทนต์ที่ต่อเนื่องตามช่วงการปล่อยทีวี สำหรับคนที่อยากตามลำดับแบบออริจินัล การดูตามหมายเลขตอนอย่างที่ระบุข้างบนคือวิธีที่ชัดเจนที่สุด แต่ถ้าต้องการโฟกัสที่เนื้อเรื่องหลักก็อาจข้ามฟิลเลอร์บางตอนได้ตามความชอบของแต่ละคน ส่วนมุมมองส่วนตัว ฉันเคยค่อย ๆ ไล่ดูจากต้นจนจบตามอันดับซีซันที่แบ่งไว้นี้และชอบตรงที่บางภาคให้ความรู้สึกเหมือนจังหวะการเล่าเรื่องเปลี่ยนไป—บางภาคเร่งเครื่องด้วยการต่อสู้ บางภาคเน้นบทบาทตัวละครและความสัมพันธ์ การรู้ว่า 'บลีช' มี 16 ภาคกับ 366 ตอนช่วยให้จัดแผนเวลาดูหรือรีวอชได้ง่ายขึ้น และยังทำให้เข้าใจว่าทำไมแฟรนไชส์นี้ถึงใหญ่โต: มันไม่ใช่แค่จำนวนตอน แต่เป็นการกระจายเรื่องราวที่หลากหลายจนมีทั้งฉากเด็ด ๆ และช่วงเงียบที่เติมมิติให้ตัวละคร

นี่คือจำนวนตอนของ 'บลีช: สงครามเลือดพันปี' ที่แฟนๆ รอคอยอย่างใจจดใจจ่อ: รวมทั้งหมด 52 ตอน ซึ่งออกอากาศเป็นชุดโครงสร้างแบบ 4 คอร์ (cours) แต่ละคอร์มีประมาณ 13 ตอน โดยครอบคลุมเนื้อหาอาร์คสุดท้ายของมังงะอย่างละเอียด ผมคิดว่าการแบ่งเป็นหลายคอร์ช่วยให้ทีมงานมีเวลาเรียบเรียงซีนสำคัญได้ดีกว่าการอัดเป็นซีซันยาวครั้งเดียว การนำฉากใหญ่ๆ อย่างการเผชิญหน้าระหว่างกองทัพควินซีกับหน่วยกองบัญชาการพิเศษ หรือการปะทะที่มีมวลอารมณ์อย่างการสู้กับผู้นำฝ่ายตรงข้าม ถูกตัดต่อและให้เวลาพัฒนาแอ็กชันมากขึ้น ทำให้ฉากบางฉาก เช่นการใช้ธาตุวิญญาณขั้นสูงและการพลิกเกมของตัวละครตัวสำคัญ กลายเป็นโมเมนต์ที่ทรงพลังสำหรับคนดู ในมุมมองของผมเอง ความยาว 52 ตอนนั้นพอเหมาะพอควรตรงที่ไม่ลากจนเสียจังหวะ แต่ก็มีพื้นที่ให้ฉากย่อยๆ กับการขยายตัวละครได้บ้าง ตอนจบของแต่ละคอร์มักทิ้งเงื่อนงำให้ตื่นเต้นต่อไป ผมชอบที่ทีมงานให้เกียรติความสำคัญของบทต้นฉบับ ทำให้การดูต่อเนื่องรู้สึกครบถ้วนและไม่รีบเร่งจนเกินไป

นับเฉพาะอนิเมะฉบับดั้งเดิมของ 'บลีช' จะมีทั้งหมด 366 ตอน กระจายการฉายตั้งแต่ปี 2004 จนถึง 2012 ซึ่งเป็นเวลากว่าแปดปีที่แฟน ๆ ผูกพันกับเรื่องราวของอิจิโกะและคนรอบข้าง ผมยังจำความตื่นเต้นเวลารอดูตอนใหม่ ๆ ได้ ช่วงที่อนิเมะกำลังฮิตมันมีทั้งตอนหลักจากมังงะและตอนเสริมที่เป็นฟิลเลอร์ ทำให้จังหวะการเล่าเรื่องบางครั้งช้ากว่ามังงะแต่ก็ให้โอกาสตัวละครหลายคนได้มีพื้นที่พัฒนาและแฟน ๆ ก็ได้ฉากโปรดแบบเต็มยศ ส่วนมังงะ 'บลีช' ในรูปแบบรวมเล่มมีทั้งหมด 74 เล่ม ปิดฉากการตีพิมพ์เมื่อปี 2016 แม้การตีความหรือความชอบจะต่างกันไปแต่ในฐานะแฟน การได้ตามครบทั้งอนิเมะและมังงะมันให้ความรู้สึกสมบูรณ์ในแบบของมันเอง

แปลกที่คิดถึงช่วงที่จับนับผลงานของ 'บลีช' จริงๆ แล้วผมมองว่าเรื่องนี้มีการขยายจักรวาลออกมาเป็นภาพยนตร์จำนวนหนึ่งที่แฟนๆ คุ้นเคยกันดี: โดยรวมมีทั้งหมด 4 ภาพยนตร์โรง ซึ่งเป็นงานที่สร้างขึ้นมาเป็นพิเศษแยกจากเนื้อหาหลักในมังงะ/อนิเมะหลัก สองเรื่องแรกที่ผมมักจะนึกถึงคือ 'Memories of Nobody' กับ 'The DiamondDust Rebellion' ทั้งสองเรื่องพาโลกของตัวละครไปทางที่เติมสีสันให้แฟนๆ ได้เห็นมุมใหม่ๆ ของโซลโซไซตี้และชิโบอาเดียวกัน โดยไม่ผูกติดกับพล็อตหลักมากนัก ทำให้แม้จะไม่ได้อ่านต้นฉบับครบทุกตอน ก็ยังดูสนุกได้ นอกจากภาพยนตร์แล้ว ยังมีงาน OVA และสเปเชียลที่ออกเป็นแผ่นหรือของแถมกับดีวีดี/บลูเรย์ ซึ่งเป็นคอนเทนต์สั้นๆ หรือฉากเสริมที่ไม่ได้ลงในทีวีซีรีส์สม่ำเสมอ ในมุมมองผม OVA เหล่านี้เหมือนของหวานเสริมความฟิน — ไม่ได้เปลี่ยนแปลงเส้นเรื่องหลัก แต่ช่วยให้เห็นตัวละครหรือฉากบางอย่างที่อยากให้ยืดเวลาอีกหน่อย โดยรวมแล้วถ้าจะนับแบบแยกประเภทอย่างชัดเจนก็ตอบได้ว่า: ภาพยนตร์โรงมี 4 เรื่อง ส่วน OVA/สเปเชียลมีออกมาเป็นชุดสั้นๆ ไม่กี่ชุดที่เป็นของสะสมสำหรับแฟนคลับ ความรู้สึกสุดท้ายคือ ถ้าคุณอยากเริ่มจากจุดที่ดูง่ายและสนุก ผมแนะนำหยิบภาพยนตร์หนึ่งเรื่องมาแล้วค่อยตามด้วยสเปเชียล OVA สองสามตัว จะได้ความรู้สึกเหมือนอยู่กับโลกของ 'บลีช' แบบเต็มอิ่มโดยไม่ต้องติดตามซีรีส์ยาวๆ ฟินแบบไม่ซีเรียสก็ได้

ยอมรับเลยว่า 'บลีช' คือเรื่องที่ผมติดตามมาตั้งแต่ต้นจนจบในรูปแบบมังงะ และคำตอบตรงๆ คือ มังงะ 'บลีช' มีทั้งหมด 74 เล่มในฉบับรวมเล่มแบบญี่ปุ่น และฉบับแปลเป็นภาษาไทยก็ออกมาครบทั้ง 74 เล่มในรูปแบบหนังสือการ์ตูนแปลอย่างเป็นทางการ ผมชอบคิดว่าการนับเป็น "ภาค" หากหมายถึงอาร์คหลักของเนื้อเรื่อง มันก็มีหลายภาคเด่นๆ เช่น 'The Substitute' ที่เริ่มต้นนิทานของอิจิโกะ, 'Soul Society' ซึ่งเป็นอาร์คไคลแมกซ์ที่หลายคนจดจำ, 'Arrancar' กับการเปิดตัววาอิซองและฮอลโลว์ในระดับใหม่, 'Fake Karakura Town' การเผชิญหน้าครั้งใหญ่, 'Fullbring' และท้ายที่สุด 'Thousand-Year Blood War' ที่จบเรื่องแบบยิ่งใหญ่ แต่ในแง่ของงานพิมพ์ถ้าคุณถามว่าแปลเป็นไทยกี่ภาคอย่างเป็นทางการ ผมจะตอบว่าแปลทั้งเนื้อหาหลักครบในรูปแบบเล่ม—ดังนั้นทุกอาร์คหลักที่อยู่ใน 74 เล่มมังงะถูกแปลให้คนไทยอ่านได้ ในฐานะแฟน ผมรู้สึกดีที่ได้เห็นงานแปลที่ทำให้คนอ่านไทยสัมผัสทุกการพลิกผันของเรื่อง ตั้งแต่การต่อสู้ใน 'Soul Society' ไปจนถึงการเปิดเผยอดีตใน 'Thousand-Year Blood War' การอ่านฉบับแปลช่วยให้การติดตามเนื้อหาเป็นไปอย่างราบรื่น แม้อาจมีบางฉบับเสริมหรือไกด์บุ๊กที่ไม่ได้แปลทั้งหมด แต่ถ้าพูดถึงเรื่องหลักที่คนอยากอ่านที่สุด—ทั้งหมดนั้นมีฉบับแปลไทยให้จับจองและอ่านจนจบได้แบบไม่ขาดตอน

นับว่าเป็นข้อสงสัยที่แฟน ๆ หลายคนถามบ่อยมาก — ภาคแรกของ 'บลีช' ในรูปแบบอนิเมะมีจำนวนตอนทั้งหมด 20 ตอน และพากย์ไทยก็ยึดตามจำนวนตอนต้นฉบับนี้เช่นกัน ความทรงจำเกี่ยวกับตอนแรก ๆ ของซีรีส์ชัดเจนในหัวฉัน เพราะฉากพบกันครั้งแรกระหว่างอิจิโกะกับรูกิยะเป็นโมเมนต์ที่ฉันรู้สึกว้าวตั้งแต่เห็นพากย์ไทยครั้งแรก เสียงพากย์เหมาะกับโทนเรื่องที่ผสมระหว่างดราม่าและแอ็กชัน ตอนที่อิจิโกะได้พลังจากรูกิยะและต้องเผชิญกับ Hollow ตัวแรก ๆ คือการปูเรื่องที่ทำให้รู้สึกอยากติดตามต่อ ความยาว 20 ตอนของภาคแรกทำหน้าที่เป็นการปูตัวละครและโลกของชินิกามิได้แน่นพอ ไม่ยืดเยื้อเกินไป แต่ก็ให้พื้นที่พอสำหรับการปูปมที่จะต่อยอดไปในอาร์คต่อมา สุดท้ายแล้ว เวลานึกถึง 'บลีช' ภาคแรกในเวอร์ชันพากย์ไทย ฉันมักจะนึกถึงความตื่นเต้นแบบเด็ก ๆ ที่ได้ดูซีรีส์แฟนตาซีผสมชีวิตประจำวัน ซึ่ง 20 ตอนนั้นเหมาะกับการเริ่มต้นและให้รสชาติเพียงพอที่จะทำให้คนอยากตามต่อไปยังอาร์คถัดไป

ยอมรับเลยว่าการเปรียบเทียบระหว่างเวอร์ชันอนิเมะกับมังงะของ 'บลีช' มันให้ความรู้สึกคนละแบบจริง ๆ — ทั้งสองมีเสน่ห์ต่างกันในทางของตัวเอง ผมมักจะมองมังงะเป็นต้นฉบับที่ละเอียดและเข้มข้นกว่า: คิโอสุเกะ คุโบะ ใส่พลังงานลงในคอมโพสภาพหน้าเดียวที่ทำให้บางฉากดูทรงพลังและคงความรู้สึกขาว–ดำที่ดิบกว่า ส่วนอนิเมะกลับเติมชีวิตด้วยดนตรี โทนสี และการเคลื่อนไหว ทำให้ฉากต่อสู้ที่ในมังงะอ่านไว ๆ กลายเป็นประสบการณ์ที่ลุ้นนานขึ้น แต่ต้องแลกด้วยการมีฉากเติมเรื่อง (filler) เยอะ เช่นอาร์คที่ไม่ได้มาจากมังงะซึ่งเปลี่ยนอารมณ์ของเรื่องไประยะหนึ่ง สรุปก็คือ ผมชอบเปิดมังงะเมื่ออยากได้แก่นเรื่องที่เข้มข้นและต่อเนื่อง แต่ถาต้องการความตื่นเต้นแบบภาพเคลื่อนไหว เสียง และจังหวะดนตรี อนิเมะก็ให้สัมผัสแตกต่างที่สนุกดี เอาเป็นว่าสองเวอร์ชันเติมกันและกันได้อย่างน่าสนใจ

มุมมองของฉันคือถ้าต้องเลือกหนึ่งอย่างเพื่อเริ่มต้น แนะนำให้ลองดูอนิเมะก่อนเพราะมันจับอารมณ์ตัวละครและบรรยากาศได้เร็วกว่า การเปิดด้วยอนิเมะของ 'Bleach' ให้ความรู้สึกแบบภาพเคลื่อนไหว เสียงพากย์ และดนตรีประกอบที่ช่วยยกระดับฉากสำคัญอย่างการเผชิญหน้าครั้งแรกกับ Soul Society — ฉากที่ตัวละครได้เผยพลัง ความคมของการเคลื่อนไหว และสกอร์เพลงทำให้ฉากเหล่านั้นติดตาได้ง่ายกว่าอ่านในมังงะเพียงอย่างเดียว การดูอนิเมะยังเหมาะกับคนที่ชอบความเร้าใจจากฉากต่อสู้ที่ขยี้อารมณ์ เช่นฉากบู๊ที่ได้เห็นสไตรกิ้งแอ็กชันและจังหวะการตัดต่อ แน่นอนว่าอนิเมะมีข้อจำกัด เช่นการยืดเรื่องด้วยฟิลเลอร์หรือการลดรายละเอียดบางส่วน แต่ถาจับจังหวะดูแบบคัดตอนสำคัญหรือดูจนจบอาร์คใหญ่ก่อนแล้วค่อยย้อนกลับมาอ่านมังงะ เพอร์เปคติฟการชมจะครบทั้งภาพและรายละเอียด ฉันมักจะชวนเพื่อนดูอนิเมะเป็นกลุ่มก่อน แล้วคนที่อยากลงลึกจริงจังก็จะหันไปอ่านมังงะต่อ — ได้ทั้งความบันเทิงทันทีและความเข้าใจเชิงลึกในภายหลัง