ราชันเร้นลับ นิยาย ใครเป็นผู้แต่งและมีผลงานอื่นไหม?

คำถามนี้ค่อนข้างชวนสับสนเพราะชื่อเรื่องเดียวกันมักถูกใช้โดยงานหลายรูปแบบในวงการอ่านออนไลน์; ผมเลยเริ่มด้วยภาพรวมกว้าง ๆ ก่อนว่าทำไมจึงยากจะตอบตรงๆ ว่าใครเป็นผู้แต่ง 'ราชันย์เร้นลับ' โดยไม่รู้ฉบับที่ผู้ถามหมายถึง มีกรณีสองแบบที่ผมเจอบ่อย: แบบแรกคือเป็นชื่อนิยายต้นฉบับภาษาไทยที่เขียนโดยนักเขียนอิสระบนเว็บบอร์ดหรือแพลตฟอร์มอ่านออนไลน์ แบบที่สองคือเป็นชื่อตอนหรือชื่อตำแหน่งในงานแปลจากภาษาต่างประเทศ (เช่น จีน เกาหลี หรืออังกฤษ) พอชื่อซ้ำกันเลยทำให้สืบยากถ้าไม่มีข้อมูลปก ฉบับตีพิมพ์ หรือชื่อผู้แปล เมื่อพิจารณาในมุมคนอ่านที่ติดตามทั้งงานเขียนไทยและงานแปล ผมมักเช็กรายละเอียดบนหน้าปกอย่างสำนักพิมพ์ เลข ISBN หรือเครดิตผู้แปลเพื่อยืนยันเจ้าของผลงานจริง ถ้าพบชื่อผู้แต่งแล้ว ส่วนใหญ่ผู้แต่งกลุ่มนี้มักมีผลงานแนวใกล้เคียง เช่น ซีรีส์ต่อเนื่อง เล่มสปินออฟ หรือเรื่องสั้นที่ขยายจักรวาลเดียวกัน — นั่นแปลว่าเมื่อระบุผู้แต่งชัดแล้ว เราจะตามหา 'ผลงานอื่น' ของเขาได้จากสำนักพิมพ์หรือหน้ารวมผลงานของนักเขียนคนนั้นๆ สรุปสั้นคือผมไม่สามารถระบุชื่อผู้แต่งเดียวที่ถูกต้องให้ได้ทันทีโดยไม่มีข้อมูลฉบับที่ชัดเจน แต่ถ้าระบุได้ว่าเป็นฉบับไทยต้นฉบับหรือฉบับแปล ผมจะเล่าได้ว่าเขามีผลงานอะไรเพิ่มเติมบ้าง

ชื่อ 'พราวพริ้ม' ฟังแล้วให้ภาพนึกถึงนิยายรักละมุนๆ ที่เต็มไปด้วยบรรยากาศอบอุ่นและรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่ทำให้ตัวละครดูมีชีวิตมากขึ้น ผมอ่านงานแนวนี้พอสมควรและยอมรับว่าในความทรงจำชื่อผู้แต่งของ 'พราวพริ้ม' ไม่ชัดเจนนัก — มีความเป็นไปได้สูงว่าเป็นผลงานที่เผยแพร่ในแพลตฟอร์มออนไลน์โดยใช้นามปากกาแล้วต่อมาถูกตีพิมพ์เป็นเล่ม ซึ่งเป็นกระบวนการที่ค่อนข้างคุ้นเคยในวงการนิยายไทยสมัยนี้ นามปากกามักทำให้การตามหาผู้แต่งยากขึ้น แต่ถ้าดูจากสไตล์เรื่อง อารมณ์ และโทนภาษาที่เป็นละมุน มีแนวโน้มว่าผู้แต่งจะมีผลงานแนวโรแมนติกหรือดราม่าอบอุ่นหัวใจอื่นๆ ด้วย ความรู้สึกส่วนตัวคือถึงแม้จะไม่ยืนยันชื่อผู้แต่งได้ตรงนี้ แต่ 'พราวพริ้ม' เป็นตัวอย่างของงานแนวนี้ที่มักดึงผู้อ่านด้วยคำบรรยายละเอียด การตั้งฉากชีวิตประจำวัน และการพัฒนาความสัมพันธ์แบบค่อยเป็นค่อยไป ถ้าใครชอบบรรยากาศคล้ายๆ กัน อาจลองหาเล่มอื่นๆ ที่คล้ายโทนเดียวกันอ่านดู แล้วจะพบเสน่ห์เฉพาะตัวของสไตล์แบบนี้ที่ทำให้ติดตามต่อได้เรื่อยๆ

ชวนเล่าจากมุมแฟนที่ติดตามงานเขียนแนวแฟนตาซีมานาน: 'ราชันย์เร้นลับ' ในฉบับที่พูดถึงกันมากมักถูกระบุว่าแต่งโดย 'วรพันธ์' (นามปากกา: วรัส) ซึ่งผมเห็นใช้โทนการเล่าเรื่องที่เน้นบรรยากาศมืดหม่นแต่มีความละเอียดของโลกแบบละเมียด เขาเคยออกผลงานก่อนหน้านี้อย่าง 'เงาแห่งบัลลังก์' ที่เป็นนิยายสไตล์เมืองใหญ่ผสมฉากการเมืองและเวทมนตร์ กับอีกเรื่องคือ 'ตำนานม่านหมอก' ที่หนักไปทางสกิลการสร้างโลกและภาษาที่คมคาย ผมจำได้ว่าการอ่านงานเก่าของเขาทำให้เข้าใจรากของธีมใน 'ราชันย์เร้นลับ' ได้ดีขึ้น ทั้งในแง่โครงเรื่องและพัฒนาการของตัวละคร เหมือนเห็นนักเขียนคนหนึ่งเติบโตจากผลงานสไตล์ทดลองมาสู่รูปแบบที่มีเอกลักษณ์ชัดเจนแบบนี้ในเล่มล่าสุด

ชื่อ 'นวราตรี' ถูกใช้อย่างกว้างขวางทั้งในวรรณกรรม พิธีกรรม และสื่อภาพยนตร์ ทำให้คำตอบไม่สามารถชี้ชัดได้ทันทีโดยไม่รู้ว่าคุณหมายถึงฉบับไหน แต่ฉันสามารถเล่าให้ฟังในมุมที่ช่วยแยกแยะได้ง่ายๆ ถ้าคุณหมายถึงงานที่เป็นผลงานในวงการภาพยนตร์ อินเดียมีภาพยนตร์ชื่อ 'Navarathri' ที่โดดเด่นโดยผู้กำกับ 'A. P. Nagarajan' ซึ่งเป็นคนในวงการภาพยนตร์ที่มีผลงานแนวศาสนาหรือตำนานหลายเรื่อง เช่นงานที่ว่าด้วยตำนานทมิฬที่ได้รับการยกย่องอีกหลายชิ้น แต่ถาพที่คุณถืออยู่เป็นฉบับนิยายแบบเล่มปกซีเรียสในภาษาไทย ก็เป็นไปได้ว่านักเขียนไทยบางคนหยิบชื่อนี้มาใช้อ้างอิงเทศกาลหรือความเชื่อ แล้วแต่งเป็นเรื่องสยองขวัญหรือนวนิยายแฟนตาซี ส่วนใหญ่ผู้เขียนฉบับนิยายมักมีผลงานอื่นๆ ที่คล้องจองกัน เช่นเรื่องสั้นชุด วรรณกรรมพื้นบ้านดัดแปลง หรือผลงานที่หยิบเอาพิธีกรรมมาเป็นแกนเรื่อง เรื่องนี้จึงต้องดูหน้าปกและหน้าข้อมูลลิขสิทธิ์ของหนังสือเพื่อยืนยันผู้แต่งและผลงานอื่นที่เขามี

ชื่อ 'เจนลิซ' ฟังดูคุ้นเคยแต่ก็มีความกำกวมสูง เพราะชื่อเรื่องแบบนี้อาจหมายถึงทั้งชื่อตัวละคร ชื่อเรื่องแปล หรือแม้แต่ชื่อปกนิยายแฟนฟิคที่แพร่หลายในชุมชนออนไลน์ ฉันมักเจอกรณีที่ชื่อเดียวกันถูกแปลต่างกันไปตามสำนักพิมพ์และผู้แปล ทำให้การอ้างอิงผู้แต่งโดยตรงจากชื่อเพียงอย่างเดียวนั้นไม่แน่นอนเท่าไรนัก ในมุมมองของคนที่ติดตามวรรณกรรมคลาสสิกและการแปล ฉันคิดถึงตัวอย่างอย่าง 'Jane Eyre' ที่มีการเรียกชื่อและการแปลแตกต่างกันในแต่ละภาษา และนักอ่านต้องดูเครดิตผู้แปลหรือคำนำเพื่อยืนยันตัวผู้แต่งจริง ๆ เรื่องของ 'เจนลิซ' ก็อาจเกิดขึ้นในลักษณะเดียวกัน—อาจเป็นนิยายแปลจากภาษาอื่น ชื่อไทยผันเสียงมาไม่ตรงกับต้นฉบับ หรือเป็นงานเขียนอิสระในแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ใช้ชื่อปากกาแปลก ๆ ผลก็คือ ถ้าต้องการคำตอบชัดเจนเกี่ยวกับผู้แต่งและผลงานอื่น ๆ ของเธอ ให้มองหาข้อมูลประกอบเช่นเครดิตบนปกและคำนำ เพราะหลายครั้งผู้แต่งที่ใช้ชื่อปากกาเดียวกันก็มีผลงานหลากหลายทั้งนิยายยาว นิยายตอนสั้น และเรื่องสั้นที่ตีพิมพ์บนแพลตฟอร์มต่าง ๆ นั่นแหละเป็นเหตุผลที่ฉันมักระมัดระวังก่อนจะอ้างชื่อผู้แต่งโดยอาศัยชื่อเรื่องเพียงอย่างเดียว

ข่าวร้ายกับข่าวดีผสมกันนิดหน่อย: เท่าที่ติดตามมาจนถึงกลางปี 2024 ยังไม่เห็นฉบับแปลไทยแบบเป็นทางการของนิยาย 'ราชันเร้นลับ' ออกวางขายตามร้านหนังสือใหญ่ ๆ แต่ก็มีทางเลือกให้คนอยากอ่านก่อนเสมอ ความคิดส่วนตัวคือการที่งานต่างประเทศจะได้แปลเป็นไทยขึ้นอยู่กับความนิยมร่วมและลิขสิทธิ์ของต้นฉบับ ผมสังเกตจากกรณีของ 'Solo Leveling' กับ 'The King's Avatar' ที่ใช้เวลาตั้งแต่ดังในต่างประเทศจนถึงมีสำนักพิมพ์ไทยรับสิทธิ์ไปตีพิมพ์จริงจัง ความนิยมในแฟนคอมมูนิตี้ไทยกับการมีทีมแปลที่พร้อมมักเป็นตัวเร่งให้สำนักพิมพ์สนใจมากขึ้น มุมมองแบบแฟน ๆ ที่มีความหวังคือถ้าอยากให้มีฉบับแปลไทยเร็ว ๆ การแสดงความสนใจอย่างเป็นระบบ เช่น การคอมเมนต์หรือแสดงยอดสั่งซื้อล่วงหน้าที่เป็นไปตามช่องทางที่สำนักพิมพ์ใช้ จะช่วยได้เยอะ เห็นหลายเรื่องที่เคยเป็นเว็บโนเวลหรือเว็บตูนดัง แล้วค่อย ๆ ถูกซื้อลิขสิทธิ์มาทำเป็นเล่มเมื่อมีฐานแฟนแข็งแรง ในแง่ส่วนตัวก็ยังรอและติดตามอยู่เสมอ เพราะถ้าได้อ่านแบบแปลไทยอย่างเป็นทางการ ความเรียงและฝีมือแปลจะช่วยให้เข้าเนื้อเรื่องได้ลึกขึ้นกว่าฉบับที่แปลแบบไม่เป็นทางการ

ชื่อนี้ฟังดูคุ้น ๆ แต่ไม่ได้ตรงกับชื่อมังงะที่ฉันจำได้ทันที และนั่นทำให้ฉันคิดว่า 'ราชันย์ เร้นลับ' อาจเป็นชื่อตีความหรือแปลไทยของงานจากญี่ปุ่น เกาหลี หรือจีนมากกว่าจะเป็นชื่อต้นฉบับโดยตรง ฉันมักเจอกรณีที่สำนักพิมพ์ในไทยตั้งชื่อต่างออกไปเพื่อให้ดึงดูดผู้อ่านท้องถิ่น ดังนั้นวิธีที่เร็วที่สุดคือมองหาชื่อภาษาต้นฉบับบนปกหรือหน้าคำนำ เพราะผู้เขียนจริง ๆ จะถูกระบุไว้ชัดเจนเมื่อเจอชื่อดั้งเดิม เมื่อได้ชื่อต้นฉบับแล้วจะตามไปดูผลงานก่อนหน้าของผู้แต่งได้ง่าย เช่นเดียวกับที่เห็นในกรณีของ Takehiko Inoue — เขามีผลงานเด่น ๆ ก่อนหน้าอย่าง 'Slam Dunk' ซึ่งมักถูกแสดงไว้ชัดบนหน้าแนะนำของสำนักพิมพ์ สรุปคือชื่อไทยที่ต่างออกไปอาจทำให้ค้นยาก แต่เมื่อพบชื่อดั้งเดิมแล้วจะเห็นภาพผู้แต่งและผลงานก่อนหน้านั้นชัดขึ้น และนั่นแหละที่ทำให้การตามหาสนุกขึ้นมาก

หน้าปกของหนังสือเล่มนั้นยังเรียกให้ฉันหยิบมันขึ้นมาอ่านซ้ำได้เสมอ — เรื่องราวที่พูดถึงการเติบโตแบบเรียบง่ายถูกเขียนโดยคาโดโนะ เออิโกะ ผู้เขียนชาวญี่ปุ่นที่เป็นเจ้าของผลงานชื่อดัง 'แม่มด กิ กิ' (ต้นฉบับญี่ปุ่น '魔女の宅急便') ซึ่งถูกนำไปดัดแปลงเป็นอนิเมที่หลายคนคุ้นเคยในชื่อ 'Kiki's Delivery Service' ด้วยน้ำเสียงอบอุ่นและมุมมองที่เข้าใจเด็ก คาโดโนะทำให้การเป็นผู้ใหญ่ดูไม่ไกลเกินเอื้อม ผลงานของเธอไม่ได้หยุดแค่เล่มเดียว — มีหนังสือชุดที่ต่อยอดเรื่องราวของกิกิในรูปแบบเล่าเพิ่มมุมมองใหม่ ๆ และเธอยังเขียนหนังสือสำหรับเด็กหลายเล่มที่เป็นงานภาพหรือเล่าเรื่องสั้น ๆ ฉันเองชอบที่ภาษาและภาพลักษณ์ในงานของเธอทำให้ผู้ใหญ่ยังรู้สึกยิ้มตามได้ แถมพลังของเรื่องเล็ก ๆ ก็สามารถสะท้อนปัญหาใหญ่ในชีวิตได้อย่างนุ่มนวล เมื่อคิดถึงผลงานของคาโดโนะแล้ว สิ่งที่ประทับใจคือความต่อเนื่องของความอบอุ่นและความเคารพต่อโลกของเด็ก ๆ ไม่ว่าจะเป็นผ่านนิยายหลักหรือเรื่องสั้นประกอบ หนังสือหลายเล่มของเธอเหมือนเพื่อนเก่า ๆ ที่คอยเตือนให้ใจเบา ๆ เวลาที่โลกภายนอกหนักหน่วงไปหน่อย

ชื่อเรื่องแบบ 'พระเอกเป็น CEO' มักทำให้คนจำแนวโรแมนซ์แบบบอส-แฟนได้ทันที และผมมักจะเจอกรณีแบบนี้ที่ผู้แต่งเป็นนักเขียนอิสระบนเว็บหลายคน จากประสบการณ์ของผม บ่อยครั้งที่นิยายแนวนี้ไม่มีเหรียญเพราะเป็นผลงานที่แต่งจบแล้วแล้วอัปลงในแพลตฟอร์มฟรีเพื่อให้คนอ่านเต็มที่ แต่อย่าลืมว่ามีหลายคนที่ใช้ชื่อนามปากกา แถมบางเล่มใช้ชื่อเรื่องคล้ายกัน ทำให้ยากจะชี้ชัดว่าผู้แต่งคนใดคนหนึ่งคือเจ้าของผลงานโดยไม่รู้ชื่อเล่มจริง ๆ ผมชอบสังเกตตรงส่วนท้ายตอนหรือหน้าโปรไฟล์ผู้แต่ง — มักมีลิงก์ไปยังผลงานอื่นหรือบอกว่ามีซีรีส์ภาคต่อ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าผู้แต่งมีผลงานอื่น ๆ ให้ตามอ่าน ถ้าคุณกำลังมองหานิยายที่จบจริงและไม่ติดเหรียญ ผมมองว่านักเขียนที่ลงผลงานแบบฟรีมักจะมีนิยายสั้นหรือเรื่องสปินออฟเกี่ยวกับตัวละครเสริมในโลกเดียวกัน บางคนก็ลงรวมเล่มขายเป็นเล่มเล็ก ๆ อยู่ดี แต่โดยรวมแล้วโอกาสที่จะพบผู้แต่งที่มีผลงานอื่น ๆ นั้นสูงทีเดียว — ทั้งในแนวโรแมนซ์คอมเมดี้หรือดราม่าเข้มข้น ซึ่งถ้าคุณเจอหน้าโปรไฟล์ผู้แต่งที่มีแถบ 'ผลงาน' ก็แทบจะมั่นใจได้เลยว่าเขาหรือเธอยังมีเรื่องอื่นให้อ่านอีกมาก

มีคนสงสัยกันเยอะว่าใครเป็นนักแปลไทยของนิยาย 'ราชันย์เร้นลับ' และผมมักจะตอบแบบไม่หมดคำว่าเรื่องนี้มีหลายเวอร์ชัน ผมเป็นคนชอบสะสมเล่มกระดาษและบังเอิญมีฉบับพิมพ์ในมืออยู่ ฉบับพิมพ์ที่ว่านั้นมีชื่อผู้แปลระบุไว้บนหน้าสิทธิ์ชัดเจน แต่นั่นก็ยังไม่ใช่คำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน เพราะนิยายเรื่องนี้มีทั้งฉบับลิขสิทธิ์ที่แปลออกโดยสำนักพิมพ์ต่าง ๆ และฉบับแปลโดยแฟนคลับที่เผยแพร่ในชุมชนออนไลน์ ชื่อที่ปรากฏบนปกหรือหน้าสิทธิ์ของแต่ละฉบับจึงอาจต่างกันไปตามผู้ซื้อและแหล่งที่มาของเล่ม สิ่งที่ฉันอยากเน้นคืออย่าไปคิดว่ามีเพียงคนเดียวที่แปลนิยายเรื่องนี้สำหรับคนไทย ความหลากหลายของการแปลทำให้สำนวนและโทนของเรื่องเปลี่ยนไปได้มาก บางคนชอบสำนวนฉบับพิมพ์เพราะได้งานเรียบร้อยและผ่านการแก้ไข แต่บางคนก็ติดสำนวนฉบับแฟนแปลเพราะความใส่ใจในบริบทหรือความเร็วในการลงบทใหม่ ๆ นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเมื่อถามว่า "นักแปลฉบับภาษาไทยเป็นใคร" คำตอบที่เป็นกลางที่สุดคือตรวจดูฉบับที่คุณอ่านแล้วดูชื่อผู้แปลบนหน้าสิทธิ์หรือคำชี้แจงของการเผยแพร่ แล้วตัดสินใจจากสำนวนที่ตรงใจคุณเองมากกว่าแค่ชื่อนักแปลคนเดียว