วันตรุษจีนตรงกับวันที่เท่าไหร่ตามปฏิทินจีน

ปีนี้ตรุษจีนตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 ตามปฏิทินจันทรคติจีน ปีนี้วันขึ้นปีใหม่ของวงจันทรคติจะเริ่มต้นในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ซึ่งตามปกติคนจีนจะเรียกช่วงนี้ว่าเทศกาลตรุษจีนหรือเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ และปีค.ศ.นี้เป็นปีนักษัตร 'ม้า' ด้วย ฉันมักจะชอบอธิบายให้เพื่อนฟังว่าตราบเท่าที่เห็น 'จันทรคติ' กับ 'ดวงจันทร์ใหม่' ผสมกัน ตรุษจีนจึงขยับไปมาตามปฏิทินของดวงจันทร์ ไม่ใช่ตามปฏิทินเกรกอเรียน จากมุมมองส่วนตัว ฉันจะเตรียมตัวหลายอย่างล่วงหน้า ทั้งการล้างบ้าน การจัดซื้อของไหว้ และการเตรียมชุดแดงสำหรับเด็ก ๆ ที่บ้าน ความสนุกเกิดจากการรวมตัวของครอบครัว โต๊ะอาหารที่เต็มไปด้วยของประจำเทศกาล เช่น ปลาสดเพื่อความอุดมสมบูรณ์ และขนมหวานอย่างก้อนปีใหม่ (เนียนก้าว) ที่จะต้องมีไม่ขาด ตรงวันที่ 17 ก.พ. จึงมักเป็นวันที่คนไทยเชื้อสายจีนหลายคนเดินทางกลับบ้านหรือจองตั๋วกันแน่น ท้ายสุดฉันมองว่าความหมายสำคัญไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขวันที่เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการให้เวลาครอบครัวได้กลับมาพบกัน แม้บางคนจะต้องสลับเวลาในการทำงานหรือวางแผนทริป แต่เมื่อถึงวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ครอบครัวหลายบ้านก็จะเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะและกลิ่นอาหารที่คุ้นเคย นี่แหละความอบอุ่นที่ตรุษจีนมอบให้

ชัดเจนว่าตรุษจีนไม่ได้มีวันที่คงที่ในปฏิทินแบบคริสต์สากล ดังนั้นคำตอบสั้นๆ ก็คือวันตรุษจีนในประเทศไทยจะตรงกับวันเดียวกันที่กำหนดตามปฏิทินจันทรคติจีน ซึ่งเปลี่ยนไปในแต่ละปี โดยปกติจะตกอยู่ระหว่างวันที่ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ของทุกปี เพราะตรุษจีนเป็นวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ คือวันแรกของเดือนแรก (วันขึ้น 1 ค่ำของเดือนอ้าย) ที่ตรงกับดวงจันทร์ใหม่ ส่งผลให้วันในปฏิทินเกรกอเรียนเลื่อนขึ้นลงทุกปีตามรอบจันทรคติและการปรับแบบสุริยคติร่วมด้วย ผมชอบสังเกตตัวอย่างปีที่ผ่านมาเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เช่น ปี 2020 ตรุษจีนตรงกับวันที่ 25 มกราคม, ปี 2021 ตรงกับ 12 กุมภาพันธ์, ปี 2022 ตรงกับ 1 กุมภาพันธ์, ปี 2023 ตรงกับ 22 มกราคม, ปี 2024 ตรงกับ 10 กุมภาพันธ์ และปี 2025 จะตรงกับ 29 มกราคม เป็นต้น ตัวเลขพวกนี้ช่วยให้เข้าใจว่ามันไม่ได้เลื่อนแบบสุ่ม แต่มีช่วงเวลาที่จำกัดอยู่ ซึ่งทำให้เรารู้ว่าถ้าจะวางแผนเดินทางหรือไปร่วมงานเฉลิมฉลอง ควรเช็คปฏิทินของปีนั้นๆ ล่วงหน้าเพื่อความแน่นอน วันตรุษจีนในประเทศไทยจึงเป็นวันเดียวกับที่ชุมชนชาวจีนทั่วโลกถือกัน แต่การเฉลิมฉลองหรือระดับการหยุดงานอาจแตกต่างกันไปตามพื้นที่และองค์กร ในเมืองไทยบรรยากาศตรุษจีนชัดเจนมากในย่านไชน่าทาวน์อย่างเยาวราช กรุงเทพฯ หาดใหญ่ และจังหวัดที่มีชุมชนไทยเชื้อสายจีนหนาแน่น ส่วนใหญ่จะมีการประดับโคมไฟ จัดเชิดสิงโต มังกร และตลาดของกินตั้งร้านตลอดถนน หลายคนจะไปไหว้เจ้าไหว้บรรพบุรุษในตอนเช้า บางแหล่งงานเทศกาลจะจัดเป็นพาเหรด การแสดงและซุ้มอาหารพิเศษ ตรงนี้เป็นเสน่ห์ที่ทำให้ตรุษจีนในไทยอบอุ่นและคึกคัก แม้ตรุษจีนไม่ใช่วันหยุดราชการทั่วประเทศ แต่หลายบริษัทไทยเชื้อสายจีน โรงเรียนบางแห่ง และตลาดท้องถิ่นอาจมีการหยุดหรือปรับเวลาให้พนักงานและครอบครัวได้ไปเฉลิมฉลอง โดยสรุป ถามว่าวันตรุษจีนตรงกับวันที่เท่าไหร่ในประเทศไทย คำตอบก็คือ ‘‘ขึ้นอยู่กับปี’’ เพราะมันย้ายไปตามปฏิทินจันทรคติ จึงต้องดูปฏิทินของปีนั้นๆ เพื่อระบุวันแน่นอน แต่บอกได้เลยว่าอยู่ในช่วงปลายมกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์ทุกปี และยังคงเป็นวันที่เต็มไปด้วยสีสัน อาหาร และความอบอุ่นของครอบครัวในย่านชุมชนจีนที่ผมชอบไปกินของอร่อยและดูเชิดสิงโตทุกปี

วันที่ของตรุษจีนไม่ได้ตายตัวบนปฏิทินสากลเพราะมันอิงกับปฏิทินจันทรคติของจีน ซึ่งหมายความว่า 'วันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1' ตามปฏิทินจันทรคติจีนจะเป็นวันแรกของปีใหม่จีน โดยทั่วไปจะตกในช่วงระหว่างวันที่ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ ของปฏิทินสุริยคติ เพราะเป็นวันที่ตรงกับจันทร์เต็มดวงใหม่ (new moon) ที่เริ่มต้นเดือนจันทรคติแรกของปี การเปลี่ยนไปของวันที่จึงเป็นเรื่องปกติและเป็นเหตุผลที่บางปีตรงกับปลายมกราคม บางปีก็เลื่อนไปถึงกลางกุมภาพันธ์ ในแง่ของกิจกรรมและพิธีกรรม ตรุษจีนคือช่วงเวลาแห่งการรวมญาติ การไหว้บรรพบุรุษ และการเริ่มต้นใหม่ หลายครัวเรือนจะทำความสะอาดบ้านก่อนหน้าเพื่อไล่สิ่งไม่ดีออกไป ห้ามกวาดในวันปีใหม่เพื่อไม่ให้กวาดโชคลาภออกไป การแต่งกายด้วยสีแดง การติดคำอวยพรสีแดงตามบ้าน การจุดประทัดและดอกไม้ไฟ รวมถึงการเชิดสิงโตหรือมังกรเป็นภาพจำประจำเทศกาล อาหารพิเศษก็มีความหมาย เช่น เกี๊ยวในวัฒนธรรมจีนเหนือสื่อถึงความมั่งคั่ง เพราะรูปร่างคล้ายทองคำ หัวปลาในมื้อเย็นจะสื่อ“เหลือเฟือ” สำหรับปีหน้า ส่วน 'หนานกาว' (niangao) หรือขนมปีใหม่สื่อถึงการก้าวหน้าและสูงขึ้นเรื่อย ๆ การให้ซองแดงซึ่งมีเงินอยู่ข้างในเป็นการส่งมอบพรและโชคลาภให้คนรุ่นต่อไป ความหมายเชิงวัฒนธรรมของตรุษจีนลึกซึ้งกว่าการเฉลิมฉลองภายนอก มันเป็นการปิดฉากปีเก่า ปัดเป่าสิ่งไม่ดี และเริ่มต้นด้วยความหวังใหม่ ๆ ความเชื่อเรื่องปีนักษัตรสิบสองตัวก็เป็นอีกองค์ประกอบสำคัญที่คนมักพูดถึงเมื่อบอกปีเกิดหรือทำนายลักษณะนิสัยของคนในปีนั้น ๆ เทศกาลไม่ได้จำกัดแค่ประเทศจีนเท่านั้น—เวียดนามฉลอง 'เต็ต' เกาหลีมี 'ซอลลัล' ทั้งหมดใช้ปฏิทินจันทรคติเหมือนกันแต่มีประเพณีเฉพาะถิ่นต่างกัน เช่น อาหาร สวดมนต์ที่วัด หรือการไปเยี่ยมญาติที่อาจมีความแตกต่างชัดเจนตามวัฒนธรรมท้องถิ่น อีกจุดที่ต้องไม่ลืมคือเทศกาลโคมไฟในคืนวันที่ 15 ของเดือนแรกซึ่งปิดท้ายช่วงฉลองด้วยบรรยากาศสวยงามและการปล่อยโคมลอยในบางพื้นที่ ในฐานะคนที่ชอบบรรยากาศของงานเทศกาลนี้ ฉันมักรู้สึกอบอุ่นเมื่อเห็นครอบครัวกลับมารวมตัวกัน โต๊ะอาหารเต็มไปด้วยเมนูพิเศษ และเสียงหัวเราะจากคนรอบข้าง แม้ว่ารายละเอียดของการฉลองจะเปลี่ยนไปตามยุคสมัยและที่ตั้ง แต่แก่นแท้ของตรุษจีน—การเริ่มต้นใหม่ ความผูกพันของครอบครัว และความหวังที่ดีต่ออนาคต—ยังคงทำให้เทศกาลนี้พิเศษสำหรับฉันเสมอ

ขอลงความเห็นจากมุมคนชอบวางแผนงานเทศกาลหน่อย: วันตรุษจีน พ.ศ. 2568 ตรงกับวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2568 ซึ่งก็คือวันที่ตรงกับปีค.ศ. 2025 ตามปฏิทินสากล การกำหนดวันที่ของวันตรุษจีนขึ้นอยู่กับปฏิทินจันทรคติ ดังนั้นวันเริ่มต้นจะเลื่อนไปมาระหว่างปลายเดือนมกราคมถึงปลายเดือนกุมภาพันธ์ การรู้วันแบบชัดเจนตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยให้ผมจัดตารางพบปะครอบครัว จองโต๊ะอาหารจีน และเตรียมซองแดงหรือของขวัญได้ไม่ชะงัก เรื่องเล็กๆ ที่ผมมักคิดถึงคือการวางแผนกิจกรรมตามประเพณี เช่น การเตรียมอาหารที่บ้าน การเชิญญาติที่อยู่ไกลให้มาเจอกัน หรือจัดชมการเชิดสิงโตในชุมชน ถ้าวางแผนล่วงหน้าก็จะสามารถหลีกเลี่ยงความวุ่นวายในช่วงใกล้วันและหาเวลาพักผ่อนได้จริงจังขึ้น ยิ่งในเมืองใหญ่ที่งานเฉลิมฉลองมักเต็มเร็ว การรู้ว่าปี พ.ศ. 2568 เป็นวันที่ 29 มกราคม จะทำให้ผมสามารถเตรียมของและจองที่ได้ทันก่อนคนอื่น ๆ สรุปคือ ถ้าต้องการใช้วันตรุษจีนให้คุ้มค่า ขอแนะนำให้จดวันที่นี้ไว้และเริ่มเตรียมตัวล่วงหน้าเล็กน้อย ความทรงจำดีๆ จากการรวมญาติในบรรยากาศอบอุ่นชวนยิ้มเสมอ

ปีหน้าฉันวางแผนจะไปเดินเที่ยวย่านไชน่าทาวน์ในช่วงตรุษจีนเลยจดวันที่ไว้แน่นแล้ว: วันตรุษจีนของปี 2026 ตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 บรรยากาศทั่วไปมักเริ่มคึกคักตั้งแต่วันก่อนหน้าจนถึงช่วงสัปดาห์แรกของเดือนใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ นั่นหมายความว่าถ้าตั้งใจจะจองโต๊ะกินข้าวหรือหาที่พักสำหรับการเดินทาง ควรเตรียมตัวล่วงหน้า เพราะร้านอาหารที่เป็นที่นิยมจะเต็มเร็วโดยเฉพาะในย่านที่ชาวจีนอาศัยอยู่หนาแน่น สำหรับคนชอบถ่ายรูป งานประดับไฟ โคมแดง และการเชิดสิงโตมังกรเป็นฉากที่ต้องไม่พลาด ส่วนถ้าต้องการเข้าวัดเพื่อไหว้ขอพร ก็ควรเผื่อเวลาเพราะคนจะมาค่อนข้างเยอะ ช่วงนี้ยังเป็นเวลาที่หลายคนให้ 'อั่งเปา' แก่เด็กๆ และพบปะญาติสนิทมิตรสหาย สรุปคือตรึุษจีน 2026 เป็นวันที่ 17 กุมภาพันธ์ และถ้าจัดตารางดีๆ วันนั้นจะเต็มไปด้วยสีสันและกลิ่นอาหารที่ชวนให้คิดถึงบ้าน

ปฏิทินจีนสำหรับปีหน้าระบุว่าตรุษจีนจะตรงกับวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2027 ซึ่งก็คือวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ (วันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1) ของชาวจีน ฉันมักจะบอกเพื่อนไว้เผื่อวางแผนล่วงหน้า: วันที่เปลี่ยนไปทุกปีเพราะเป็นปฏิทินจันทรคติ ไม่ใช่ปฏิทินเกรกอเรียนที่เราใช้ประจำ ดังนั้นตรุษจีนจะอยู่ช่วงปลายเดือนมกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์เสมอ ปีหน้าเลยเป็นวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2027 ซึ่งจะโผล่มาเร็วกว่าบางปีก็มีผลต่อการจองตั๋วเครื่องบิน การวางแผนกลับไปร่วมงานเลี้ยง ปิดร้าน หรือการเตรียมซองแดง ถ้าจะเล่าถึงบรรยากาศส่วนตัว ฉันมักจะนึกถึงโต๊ะอาหารที่เต็มไปด้วยอาหารจีนรสเข้ม ละครสั้นฉลองปีใหม่ในทีวี และการได้เห็นขบวนเชิดสิงโตตามชุมชนจีนเล็กๆ รอบเมือง วันจริงนี่แหละเป็นสัญญาณว่าต้องเริ่มแขวนป้ายอักษรนำโชค เตรียมของไหว้ และแลกคำอวยพรกับญาติพี่น้อง ทั้งหมดนี้ทำให้รู้สึกว่าปีใหม่จริง ๆ กำลังมาเยือน และถ้าคิดจะไปต่างประเทศหรือกลับบ้าน ควรเช็กวันที่ล่วงหน้าให้ดีเพราะบริการหลายอย่างอาจปรับเวลาในช่วงเทศกาล

วันตรุษจีนตรงกับวันขึ้นปีใหม่ของปฏิทินจันทรคติ คือวันแรกของเดือนจันทรคติที่ 1 ซึ่งหมายความว่าแต่ละปีจะไม่ตรงกับวันที่คงที่ในปฏิทินเกรกอเรียน แต่จะไปตกอยู่ระหว่างปลายเดือนมกราคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ โดยทั่วไปจะอยู่ระหว่างวันที่ประมาณ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ ขึ้นอยู่กับจันทร์ใหม่ของปีนั้น ๆ ดังนั้นถ้าถามว่าตรงกับวันที่เท่าไหร่ ต้องเช็กปฏิทินประจำปีหรือดูประกาศวันตรุษจีนของปีนั้น ๆ เพราะวันจริงเปลี่ยนไปทุกปี นอกจากวันขึ้นปีใหม่ยังมีคืนก่อนหน้าเรียกว่าวันคืนส่งท้ายปี (เทศกาลคืนสารทหรือวันส่งท้าย) และต่อเนื่องไปจนถึงวันโคมไฟในวันที่ 15 ของเดือนจันทรคติที่ 1 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ยังมีการเฉลิมฉลองและกิจกรรมต่าง ๆ มากมาย ในแง่ของวันหยุด ตรุษจีนถือเป็นวันหยุดสำคัญในหลายประเทศที่มีชุมชนคนเชื้อสายจีนหนาแน่น ในจีนแผ่นดินใหญ่จะมีช่วงหยุดยาวที่เรียกว่าเทศกาลฤดูใบไม้ผลิหรือ Spring Festival ซึ่งมักกำหนดให้มีวันหยุดหลายวัน (บางปีประกาศให้ถึงหนึ่งสัปดาห์ แต่รายละเอียดขึ้นกับประกาศของรัฐบาลกลางและอาจมีการเว้นวันทำงานชดเชย) ส่วนฮ่องกง มาเก๊า และไต้หวันมักให้วันหยุดอย่างน้อยสองถึงสามวัน สิงคโปร์ มาเลเซีย และอินโดนีเซียที่มีประชากรชนเชื้อสายจีนมากก็ประกาศวันหยุดในวันตรุษจีนเช่นกัน สำหรับเวียดนามมีเวอร์ชันของตนคือ 'เทศกาลเต็ต' ซึ่งเป็นวันหยุดยาวเช่นกัน ในประเทศไทย ตรุษจีนไม่ถือเป็นวันหยุดราชการระดับประเทศโดยทั่วไป แต่มีการเฉลิมฉลองอย่างคึกคักในชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีน โดยเฉพาะย่านเยาวราช จังหวัดที่มีชุมชนจีนหนาแน่น เช่น ภูเก็ต หาดใหญ่ หรือชุมชนในต่างจังหวัด มักจะมีการปิดร้านค้า งานเทศกาล การแสดงเชิดสิงโต และตลาดพิเศษ บางบริษัทหรือโรงงานอาจให้พนักงานหยุดหรือเปลี่ยนวันหยุดตามนโยบายของแต่ละที่ อีกทั้งสถาบันการเงินบางแห่งอาจปิดทำการเพื่อร่วมเฉลิมฉลองในพื้นที่ที่มีความสำคัญทางวัฒนธรรมสำหรับชุมชน ถ้าพูดถึงความหมายส่วนตัว ตรุษจีนสำหรับฉันเป็นวันที่อบอวลด้วยกลิ่นอาหารมื้อรวมญาติ เช่น ขนมเทียน อาหารมงคล และการมอบซองแดง ซึ่งมันทำให้บ้านเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะและความอุ่นใจ การได้เห็นการเต้นสิงโตแล้วฟังเสียงกลองเป็นอีกสิ่งที่ทำให้ฉันรู้สึกเชื่อมโยงกับรากเหง้าทางวัฒนธรรม แม้ว่าจะไม่ใช่วันหยุดราชการในทุกที่ แต่บรรยากาศและพิธีกรรมยังคงทำให้วันนี้พิเศษเสมอ

ฉันบอกได้เลยว่าปีนี้ตรุษจีน 2568 ตรงกับวันที่ 29 มกราคม 2568 และแอบชอบตรงที่วันตรงกับวันพุธซึ่งทำให้เทศกาลกระจายความคึกคักไปกลางสัปดาห์ได้พอควร บรรยากาศในความทรงจำของฉันมักนึกถึงภาพครอบครัวเตรียมอาหารและคนในชุมชนแขวนโคมแดง ทั้ง ๆ ที่วันหยุดอาจไม่ยาวเหมือนช่วงสุดสัปดาห์ แต่มันกลับมีเสน่ห์เฉพาะตัว เพราะการเฉลิมฉลองที่ตรงกลางสัปดาห์บังคับให้กิจกรรมต้องกระชับและตั้งใจมากขึ้น พอเป็นวันที่พุธ หลายคนอาจต้องลางานหรือจัดการเวลาพิเศษ ทำให้เตรียมตัวล่วงหน้ามากขึ้นและความหมายของการกลับบ้านยิ่งแน่นแฟ้น พูดแบบแฟนสื่อบันเทิงเลยนะ ฉันมักนึกถึงฉากช่วงเทศกาลในหนังอย่าง 'Crouching Tiger, Hidden Dragon' ที่แม้ไม่ใช่ฉากตรุษจีนตรง ๆ แต่บรรยากาศงานวัดและโคมไฟช่วยตอกย้ำความรู้สึกของความเป็นชุมชน การรู้วันและวันในสัปดาห์แบบนี้ทำให้ฉันวางแผนการดูหนังหรือเตรียมเมนูพิเศษได้อย่างตั้งใจ