ตรุษจีนเดือนไหน

ปีนี้ตรุษจีนตรงกับเดือนกุมภาพันธ์ — วันที่หลักคือวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2026 ซึ่งหมายความว่าช่วงเฉลิมฉลองจะเริ่มตั้งแต่ปลายสัปดาห์ก่อนหน้าและผ่านไปจนกว่าจะจบเทศกาลตรุษจีนและชัดเจนว่าช่วงนี้เป็นช่วงที่คนไทยเชื้อสายจีนและชุมชนคนจีนในต่างประเทศคึกคักสุดๆ

ผมรู้สึกสนุกทุกครั้งที่ได้เห็นแสงสีและการเตรียมงานล่วงหน้า ถ้าจะอธิบายง่ายๆ ก็คือตรุษจีนขึ้นอยู่กับปฏิทินจันทรคติ ไม่ได้ตรงกับวันเดิมของปฏิทินสากลเสมอไป ดังนั้นบางปีอาจเป็นเดือนมกราคม แต่ปีนี้หลุดมาเป็นกุมภาพันธ์ การจัดงานแบบถนนคนเดิน การแสดงเชิดสิงโต รวมถึงโต๊ะอาหารรวมญาติล้วนเกิดขึ้นหนาแน่นในช่วงนี้ และผมมักจะรอเมนูประจำปี การซ้อนคำอวยพร และซองแดงเล็กๆ ที่ได้ยิ้มกลับทุกครั้ง

ปีนี้วันตรุษจีนตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งเป็นวันอังคาร และนั่นก็หมายความว่าจะได้เริ่มต้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติในกลางเดือนกุมภาพันธ์พอดี

ข่าวดีคือปีนี้เป็นปีม้าตามจักรราศีจีน เลยมีคนชอบเอาเรื่องโชคลาภและพลังของม้ามาเป็นเครื่องรางประดับบ้าน ฉันเองตั้งใจจะติดธงสีแดงเล็ก ๆ กับปลาตกแต่งหน้าบ้านและเตรียมอาหารไหว้โต๊ะใหญ่เหมือนทุกปี เพราะในบ้านเราการได้มาพร้อมหน้าถือเป็นหัวใจหลักของงานนี้

ในมุมที่เป็นแฟนงานเทศกาล ฉันชอบบรรยากาศถนนเยาวราชช่วงตรุษจีนมาก แสงโคมไฟ บรรดาร้านค้าเรียงราย ขบวนเชิดสิงโตกับดนตรีกลองทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่าทุกครั้ง ปีนี้ถ้ามีโอกาสจะไปเดินถ่ายรูป เก็บบรรยากาศและชิมขนมท้องถิ่นที่มักจะวางขายเฉพาะช่วงเทศกาล เช่น ขนมเข่งและขนมเทียน แล้วค่อยกลับมานั่งคุยแลกเปลี่ยนเรื่องความหมายของการไหว้ผู้หลักผู้ใหญ่กับญาติพี่น้องไปพลาง ๆ — มันเป็นความอบอุ่นแบบง่าย ๆ ที่ทำให้วันตรุษจีนยังคงมีเสน่ห์เสมอ

วันที่ของตรุษจีนไม่ได้ตายตัวบนปฏิทินสากลเพราะมันอิงกับปฏิทินจันทรคติของจีน ซึ่งหมายความว่า 'วันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1' ตามปฏิทินจันทรคติจีนจะเป็นวันแรกของปีใหม่จีน โดยทั่วไปจะตกในช่วงระหว่างวันที่ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ ของปฏิทินสุริยคติ เพราะเป็นวันที่ตรงกับจันทร์เต็มดวงใหม่ (new moon) ที่เริ่มต้นเดือนจันทรคติแรกของปี การเปลี่ยนไปของวันที่จึงเป็นเรื่องปกติและเป็นเหตุผลที่บางปีตรงกับปลายมกราคม บางปีก็เลื่อนไปถึงกลางกุมภาพันธ์

ในแง่ของกิจกรรมและพิธีกรรม ตรุษจีนคือช่วงเวลาแห่งการรวมญาติ การไหว้บรรพบุรุษ และการเริ่มต้นใหม่ หลายครัวเรือนจะทำความสะอาดบ้านก่อนหน้าเพื่อไล่สิ่งไม่ดีออกไป ห้ามกวาดในวันปีใหม่เพื่อไม่ให้กวาดโชคลาภออกไป การแต่งกายด้วยสีแดง การติดคำอวยพรสีแดงตามบ้าน การจุดประทัดและดอกไม้ไฟ รวมถึงการเชิดสิงโตหรือมังกรเป็นภาพจำประจำเทศกาล อาหารพิเศษก็มีความหมาย เช่น เกี๊ยวในวัฒนธรรมจีนเหนือสื่อถึงความมั่งคั่ง เพราะรูปร่างคล้ายทองคำ หัวปลาในมื้อเย็นจะสื่อ“เหลือเฟือ” สำหรับปีหน้า ส่วน 'หนานกาว' (niangao) หรือขนมปีใหม่สื่อถึงการก้าวหน้าและสูงขึ้นเรื่อย ๆ การให้ซองแดงซึ่งมีเงินอยู่ข้างในเป็นการส่งมอบพรและโชคลาภให้คนรุ่นต่อไป

ความหมายเชิงวัฒนธรรมของตรุษจีนลึกซึ้งกว่าการเฉลิมฉลองภายนอก มันเป็นการปิดฉากปีเก่า ปัดเป่าสิ่งไม่ดี และเริ่มต้นด้วยความหวังใหม่ ๆ ความเชื่อเรื่องปีนักษัตรสิบสองตัวก็เป็นอีกองค์ประกอบสำคัญที่คนมักพูดถึงเมื่อบอกปีเกิดหรือทำนายลักษณะนิสัยของคนในปีนั้น ๆ เทศกาลไม่ได้จำกัดแค่ประเทศจีนเท่านั้น—เวียดนามฉลอง 'เต็ต' เกาหลีมี 'ซอลลัล' ทั้งหมดใช้ปฏิทินจันทรคติเหมือนกันแต่มีประเพณีเฉพาะถิ่นต่างกัน เช่น อาหาร สวดมนต์ที่วัด หรือการไปเยี่ยมญาติที่อาจมีความแตกต่างชัดเจนตามวัฒนธรรมท้องถิ่น อีกจุดที่ต้องไม่ลืมคือเทศกาลโคมไฟในคืนวันที่ 15 ของเดือนแรกซึ่งปิดท้ายช่วงฉลองด้วยบรรยากาศสวยงามและการปล่อยโคมลอยในบางพื้นที่

ในฐานะคนที่ชอบบรรยากาศของงานเทศกาลนี้ ฉันมักรู้สึกอบอุ่นเมื่อเห็นครอบครัวกลับมารวมตัวกัน โต๊ะอาหารเต็มไปด้วยเมนูพิเศษ และเสียงหัวเราะจากคนรอบข้าง แม้ว่ารายละเอียดของการฉลองจะเปลี่ยนไปตามยุคสมัยและที่ตั้ง แต่แก่นแท้ของตรุษจีน—การเริ่มต้นใหม่ ความผูกพันของครอบครัว และความหวังที่ดีต่ออนาคต—ยังคงทำให้เทศกาลนี้พิเศษสำหรับฉันเสมอ

ปีหน้าฉันวางแผนจะไปเดินเที่ยวย่านไชน่าทาวน์ในช่วงตรุษจีนเลยจดวันที่ไว้แน่นแล้ว: วันตรุษจีนของปี 2026 ตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

บรรยากาศทั่วไปมักเริ่มคึกคักตั้งแต่วันก่อนหน้าจนถึงช่วงสัปดาห์แรกของเดือนใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ นั่นหมายความว่าถ้าตั้งใจจะจองโต๊ะกินข้าวหรือหาที่พักสำหรับการเดินทาง ควรเตรียมตัวล่วงหน้า เพราะร้านอาหารที่เป็นที่นิยมจะเต็มเร็วโดยเฉพาะในย่านที่ชาวจีนอาศัยอยู่หนาแน่น

สำหรับคนชอบถ่ายรูป งานประดับไฟ โคมแดง และการเชิดสิงโตมังกรเป็นฉากที่ต้องไม่พลาด ส่วนถ้าต้องการเข้าวัดเพื่อไหว้ขอพร ก็ควรเผื่อเวลาเพราะคนจะมาค่อนข้างเยอะ ช่วงนี้ยังเป็นเวลาที่หลายคนให้ 'อั่งเปา' แก่เด็กๆ และพบปะญาติสนิทมิตรสหาย สรุปคือตรึุษจีน 2026 เป็นวันที่ 17 กุมภาพันธ์ และถ้าจัดตารางดีๆ วันนั้นจะเต็มไปด้วยสีสันและกลิ่นอาหารที่ชวนให้คิดถึงบ้าน

ปีนี้วันไหว้ตรุษจีนตรงกับวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ซึ่งเป็นคืนก่อนวันตรุษจีน (วันขึ้นปีใหม่จีนจะตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569).

ฉันชอบคิดถึงคืนไหว้แบบที่บ้านจะเตรียมโต๊ะไหว้เต็มไปด้วยอาหารคาวหวานครบเครื่อง เสียงคนคุยกัน และการจัดของเซ่นไหว้ที่เรียงอย่างเป็นระเบียบ พอรู้วันที่ชัดแล้ว แผนการเตรียมของหรือการจองร้านอาหารก็ง่ายขึ้นมากสำหรับคนที่อยากไปร่วมโต๊ะรวมญาติ การเตรียมตัวล่วงหน้าเหมาะทั้งกับคนที่ทำกับข้าวเองและคนที่จะไปร่วมงานแล้วอยากซื้อของติดไม้ติดมือไปฝาก

ถ้าชอบบรรยากาศเทศกาลแบบในหนัง ฉันมักนึกถึงฉากงานเลี้ยงใหญ่ใน 'Crazy Rich Asians' ที่สื่อความหรูหราและความอบอุ่นของครอบครัวได้ดี — แต่ในชีวิตจริงคืนไหว้ก็อาจเรียบง่ายกว่านั้นมาก และยังสำคัญไม่แพ้กัน เพราะเป็นเวลาที่ครอบครัวได้มารวมตัวกันอย่างแท้จริง

ปฏิทินปีหน้าบอกว่าตรุษจีนจะตรงกับวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2027 ซึ่งเป็นวันเสาร์โดยตรงเลย ผมเลยคิดว่าถ้าโฟกัสที่ประเทศไทยโดยตรง ตรุษจีนปีหน้าจะไม่กลายเป็นวันหยุดราชการยาวโดยอัตโนมัติ เพราะโดยทั่วไปแล้วรัฐบาลไทยไม่ได้ประกาศวันตรุษจีนเป็นวันหยุดราชการทั้งประเทศ แต่วัฒนธรรมของชาวไทยเชื้อสายจีนและชุมชนหลายแห่งอย่างเยาวราชจะมีการจัดงานและบางธุรกิจอาจปิดเป็นกรณีพิเศษ

ความหมายเชิงปฏิบัติสำหรับคนที่วางแผนเที่ยวหรือกลับบ้านคือ ถ้าต้องการวันหยุดยาวจริง ๆ ต้องลาเพิ่มเอง เช่น ลากวันจันทร์หรือศุกร์ข้างหน้าเพื่อเชื่อมกับสุดสัปดาห์ หรือวางแผนไปต่างประเทศที่มีวันหยุดเทศกาลอย่างจีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง หรือสิงคโปร์ เพราะที่นั่นมักจะมีวันหยุดทางการหลายวันติดต่อกันในช่วงตรุษจีน ผมมักจองตั๋วล่วงหน้าเมื่อรู้แบบนี้ เพราะราคาและที่พักจะพุ่งสูงในช่วงเทศกาล

สรุปสั้น ๆ ว่า: วันที่แน่นอนคือ 6 กุมภาพันธ์ 2027 (วันเสาร์) — ในทางปฏิบัติที่ไทยมันเป็นวันเสาร์มากกว่าจะเป็นวันหยุดยาวระดับชาติ ถ้าต้องการหยุดหลายวันจริง ๆ ต้องวางแผนลาพักร้อนหรือมองหาปลายทางที่ให้วันหยุดเทศกาลเยอะกว่า

ตรุษจีนเริ่มตรงกับวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติของจีน ซึ่งก็คือวันที่หนึ่งของเดือนจันทรคติแรกของปีใหม่จันทรคติ (หรือพูดง่ายๆ ว่า ‘วันขึ้นปีใหม่ทางจันทรคติ’)

ฉันชอบคิดถึงคืนก่อนวันนั้นเป็นคืนที่ทั้งครอบครัวเตรียมอาหาร พูดคุยกัน และมีพิธีไหว้บรรพบุรุษซึ่งมักเรียกกันว่า 'วันไหว้' — นับเป็นการปิดปีเก่าแล้วต้อนรับปีใหม่ ส่วนการเฉลิมฉลองแบบดั้งเดิมจะยืดออกไปจนถึงวันขึ้นสิบห้าวันหลังจากวันขึ้นปีใหม่ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ผู้คนยังไปเยี่ยมญาติมิตร ทำพิธีต่างๆ และมีงานรื่นเริงตามชุมชน

ถ้าต้องพูดถึงวันที่บนปฏิทินปกติ ตรุษจีนจะตกอยู่ระหว่างปลายมกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์ (ช่วงประมาณวันที่ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ ขึ้นอยู่กับปีนั้นๆ) เพราะระบบปฏิทินจันทรคติอาศัยการเกิดจันทร์ใหม่และการตั้งเดือนแทรก ดังนั้นวันจริงจะเปลี่ยนไปทุกปี ส่วนระยะเวลาที่ถือปฏิบัติทางสังคมก็แตกต่างกันตามพื้นที่—บางแห่งอาจให้ความสำคัญแค่วันเดียว บางแห่งเฉลิมฉลองติดต่อกันหลายวัน ฉันมักจะเตรียมเสื้อผ้าสีแดงและตื่นเต้นกับบรรยากาศครึกครื้นที่กลับมาอีกครั้งในช่วงนี้