วันตรุษจีน 2568 ตรงกับวันที่เท่าไหร่ในปฏิทินไทย?

ฉันบอกได้เลยว่าปีนี้ตรุษจีน 2568 ตรงกับวันที่ 29 มกราคม 2568 และแอบชอบตรงที่วันตรงกับวันพุธซึ่งทำให้เทศกาลกระจายความคึกคักไปกลางสัปดาห์ได้พอควร บรรยากาศในความทรงจำของฉันมักนึกถึงภาพครอบครัวเตรียมอาหารและคนในชุมชนแขวนโคมแดง ทั้ง ๆ ที่วันหยุดอาจไม่ยาวเหมือนช่วงสุดสัปดาห์ แต่มันกลับมีเสน่ห์เฉพาะตัว เพราะการเฉลิมฉลองที่ตรงกลางสัปดาห์บังคับให้กิจกรรมต้องกระชับและตั้งใจมากขึ้น พอเป็นวันที่พุธ หลายคนอาจต้องลางานหรือจัดการเวลาพิเศษ ทำให้เตรียมตัวล่วงหน้ามากขึ้นและความหมายของการกลับบ้านยิ่งแน่นแฟ้น พูดแบบแฟนสื่อบันเทิงเลยนะ ฉันมักนึกถึงฉากช่วงเทศกาลในหนังอย่าง 'Crouching Tiger, Hidden Dragon' ที่แม้ไม่ใช่ฉากตรุษจีนตรง ๆ แต่บรรยากาศงานวัดและโคมไฟช่วยตอกย้ำความรู้สึกของความเป็นชุมชน การรู้วันและวันในสัปดาห์แบบนี้ทำให้ฉันวางแผนการดูหนังหรือเตรียมเมนูพิเศษได้อย่างตั้งใจ

ตามปฏิทินจีน 'วันตรุษจีน' จะตรงกับวันขึ้น 1 ค่ำ ของเดือน 1 ในปฏิทินจันทรคติ นั่นหมายถึงวันแรกของปีตามปฏิทินจีน ซึ่งโดยทั่วไปจะตรงกับวันจันทร์ใหม่ (new moon) ที่เกิดขึ้นในช่วงระหว่างวันที่ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ ตามปฏิทินเกรกอเรียน ทำให้วันตรุษจีนเลื่อนไปมาในแต่ละปีแทนที่จะตรงกับวันที่คงที่แบบปฏิทินสุริยคติ เพราะปฏิทินจีนต้องประสานทั้งรอบจันทรคติและรอบสุริยคติเข้าด้วยกัน ในการอธิบายเชิงเทคนิคมากขึ้น ปฏิทินจีนเป็นปฏิทินจันทรสุริยคติ ซึ่งหมายความว่าเดือนต่าง ๆ ถูกกำหนดโดยช่วงจันทรคติ (new moon ถึง new moon) แต่ต้องมีการใส่เดือนแทรก (leap month) เมื่อจำเป็นเพื่อให้ปีจันทรคติไม่หลุดออกจากฤดูกาลสุริยคติ มาตรฐานที่ใช้อย่างแพร่หลายคือวันตรุษจีนจะเป็นวันขึ้น 1 ค่ำของเดือนแรก ซึ่งโดยปกติแล้วคือ new moon ครั้งที่สองหลังจาก 'เหมันตวิษุวัต' (winter solstice) วิธีนี้ช่วยให้เดือนที่หนึ่งอยู่ใกล้กับต้นฤดูใบไม้ผลิตามความหมายดั้งเดิมของเทศกาล ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดกว่าคือในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา วันตรุษจีนเปลี่ยนไปตามปี เช่น ปี 2020 ตรงกับวันที่ 25 มกราคม, ปี 2021 ตรงกับวันที่ 12 กุมภาพันธ์, ปี 2022 ตรงกับวันที่ 1 กุมภาพันธ์, ปี 2023 ตรงกับวันที่ 22 มกราคม และปี 2024 ตรงกับวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ข้อมูลชุดนี้แสดงให้เห็นช่วงเวลาที่เป็นไปได้และความเคลื่อนไหวของวันเทศกาลเมื่อเทียบกับปฏิทินสากล หากต้องการรู้วันแน่นอนของปีใดปีหนึ่ง ก็เพียงตรวจสอบวันขึ้น 1 ค่ำของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติสำหรับปีนั้น ๆ ด้านประเพณี วันตรุษจีนมักเริ่มด้วยการรวมญาติพี่น้อง ทำความสะอาดบ้านเพื่อไล่เคราะห์ และมีการไหว้บรรพบุรุษพร้อมแจกอั่งเปา กิจกรรมจะต่อเนื่องไปจนถึงวันไหว้เจ้าและจบที่เทศกาลโคมไฟในวันขึ้น 15 ค่ำซึ่งเป็นวันเพ็ญเดือน 1 ผมชอบบรรยากาศของช่วงนี้ที่เต็มไปด้วยสีสัน เสียงประทัด และมื้ออาหารรวมญาติ เพราะมันเป็นช่วงเวลาที่เห็นความสัมพันธ์ครอบครัวและความคาดหวังดี ๆ ต่อปีใหม่อย่างชัดเจน

ปีนี้ตรุษจีนตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 ตามปฏิทินจันทรคติจีน ปีนี้วันขึ้นปีใหม่ของวงจันทรคติจะเริ่มต้นในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ซึ่งตามปกติคนจีนจะเรียกช่วงนี้ว่าเทศกาลตรุษจีนหรือเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ และปีค.ศ.นี้เป็นปีนักษัตร 'ม้า' ด้วย ฉันมักจะชอบอธิบายให้เพื่อนฟังว่าตราบเท่าที่เห็น 'จันทรคติ' กับ 'ดวงจันทร์ใหม่' ผสมกัน ตรุษจีนจึงขยับไปมาตามปฏิทินของดวงจันทร์ ไม่ใช่ตามปฏิทินเกรกอเรียน จากมุมมองส่วนตัว ฉันจะเตรียมตัวหลายอย่างล่วงหน้า ทั้งการล้างบ้าน การจัดซื้อของไหว้ และการเตรียมชุดแดงสำหรับเด็ก ๆ ที่บ้าน ความสนุกเกิดจากการรวมตัวของครอบครัว โต๊ะอาหารที่เต็มไปด้วยของประจำเทศกาล เช่น ปลาสดเพื่อความอุดมสมบูรณ์ และขนมหวานอย่างก้อนปีใหม่ (เนียนก้าว) ที่จะต้องมีไม่ขาด ตรงวันที่ 17 ก.พ. จึงมักเป็นวันที่คนไทยเชื้อสายจีนหลายคนเดินทางกลับบ้านหรือจองตั๋วกันแน่น ท้ายสุดฉันมองว่าความหมายสำคัญไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขวันที่เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการให้เวลาครอบครัวได้กลับมาพบกัน แม้บางคนจะต้องสลับเวลาในการทำงานหรือวางแผนทริป แต่เมื่อถึงวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ครอบครัวหลายบ้านก็จะเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะและกลิ่นอาหารที่คุ้นเคย นี่แหละความอบอุ่นที่ตรุษจีนมอบให้

มีอะไรที่จำได้ง่ายเลย: ตรุษจีน พ.ศ.2568 ตรงกับวันที่ 29 มกราคม พ.ศ.2568 (ค.ศ.2025) และตกบนวันพุธ นี่คือวันแรกของเดือนจันทรคติที่ชาวจีนทั่วโลกถือเป็นการเริ่มปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ ผมชอบบรรยากาศวันนั้นเพราะมันเป็นวันที่ครอบครัวจะรวมตัวกัน แม้บางทีจะไม่ใช่วันหยุดราชการทุกพื้นที่ แต่ในชุมชนไทยเชื้อสายจีนอย่างเยาวราช การเฉลิมฉลองคึกคักตั้งแต่เช้าจรดค่ำ มีการเชิดสิงโต การจุดประทัด และร้านอาหารที่เต็มไปด้วยอาหารมงคล ส่วนตัวแล้วมักจะนึกถึงกลิ่นอาหารที่คละคลุ้งและแสงสีตามถนนใหญ่ในคืนนั้น ทำให้วันพุธที่ 29 มกราคม 2568 ดูพิเศษและเต็มไปด้วยความอบอุ่น

ปีหน้าฉันวางแผนจะไปเดินเที่ยวย่านไชน่าทาวน์ในช่วงตรุษจีนเลยจดวันที่ไว้แน่นแล้ว: วันตรุษจีนของปี 2026 ตรงกับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 บรรยากาศทั่วไปมักเริ่มคึกคักตั้งแต่วันก่อนหน้าจนถึงช่วงสัปดาห์แรกของเดือนใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ นั่นหมายความว่าถ้าตั้งใจจะจองโต๊ะกินข้าวหรือหาที่พักสำหรับการเดินทาง ควรเตรียมตัวล่วงหน้า เพราะร้านอาหารที่เป็นที่นิยมจะเต็มเร็วโดยเฉพาะในย่านที่ชาวจีนอาศัยอยู่หนาแน่น สำหรับคนชอบถ่ายรูป งานประดับไฟ โคมแดง และการเชิดสิงโตมังกรเป็นฉากที่ต้องไม่พลาด ส่วนถ้าต้องการเข้าวัดเพื่อไหว้ขอพร ก็ควรเผื่อเวลาเพราะคนจะมาค่อนข้างเยอะ ช่วงนี้ยังเป็นเวลาที่หลายคนให้ 'อั่งเปา' แก่เด็กๆ และพบปะญาติสนิทมิตรสหาย สรุปคือตรึุษจีน 2026 เป็นวันที่ 17 กุมภาพันธ์ และถ้าจัดตารางดีๆ วันนั้นจะเต็มไปด้วยสีสันและกลิ่นอาหารที่ชวนให้คิดถึงบ้าน

ปีนี้ตรุษจีนตรงกับวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 ซึ่งตามปฏิทินสากลคือ 10 February 2024 และตรงกับวันเสาร์ ความรู้สึกเวลาที่ตรุษจีนมาถึงมักจะเต็มไปด้วยกลิ่นไออาหารและเสียงกลองเชิดสิงโต สำหรับฉันแล้วการนัดรวมญาติยามเช้านั้นสำคัญที่สุด เรามักจะตื่นแต่เช้าไปทำความสะอาดบ้าน จุดธูปไหว้เจ้า แล้วเตรียมอาหารคาวหวานอย่างขนมเข่ง ขนมเทียน เพื่อวางบนโต๊ะไหว้ ในปี 2567 นี้วันแรกของเดือนจันทรคติซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของจีนตรงกับวันที่บอกไว้ข้างต้น ทำให้หลายชุมชนชาวจีนในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดอย่างเยาวราชเต็มไปด้วยสีแดงและกิจกรรมแบบดั้งเดิม นอกจากนี้ยังเป็นปีมังกรตามปฏิทินจีน ซึ่งมังกรถือเป็นสัญลักษณ์ของความโชคดีและอำนาจ หลายคนเชื่อว่าเด็กที่เกิดในปีมังกรจะมีโชคดีเป็นพิเศษ ถ้าคุณวางแผนจะไปร่วมงานหรือถ่ายรูปที่ย่านเฉลิมฉลอง ก็นับว่าเป็นวันที่บรรยากาศคึกคักและถ่ายรูปสวย ๆ ได้ง่าย เหมาะแก่การสัมผัสวัฒนธรรมและกินของอร่อย ๆ ไว้เป็นความทรงจำ

ชัดเจนว่าตรุษจีนไม่ได้มีวันที่คงที่ในปฏิทินแบบคริสต์สากล ดังนั้นคำตอบสั้นๆ ก็คือวันตรุษจีนในประเทศไทยจะตรงกับวันเดียวกันที่กำหนดตามปฏิทินจันทรคติจีน ซึ่งเปลี่ยนไปในแต่ละปี โดยปกติจะตกอยู่ระหว่างวันที่ 21 มกราคม ถึง 20 กุมภาพันธ์ของทุกปี เพราะตรุษจีนเป็นวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ คือวันแรกของเดือนแรก (วันขึ้น 1 ค่ำของเดือนอ้าย) ที่ตรงกับดวงจันทร์ใหม่ ส่งผลให้วันในปฏิทินเกรกอเรียนเลื่อนขึ้นลงทุกปีตามรอบจันทรคติและการปรับแบบสุริยคติร่วมด้วย ผมชอบสังเกตตัวอย่างปีที่ผ่านมาเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เช่น ปี 2020 ตรุษจีนตรงกับวันที่ 25 มกราคม, ปี 2021 ตรงกับ 12 กุมภาพันธ์, ปี 2022 ตรงกับ 1 กุมภาพันธ์, ปี 2023 ตรงกับ 22 มกราคม, ปี 2024 ตรงกับ 10 กุมภาพันธ์ และปี 2025 จะตรงกับ 29 มกราคม เป็นต้น ตัวเลขพวกนี้ช่วยให้เข้าใจว่ามันไม่ได้เลื่อนแบบสุ่ม แต่มีช่วงเวลาที่จำกัดอยู่ ซึ่งทำให้เรารู้ว่าถ้าจะวางแผนเดินทางหรือไปร่วมงานเฉลิมฉลอง ควรเช็คปฏิทินของปีนั้นๆ ล่วงหน้าเพื่อความแน่นอน วันตรุษจีนในประเทศไทยจึงเป็นวันเดียวกับที่ชุมชนชาวจีนทั่วโลกถือกัน แต่การเฉลิมฉลองหรือระดับการหยุดงานอาจแตกต่างกันไปตามพื้นที่และองค์กร ในเมืองไทยบรรยากาศตรุษจีนชัดเจนมากในย่านไชน่าทาวน์อย่างเยาวราช กรุงเทพฯ หาดใหญ่ และจังหวัดที่มีชุมชนไทยเชื้อสายจีนหนาแน่น ส่วนใหญ่จะมีการประดับโคมไฟ จัดเชิดสิงโต มังกร และตลาดของกินตั้งร้านตลอดถนน หลายคนจะไปไหว้เจ้าไหว้บรรพบุรุษในตอนเช้า บางแหล่งงานเทศกาลจะจัดเป็นพาเหรด การแสดงและซุ้มอาหารพิเศษ ตรงนี้เป็นเสน่ห์ที่ทำให้ตรุษจีนในไทยอบอุ่นและคึกคัก แม้ตรุษจีนไม่ใช่วันหยุดราชการทั่วประเทศ แต่หลายบริษัทไทยเชื้อสายจีน โรงเรียนบางแห่ง และตลาดท้องถิ่นอาจมีการหยุดหรือปรับเวลาให้พนักงานและครอบครัวได้ไปเฉลิมฉลอง โดยสรุป ถามว่าวันตรุษจีนตรงกับวันที่เท่าไหร่ในประเทศไทย คำตอบก็คือ ‘‘ขึ้นอยู่กับปี’’ เพราะมันย้ายไปตามปฏิทินจันทรคติ จึงต้องดูปฏิทินของปีนั้นๆ เพื่อระบุวันแน่นอน แต่บอกได้เลยว่าอยู่ในช่วงปลายมกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์ทุกปี และยังคงเป็นวันที่เต็มไปด้วยสีสัน อาหาร และความอบอุ่นของครอบครัวในย่านชุมชนจีนที่ผมชอบไปกินของอร่อยและดูเชิดสิงโตทุกปี

ปี พ.ศ. 2568 วันตรุษจีนตรงกับวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2025) ซึ่งเป็นวันที่ครอบครัวจีนแบบดั้งเดิมมักรวมตัวกันเพื่อไหว้บรรพบุรุษและเริ่มต้นปีใหม่ด้วยความเป็นมงคล ในมุมมองของคนที่ชอบเตรียมงานใหญ่ ๆ ผมมักเริ่มจากการทำความสะอาดบ้านให้เรียบร้อยก่อนวันจริง เพื่อกวาดสิ่งไม่ดีออกไปและต้อนรับโชคลาภ จากนั้นจัดโต๊ะบูชาบรรพบุรุษ: เตรียมธูป เทียน น้ำชา และผลไม้สด เช่น ส้มแมนดารินกับแอปเปิ้ลที่สื่อถึงความเป็นสิริมงคล เมนูไหว้ที่ผมแนะนำคือของมงคลหลายอย่างเพื่อหมายถึงความสมบูรณ์ เช่น ไก่ทั้งตัวหรือเป็ดย่างหนึ่งตัวเพื่อความเป็นหนึ่งและความสมบูรณ์ของครอบครัว, ปลาทั้งตัวที่สื่อถึงความเหลือกินเหลือใช้, และเส้นบะหมี่ยืนยาวสำหรับอายุยืน นอกจากนี้ขนมมงคลที่บ้านผมมักซื้อคือ 'ขนมเข่ง' และ 'ขนมเทียน' ซึ่งหาได้ตามร้านค้าที่จัดไหว้ช่วงเทศกาล อย่าลืมเตรียมซองแดงหรืออั่งเปาไว้สำหรับเด็ก ๆ และผู้ใหญ่ที่ยังโสด เพื่อมอบเป็นคำอวยพรง่าย ๆ รับรองว่าการเตรียมที่เป็นระบบแบบนี้จะทำให้วันตรุษจีนของบ้านอบอุ่นและราบรื่น

ปี 2568 ตรงกับวันตรุษจีนวันที่ 29 มกราคม 2568 ซึ่งเป็นวันขึ้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติของชาวจีน และวันที่คนส่วนใหญ่เรียกกันว่า 'วันไหว้' หรือคืนก่อนวันตรุษจีนจะตรงกับวันที่ 28 มกราคม 2568 ผมมักจะคิดถึงความวุ่นวายที่เกิดขึ้นก่อนวันไหว้—บ้านเต็มไปด้วยของเซ่นไหว้ ทั้งผลไม้ ขนมเข่ง ขนมเทียน และเตรียมโต๊ะเซ่นบรรพบุรุษ ในความรู้สึกนั้นความเป็นปึกแผ่นของครอบครัวชัดเจนมากขึ้น เพราะทุกคนจะช่วยกันทำความสะอาดบ้าน จัดเตรียมอาหาร และวางแผนการเดินทางกลับบ้าน การถือวันไหว้บรรพบุรุษในคืนก่อนวันตรุษจีนมีความหมายเชิงสัญลักษณ์คือการน้อมส่งสิ่งดีให้บรรพบุรุษและเชิญให้ท่านรับรู้ความเป็นอยู่ของลูกหลาน ดังนั้นการจัดเตรียมงานมักจะพิถีพิถันและอำนวยด้วยเครื่องเซ่นต่าง ๆ ผมมักนึกถึงกลิ่นอาหารและเสียงหัวเราะของญาติ ๆ ในค่ำนั้น ซึ่งทำให้รู้สึกอบอุ่นทุกครั้ง

เราเตรียมโต๊ะเตรียมจานไว้ตั้งแต่ปีก่อนเลย เพราะตรุษจีน 2568 ตรงกับวันที่ 29 มกราคม 2568 ซึ่งเป็นวันที่ครอบครัวจีนทั่วโลกให้ความสำคัญมาก คืนก่อนหน้าจะเป็นวันที่รวมญาติ คนในบ้านจะกลับมาทานข้าวร่วมกัน (reunion dinner) เพื่อเคลียร์เรื่องไม่ดีและเริ่มต้นปีใหม่ด้วยความราบรื่น ของที่ขาดไม่ได้คืออาหารมงคล เช่น ขนมเข่ง ขนมเทียน ปลา และผลไม้ที่มีความหมายดี ค่ำคืนนี้บ้านมักจะจุดธูป จุดประทัด และเตรียมโต๊ะไหว้บรรพบุรุษ เช้าวันตรุษจีนจะมีการไหว้ศาลเจ้าหรือศาลเจ้าบรรพบุรุษ ขอพรให้เจริญรุ่งเรือง หลายคนสวมเสื้อสีแดงเพื่อความเป็นสิริมงคล และมีการมอบ 'อั่งเปา' ให้เด็ก ๆ หรือคนโสด ในกรุงเทพฯ เยาวราชจะคึกคักเป็นพิเศษมีการเชิดสิงโตและการแสดงตามถนน ตอนเย็นบรรยากาศจะเต็มไปด้วยโคมแดงและร้านอาหารที่คัดสรรเมนูมงคลไว้ให้เลือก ท้ายที่สุดแล้ววันแบบนี้สำหรับเราเป็นวันที่อบอุ่นและเต็มไปด้วยเรื่องเล่าในครอบครัว มากกว่าความอลังการของงานแสดงใด ๆ