วันพีชพากย์ไทย พากย์ครบทุกซีซันเริ่มเมื่อไหร่?

ล่าสุดที่ฉันตามข่าวเกี่ยวกับพากย์ไทยของ 'One Piece' มันยังไม่ครบทุกตอนนะ และนี่คือสิ่งที่ฉันสังเกตเห็นจากมุมมองแฟนที่ติดตามมานาน เริ่มจากข้อเท็จจริงง่าย ๆ คือมีการพากย์ไทยแบบเป็นทางการอยู่บ้าง เช่นฉากโปรโมทหรือภาพยนตร์บางเรื่องที่ได้รับการพากย์เพื่อฉายโรงหรือออกดีวีดี แต่สำหรับทีวีซีรีส์หลักที่มีตอนเป็นพัน ๆ ตอน ยังไม่มีการพากย์ไทยครบทุกตอนในเชิงการออกอากาศหรือสตรีมมิ่งในประเทศอย่างเป็นระบบ ความเป็นไปได้ที่ทำให้ยังไม่ครบคือจำนวนตอนมหาศาลและต้นทุนการจ้างนักพากย์จำนวนมาก ซึ่งต่างจากงานภาพยนตร์ที่จบในความยาวจำกัดและจัดการได้ง่ายกว่า ในฐานะแฟน ฉันรู้สึกทั้งเข้าใจและหงุดหงิด เพราะอยากได้เวอร์ชันพากย์ไทยเต็มรูปแบบ แต่ก็เห็นว่าการพากย์แบบค่อยเป็นค่อยไปหรือเลือกพากย์เป็นช่วง ๆ ก็เป็นทางออกหนึ่งที่ทำได้จริง เช่น พากย์เฉพาะอาร์คสำคัญหรือฉายซ่อมเป็นชุด ๆ ก็ยังพอเห็นความคืบหน้าได้บ้าง

เคยนึกถึงความตื่นเต้นตอนเห็นหน้าปกเทปหรือโฆษณาในทีวีมาก่อน — แล้วก็ได้รู้ว่าฉบับพากย์ไทยของ 'วันพีช' เริ่มออกอากาศในประเทศไทยราวปี 2001 ทางช่อง 9 (MCOT) โดยฉายตั้งแต่ตอนแรกของซีรีส์เลย ซึ่งหมายถึงคนไทยได้ดูการเริ่มต้นการผจญภัยของลูฟี่และลูกเรือในอาร์ค 'อีสต์บลู' แบบพากย์ภาษาไทย ผมยังจำได้ว่าบรรยากาศตอนนั้นคือการ์ตูนญี่ปุ่นหลายเรื่องเข้ามาแรงในทีวีพื้นดิน ฝูงคนหนุ่มสาวดูการ์ตูนหลังเลิกเรียนและพูดคุยแลกเปลี่ยนกันเรื่องฉากคลาสสิก เช่นการพบกันครั้งแรกของลูฟี่กับโซโล หรือการปะทะกับอาร์ลอง ฉบับพากย์ไทยสมัยนั้นมีเสน่ห์แบบเฉพาะตัว เสียงพากย์และการแปลคุมอารมณ์ให้เข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นได้ แม้ต่อมาซีรีส์จะมีการฉายซ้ำหรือขึ้นแพลตฟอร์มอื่น ๆ แต่ความทรงจำจากการได้ดูตอนแรกบนทีวีบ้าน ๆ นี่แหละที่ยังคงติดอยู่เสมอ

เอาจริงๆ เรื่องการพากย์ไทยของ 'Young Justice' ค่อนข้างเป็นประเด็นที่แฟนๆ ในบ้านเราพูดถึงกันบ่อย เพราะมันไม่ได้เรียบครบทุกซีซันแบบชัดเจนเหมือนบางซีรีส์ใหญ่ๆ หลักๆ สิ่งที่ต้องเข้าใจคือการพากย์ไทยขึ้นกับผู้ถือลิขสิทธิ์และความคุ้มทุนของการลงทุนพากย์ ในหลายกรณี ซีซันแรกๆ ที่ฉายตอนแรกบนช่องทีวีหรือมีการออกดีวีดีในไทย มีโอกาสถูกพากย์มากกว่าซีซันที่กลับมาภายหลังหรือซีซันที่ฉายเฉพาะบนสตรีมมิ่ง บ่อยครั้งผู้ให้บริการสตรีมมิ่งจะเลือกใส่ซับไทยให้ก่อน แล้วค่อยพิจารณาพากย์ถ้าคิดว่าคุ้มค่า ซึ่งทำให้สถานะการพากย์ของแต่ละซีซันคละกันไปตามเวลาและแพลตฟอร์ม จากมุมมองแฟน การกระจายของพากย์ไทยสำหรับ 'Young Justice' มักไม่เท่ากัน — ซีซันเก่าหนึ่งกับสองมักได้รับการพากย์มากกว่า เพราะตอนนั้นมีการปล่อยออกสู่ช่องทางทีวีและตลาดดีวีดี/บลูเรย์ ทำให้มีการลงทุนพากย์ที่ชัดเจน ส่วนซีซันที่กลับมาหลังจากหยุดไปหลายปีอย่าง 'Outsiders' และซีซันต่อๆ มา มีแนวโน้มที่จะมีแค่ซับไทยในแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งมากกว่า พูดง่ายๆ คือบางครั้งจะเจอว่าในบริการสตรีมมิ่งมีทั้งแบบพากย์และซับในบางซีซัน แต่บางซีซันมีเพียงซับไทยเท่านั้น ความแตกต่างนี้ทำให้แฟนไทยบางคนเลือกดูแบบซับเพราะพากย์ไทยไม่ครบทุกซีซัน หรือถ้าต้องการพากย์จริงๆ อาจต้องมองหาเวอร์ชันออกอากาศทางทีวีเก่าหรือดีวีดีที่เคยลงพากย์ในอดีต ในแง่คุณภาพ พากย์ไทยเมื่อมีมักทำได้ดีและเข้ากับโทนของซีรีส์ แต่การเลือกใช้เสียงพากย์อาจเปลี่ยนไปตามผู้ผลิตในแต่ละรอบ ซึ่งคนดูที่ติดตามตั้งแต่ซีซันแรกอาจรู้สึกได้ถึงความไม่ต่อเนื่องของนักพากย์หรือสไตล์การพากย์ หากมองในมุมของแฟนที่อยากดูครบทั้งอาร์ค การยอมรับซับไทยเป็นทางเลือกที่ปฏิเสธไม่ได้เพราะจะได้เนื้อเรื่องครบที่สุด และถ้าความต้องการพากย์ไทยมากพอ บางครั้งผู้จัดจำหน่ายในไทยอาจกลับมาพากย์ในภายหลังเมื่อมีการปล่อยแบบเป็นชุดทางดีวีดีหรือมีการขยายตลาด สรุปแล้ว สถานะพากย์ไทยของ 'Young Justice' ไม่ได้ครบทุกซีซันแบบตายตัว — มีทั้งซีซันที่เคยพากย์และซีซันที่มีแค่ซับไทย ขึ้นกับช่วงเวลาและผู้ถือสิทธิ์ที่นำเข้ามาฉาย ตอนดูเลยมักเจอความไม่สม่ำเสมอ แต่ก็ต้องบอกตามตรงว่าซีรีส์นี้เนื้อเรื่องลื่นไหลและตัวละครโดดเด่นจนถ้าเลือกดูต่อด้วยซับแล้วพอเข้าใจ ก็ยังคงฟินได้มากอยู่ดี

โดยปกติแล้ว 'วันพีซ' ถูกพากย์ไทยตั้งแต่ตอนที่ 1 แต่ความซับซ้อนอยู่ที่มีหลายเวอร์ชันของการพากย์ไทย ทำให้คนดูอาจจะเจอความแตกต่างกันไปตามช่องและช่วงเวลาที่ออกอากาศ เช่น เวอร์ชันพากย์ที่ออกอากาศทางทีวีในช่วงแรกมักเริ่มที่ตอนแรกเช่นเดียวกับต้นฉบับ แต่เมื่อมีการซื้อสิทธิ์ฉายใหม่หรือทำการพากย์ใหม่สำหรับดีวีดีและสตรีมมิง บางครั้งรายการอาจถูกตัด แยกตอน หรือนำมาพากย์แค่บางซีซั่น ทำให้เกิดความสับสนว่าพากย์ไทยเริ่มที่ตอนใดจริงๆ หลายคนในชุมชนแฟนไทยมักนึกถึงเสียงพากย์ไทยที่จำได้จากช่วง 'อีสต์บลู' ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทางของลูฟี่ ดังนั้นถ้าใครยังมีแผ่นเก่า เทป หรือบันทึกการฉายทางทีวี จะพบว่าพากย์ไทยเริ่มจากตอนต้น อย่างไรก็ตาม เวอร์ชันที่ออกอากาศในภายหลังอาจมีการเปลี่ยนตัวนักพากย์หรือปรับบท ทำให้ความต่อเนื่องของเสียงและสำนวนแปลต่างกันไป ส่งผลให้บางคนรู้สึกเหมือนเริ่มพากย์ใหม่กลางเรื่อง ทั้งนี้การพากย์ภาพยนตร์หรือสเปเชียลของ 'วันพีซ' ก็เป็นอีกส่วนที่ถูกแยกออกจากซีรีส์หลักและมักมีการพากย์ต่างจากฉบับทีวี มุมมองเชิงปฎิบัติสำหรับคนที่อยากตามพากย์ไทยทั้งหมดคือมองหาข้อมูลการผลิตในเครดิตตอนนั้น ๆ เพราะชื่อสตูดิโอและนักพากย์จะบอกว่าเป็นเวอร์ชันใด ต่อให้ไม่มีรายละเอียดทางเทคนิคก็พอจะเดาได้จากเสียงพากย์และการตัดต่อ หากใครพบว่าช่องทางสตรีมมิงที่ใช้อยู่นั้นมีพากย์ไทยอาจเช็คว่าเป็นพากย์ครบทั้งซีซั่นหรือเฉพาะบางภาค แต่โดยสรุปภาพรวมที่เข้าใจง่ายคือการพากย์ไทยเริ่มตั้งแต่ตอนแรกของ 'วันพีซ' ในเวอร์ชันที่ทำขึ้นสำหรับการออกอากาศทางทีวีครั้งแรก และมีการแบ่งเวอร์ชันตามการรีเมคหรือการซื้อสิทธิ์ฉายใหม่ในเวลาต่อมา ท้ายที่สุดแล้วความรู้สึกที่ได้ยินเสียงลูฟี่พูดเป็นภาษาไทยตอนแรกนั้นยังคงให้ความอบอุ่นและพาให้นึกถึงช่วงเวลานั่งดูทีวีตอนเด็กๆ เสมอ รู้สึกดีที่ได้เห็นผลงานยาวนานชิ้นนี้มีหลายเวอร์ชันในไทย เพราะมันแปลว่ามีคนตั้งใจนำเรื่องราวมาถึงคนไทยหลายเจนเนอเรชัน และนั่นเป็นเหตุผลที่ทำให้ยังอยากกลับไปย้อนดูพากย์ไทยตั้งแต่ตอนแรกซ้ำอีกครั้ง

เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ผมตามมาตั้งแต่สมัยฉายทางทีวีและผมเห็นความเปลี่ยนแปลงของการจัดจำหน่ายมานานพอสมควร โดยสรุปแบบตรงไปตรงมาคือ ภาพยนตร์จากซีรีส์ 'One Piece' ไม่ได้มีพากย์ไทยและซับไทยครบทุกภาคในทุกรอบการจัดจำหน่าย เส้นทางของแต่ละเรื่องต่างกันไปตามปีที่ออกฉาย ผู้ถือลิขสิทธิ์ในแต่ละประเทศ และความนิยมในตอนนั้น บางเรื่องที่เป็นภาพยนตร์ยุคหลังมักจะได้แปลและพากย์ภาษาไทยเมื่อมีการฉายในโรงเมืองไทยหรือเมื่อมีการปล่อยบนแพลตฟอร์มที่มีการลงทุนด้านบริหารลิขสิทธิ์ ในขณะที่หนังเก่า ๆ อาจมีแค่ซับไทยในแผ่นดีวีดี/บลูเรย์บางชุด หรือไม่มีเวอร์ชันไทยอย่างเป็นทางการเลย ตัวอย่างที่ผมเห็นชัดคือ 'One Piece Film: Red' ซึ่งในรอบโรงและการจัดจำหน่ายภายในประเทศมีทั้งซับและพากย์ไทยให้เลือก ทำให้คนทั่วไปเข้าถึงได้ง่ายขึ้น แต่ถ้าย้อนไปดูหนังเก่า ๆ อย่างภาพยนตร์ยุคปี 2000s หลายเรื่องมักจะไม่มีพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ หรือมีเฉพาะซับตามแผ่นนำเข้า สถานการณ์แบบนี้ทำให้แฟน ๆ ต้องพึ่งพาการนำเข้าดีวีดีหรือรอการรีมาสเตอร์จากเจ้าของลิขสิทธิ์ ทั้งยังขึ้นกับว่าบริษัทที่ซื้อลิขสิทธิ์เห็นความคุ้มค่าจะลงทุนแปลพากย์หรือไม่ ผมเองมองว่ามันเป็นเรื่องของเวลาและตลาด: เมื่อแฟน ๆ ในไทยเติบโตและมีความต้องการมากขึ้น ผู้ถือลิขสิทธิ์ก็มีแรงจูงใจมากขึ้นที่จะทำพากย์ไทยให้กับหนังที่เพิ่งออกหรือจะนำมาวางขายใหม่ ความจริงแล้วถ้าอยากรู้ว่าภาพยนตร์แต่ละภาคมีพากย์หรือซับภาษาไทยหรือไม่ ให้ดูรายละเอียดภาษาของแผ่นหรือหน้ารายละเอียดบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่มีลิขสิทธิ์ อย่างไรก็ตาม ยินดีที่เห็นแนวโน้มเป็นบวกขึ้น แต่ก็ยังรู้สึกเสียดายเรื่องของงานเก่าบางเรื่องที่ยังไม่มีเวอร์ชันไทยครบถ้วน

เรื่องนี้ซับซ้อนกว่าที่หลายคนคาดคิด แต่ภาพรวมที่ผมสรุปได้คือว่าไม่มีฉบับพากย์ไทยที่พากย์จนครบทั้งซีรีส์เดียวแบบเป็นทางการ ผมติดตามการออกอากาศของ 'One Piece' มาตั้งแต่สมัยทีวีดั้งเดิม พบว่ามีการพากย์ไทยเป็นช่วง ๆ โดยแต่ละช่องจะเลือกพากย์ตอนในช่วงที่ต่างกัน บางครั้งพากย์ตั้งแต่ต้นเรื่องจนถึงอาร์คหนึ่งแล้วหยุด บางครั้งซื้อชุดตอนมาเฉพาะอาร์คสำคัญ ดังนั้นถานับรวมทุกการพากย์ที่เคยออกอากาศจริง ๆ ทั้งทางทีวีและชุดดีวีดี/วางจำหน่าย จะได้ตัวเลขที่ไม่ตรงกัน ขึ้นอยู่กับว่าเรานับเฉพาะการออกอากาศทางทีวีหรือรวมการวางจำหน่ายด้วย จากประสบการณ์การตามข่าวและตารางออกอากาศของสมัยก่อน ผมคาดว่าเมื่อนับรวมการพากย์ไทยที่มีการออกอากาศจริง ๆ จะอยู่ในช่วงประมาณ 200–300 ตอน โดยตอนที่ได้พากย์มักครอบคลุมอาร์คต้น ๆ เช่น 'Arlong Park' และ 'Alabasta' แต่หลังจากนั้นการพากย์ไทยก็มีความไม่ต่อเนื่องและหยุดไปหลายครั้ง ความไม่ต่อเนื่องนี้เป็นเหตุผลหลักที่ทำให้ไม่สามารถบอกตัวเลขเดียวที่แน่นอนได้ แต่สำหรับคนที่อยากรู้แบบคร่าว ๆ เลยคือ มีการพากย์ไทยหลายร้อยตอนในความหมายของการรวมหลายรอบการออกอากาศและการวางจำหน่าย ไม่ใช่พากย์ครบทั้งซีรีส์ในรอบเดียวอย่างเป็นทางการ

แฟนไทยหลายคนคงอยากรู้ว่าพากย์ไทยของ 'ผ่าพิภพไททัน' ครบทุกซีซันไหม แล้วคำตอบสั้น ๆ คือไม่ได้ครบทุกกรณีแค่ตรง ๆ เลยนะ สิ่งที่ฉันเห็นบ่อยคือการแจกจ่ายพากย์ไทยขึ้นอยู่กับลิขสิทธิ์และแพลตฟอร์ม บางแพลตฟอร์มเน้นทำเฉพาะซับไทยให้แฟนดูเร็ว ในขณะที่การพากย์ไทยมักจะตามมาทีหลังหรือในบางซีซันเท่านั้น เหมือนกับกรณีของ 'ดาบพิฆาตอสูร' ที่บางครั้งมีพากย์ไทยครบ แต่บางส่วนก็ยังต้องพึ่งซับ ทำให้การมีพากย์ไทยครบเป็นเรื่องไม่แน่นอน ถ้าต้องให้ความเห็นแบบแฟนที่ติดตามข่าว ฉันแนะนำมองว่าอย่าเพิ่งคาดหวังว่าทุกแหล่งจะมีเสียงพากย์ไทยสำหรับทุกซีซัน เพราะปัจจัยเรื่องการลงทุนและการอนุญาตทางลิขสิทธิ์มีผลมาก ปลายทางที่ชัวร์มักเป็นการออกแบบฉบับบลูเรย์หรือดีวีดีของไทยที่บางครั้งใส่พากย์ไทยเป็นพิเศษ แต่ก็ไม่ใช่เรื่องแน่นอนเสมอไป

ฉันติดตาม 'One Piece' มาตั้งแต่ยังเป็นคนชมอนิเมะตอนกลางคืนและมีความเห็นชัดว่าเรื่องซับกับพากย์ในไทยต่างกันพอสมควร โดยสรุปที่ฉันเห็น ซับภาษาไทยมีแนวโน้มจะครบและอัปเดตมากกว่าพากย์ไทย เพราะหลายแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่นำเข้าฉบับต้นฉบับมักใส่ซับไทยให้กับแทบทุกตอนหรือเกือบทุกตอนของซีรีส์หลัก ฉะนั้นถาคหลักที่ออกอากาศมานาน ผู้ชมที่อยากดูต่อเนื่องมักจะหาเวอร์ชันมีซับไทยได้สะดวก ทั้งซีซันเก่าและตอนใหม่ที่ออกอากาศพร้อมคนดูต่างประเทศ ทางฝั่งพากย์ไทยต่างออกไปเล็กน้อย — มีการทำพากย์เป็นชุด ๆ สำหรับบางช่วงหรือบางแพลตฟอร์ม แต่ไม่ได้หมายความว่าจะครบทุกตอนในคลังของอนิเมะทั้งหมด พากย์ไทยมักจะตามมาเป็นล็อต ๆ หรือมีแค่บางภาคที่ได้รับการลงทุนทำเสียงไทย ดังนั้นถาอยากได้พากย์ไทยครบทุกตอนไปในทันที โอกาสค่อนข้างน้อยกว่าซับ อย่างไรก็ตาม คนที่ชอบฟังพากย์ก็ยังมีตัวเลือกอยู่ แต่อาจต้องยอมผสมเวอร์ชันซับกับพากย์ในการดูเพื่อความต่อเนื่องของเนื้อเรื่อง

ข่าวการพากย์ไทยชุดใหม่ของ 'วันพีช' ทำให้ชุมชนแฟนคลับคึกคักขึ้นทันทีเมื่อมีข่าวลือว่ากำลังอยู่ในขั้นตอนผลิต เราอยากเห็นประกาศอย่างเป็นทางการจากสตูดิโอพากย์หรือผู้ถือลิขสิทธิ์ก่อนจะฟันธงวันออกอากาศจริง ในประสบการณ์การติดตามงานพากย์อื่น ๆ มักมีขั้นตอนชัดเจนคือการประกาศผู้พากย์ การปล่อยทีเซอร์เสียง แล้วค่อยตามด้วยวันเริ่มออกอากาศหรือการปล่อยทีละชุดบนแพลตฟอร์มทีวี/สตรีมมิ่ง การเตรียมสคริปต์และการคัดเสียงตัวละครหลักบางครั้งกินเวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน จึงเป็นเรื่องปกติที่แฟนจะต้องอดทนรออีกหน่อย สำหรับคนที่ตามข่าวบ่อย ๆ สัญญาณแรก ๆ มักมาจากคลิปโปรโมทหรือโพสต์ของสตูดิโอที่เกี่ยวข้อง กับการซื้อสิทธิ์เผยแพร่ ส่วนการฉายจริงอาจเป็นแบบออกอากาศทางช่องทีวีแล้วค่อยลงสตรีม หรือตรงกันข้าม ซึ่งแต่ละโมเดลมีผลต่อการปล่อยวัน-เวลา การเปรียบเทียบกับการพากย์ไทยของ 'Naruto' ทำให้เห็นว่าแม้จะมีข่าวเร็ว แต่การปล่อยจริงอาจขยับได้หลายครั้ง บรรยากาศส่วนตัวตอนคิดถึงเสียงของลูฟี่ในเวอร์ชันไทยยังตื่นเต้นอยู่เสมอ และจะจับตามองประกาศแรกสุดที่มีหลักฐานชัดเจน เช่น รายชื่อตัวพากย์หรือคลิปซาวด์บิต เพราะนั่นคือสัญญาณว่าการปล่อยอาจใกล้เข้ามาจริง ๆ

เริ่มจากความจริงที่ว่าการหา 'One Piece' พากย์ไทยครบทุกตอนบนช่องเดียวในตอนนี้ค่อนข้างยาก แต่มีวิธีรวมแหล่งที่ถูกลิขสิทธิ์เพื่อดูให้ครบได้แน่นอน ผมเคยตามไล่เช็กไลเซนส์ของหลายแพลตฟอร์มและพบว่าเสียงพากย์ไทยมักกระจายอยู่ในหลายที่ — บางตอนมีในสตรีมมิ่งบางแพลตฟอร์ม บางตอนมีเฉพาะบนแผ่นบลูเรย์หรือดีวีดี หรือถูกฉายซ้ำในทีวีท้องถิ่นเป็นช่วงๆ ดังนั้นวิธีที่ใช้งานได้จริงคือเตรียมใจรับการรวมแหล่ง: ดูผ่านบริการสตรีมที่มีให้เลือก (เช็กในเมนูภาษาเพื่อเลือกพากย์ไทยถ้ามี) และหาแผ่นที่เป็นของแท้สำหรับช่วงที่สตรีมไม่ครบ ส่วนตัวผมมองว่าการสนับสนุนเวอร์ชันถูกลิขสิทธิ์สำคัญทั้งต่อทีมงานและคุณภาพของพากย์ไทย ถึงจะต้องสลับแพลตฟอร์มบ้าง แต่เมื่อรวมกันแล้วก็พอจัดให้ครบทั้งอาร์คเก่าและอาร์คใหม่ได้ ซึ่งคุ้มค่าเพราะพากย์ไทยบางช่วงมีเสน่ห์เฉพาะตัวที่อยากเก็บไว้อยู่ดี