สรุปเหรียญทองซีเกมส์ 2023 ประเทศไทยได้กี่เหรียญ?

แอบบอกเลยว่าที่สุดของงานกีฬาระดับภูมิภาคครั้งล่าสุดอย่าง 'ซีเกมส์' ที่จัดขึ้นในพนมเปญ ปี 2023 นั้น ประเทศไทยทำผลงานได้โดดเด่นและคว้าเหรียญรวมทั้งสิ้น 312 เหรียญ โดยแบ่งเป็น 108 เหรียญทอง 96 เหรียญเงิน และ 108 เหรียญทองแดง ซึ่งตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นถึงความมั่นคงทั้งในกีฬาหลักและกีฬาที่มีการลงทุนเพิ่มขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มุมมองของผมคือการได้เห็นตัวเลขเหรียญทอง 108 เหรียญมันไม่ได้มาโดยบังเอิญ แต่เป็นผลจากการเตรียมตัวของนักกีฬาและทีมชาติโดยรวม ไม่ว่าจะเป็นกีฬาที่เรามีความแข็งแกร่งแบบดั้งเดิมอย่างมวยสากลและเทควันโด หรือกีฬาที่เริ่มเติบโตอย่างกอล์ฟและว่ายน้ำ ในหลายมหกรรมมีช่วงที่นักกีฬาไทยขึ้นมาเป็นดาวเด่นในสนามแข่งขันที่ดูเหมือนจะเป็นรอง เช่น การแข่งขันกีฬาพื้นบ้านหรือกีฬาใหม่ ๆ ที่เพิ่มเข้ามา ทำให้เราได้เห็นการกระจายเหรียญมากขึ้น นอกจากนี้การทำงานร่วมกันระหว่างสมาคมกีฬา โค้ช และหน่วยสนับสนุนทางวิทยาศาสตร์การกีฬาเห็นผลชัดเจนเมื่อเทียบกับซีเกมส์ก่อนหน้า จากมุมอื่น ๆ ที่ผมติดตาม ยังรู้สึกว่าสปิริตของทีมชาติไทยเป็นสิ่งที่เห็นได้ชัดในสนามแข่ง นักกีฬาแสดงความมุ่งมั่นและการต่อสู้จนถึงวินาทีสุดท้าย หลายเหตุการณ์ที่น่าจดจำมีทั้งช่วงที่เราตามไม่ทันแล้วพลิกชนะ หรือช่วงที่ต้องพลาดเหรียญทองอย่างน่าเสียดาย แต่มันก็ทำให้ภาพรวมของ 312 เหรียญดูมีสีสันและมูลค่าทางจิตใจมากขึ้น ตัวอย่างเช่นการที่นักกีฬารุ่นเยาว์ขึ้นมาแสดงศักยภาพในกีฬาเทคคะและคว้าเหรียญทองให้ทีม สะท้อนว่าการต่อยอดนักกีฬาจากระดับรากหญ้าเริ่มเห็นผลจริง ท้ายที่สุดแล้ว ตัวเลขเหรียญรวม 312 เหรียญสำหรับผมไม่ได้เป็นแค่ตัวเลขบนกระดาษ แต่มันคือเรื่องราวของการฝึกซ้อม การเสียสละ และความหวังของผู้คนทั้งประเทศ เห็นพัฒนาการของนักกีฬาแล้วรู้สึกภูมิใจจริง ๆ และรอชมว่าการเตรียมทีมในซีเกมส์ครั้งหน้าจะพัฒนาไปในทิศทางไหน รู้สึกว่ามันเป็นทั้งกำลังใจและแรงผลักดันให้วงการกีฬาของเราก้าวต่อไปด้วยความมั่นใจ

สถิติการคว้าเหรียญทองของไทยในซีเกมส์เป็นเรื่องที่ผมตามมานานและชอบหยิบมาคุยกับเพื่อน ๆ เสมอ เพราะมันเล่าเรื่องพัฒนาการการกีฬาของประเทศได้เป็นฉาก ๆ ผมจะพูดให้ตรง ๆ ว่าโดยสรุปแล้ว ประเทศไทยคว้าเหรียญทองรวมอยู่ในช่วงประมาณ 2,400–2,600 เหรียญทอง หากนับถึงการแข่งขันครั้งล่าสุดที่จัดในปี 2023 ตัวเลขโดยรวมที่มักถูกอ้างถึงในวงการกีฬาคือราว ๆ 2,500 เหรียญทอง ข้อสังเกตคือจำนวนเหรียญทองต่อครั้งไม่สม่ำเสมอ — ในช่วงหลัง ๆ ที่รายการขยายชนิดกีฬามากขึ้นและประเทศเจ้าภาพปรับโปรแกรมเอง จำนวนเหรียญทองของแต่ละชาติสามารถกระโดดขึ้นลงได้อย่างชัดเจน แต่เทรนด์ใหญ่ที่ผมเห็นคือไทยยังคงเป็นหนึ่งในชาติที่มีเหรียญทองสะสมมากที่สุดในภูมิภาค ถ้าลองไล่ดูแนวทางการได้เหรียญ ผมสังเกตว่าช่วงแรก ๆ ประเทศไทยได้เหรียญทองจากกีฬาพื้นฐานอย่างกรีฑาและว่ายน้ำบ้าง แต่พอเวลาผ่านไปความแข็งแกร่งขยับไปยังกีฬาที่เป็นเอกลักษณ์ของภูมิภาค เช่น เซปัคตะกร้อ มวยสากล คาราเต้ รวมถึงกีฬาที่มีน้ำหนักเหรียญเยอะอย่างยิงปืนและยกน้ำหนักเมื่อไทยมีนักกีฬาระดับโลก นักกีฬารุ่นต่อรุ่นช่วยสะสมตัวเลขจนกลายเป็นกองเหรียญจำนวนมากที่เห็นในตารางสถิติ การเป็นเจ้าภาพก็มีผลชัด — ประเทศเจ้าภาพมักได้เหรียญทองเพิ่มจากการจัดโปรแกรมกีฬาที่ถนัดของตนเอง แต่ภาพรวมเมื่อรวมทุกครั้งแล้ว ตัวเลขประมาณ 2,500 เหรียญทองนั้นสะท้อนความต่อเนื่องและความหลากหลายของวงการกีฬาไทยในระดับอาเซียนได้ดี ผมมักจะย้ำกับคนรอบตัวว่าเลขพวกนี้ไม่ใช่แค่สถิติ แต่เป็นเรื่องเล่าของนักกีฬา ครูฝึก และนโยบายการกีฬาตลอดหลายทศวรรษ ดูจากเหรียญที่สะสมมา เราเห็นทั้งจุดแข็ง จุดต้องปรับ และโอกาสในการลงทุนกีฬาใหม่ ๆ ที่อาจเพิ่มเหรียญทองให้กับไทยในซีเกมส์ครั้งต่อ ๆ ไป

ฉันยังไม่มีข้อมูลสดของผลการแข่งขันในวันนี้ที่สามารถยืนยันตัวเลขเหรียญทองรวมให้ได้แบบเรียลไทม์ แต่ฉันอยากเล่าให้ฟังด้วยมุมมองคนดูที่ติดตามสนามแข่งตลอดวันว่าแล้วจะคาดหวังอะไรได้บ้าง การนับเหรียญทองของทีมชาติไทยในวันแข่งขันหนึ่งๆ มักมาจากหลายประเภทกีฬาที่กระจายกันทั้งสระว่ายน้ำ สนามลู่ ลานยกน้ำหนัก และสนามหมากล้อมกีฬาอย่างเซปักตะกร้อหรือมวยไทยสากล ถ้าวันนี้มีการแข่งขันว่ายน้ำและยกน้ำหนักเป็นหลัก ทีมไทยมักเก็บได้ไม่กี่เหรียญทองจากสองชนิดนี้ตามฟอร์มของตัวหลัก ส่วนกีฬาที่เป็นจุดแข็งอย่างเซปักตะกร้อหรือเทควันโด บางครั้งก็ช่วยเพิ่มจำนวนได้มากในวันเดียว ถ้าต้องการตัวเลขที่ชัวร์ ผมแนะนำเช็กจากเว็บไซต์ทางการของการแข่งขันหรือสื่อกีฬาไทยที่รายงานสด เพราะจะมีตารางรวมเหรียญอัปเดตทันที การติดตามหน้าเฟซบุ๊กหรือทวิตเตอร์ของคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งประเทศไทยและสมาคมกีฬาต่างๆ ก็ให้ข้อมูลแบบเรียลไทม์ได้ดี แต่ถ้าอยากให้ฉันสรุปภาพรวมหลังจากที่คุณบอกว่าเห็นตัวเลขไหนมาแล้ว ฉันยินดีช่วยประเมินแนวโน้มการขึ้นลงของผลรวมเหรียญทองให้ละเอียดขึ้น

ตื่นเต้นทุกครั้งเมื่อเห็นสถิติเมดัลของทีมชาติไทย และในซีเกมส์ล่าสุดนักกีฬาไทยคว้าเหรียญทองรวม 108 เหรียญ ซึ่งเป็นผลงานที่สะท้อนการลงทุนทั้งเวลาและความพยายามของนักกีฬาและทีมงาน ผมเห็นภาพนักว่ายน้ำกระโดดลงสระในรอบชิงที่ทำให้หัวใจเต้นแรง แล้วนักเทควันโดหลายคนขึ้นเวทีชูมือหลังโบยบินเข้าเป้า บางชนิดอย่างยกน้ำหนักและยิงปืนก็เก็บทองได้อย่างคมกริบ เหรียญทองจำนวนนี้มาจากความหลากหลายของกีฬา ตั้งแต่กีฬาประเพณีถึงกีฬาสมัยนิยม ทำให้เห็นว่าระบบฝึกซ้อมและการคัดเลือกของไทยยังมีความแข็งแรง ในมุมมองผม นี่ไม่ใช่แค่ตัวเลขแต่เป็นภาพสะท้อนของการต่อยอดจากรุ่นก่อน ทั้งนักกีฬาเยาวชนที่เริ่มโดดเด่นและโค้ชที่ปรับแผนให้ทันกระแสกีฬาโลก ผลงาน 108 เหรียญทองจึงเป็นเรื่องน่าภูมิใจที่ยังมีพื้นที่พัฒนาได้อีกมาก

วันนี้ตื่นขึ้นมาดูตารางเหรียญแล้วหัวใจพุ่ง เพราะเห็นประเทศไทยขึ้นนำในหลายชนิดที่คุ้นเคยกันดี ฉันรู้สึกเหมือนกำลังยืนเชียร์อยู่ข้างสนามเมื่อเห็นชื่อไทยเด่นในกีฬาที่เราแข็งแกร่ง เช่น มวยไทย, เซปักตะกร้อ, และเรือใบ ซึ่งมักเก็บแต้มทองได้ต่อเนื่องในช่วงต้นของการแข่งขัน ปีนี้การพัฒนานักกีฬารุ่นใหม่เห็นผลชัดเจน ทั้งนักกีฬาพลังและกีฬาตามรายการที่มีหลายเหรียญทองให้ลุ้น เช่น ยิงปืนและยกน้ำหนัก ช่วยผลักดันให้จำนวนทองขึ้นอย่างรวดเร็ว มุมมองนี้มาจากความคุ้นเคยกับรูปแบบการแข่งขันในภูมิภาคและการสังเกตรายการที่ไทยมักเน้นส่งนักที่มีโอกาสคว้าเหรียญสูง ฉะนั้นถ้าดูเฉพาะจำนวนทองตอนนี้ ประเทศไทยจึงเป็นผู้นำที่เห็นได้ชัด แต่ก็เตือนตัวเองว่าในวันต่อ ๆ ไป ผลการชนะของชนิดกีฬาสำคัญอื่น ๆ อาจพลิกตารางได้เร็วเหมือนกัน ฉะนั้นก็ต้องติดตามต่อไปอย่างตื่นเต้น และก็ภูมิใจที่ได้เห็นนักกีฬาของเราแสดงผลงานแบบนี้

ตารางเหรียญของซีเกมส์ครั้งล่าสุดชี้ชัดว่า 'เวียดนาม' ขึ้นไปเป็นชาติที่ได้เหรียญทองมากที่สุดในการแข่งขันครั้งนั้น (ซีเกมส์ 2023 ที่พนมเปญ) ซึ่งเป็นภาพรวมที่เห็นได้จากหลายวันที่ผมเฝ้าดูผลและข่าวจากสนาม การไต่แซงขึ้นอันดับหนึ่งของเวียดนามไม่ได้เกิดขึ้นเพียงจากชนิดกีฬาชิ้นเดียว พวกเขาทำคะแนนได้ดีในกีฬาศิลปะการต่อสู้แบบพื้นบ้านและสากลอย่าง 'วูชู' กับเทควันโด รวมทั้งกีฬาที่เน้นความแข็งแรงอย่างยกน้ำหนักและสนามลู่บางเหตุการณ์ที่ให้เหรียญจำนวนมาก นอกจากนี้ระบบการเตรียมทีมเยาวชนดูมีความเป็นระบบมากขึ้น ทำให้ชุดนักกีฬาที่ลงแข่งขันมีความเข้มข้นทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ มุมมองของผมในฐานะแฟนกีฬาคือผลลัพธ์นี้สะท้อนถึงการลงทุนระยะยาวของเวียดนามและการเลือกเป้าหมายชนิดกีฬาอย่างชาญฉลาด การเป็นอันดับหนึ่งในการเก็บเหรียญทองทำให้เห็นภาพว่าการพัฒนาศักยภาพนักกีฬาและการบริหารจัดการทีมสามารถเปลี่ยนสมดุลอำนาจในภูมิภาคได้ง่ายกว่าที่หลายคนคาดหวังไว้ เป็นความสำเร็จที่น่าชื่นชมและกระตุ้นให้ประเทศอื่นต้องคิดทบทวนแนวนโยบายกีฬาอย่างจริงจัง

โดยรวมแล้วถ้านับเหรียญทองซีเกมส์แบบรวมตลอดประวัติศาสตร์ ไทยมักอยู่ในกลุ่มหัวแถวของภูมิภาคและโดยมากจะถูกจัดให้อยู่ในอันดับที่ 2 ของตารางเหรียญทองตลอดกาล เท่าที่ฉันติดตามมา การแข่งขันระหว่างไทยกับอินโดนีเซียมักเป็นเรื่องที่เล่าให้เพื่อนฟังบ่อย ๆ เพราะสองชาตินี้ผลัดกันนำตารางบ่อยครั้ง แต่ยอดรวมตลอดหลายทศวรรษมักเห็นอินโดนีเซียขยับนำ ส่วนไทยก็ไม่เคยห่างกันไกลนัก ฉันชอบมองแบบรวมอย่างนี้เพราะมันสะท้อนความต่อเนื่องของระบบกีฬาของประเทศ ไม่ใช่แค่ผลงานครั้งใดครั้งหนึ่ง องค์ประกอบที่ทำให้ไทยรักษาอันดับบน ๆ ได้นั้นคือความหลากหลายของกีฬา เช่น มวยสากล, มวยไทย, เทควันโด, เซปักตะกร้อ และกีฬาที่ไทยมีทุนเดิมแข็งแรง การมีสถิติอันดับสองตลอดกาลทำให้เห็นว่าไทยมีความสม่ำเสมอทั้งในด้านการพัฒนาและการส่งนักกีฬาไปแข่ง จบแบบนี้แล้วก็ยิ่งอยากเห็นว่ารุ่นต่อไปจะรักษาตำแหน่งนี้ไว้ได้อย่างไร

ความเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดเจนคือโครงสร้างการแข่งขันและจุดสำคัญของเหรียญทองกระจายตัวมากขึ้นในแต่ละสมัย มองย้อนช่วง 5 สมัยหลังสุด (ประมาณสมัยที่จัดในปี 2015, 2017, 2019, 2021(จัดจริงปี 2022), 2023) ผมสังเกตว่าไทยยังคงเป็นหนึ่งในชาติเจ๋งของภูมิภาค แต่การเก็บทองไม่ได้เป็นเรื่องเล็กน้อยเหมือนเดิมอีกต่อไป เพราะปัจจัยหลายอย่างเปลี่ยนไปพร้อมกัน ทั้งการที่เจ้าภาพเลือกเพิ่มหรือถอดรายการที่ถนัด-ไม่ถนัดของชาติอื่นๆ ทำให้อันดับและจำนวนทองมีการแกว่งตัวได้บ่อย ตัวอย่างที่ชัดคือกีฬาพื้นบ้านหรือกีฬาที่เป็นเอกลักษณ์ของเจ้าภาพมักทำให้ตารางเหรียญทองเปลี่ยนรูปแบบไป (และบางครั้งก็บีบให้ชาติใหญ่ต้องปรับกลยุทธ์) ในมุมเทคนิค ความพร้อมของนักกีฬารุ่นใหม่กับโปรแกรมฝึกซ้อมมีผลมากขึ้น การลงทุนในโค้ชต่างประเทศ ระบบวิทยาศาสตร์การกีฬา และโฟกัสไปที่กีฬาที่ให้เหรียญหลายรายการเป็นกลยุทธ์ที่เห็นชัด นักกีฬาสายคอมแบทอย่างมวยและเทควันโด รวมถึงกีฬาที่ไทยมีรากฐานแข็งแรงเช่นเซปักตะกร้อ ยังคงเป็นแหล่งทองหลัก แต่การที่เพื่อนร่วมอาเซียนอย่างเวียดนาม อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์พัฒนาขึ้นทำให้ต้องต่อสู้หนักกว่าเดิม โดยรวมแล้วความเปลี่ยนแปลงไม่ได้หมายความว่าไทยอ่อนลงเสมอไป แต่เป็นสัญญาณว่าการรักษาตำแหน่งต้องอาศัยการวางแผนระยะยาวและการปรับตัวทั้งในระดับสมาคมและระดับรากหญ้า จบด้วยความรู้สึกว่าเกมการแข่งขันในภูมิภาคสนุกและท้าทายขึ้นมาก