สัพเพ ถูกพากย์เสียงโดยใครในเวอร์ชันไทย?

เรื่องพรีโมเพียซซ่าในเวอร์ชันไทยถือเป็นหนึ่งในคำถามที่แฟน ๆ ถกเถียงกันบ่อยเมื่อพูดถึงการพากย์ไทยของตัวละครจากการ์ตูนยุคเก่าและยุคใหม่ เราเป็นคนที่ติดตามพากย์ไทยมานาน เลยคุ้นกับการที่บางตัวละครจะมีเวอร์ชันพากย์หลายเวอร์ชันทั้งแบบออกฉายในทีวีแบบดั้งเดิม และแบบออกในดีวีดีหรือสตรีมมิ่ง ซึ่งทำให้ชื่อคนพากย์ที่คนถามกันอาจต่างกันไปตามแหล่งที่รับชม สำหรับกรณีของพรีโมเพียซซ่า ถ้าหมายถึงตัวละครในซีรีส์ที่มีการนำเข้าอย่างเป็นทางการ ชื่อคนพากย์มักจะถูกระบุไว้ในเครดิตท้ายตอนหรือในข้อมูลซับไตเติลของสำนักพากย์ที่รับงาน แต่ถ้าเป็นการตัดต่อหรือแฟนซับ ชื่อผู้พากย์ก็อาจไม่มีการระบุชัดเจน สิ่งที่ฉันมักทำเวลาอยากยืนยันชื่อผู้พากย์คือกลับไปดูเครดิตตอนนั้น ๆ หรือตรวจข้อมูลจากหน้ารายการของผู้จัดจำหน่ายที่นำเข้า ตัวอย่างเช่นตอนที่ฉันตามเรื่องเก่า ๆ อย่าง 'Jem and the Holograms' ก็ได้ชื่อคนพากย์จากเครดิตท้ายตอนเหมือนกัน อย่างไรก็ดี หากคุณอยากให้ชัวร์ที่สุด คำตอบที่แน่นอนมักอยู่ในเอกสารประกาศของผู้จัดจำหน่ายหรือในแผ่นดีวีดีที่ออกอย่างเป็นทางการ — นั่นแหละที่ฉันมักยึดเป็นหลักเวลาพูดถึงเรื่องพากย์ไทย

เสียงพากย์ไทยของ 'สพันจ์บ็อบ สแควร์แพนส์' ถูกทำออกมาไม่เหมือนกันตามช่วงเวลาและแพลตฟอร์ม ทำให้คนดูไทยคุ้นเคยกับเสียงที่ต่างกันไป ขณะดูตอนที่ฉายทางเคเบิลทีวีบางครั้งเสียงสพันจ์บ็อบจะสูงแหลมและแอบกวน ในขณะที่ถ้าดูจากช่องที่เอามาฉายซ้ำหรือพากย์ใหม่ เสียงอาจถูกปรับให้นุ่มขึ้นหรือเปลี่ยนคนพากย์ไปเลย ผมชอบฟังความแตกต่างพวกนี้เพราะมันสะท้อนรสนิยมการพากย์ไทยในยุคนั้น บางเวอร์ชันให้ความรู้สึกคาวาอิและจัดจ้าน เหมาะกับสไตล์การ์ตูนสดใส อีกเวอร์ชันกลับเลิกล้ำน้อยลงเพื่อเข้าถึงผู้ชมทั่วไปได้ง่ายขึ้น จึงไม่แปลกถ้าจะเจอคนชอบเวอร์ชันเก่ากว่าและคนที่ชอบเวอร์ชันใหม่กว่า ถ้าจะรวบรวมรายชื่อผู้พากย์ทั้งหมดจริงๆ ต้องดูเครดิตของแต่ละเวอร์ชันอย่างละเอียด เพราะบางคาแร็กเตอร์ถูกเปลี่ยนคนพากย์ตามการซื้อสิทธิและการทำซับไตเติล/ดับเบิลของผู้จัดจำหน่าย แต่สิ่งหนึ่งที่แน่นอนคือเสียงพากย์ไทยช่วยเติมชีวิตให้ตัวละครจาก 'สพันจ์บ็อบ สแควร์แพนส์' ได้อย่างชัดเจน และนั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมคนไทยยังพูดถึงกันอยู่เรื่อยๆ

เสียงพากย์ของตึ๋งหนืดในเวอร์ชันพากย์ไทยมีเอกลักษณ์ที่ทำให้ยังจำได้แม้เวลาจะผ่านไปนานแล้ว ความทรงจำเกี่ยวกับเสียงนี้ไม่ได้เริ่มจากชื่อคนพากย์ แต่เริ่มจากโทนเสียง — แหบเล็ก ๆ ผสมความเป็นเด็กซุกซน ที่ทำให้ตัวละครมีชีวิตในแบบฉบับของภาษาไทย ในหลายโอกาสที่ดู 'Lilo & Stitch' แบบพากย์ไทย เสียงตึ๋งหนืดจะถูกดัดให้มีจังหวะคำพูดที่รวดเร็วและมีน้ำเสียงหยอกล้อซึ่งต่างจากเวอร์ชันต้นฉบับอย่างชัดเจน นั่นเป็นเหตุผลที่คนดูไทยหลายคนรู้สึกว่าเวอร์ชันพากย์ไทยถ่ายทอดความขี้เล่นและความดื้อของตัวละครได้ดี ส่วนตัวแล้วชอบการเลือกจังหวะการเว้นวรรคและการใส่อารมณ์ในประโยคสั้น ๆ ของเวอร์ชันไทย เพราะมันช่วยทำให้การ์ตูนสำหรับเด็กเรื่องนี้เข้าถึงผู้ชมทุกเพศทุกวัยมากขึ้น ถึงแม้ชื่อคนพากย์อาจไม่ติดหูเท่าตัวละคร แต่การทำงานเบื้องหลังนั้นชัดเจนว่ามีฝีมือ — การเลือกน้ำเสียง การเล่นโทนสูง-ต่ำ และการเก็บรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ทำให้ตึ๋งหนืดกลายเป็นตัวละครที่คนไทยจดจำได้ไม่ต่างจากต้นฉบับเลย

ชื่อ 'สกูบี้-ดู' ทำให้คิดถึงบรรยากาศการ์ตูนเย็นวันเสาร์ทันที. ในบ้านเราเวอร์ชันพากย์ไทยมีหลายชุด เพราะการ์ตูนชุดนี้ถูกนำเข้ามาฉายซ้ำหลายรอบทั้งทางทีวีสาธารณะและช่องเคเบิล การเปลี่ยนสตูดิโอพากย์และตารางออกอากาศทำให้คนละยุคอาจคุ้นกับเสียงที่ต่างกัน ผมโตมากับฉบับที่ออกอากาศในช่วงวัยเรียนซึ่งมักไม่ค่อยมีเครดิตพากย์ชัดเจนในหน้าจอ ทำให้หัวข้อว่าใครพากย์ 'สกูบี้-ดู' แบบไทย ๆ กลายเป็นเรื่องคุยแก้เหงาในกลุ่มเพื่อนแฟนการ์ตูน หลายคนยืนยันว่าเสียงที่จดจำได้ในทีวีสมัยก่อนต่างจากเสียงในแผ่นดีวีดีหรือฉบับภาพยนตร์ที่ออกมาภายหลัง สรุปคือไม่มีชื่อเดียวที่ครอบคลุมทุกเวอร์ชันของบ้านเรา แต่ถาจะยกชื่อเสียงต้นฉบับก็ต้องพูดถึง Don Messick ที่เป็นเสียงดั้งเดิมในเวอร์ชันภาษาอังกฤษ และ Frank Welker ที่รับช่วงพากย์ในยุคใหม่ ๆ ซึ่งเป็นข้อมูลที่แฟน ๆ มักใช้เทียบเวลามานั่งวิเคราะห์กันเอง

แอบสงสัยเรื่องนี้บ่อยเลยเพราะชื่อเดียวกันถูกใช้เรียกงานหลายชิ้นต่างกันไป โดยสรุปแบบที่ชัดเจนที่สุดคือ: ถ้า 'สัปเหร่อ' ที่คุณหมายถึงเป็นภาพยนตร์ไทยต้นฉบับ เสียงหลักในเวอร์ชันพากย์ไทยก็คือเสียงของนักแสดงบนจอ — หมายความว่าไม่ได้มีการพากย์แยกโดยนักพากย์อาชีพ แต่เป็นบทพูดของนักแสดงต้นฉบับเอง ซึ่งคุณจะได้ยินเสียงจริงของคนที่แสดงฉากนั้น ในอีกกรณีหนึ่ง ถ้าเป็นฟิล์มนอกประเทศที่มีการนำเข้ามาฉายในบ้านเราแบบพากย์ไทย จะมีนักพากย์ชื่อในเครดิต พวกนี้มักเป็นทีมพากย์จากสตูดิโอที่รับงานพากย์ภาพยนตร์หรือทีวี โดยปกติชื่อผู้พากย์หลักจะปรากฏในเครดิตตอนท้ายหรือในข้อมูลของดีวีดี/บลูเรย์และหน้ารายละเอียดของผู้จัดจำหน่าย เพราะงั้นสิ่งที่แน่นอนคือคำตอบขึ้นกับว่าคุณหมายถึงเวอร์ชันไหน — ไทยต้นฉบับหรือเวอร์ชันพากย์ไทยจากการนำเข้า — แล้วชื่อคนพากย์ก็จะตามนั้นไปด้วย

ชื่อ 'ฉิน หลาน' มักถูกพูดถึงในแบบที่ต่างกัน ขึ้นอยู่กับว่าเรากำลังหมายถึงใครกันแน่ — เป็นชื่อนักแสดงจีนจริง ๆ หรือตัวละครจากซีรีส์/อนิเมะ/เกมบางเรื่อง ซึ่งตรงนี้เป็นจุดเริ่มที่สำคัญมากเพราะเวอร์ชันพากย์ไทยไม่ได้มีนักพากย์คนเดียวตายตัวสำหรับชื่อเดียวเสมอไป ในประสบการณ์ส่วนตัว เวลารู้สึกอยากรู้ใครพากย์เสียงในเวอร์ชันไทย ผมจะเริ่มจากดูเครดิตตอนจบของงานนั้น ๆ ก่อน (ถ้าดูจากช่องทีวีหรือแผ่นบลูเรย์มักมีบอก) และถ้าเป็นสตรีมมิ่งอย่าง Netflix, WeTV หรือแพลตฟอร์มไทยบางแห่ง ส่วนใหญ่จะมีข้อมูลนักพากย์แยกให้ในรายละเอียดของเรื่อง ถ้าไม่เจอข้อมูลในแหล่งทางการ ชุมชนแฟนคลับบนเฟซบุ๊กหรือกลุ่มในทวิตเตอร์มักรวบรวมชื่อไว้ ท้ายที่สุด บ่อยครั้งที่ชื่อพากย์จะเปลี่ยนไปตามบริษัทที่นำเข้าและผู้ผลิตเวอร์ชันพากย์ไทย ดังนั้นถ้าต้องการคำตอบแน่นอนที่สุด ให้ดูเครดิตของงานนั้นโดยตรงหรือเช็กจากประกาศของผู้จำหน่ายในประเทศไทย แต่วิธีที่ผมชอบคืออ่านคอมเมนต์ของแฟน ๆ ที่ดูพร้อมกัน—ชาวแฟนคลับมักจำเสียงกันได้ดี และหลายครั้งพวกเขาจะบอกชื่อคนพากย์ให้กันอย่างรวดเร็ว

เสียงพากย์ไทยของ 'สปอนบ็อบ' ไม่ได้มีชื่อเดียวที่ทุกคนยอมรับ ผมเห็นเวอร์ชันไทยถูกปรับแต่งและพากย์โดยทีมที่ต่างกัน ขึ้นกับสตูดิโอและช่วงเวลาที่ออกอากาศ ทำให้บางคนยกให้เวอร์ชันที่ฉายทางทีวีช่องหนึ่งเป็นคลาสสิก ส่วนคนอื่นๆ จำเสียงจากแผ่นดีวีดีหรือจากหนังโรงมากกว่า เมื่อย้อนกลับไปดูเครดิตตอนท้ายของรายการหรือเวอร์ชันหนัง จะเห็นว่ามีการเปลี่ยนนักพากย์บ่อย บางครั้งเสียงไทยที่คนคุ้นเคยมาจากสตูดิโอพากย์ที่รับงานเฉพาะเจาะจงสำหรับทีวีท้องถิ่น ขณะที่เวอร์ชันที่มีซับไตเติ้ลหรือเวอร์ชันต่างประเทศอาจใช้เสียงภาษาอังกฤษแทน ดังนั้นถาคนถามว่า "ใครพากย์" คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือมีหลายคนในหลายเวอร์ชัน ไม่ได้มีชื่อเดียวผูกขาดเหมือนตัวละครบางตัวในซีรีส์อื่น ๆ

เสียงพากย์ภาษาไทยของบูล็อกเป็นเรื่องที่ผมมักคุยกับเพื่อน ๆ เวลาเปรียบเทียบเวอร์ชันต่าง ๆ — เพราะมันไม่ได้มีคำตอบเดียวแน่นอน โดยทั่วไปตัวละครเดียวกันมักถูกพากย์โดยคนละคนในแต่ละเวอร์ชัน เช่น เวอร์ชันออกอากาศทางโทรทัศน์กับเวอร์ชันบลูเรย์หรือสตรีมมิ่งมักใช้ทีมพากย์ต่างกัน ทำให้ชื่อผู้พากย์ที่ปรากฏในเครดิตก็เปลี่ยนไปตามการจัดจำหน่ายและสตูดิโอที่รับงาน ในฐานะแฟนพากย์เสียง ผมสังเกตว่าเวอร์ชันที่ฉายในทีวีของไทยมักมีนักพากย์สังกัดช่องหรือสตูดิโอท้องถิ่นเป็นคนทำงาน ส่วนเวอร์ชันพิเศษหรือดีวีดี/บลูเรย์มักจะใช้ทีมที่ต่างออกไปหรือเรียกนักพากย์จากสตูดิโออิสระเข้ามา ฉะนั้นถ้าเจอชื่อผู้พากย์สำหรับ 'บูล็อก' ในเครดิตของช่องทีวีหนึ่ง ไม่ได้แปลว่าจะเป็นคนเดียวกับที่พากย์ในฉบับสตรีมมิงหรือดีวีดี อีกเรื่องที่ทำให้สับสนคือการทับศัพท์ชื่อตัวละครจากภาษาอังกฤษ/ญี่ปุ่นเป็นภาษาไทยซึ่งบางครั้งสะกดต่างกัน ทำให้การค้นหาชื่อผู้พากย์จากแหล่งข้อมูลออนไลน์อาจเจอผลที่ขัดแย้งกันได้ ผมมักจะชอบจดรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของบทพากย์ — เสียง ทำนองการพูด หรือซิกเนเจอร์ประจำตัวนักพากย์ — เพราะมันช่วยแยกได้ว่าเวอร์ชันไหนเป็นงานของใคร ถึงแม้ผมจะไม่มีชื่อผู้พากย์ที่แน่นอนให้ตรงนี้ แต่ถ้าคุณมีเวอร์ชันที่ชัดเจน (เช่น บันทึกเทปทีวี ฉบับดีวีดี หรือสตรีมมิง) ข้อมูลเครดิตในแผ่นหรือหน้ารายละเอียดของแพลตฟอร์มนั้นจะบอกชื่อคนพากย์ได้ตรงที่สุด สำหรับผม การรู้ว่าตัวละครได้รับการตีความจากนักพากย์คนใดเพิ่มมิติให้การชมมากขึ้นและทำให้ฉากโปรดมีความหมายมากขึ้นด้วย

ความทรงจำแรกที่ผมมีเกี่ยวกับเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'A Charlie Brown Christmas' คือความรู้สึกอบอุ่นจากการฟังผู้บรรยายเติมคอนเท็กซ์ให้คนดูไทย ในเวอร์ชันต้นฉบับ เสียงของสนุปปี้แทบจะเป็นเสียงเอฟเฟกต์—การเห่า กระพือ จังหวะหัวเราะสั้น ๆ—ซึ่ง Bill Melendez เป็นคนให้เสียงแบบนั้นจนกลายเป็นเอกลักษณ์ แต่ในฉบับพากย์ไทยที่ฉันโตมากับมัน ผู้ผลิตมักเลือกเพิ่มบรรยายหรือคำอธิบายระหว่างฉากแทนการแปลเสียงเอฟเฟกต์ตรง ๆ ทำให้สนุปปี้ดูมี “ความหมาย” มากขึ้นสำหรับผู้ชมเด็กยุคนั้น ผมคิดว่าความแตกต่างสำคัญคือการแปลจังหวะอารมณ์: ต้นฉบับเน้นภาษาท่าทางและเสียงสั้น ๆ เป็นสัญลักษณ์ ส่วนไทยมักแปลงสิ่งนั้นเป็นคำพูดหรือคำอธิบายเพื่อให้คนดูเข้าใจอารมณ์เร็วขึ้น ผลคือภาพลักษณ์ของสนุปปี้ในความทรงจำคนไทยมีความเป็นตัวละครที่สื่อสารได้ชัดเจนกว่า แต่ก็แลกมาด้วยความละมุนของเสียงแบบดั้งเดิมหายไปบ้าง

เสียงพากย์ของ 'ลูกลิง' ที่หลายคนคุ้นเคยในเวอร์ชันไทย มักจะไม่ได้เป็นการพากย์พูดเหมือนตัวละครอื่น ๆ เพราะตัวละครอย่าง 'Curious George' หรือที่คนไทยเรียกกันสั้น ๆ ว่า 'ลูกลิง' มักจะสื่ออารมณ์ด้วยเสียงเอฟเฟกต์ คำคราง และเสียงหัวเราะมากกว่าประโยคเต็ม ๆ ผมชอบมองว่าการพากย์แบบนี้คือศิลปะชนิดหนึ่ง — คนที่ทำเสียงเหล่านี้จะเป็นนักพากย์ที่เชี่ยวชาญเสียงสัตว์หรือเอฟเฟกต์เสียงมากกว่าจะเป็นนักพากย์บทพูดปกติ จึงมักจะไม่เห็นชื่อผู้พากย์แบบเด่นบนคอนเทนต์เหมือนตัวละครที่พูดเป็นประโยค นั่นหมายความว่าถ้าคุณหมายถึง 'ลูกลิง' จาก 'Curious George' เวอร์ชันพากย์ไทย ผลลัพธ์ที่ได้มักเป็นเสียงเอฟเฟกต์/เสียงร้องจากทีมออกแบบเสียงหรือจากนักพากย์เสียงเฉพาะทาง มากกว่าจะมีชื่อผู้พากย์หลักปรากฏอยู่ในเครดิตเหมือนตัวละครคนอื่น ๆ