หนังกงยู ภาพยนตร์เรื่องไหนทำเงินสูงสุดในไทย?

นี่เป็นเรื่องที่คนในวงการหนังบ้านเราพูดถึงกันมากที่สุด: 'Top Gun: Maverick' คือภาพยนตร์ของทอม ครูซที่ทำรายได้สูงสุดในไทยในยุคหลัง ๆ เหตุผลไม่ใช่แค่ชื่อทอม ครูซ แต่มีปัจจัยหลายอย่างผสมกันมากกว่าเดิม ความรู้สึกของคนดูไทยกับความนึกถึงยุค 80 ผสานกับการนำเสนอฉากบินจริงที่ยิ่งใหญ่บนจอใหญ่ ทำให้น้ำไหลตามตั๋วได้ง่ายขึ้น อีกทั้งการออกฉายในช่วงเวลาที่คนอยากกลับเข้าโรงหนังหลังโควิดก็ช่วยดันตัวเลขจนทะลุ การมีฉากที่ผู้ชมสามารถพูดคุยและแชร์บนโซเชียลได้ง่ายก็ทำให้คนแห่กันดูซ้ำบ่อยครั้ง ผมมองว่าองค์ประกอบพวกนี้ร่วมกันผลักดันให้ผลงานชิ้นนี้กลายเป็นเบอร์หนึ่งในไทย จบด้วยความประทับใจที่ยังคงคุกรุ่นอยู่ในความทรงจำของคนดูหลายคน

คงต้องยกให้บทพ่ออย่าง 'ซอกอู' ใน 'Train to Busan' เป็นบทที่คนไทยชื่นชอบมากที่สุด เพราะมันพาอารมณ์เข้าถึงง่ายและกระแทกใจได้ตรง ๆ ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกในหนังเป็นแกนหลักที่ทำให้คนดูเชื่อและเอาใจช่วย ผมจำภาพตอนที่เขาต้องเลือกระหว่างความปลอดภัยส่วนตัวกับการพลีชีพเพื่อคนอื่นได้เสมอ กลุ่มคนไทยหลายคนพูดถึงฉากนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพราะมันเรียกน้ำตาได้ทันที และยังมีฉากแอ็กชันในรถไฟที่ตึงเครียดจนลืมหายใจ บรรยากาศในการเอาตัวรอดถูกขับขึ้นมาด้วยคะแนนและมุมกล้องที่เฉียบคม ในฐานะแฟนหนังบันเทิงทั่วไป ผมชอบที่บทนี้ไม่ใช่ฮีโร่สมบูรณ์แบบ แต่เป็นคนธรรมดาที่เลือกทำสิ่งยิ่งใหญ่ บทนี้จึงทำให้คนไทยเข้าถึงง่ายและยังทำให้การพูดคุยหลังดูหนังสนุกเพราะทุกคนมีมุมมองของตัวเองเกี่ยวกับการเสียสละและความเป็นพ่อ

ลองคิดจากบรรยากาศในโรงช่วงนี้เลย — บอกตามตรงว่าตัวเลขรายได้ในไทยเปลี่ยนเร็วมากและมักถูกครอบงำโดยหนังบล็อกบัสเตอร์ต่างประเทศที่เปิดตัวยิ่งใหญ่ แต่ยังมีปีที่หนังไทยหรือหนังเอเชียเข้ามาแย่งตำแหน่งสูงสุดได้เหมือนกัน ผมมองว่าเวลาพูดถึงหนังที่ 'ทะลุรายได้สูงสุดในไทยปีนี้' มันไม่ได้ขึ้นอยู่แค่คุณภาพของหนัง แต่เกี่ยวกับช่วงเวลาเปิดตัว การตลาด และกระแสคนดูด้วย ตัวอย่างที่เห็นชัดคือหนังต่างประเทศที่มีแฟนคลับเยอะ มักจะกวาดรายได้มหาศาลภายในสัปดาห์แรก ส่วนหนังไทยที่ออกตรงเทศกาลหรือมีการพูดถึงหนักๆ บนโซเชียลก็มีโอกาสขึ้นสู่ตำแหน่งท็อปได้เช่นกัน ถ้าต้องสรุปแบบคนดูที่ติดตามโรงหนัง ผมแนะนำให้มองทั้งสองด้าน: หนังตะวันตกที่เล่นยาวทั้งเดือนและหนังไทยที่วิ่งดีเฉพาะถิ่น อย่างเช่นบางปีจะเห็นภาพยนตร์ฮอลลีวูดกวาดรายได้ครึ่งปีแรก แล้วมีหนังไทยเด่นๆ เข้ามาตีตื้นช่วงปลายปี นี่แหละคือพลวัตที่ทำให้การคาดเดาน่าสนใจและสนุกที่จะติดตาม

แปลกดีที่คำถามสั้น ๆ แบบนี้กลับพาให้ผมนั่งคิดถึงภาพรวมของหนังไทยนานเลยนะ ชัดเจนว่าสำหรับบ็อกซ์ออฟฟิศไทย หนังซอมบี้ในฐานะแนวเฉพาะยังไม่เคยเป็นผู้นำตลาด นักดูส่วนใหญ่ในประเทศมักจะตอบรับหนังผีหรือคอเมดี้-โรแมนซ์มากกว่า ดังนั้นเมื่อถามว่าเรื่องไหนทำเงินสูงสุดในไทย ผมมักจะชี้ไปที่ภาพรวมก่อน: หนังที่ทำเงินในระดับท็อปของไทยส่วนใหญ่ไม่ใช่ซอมบี้ ยกตัวอย่างให้ชัดขึ้นคือ 'Pee Mak' ซึ่งเป็นหนังไทยที่ทำรายได้สูงสุดในประเทศช่วงเวลาหนึ่ง แต่มันเป็นหนังผีผสมคอเมดี้ ไม่ใช่ซอมบี้เลย หลายคนสับสนระหว่างความเป็นสยองขวัญกับซอมบี้ แต่ถาวรแล้ว หนังซอมบี้จากต่างประเทศอย่าง 'Train to Busan' กลับเป็นตัวอย่างว่าแนวนี้ไปได้ดีในไทยเมื่อเป็นงานต่างชาติและมีการตลาดดี สรุปแบบที่ผมรู้สึกคือ ไม่มีหนังซอมบี้ไทยเรื่องเดียวที่สามารถเทียบชั้นบ็อกซ์ออฟฟิศระดับบนของวงการไทยได้อย่างชัดเจน ถ้าคุณอยากเห็นซอมบี้ที่คนไทยคุ้นเคยจริง ๆ มักจะเป็นผลงานต่างประเทศที่ฉายเข้ามา หรือผลงานไทยขนาดเล็กที่ไปโดนกลุ่มแฟนเจาะจงมากกว่า ซึ่งก็เป็นสัญญาณว่าทิศทางของแนวนี้ในไทยยังมีพื้นที่ให้โตอีกเยอะ

หนึ่งในผลงานของค่ายที่กวาดรายได้สูงสุดบนบ็อกซ์ออฟฟิศไทยก็คือ 'พี่มาก..พระโขนง' ซึ่งเป็นหนังที่ชาวไทยยังพูดถึงกันมากหลังจากฉายครั้งแรก หนังเรื่องนี้ทำเงินในประเทศทะลุหลักพันล้านบาทและเคยขึ้นแท่นเป็นหนังไทยทำเงินสูงสุดในยุคหนึ่ง ที่ชอบเป็นการส่วนตัวคือการผสมผสานความตลกกับความสยองอย่างลงตัว ทำให้คนทุกเจนฯ กล้าซื้อบัตรเข้าดูด้วยกันได้ และการใช้มุกพื้นบ้านร่วมกับการเล่นมุขของนักแสดงหลักก็สร้างโมเมนต์ที่คนออกจากโรงยังคุยถึง ทั้งฉากที่เล่นกับความเชื่อพื้นบ้านและซีนตลกๆ ที่ทำให้คนหัวเราะจนลืมความน่ากลัวไปชั่วคราว เมื่อมองในแง่ของการตลาดและจังหวะการออกฉาย หนังจับเทรนด์ความบันเทิงในช่วงนั้นได้พอดี ทำให้ไม่เพียงแค่ทำเงินอย่างเดียว แต่ยังฝังตัวในวัฒนธรรมป๊อปไทยไปเลย นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมชื่อเรื่องนี้ยังคงถูกยกขึ้นมาเมื่อพูดถึงความสำเร็จเชิงพาณิชย์ของค่าย

ฟีเวอร์ในโรงหนังยังไม่จางไปจากเมืองไทยหลังจากภาพยนตร์ซุปเปอร์ฮีโร่ชุดใหญ่ทะยานเข้าโรงในปีล่าสุด แสงสี เสียงหัวเราะ และบรรยากาศเต็มโรงช่วยผลักดันเรื่องหนึ่งให้ขึ้นมาเป็นผู้นำรายได้ในหมวดนี้: 'Deadpool & Wolverine' ขึ้นเป็นหนังซุปเปอร์ฮีโร่ที่ทำเงินสูงสุดในไทยของปีนั้น การที่ผมเห็นคนต่อคิวยาวทั้งกลางวันกลางคืน สะท้อนถึงปัจจัยหลายอย่างที่ช่วยให้เรื่องนี้ทำสถิติได้ ตั้งแต่คาแรกเตอร์ที่คุ้นเคยอย่าง Wolverine มารวมกับมุกฮาแบบ Deadpool ไปจนถึงการตลาดที่ฉลาดเลือกช่วงฉายที่ไม่ชนกับหนังท้องถิ่นใหญ่ ๆ ผลงานนี้ยังใช้เรต R เป็นข้อได้เปรียบในแง่ของการวางตำแหน่งตลาด ทำให้คนกลุ่มวัยทำงานและวัยรุ่นมองว่าเป็นหนังที่ 'ต้องดู' ซึ่งแปลเป็นตั๋วและเงินในระบบจริงๆ เมื่อเทียบกับคู่แข่งในช่วงที่ผ่านมา ความสำเร็จของเรื่องนี้มีมิติแตกต่างจากหนังแนวเดียวกันอย่าง 'Guardians of the Galaxy Vol. 3' ที่เคยทำดีมากในอดีต ซึ่งเน้นไปที่แฟนเบสของแฟรนไชส์และสุนทรียะแบบกลุ่มมากกว่า ขณะที่ 'Deadpool & Wolverine' เล่นกับความคาดหวังของคนดูแบบตรงไปตรงมา ผลลัพธ์คือยอดขายตั๋วพุ่งและบรรดาซัพพลายเชนตั้งแต่ของที่ระลึกถึงคาเฟ่แฟนคลับก็พลอยคึกคักตามไปด้วย — นี่แหละคือเสน่ห์ของหนังที่อยู่ถูกที่ ถูกเวลา และโดนใจคนดูจริงๆ

ไม่ค่อยแปลกใจเลยที่ภาพยนตร์ใหญ่จากฮอลลีวูดมักขึ้นนำตารางบ็อกซ์ออฟฟิศไทยในปีล่าสุด — สำหรับปีล่าสุดที่ฉันจับตามอง เห็นว่าเรื่องที่ทำเงินสูงสุดในไทยคือ 'Avatar: The Way of Water' ซึ่งแรงต่อเนื่องจากกระแสในระดับโลกและการกลับมาดูซ้ำของคนดูไทย ฉันรู้สึกว่าจุดแข็งของ 'Avatar: The Way of Water' ในตลาดไทยมาจากหลายอย่างรวมกัน: เทคโนโลยีงานภาพที่ดึงคนเข้าโรงได้มากกว่าเดิม, ประสบการณ์แบบไอแม็กซ์/ระบบเสียงที่คนยังให้ความสำคัญ, และคำบอกเล่าปากต่อปากที่ทำให้คนกลับไปดูซ้ำโดยเฉพาะกลุ่มแฟนภาพยนตร์วิชวลเอฟเฟกต์ นอกจากนี้ช่วงโปรแกรมฉายและการตลาดที่จับกลุ่มครอบครัวกับกลุ่มวัยรุ่นได้พร้อมกันก็ช่วยเพิ่มยอดขายบ็อกซ์ออฟฟิศอย่างชัดเจน มุมมองส่วนตัว เห็นว่าการที่ภาพยนตร์ต่างประเทศขึ้นอันดับหนึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกในตลาดของเรา แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือพฤติกรรมการดูที่เปลี่ยนไป—คนไทยกลับมาชอบไปดูหนังในโรงมากขึ้นหลังจากระยะเวลาที่ผู้ชมห่างหายไป ทำให้บ็อกซ์ออฟฟิศปีล่าสุดสะท้อนทั้งรสชาติสากลและความอยากได้ประสบการณ์การดูภาพยนตร์แบบเต็มระบบ ถ้าใครสนใจรายละเอียดเชิงตัวเลข จะเห็นความต่างระหว่างรายได้ของภาพยนตร์ต่างประเทศกับภาพยนตร์ไทย แต่สำหรับความเป็นปรากฏการณ์ในปีล่าสุด 'Avatar: The Way of Water' คือชื่อที่คนพูดถึงเยอะที่สุดในแง่รายได้และการเข้าชม

ในมุมมองของคนที่ติดตามการฉายต่างประเทศในโรงหนังไทยมาอย่างใกล้ชิด ฉันมองว่าเรื่องหนึ่งที่โดดเด่นมากคือ 'The Battle at Lake Changjin' เพราะมันไม่ใช่แค่หนังบล็อกบัสเตอร์ธรรมดา แต่เป็นปรากฏการณ์ที่ข้ามพรมแดนทางวัฒนธรรม ความรู้สึกที่เกิดจากการเห็นโรงหนังในหลายประเทศรวมถึงไทยโปรโมตหนังกว้างขวาง รวมกับเนื้อหาที่ฉายในช่วงเวลาที่คนให้ความสนใจกับหนังสงครามและประวัติศาสตร์ ทำให้คนกลุ่มกว้างอยากไปดู บรรยากาศในโรงพยาบาล ฉากแอ็กชันที่เต็มตา และการตลาดที่เน้นความยิ่งใหญ่ของเรื่อง ล้วนเป็นปัจจัยที่ผลักดันให้รายได้ในตลาดระหว่างประเทศสูงขึ้น ฉันคิดว่าปัจจัยสำคัญไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่เป็นการที่หนังจับจังหวะความสนใจของผู้ชมไทยได้ดีในช่วงนั้น สรุปสั้นๆ ว่า ถาวรภาพของรายได้สูงสุดสำหรับหนังจีนใหม่ที่เข้าฉายในไทย ถ้ามองจากปรากฏการณ์เชิงพาณิชย์และการตอบรับของคนดูในวงกว้างแล้ว 'The Battle at Lake Changjin' เป็นตัวเต็งที่น่าพูดถึงอย่างแรง และเป็นตัวอย่างว่าหนังจีนรุ่นใหม่สามารถทำตลาดข้ามประเทศได้จริง

ในปี 2018 ฉันเห็นภาพรวมของโรงหนังเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน เพราะมีหนังบล็อกบัสเตอร์ที่กระชากคนเข้าโรงจนเต็มแทบทุกรอบนั้นก็คือ 'Avengers: Infinity War' ฉันเป็นคนหนึ่งที่ชอบนั่งสังเกตความแตกต่างระหว่างหนังฮอลลีวูดยักษ์กับหนังท้องถิ่น วันฉาย 'Avengers: Infinity War' ที่ไปดูนั้นบรรยากาศเหมือนงานเทศกาล ทั้งเสียงเชียร์และการพูดคุยหลังฉากต่อฉาก ทำให้เห็นว่าความร่วมสมัยของจักรวาลซูเปอร์ฮีโร่และการตลาดระดับโลกส่งผลให้รายได้ในไทยทะยานมากกว่าหนังอื่น ๆ ในปีเดียวกัน แม้บางเรื่องอย่าง 'Black Panther' จะได้รับคำชมเชิงวัฒนธรรม แต่ตัวเลขในไทยของปี 2018 ถูกครอบงำโดยความยิ่งใหญ่และความคาดหวังที่ผนวกกับแฟนเบสของตัวละครหลายรุ่น นั่งลงดูหนังเรื่องนั้นเสร็จแล้วผมรู้สึกเหมือนได้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ระดับโลก ซึ่งนั่นก็ช่วยดันรายได้ให้สูงสุดในปีนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย