หนังซอมบี้ไทยเรื่องไหนทำเงินสูงสุดในไทย?

เราอยากแนะนำ 'Bangkok Zombie' ให้เป็นเรื่องแรกที่คนไทยลองดู เพราะมันมีความเป็นท้องถิ่นชัดเจนทั้งมู้ดและมุกตลกที่คนบ้านเราจะหัวเราะด้วยกันได้ทันที ความน่าสนใจของหนังเรื่องนี้อยู่ที่การผสมผสานระหว่างความสยองแบบโลคอลกับอารมณ์ขันที่ไม่พยายามลอกแบบหนังตะวันตกจนเสียเอกลักษณ์ ฉากที่ใช้สถานที่คุ้นเคย เช่น ซอยเล็ก ๆ ตลาดสด หรือรถสองแถวทำให้ฉากซอมบี้รู้สึกใกล้ตัวกว่าการเห็นเมืองต่างประเทศระเบิดวุ่นวาย ผู้กำกับเลือกให้ตัวละครเป็นคนธรรมดาที่มีมิติ ไม่ใช่ฮีโร่ซูเปอร์แมน ทำให้ฉากตึงเครียดมีน้ำหนักเพราะเรารู้สึกเป็นห่วงพวกเขาจริง ๆ อีกจุดที่ชอบคือการใช้มุกไทยในสถานการณ์วิกฤต—บางมุกไม่ได้แปลว่าลดความน่ากลัว แต่กลับกลายเป็นเครื่องมือให้คนดูได้หายใจและเข้าใจตัวละครมากขึ้น พาร์ตแอ็กชันอาจจะไม่อลังการเฟรมต่อเฟรมเหมือนบล็อกบัสเตอร์ต่างชาติ แต่การใช้เทคนิคที่เรียบง่ายมีเสน่ห์ เรียกอารมณ์ร่วมได้ดี เอฟเฟกต์บางจุดอาจดูบ้าน ๆ แต่กลับเข้ากับโทนหนังและทำให้ภาพรวมอบอุ่นกว่าการเน้นโชว์ของอย่างเดียว ถ้าตั้งใจดูเป็นการเริ่มต้น ให้เตรียมตัวเปิดใจให้กับจังหวะหนังที่เน้นตัวละครและบริบทสังคม แม้จะมีฉากหนีตายและเลือดสาด แต่สิ่งที่ติดอยู่ในใจฉันคือความเป็นชุมชน ความกวน ๆ และความกล้าฮาสายเลือดไทยของหนังเรื่องนี้ เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมากสำหรับคนที่อยากเห็นซอมบี้ในแบบที่รู้สึกว่า ‘เป็นของเรา’ และยังคงยิ้มได้หลังจากเครดิตจบ

แปลกใจไหมที่ภาพยนตร์ของกงยูเรื่องที่ทำเงินสูงสุดในไทยคือ 'Train to Busan' — เรื่องซอมบี้รถไฟที่กลายเป็นม้ามืดในหลายประเทศรวมถึงไทยด้วย ผมว่าจุดแข็งของ 'Train to Busan' คือความสมดุลระหว่างบันเทิงแบบระทึกขวัญกับการเข้าถึงอารมณ์คนดูได้ง่าย ฉากบนขบวนที่คับแคบเต็มไปด้วยความตึงเครียด และการวางตัวละครที่ทำให้คนดูผูกพันได้เร็ว ทำให้คนไทยก็แห่ไปดูตั้งแต่กลุ่มคนรักหนังสยองขวัญ จนถึงคนชอบดราม่า นอกจากนี้การฉายระหว่างปีที่กระแสซอมบี้กำลังมา บวกกับรีวิวปากต่อปากช่วยให้ทำรายได้ดีมาก ความรู้สึกเมื่อดูครั้งแรกสำหรับผมคือความอิ่มทั้งความตื่นเต้นและความซาบซึ้ง ถ้าเปรียบกับผลงานอย่าง 'Seobok' ซึ่งเน้นไซไฟและแนวคิดมากกว่า กลุ่มคนดูจะแตกต่างกันพอสมควร ทำให้รายได้รวมในไทยของ 'Train to Busan' สูงกว่าอย่างชัดเจน — นี่คือเหตุผลที่ผมมองว่านี่คือผลงานที่ทำเงินได้มากที่สุดของกงยูในตลาดไทย

มองจากมุมมองของผม นักวิจารณ์หลายคนมักยกให้ 'SARS Wars' เป็นผลงานที่โดดเด่นที่สุดในประวัติศาสตร์หนังซอมบี้ไทย เพราะมันผสมผสานความตลกกับความสยองได้อย่างกลมกลืนและมีการวิพากษ์สังคมแฝงอยู่ ทำให้ไม่ใช่แค่หนังสยองขวัญธรรมดา แต่เป็นการสะท้อนวัฒนธรรมการตอบสนองต่อวิกฤติในแบบไทย ๆ ที่นักวิจารณ์เอ่ยถึงบ่อย ๆ สาเหตุที่ผมเข้าใจความเห็นนั้นมาจากรายละเอียดเล็ก ๆ อย่างโทนเรื่องที่เปลี่ยนอย่างฉับพลัน การใช้ตัวละครที่เป็นภาพจิกกัดสังคม และฉากที่จัดจังหวะตลก-น่ากลัวได้ลงตัว ผลงานชิ้นนี้ยังช่วยเปิดทางให้หนังแนวซอมบี้ในไทยกล้าทดลองมากขึ้น ดังนั้นเมื่อมองถึงผลกระทบต่ออุตสาหกรรมและความเป็นต้นแบบ หลายบทวิจารณ์จึงมองว่า 'SARS Wars' คือจุดเริ่มต้นที่สำคัญ และนั่นทำให้หนังเรื่องนี้มักได้รับการยกให้เป็นหนึ่งในอันดับต้น ๆ ของนักวิจารณ์ไทยในแนวนี้

ฟีเวอร์ในโรงหนังยังไม่จางไปจากเมืองไทยหลังจากภาพยนตร์ซุปเปอร์ฮีโร่ชุดใหญ่ทะยานเข้าโรงในปีล่าสุด แสงสี เสียงหัวเราะ และบรรยากาศเต็มโรงช่วยผลักดันเรื่องหนึ่งให้ขึ้นมาเป็นผู้นำรายได้ในหมวดนี้: 'Deadpool & Wolverine' ขึ้นเป็นหนังซุปเปอร์ฮีโร่ที่ทำเงินสูงสุดในไทยของปีนั้น การที่ผมเห็นคนต่อคิวยาวทั้งกลางวันกลางคืน สะท้อนถึงปัจจัยหลายอย่างที่ช่วยให้เรื่องนี้ทำสถิติได้ ตั้งแต่คาแรกเตอร์ที่คุ้นเคยอย่าง Wolverine มารวมกับมุกฮาแบบ Deadpool ไปจนถึงการตลาดที่ฉลาดเลือกช่วงฉายที่ไม่ชนกับหนังท้องถิ่นใหญ่ ๆ ผลงานนี้ยังใช้เรต R เป็นข้อได้เปรียบในแง่ของการวางตำแหน่งตลาด ทำให้คนกลุ่มวัยทำงานและวัยรุ่นมองว่าเป็นหนังที่ 'ต้องดู' ซึ่งแปลเป็นตั๋วและเงินในระบบจริงๆ เมื่อเทียบกับคู่แข่งในช่วงที่ผ่านมา ความสำเร็จของเรื่องนี้มีมิติแตกต่างจากหนังแนวเดียวกันอย่าง 'Guardians of the Galaxy Vol. 3' ที่เคยทำดีมากในอดีต ซึ่งเน้นไปที่แฟนเบสของแฟรนไชส์และสุนทรียะแบบกลุ่มมากกว่า ขณะที่ 'Deadpool & Wolverine' เล่นกับความคาดหวังของคนดูแบบตรงไปตรงมา ผลลัพธ์คือยอดขายตั๋วพุ่งและบรรดาซัพพลายเชนตั้งแต่ของที่ระลึกถึงคาเฟ่แฟนคลับก็พลอยคึกคักตามไปด้วย — นี่แหละคือเสน่ห์ของหนังที่อยู่ถูกที่ ถูกเวลา และโดนใจคนดูจริงๆ

ยกให้ 'Bangkok Zombie' เป็นหนังซอมบี้ไทยที่ทำให้เลือดเย็นได้มากที่สุดเท่าที่เคยดูมา ฉากที่คนติดเชื้อกระจายในพื้นที่เมืองอย่างไม่หยุดหย่อน ทำให้ความรู้สึกกลัวมันไม่ได้มาจากศพเดินช้าแบบในหนังตะวันตกเพียงอย่างเดียว แต่เป็นความรู้สึกว่าเมืองที่คุ้นเคยถูกแปลงสภาพทันที กล้องเกาะติดมุมแคบ ๆ กับเสียงกรีดร้องระยะใกล้ ทำให้บรรยากาศแน่นจนหายใจไม่สะดวก ที่ทำให้ฉันขนลุกคือรายละเอียดเล็กๆ เช่นการแสดงสีหน้าเมื่อคนป่วยเริ่มเปลี่ยนไป การใช้มืด-สว่างเพื่อปกปิดบางสิ่ง และการผสมเสียงเอฟเฟกต์สลับกับซาวด์ดนตรีเฉยๆ มันไม่ต้องมีฉากยักษ์เลือดสาดเยอะ แค่อึดอัดพอให้สมองเติมภาพเองก็หลอนไปได้ทั้งคืน ฉากวัดกลางคืนที่มีฝูงคนเดินหนาแน่นแต่ไร้คำพูด กลายเป็นภาพที่ตามหลอกหลอนฉันหลังจากดูจบ มันทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนความหวาดกลัวเวลาโลกแตกสลายได้ดีจริงๆ

รายชื่อหนังซอมบี้ที่คนไทยพูดถึงบ่อยที่สุดสำหรับฉันคือ 'Train to Busan' — มันเป็นมากกว่าหนังคัดเลือกความกลัวธรรมดา ๆ องค์ประกอบที่ทำให้ฉันชอบคือการผสมระหว่างความตึงเครียดแบบแอ็กชันกับฉากดราม่าครอบครัวที่ทำให้คนดูลงทุนทางอารมณ์จริง ๆ ฉากบนรถไฟที่เต็มไปด้วยความแออัดและความไร้หนทางทำให้อารมณ์เร่งถึงขีดสุดได้สั้น ๆ แต่ทรงพลัง การแสดงของตัวละครหลักทำให้ฉากเสียสละหรือการตัดสินใจยาก ๆ มีน้ำหนัก ไม่ใช่แค่ซอมบี้วิ่งไล่แล้วจบ อีกเหตุผลที่ฉันคิดว่าคนไทยชอบคือความเข้าใจง่ายของเรื่อง แต่ยังคงสะท้อนประเด็นสังคม เช่น การเห็นแก่ตัว เทียบกับความเป็นมนุษย์ ซึ่งเข้ากับนิสัยคนดูชาวไทยที่ชอบเรื่องมีอารมณ์และมีข้อคิด ไม่แปลกใจเลยที่มันกลายเป็นผลงานที่คนพูดถึงบนโลกออนไลน์ บางคนชอบการออกแบบมอนสเตอร์ บางคนอินกับการล่มสลายของความไว้วางใจระหว่างตัวละคร ฉากดราม่าที่ทำให้หลายคนกลั้นน้ำตาไม่ได้ก็เป็นภาพจำ สรุปแล้วสำหรับคนที่มองหาหนังซอมบี้ที่ไม่ใช่แค่ความชวนหวาดกลัว แต่ยังเต็มไปด้วยตัวละครและความหมาย 'Train to Busan' ยังคงยืนหนึ่งในใจคนไทยหลายคน และเป็นประตูให้หลายคนเปิดรับงานแนวซอมบี้แบบอื่น ๆ ต่อไป

หนึ่งในผลงานของค่ายที่กวาดรายได้สูงสุดบนบ็อกซ์ออฟฟิศไทยก็คือ 'พี่มาก..พระโขนง' ซึ่งเป็นหนังที่ชาวไทยยังพูดถึงกันมากหลังจากฉายครั้งแรก หนังเรื่องนี้ทำเงินในประเทศทะลุหลักพันล้านบาทและเคยขึ้นแท่นเป็นหนังไทยทำเงินสูงสุดในยุคหนึ่ง ที่ชอบเป็นการส่วนตัวคือการผสมผสานความตลกกับความสยองอย่างลงตัว ทำให้คนทุกเจนฯ กล้าซื้อบัตรเข้าดูด้วยกันได้ และการใช้มุกพื้นบ้านร่วมกับการเล่นมุขของนักแสดงหลักก็สร้างโมเมนต์ที่คนออกจากโรงยังคุยถึง ทั้งฉากที่เล่นกับความเชื่อพื้นบ้านและซีนตลกๆ ที่ทำให้คนหัวเราะจนลืมความน่ากลัวไปชั่วคราว เมื่อมองในแง่ของการตลาดและจังหวะการออกฉาย หนังจับเทรนด์ความบันเทิงในช่วงนั้นได้พอดี ทำให้ไม่เพียงแค่ทำเงินอย่างเดียว แต่ยังฝังตัวในวัฒนธรรมป๊อปไทยไปเลย นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมชื่อเรื่องนี้ยังคงถูกยกขึ้นมาเมื่อพูดถึงความสำเร็จเชิงพาณิชย์ของค่าย

ไม่ค่อยแปลกใจเลยที่ภาพยนตร์ใหญ่จากฮอลลีวูดมักขึ้นนำตารางบ็อกซ์ออฟฟิศไทยในปีล่าสุด — สำหรับปีล่าสุดที่ฉันจับตามอง เห็นว่าเรื่องที่ทำเงินสูงสุดในไทยคือ 'Avatar: The Way of Water' ซึ่งแรงต่อเนื่องจากกระแสในระดับโลกและการกลับมาดูซ้ำของคนดูไทย ฉันรู้สึกว่าจุดแข็งของ 'Avatar: The Way of Water' ในตลาดไทยมาจากหลายอย่างรวมกัน: เทคโนโลยีงานภาพที่ดึงคนเข้าโรงได้มากกว่าเดิม, ประสบการณ์แบบไอแม็กซ์/ระบบเสียงที่คนยังให้ความสำคัญ, และคำบอกเล่าปากต่อปากที่ทำให้คนกลับไปดูซ้ำโดยเฉพาะกลุ่มแฟนภาพยนตร์วิชวลเอฟเฟกต์ นอกจากนี้ช่วงโปรแกรมฉายและการตลาดที่จับกลุ่มครอบครัวกับกลุ่มวัยรุ่นได้พร้อมกันก็ช่วยเพิ่มยอดขายบ็อกซ์ออฟฟิศอย่างชัดเจน มุมมองส่วนตัว เห็นว่าการที่ภาพยนตร์ต่างประเทศขึ้นอันดับหนึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกในตลาดของเรา แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือพฤติกรรมการดูที่เปลี่ยนไป—คนไทยกลับมาชอบไปดูหนังในโรงมากขึ้นหลังจากระยะเวลาที่ผู้ชมห่างหายไป ทำให้บ็อกซ์ออฟฟิศปีล่าสุดสะท้อนทั้งรสชาติสากลและความอยากได้ประสบการณ์การดูภาพยนตร์แบบเต็มระบบ ถ้าใครสนใจรายละเอียดเชิงตัวเลข จะเห็นความต่างระหว่างรายได้ของภาพยนตร์ต่างประเทศกับภาพยนตร์ไทย แต่สำหรับความเป็นปรากฏการณ์ในปีล่าสุด 'Avatar: The Way of Water' คือชื่อที่คนพูดถึงเยอะที่สุดในแง่รายได้และการเข้าชม

ฉากหนึ่งที่ยังติดตาจนตื่นขึ้นมากลางดึกคือฉากในตลาดร้างที่ถูกฝูงซอมบี้รุมล้อมจาก 'Bangkok Zombie' — ภาพแสงนีออนสะท้อนบนพื้นเปียกและเสียงรองเท้าคนเดินกระทบกับเสียงลมหายใจที่หอบหนัก ทำให้บรรยากาศทั้งชวนคลื่นไส้และอึดอัดมาก ๆ ผมชอบรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ทำให้ฉากนี้สยองขวัญขึ้นเรื่อย ๆ เช่นการใช้มุมกล้องต่ำถ่ายให้เห็นเท้าซอมบี้เลอะเลือดใกล้ ๆ การตัดต่อที่สลับระหว่างภาพช้าและภาพแวบเร็วเพื่อหลอกสายตา รวมถึงซาวด์ดีไซน์ที่ใส่เสียงกระซิบไม่ชัดเจนกับเสียงเคาะโลหะ ทำให้ความกลัวมันซับซ้อนกว่าแค่เลือดสาด นอกจากนี้การนำฉากสยองมาไว้ในฉากที่คนไทยคุ้นเคย—แผงขายของ แผงผลไม้—ยิ่งทำให้ฉากนั้นรู้สึกบุกรุกความเป็นชีวิตประจำวันของเรา ผมเผลอคิดว่า ‘ถ้าเกิดขึ้นจริงที่นี่’ แล้วจะมีความหวาดกลัวที่ต่างออกไปอีกระดับ ท้ายที่สุดฉากนี้ไม่ได้สยองเพราะโชว์เลือดอย่างเดียว แต่มันสยองเพราะความใกล้ชิดและความไม่แน่นอนของชะตากรรมตัวละคร เสียงสั้น ๆ ของคนที่หวีดร้องแล้วหายไปอย่างกะทันหันยังคงวนอยู่ในหัวผมเป็นวัน ๆ เวลาเห็นตลาดโล่ง ๆ อีกครั้ง ผมว่าฉากแบบนี้ฝังตัวอยู่ในความทรงจำของคนดูได้ดีและทำให้หนังเรื่องนั้นเด่นกว่าแค่หนังซอมบี้ธรรมดา

ไม่ค่อยแปลกใจเลยที่หลายคนจะเห็นชื่อ 'Train to Busan' ปรากฏขึ้นบ่อยเมื่อพูดถึงหนังซอมบี้ที่ได้รีวิวสูงสุดบน Netflix ในหลายพื้นที่ ฉันมองมันจากมุมคนชอบหนังอารมณ์หนักๆ และพบว่าความสำเร็จของหนังเรื่องนี้ไม่ได้มาจากซอมบี้อย่างเดียว แต่เป็นการเขียนตัวละครที่ทำให้คนดูลงทุนทางอารมณ์ได้เร็ว — ความสัมพันธ์พ่อ-ลูกที่เป็นแกนเรื่อง ทำให้ฉากแอ็กชันในขบวนรถมีน้ำหนัก ทิศทางของผู้กำกับจัดจังหวะแน่น เรื่องสั้นๆ แต่เต็มไปด้วยความตึงเครียด เมื่อเปรียบเทียบกับหนังซอมบี้บน Netflix เรื่องอื่นๆ เช่น 'Cargo' ที่เน้นความเหงาแบบชัดเจน ผมชอบที่ 'Train to Busan' ผสมทั้งแอ็กชัน ความเศร้า และแนวคิดสังคมได้กลมกล่อมกว่า เหตุผลพวกนี้เลยทำให้คะแนนรีวิวดีกว่าในสายตาของคนดูและนักวิจารณ์หลายคน